Szkolenie

Regulacje prawne

Rozporządzenie Ministra Pracy i

Polityki Socjalnej z dnia 1

grudnia 1998 r.

w sprawie bezpieczeństwa i

higieny pracy na stanowiskach

wyposażonych w monitory

ekranowe

(Dz.U. Nr 148, poz.

973).

Rozporządzenie określa

wymagania bhp oraz ergonomii,

a także wymagania dotyczące

organizacji pracy na

stanowiskach wyposażonych w

monitory ekranowe, klawiaturę,

drukarkę, siedzisko, stół, etc.

Pracodawca jest zobowiązany:

informować pracowników o wszystkich

aspektach ochrony zdrowia i

bezpieczeństwa pracy na

stanowiskach pracy, w tym o wynikach

przeprowadzonej oceny,

Przeszkolić pracowników w zakresie

bezpieczeństwa i higieny pracy w

trybie określonym w odrębnych

przepisach.

Jedną z podstawowych zasad

prawa pracy nakłada na

pracodawcę obowiązek

zapewnienia każdemu

pracownikowi i w każdym

przypadku bezpiecznych i

higienicznych warunków pracy.

Brak środków finansowych na

wymagane nakłady na bhp lub

trudności w nabyciu zalecanych

środków i urządzeń, nie zwalnia

pracodawcy od tego obowiązku.

Regulacje prawne

łączenie przemienne pracy związanej

z obsługą monitora ekranowego z

innymi rodzajami prac nie

obciążającymi narządu wzroku i

wykonywanymi w innych pozycjach

ciała - przy nie przekraczaniu

godziny nieprzerwanej pracy przy

obsłudze monitora ekranowego lub

Pracodawca jest obowiązany

zapewnić pracownikom:

alternatywą jest wprowadzenie co

najmniej 5-minutowej przerwy,

wliczanej do czasu pracy, po

każdej godzinie pracy przy

obsłudze monitora.

Akt ten dotyczy pracowników

(w tym praktykantów i

stażystów) użytkujących w

czasie pracy monitory

ekranowe przez co najmniej

połowę dobowego wymiaru

czasu pracy.

Stanowisko komputerowe

elementy podstawowe (monitor,

klawiatura, stół, krzesło),

elementy dodatkowe (uchwyt na

dokumenty, podnóżek).

Istnieje ogólna zasada, że wszystkie

elementy powinny mieć jak najwięcej

możliwości regulacji wysokości,

kątów pochylenia i wzajemnego

położenia. Umożliwia to właściwe ich

dostosowanie do indywidualnych

potrzeb operatora.

Warunki środowiskowe

Stosowanie oświetlenia

ogólnego

Natężenie oświetlenia: PN =

500 lx, normy zagraniczne =
300-750 lx

Oświetlenie

Zalecana temperatura powietrza

wynosi odpowiednio: zima 20 - 24

°C, lato 23 - 26 °C

Mikroklimat

Względna wilgotność

powietrza w pomieszczeniu

powinna wynosić 50-65%.

Hałas

Zaleca się aby poziom

dźwięku nie przekraczał 40-

50 dB (A

Monitor



znaki na ekranie powinny być

wyraźne i czytelne,



obraz na ekranie powinien być

stabilny, bez tętnienia lub innych
form niestabilności,

Monitor powinien spełniać

następujące wymagania



jaskrawość i kontrast znaku na

ekranie powinny być łatwe do
regulowania w zależności od
warunków oświetlenia stanowiska
pracy,



ekran monitora powinien być

pokryty warstwą antyodbiciową
lub wyposażony w odpowiedni
filtr,



regulacja ustawienie monitora

powinna umożliwiać pochylenie
ekranu co najmniej 20o do tyłu i
5o do przodu oraz obrót wokół
własnej osi co najmniej do 120o -
po 60o w obu kierunkach.

Siedzisko - krzesło

dostateczną stabilność, przez

wyposażenie go w podstawę co
najmniej pięciopodporową z
kółkami jezdnymi,

wymiary oparcia i siedziska,

zapewniające wygodną pozycję
ciała i swobodę ruchów,

Krzesło powinno

posiadać:

regulację wysokości siedziska w

zakresie 400÷500 mm, licząc od
podłogi.

regulację wysokości oparcia

oraz regulację pochylenia
oparcia w zakresie: 5° do przodu
i 30° do tyłu,

wyprofilowanie płyty siedziska i

oparcia odpowiednie do
naturalnego wygięcia
kręgosłupa i odcinka udowego
kończyn dolnych.

Stół musi być na tyle obszerny,

aby zapewnić swobodę

korzystania z ustawianego na nim

sprzętu

komputerowego.

Wysokość stołu powinna

umożliwiać naturalne położenie

rąk i umieszczenie nóg pod

blatem oraz odpowiedni kąt

obserwacji ekranu (górna krawędź

ekranu nie może znajdować się

powyżej oczu).

Stół

Zaleca się blaty matowe w jasnym

kolorze.

Jeżeli pracownik korzysta z

dokumentów, powinno się go

zaopatrzyć również w uchwyt na

dokumenty, po-siadający

regulację ustawienia wysokoś-ci,

pochylenia oraz odległości.

Stół

Konstrukcja stołu powinna

umożliwiać dogodne ustawienie

elementów wyposażenia stanowiska

pracy, w tym zróżnicowaną

wysokość ustawienia monitora

ekranowego i klawiatury.

Stół

Minimalne zalecane wymiary stołu

to: szerokość blatu – 75 cm,

głębokość blatu: pod klawiaturę – 30

cm,

pod monitor – 45 cm

Szerokość i głębokość stołu powinna

zapewniać ustawienie elementów

wyposażenia w odpowiedniej

odległości od pracownika, to jest w

zasięgu jego kończyn górnych, bez

konieczności przyjmowania

wymuszonych pozycji.

Klawiatura

stanowić osobny element

wyposażenia stanowiska
komputerowego,

konstrukcja powinna umożliwiać

użytkownikowi przyjęcie pozycji,
która nie powodowałaby
zmęczenia mięśni kończyn
górnych podczas pracy,

Klawiatura powinien spełniać

następujące wymagania:

posiadać możliwość regulacji kąta

nachylenia w zakresie 0÷15°,

powierzchnia klawiatury

powinna być matowa, a znaki
na klawiaturze powinny być
kontrastowe i czytelne,

Klawiatura

posiadać odpowiednią wysokość -

przy spełnieniu warunku, aby
wysokość środkowego rzędu
klawiszy alfanumerycznych z
literami A, S...., licząc od
płaszczyzny stołu nie przekraczała
30 mm dla przynajmniej jednej
pozycji pochylenia klawiatury.

Rodzaje klawiatur

Najczęściej spotykane rodzaje to:



klawiatura tradycyjna



klawiatura ergonomiczna

Oprócz tego powstała również:



klawiatura podświetlana



klawiatura silikonowa



klawiatura świetlna



klawiatura wirtualna

Klawiatura ergonomiczna

Klawiatury ergonomiczne są

lepsze ze względu na naturalny

układ dłoni uwzględniony przez

producentów - dłonie i

przedramiona znajdują się w tej

samej linii. Jak wynika z badań są

to też klawiatury bardziej

efektywne - osoby korzystające z

klawiatury dzielonej pisały dany

tekst o 20% krócej i popełniały o

30% mniej błędów w stosunku do

klawiatury klasycznej.

Klawiatura powinna być

umieszczona dokładnie

naprzeciw użytkownika, powinna

być oddalona od brzegu stołu o 5

do 10 cm aby zapewnić

nadgarstkom oparcie.

Doskonałym dodatkiem do

klawiatury jest podkładka pod

nadgarstki.

Nachylenie klawiatury powinno się

mieścić w granicach od 5 do 15° od

poziomu i posiadać możliwość

regulacji. Niedopuszczalne jest, aby

klawiatura była zblokowana z

monitorem lub trwale unieruchomiona

na stole. Obowiązkowy jest długi kabel

stwarzający możliwość dowolnego

ustawienia klawiatury. Powierzchnia

klawiszy powinna być wklęsła i

kwadratowa o boku 12-15 mm.

Odległość między środkami sąsiednich

klawiszy winna wynosić 18-20 mm.

Siła oporu klawiszy przy

wprowadzaniu znaków jest przede

wszystkim sprawą indywidualnych

upodobań użytkownika. Wartość siły

wyzwalającej klawisze powinna być

stała dla wszystkich klawiszy, a

wartość tej siły winna się mieścić w

przedziale 0,25 do 1,5 N. Znaki na

klawiszach powinny być kontrastowe i

niezbyt małe, nie mogą być mniejsze

niż 2,5 mm. Powierzchnia klawiszy

powinna być matowa o współczynniku

odbicia światła od 0,4 do 0,6.

Klawiatura silikonowa



wykonana z elastycznego i wytrzymałego
silikonu,



łatwa do przenoszenia,



dzięki płaskiemu ułożeniu na stole,
eliminuje zmęczenie i napięcie
nadgarstków,



wodoodporna i pyłoszczelna, a także
odporna na uszkodzenia mechaniczne,



cicha.

Klawiatura świetlna

Niewątpliwą rewolucją jest

wprowadzenie na rynek klawiatury

świetlnej. Klawiatura taka

wyświetlana jest na dowolnej

powierzchni. Głównym elementem

urządzenia jest miniaturowy

projektor, który może wyświetlić

pełnowymiarową klawiaturę – np. na

stole, a znaki wprowadza się,

dotykając odpowiedniego

"przycisku".

Wirtualna klawiatura

Szwedzka firma Senseboard

zaprezentowała produkt o

nazwie Virtual Keyboard.

"Klawiatura" ta ma postać

dwóch pasków zakładanych na

dłonie, w których umieszczono

czujniki rozpoznające siły

naprężenia mięśni i ruch palców.

Dzięki nim użytkownik może

"udawać" wpisywanie tekstu za

pomocą typowej klawiatury, a do

pamięci komputera trafią informacje

o "naciśniętych" klawiszach. Za

prawidłową pracę urządzenia

odpowiedzialny jest układ

wykorzystujący sztuczne sieci

neuronowe, a do transmisji danych

wykorzystano standard

bezprzewodowy Bluetooth.

Zagrożenia



łokieć tenisisty,



zespół cieśni nadgarstka,



zespół napięcia mięśni karku,



zespół ucisku żyły
podobojczykowej.

Wśród chorób można
wymienić:

Objawy



drętwienie, ból i kłucie kciuka, palca

wskazującego, środowego

ewentualnie palca serdecznego,

często nasilające się w nocy,



ból, który promieniuje z ręki poprzez

przedramię i ramię do barku,



osłabione czucie w palcach, nie

zawsze dostrzegane przez chorego.

Wielu naukowców przedstawiało

badania wskazujące na to, że pisanie

na komputerowej klawiaturze

prowadzi do tzw. zespołu kanału

nadgarstka (ang. carpal tunnel

syndrome).

Narażone na to schorzenie mają być

głównie osoby zmuszone z przyczyn

zawodowych do pisania na

komputerze.

Zespół cieśni nadgarstka

Z badań wynika, że

prawdopodobieństwo zachorowania

na to schorzenie podczas korzystania

z komputera wynosi od 1,4 do 4,8%,

a szanse na ponowne wystąpienie

objawów u osób, które były chore

wcześniej, około 5,5%.

Zespół kanału nadgarstka objawia się

drętwieniem dłoni i palców lub

odruchem "strzepywania" ręki

(poprawia to ukrwienie).

Łokieć tenisisty

Powodem zmian zapalnych w ścięgnie

może być nagły uraz lub wielokrotne,

monotypowe ruchy przedramienia

które wywołują mikropęknięcia włókien

ścięgna, prowadząc do jego

przekrwienia, co w rezultacie wywołuje

ból. Ból zwykle zwiększa się podczas

prostowania łokcia oraz nadgarstka.

Dolegliwości występują u tenisistów

podczas uderzeń grzbietem ręki oraz

podczas czynności wymagających

długiego utrzymywania nadgarstka w

wyproście z licznymi ruchami palców

(np.

pisanie na klawiaturze

pisanie na klawiaturze, gra na

pianinie).

Leczenie



unieruchomienie

usztywnienie

nadgar-stka,

które

zabezpiecza

nerw przed uciskiem



nie

wykonywanie

czynności

ruchów,

które

wywołują

przeciążenie nadgarstka



leki

doustne

dla

zmniejszenia

obrzęku ścięgien

Zapobieganie



przed pracą zrób sobie rozgrzewkę ramienia, ręki

i palców,



nie zapominaj o częstych przerwach na

rozluźnienie i odpoczynek ręki,



postaraj się znaleźć alternatywne zadania aby

zredukować powtarzalne ruchy nadgarstka,



zmień lub zmodyfikuj swoją codzienną aktywność

zarówno podczas pracy jaki i uprawiania hobby

na mniej obciążającą nadgarstek,



zmodyfikuj w miarę możliwości swoje otoczenie

w pracy; zdrowe stanowisko komputerowe

powinno się składać z regulowanego stołu i

krzesła oraz podkładki pod nadgarstek.

Podsumowanie

Klawiatura jest elementem stanowiska

wpływającym zarówno na wydajność

pracy, jak i na jej komfort.

Przedstawione rozwiązania mają na

celu ułatwienie wyboru

najodpowiedniejszej opcji oraz

uzmysłowienie jak ważne jest

rozsądne dobieranie urządzeń

codziennego użytku.

Prezentacji nie należy traktować zbyt

dosłownie i przystępować do wymiany

urządzeń, lecz warto zastanowić się,

jak zmienić warunki pracy na bardziej

ergonomiczne.

Rozporządzenie zabrania

dokonywania kontroli jakościowej

i ilościowej pracownika bez jego

wiedzy.

Jeżeli pracodawca nie zapewni

właściwego stanu bhp, ponosi

odpowiedzialność majątkową

(kara grzywny) za wykroczenia

przeciwko prawom pracownika

przewidzianą w art. 283 § 1 k.p.

Dolegliwości zdrowotne

Ból (głowy, pleców, karku,

nadgarstków)

Zapalenie (ścięgien, stawów)

Obrzęk, opuchlizna (palców, dłoni,

stawów)

Mrowienie, drętwienie

Osłabienie koordynacji ruchów

Osłabienie mięsni

Zmęczenie

Pieczenie oczu, rozmywanie się

obrazu

Rozdrażnienie

Dolegliwości zdrowotne

Aby zapobiec dolegliwością

należy

Poprawnie ustawić stanowisko

komputerowe

Odpowiednio organizować pracę

Przyjmować poprawną sylwetkę

podczas pracy

Regularnie korzystać z

mikroprzerw i ćwiczeń
relaksacyjnych

Obniżyć czas pracy z komputerem

Document Outline