background image

Pamięć  człowieka  ma  zróżnicowaną 
lokalizację, 

tzn. 

ma 

charakter 

rozproszonego 

śladu. 

Ubytek 

jakiejkolwiek części komórki nerwowej 
powoduje  spadek  sprawności  pamięci 
jako  całości,  a  nie  wybiórczo.  Istnieje 
wiele  hipotez:  jedną  z  nich  jest 
hipoteza  hologramu  -  z  każdego 
kawałka  hologramu  można  odczytać 
obraz 

całego 

przedmiotu, 

zarejestrowanego 

na 

hologramie. 

Stopień 

dokładności 

odtwarzania 

zależny jest od tego jak duży fragment 
hologramu  jest  użyty.  Drugą  hipotezą 
jest chemiczna natura pamięci. Pamięć 
ma 

następujące 

własności: 

przechowywanie, 

utrwalanie 

odtwarzanie napływających informacji. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Charakteryzowana jest przez:

•łatwość  zapamiętywania  (zabarwienie 
emocjonalne, 

zdolności 

osobiste, 

wyrobione), 

•pojemność, 

•trwałość (zapamiętywanie mechaniczne i 
świadome), 

•wierność odtwarzania, 

•asocjacja,  czyli  kojarzenie  i  integracje 
rożnych  informacji  (występują  trzy  typy 
asocjacji:  zbieżne,  podobne  i  sprzeczne; 
każdy  człowiek  posiada  rożne  nasilenie  i 
częstość asocjacji). 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image
background image

Jeden  z  popularnych  sposobów  podziału 
pamięci 

długotrwałej 

przedstawia 

się 

następująco:
pamięć deklaratywna (abstrakcja)

pamięć semantyczna
pamięć  epizodyczna  (zawierająca  pamięć 
autobiograficzną);

pamięć niedeklaratywna (doświadczenia)

pamięć 

proceduralna 

(bezpośrednie 

doświadczenie)
habituacja
warunkowanie (reakcje odruchowe)
torowanie  (zwiększeniu  prawdopodobieństwa 
wykorzystania 

określonej 

kategorii 

poznawczej  w  procesach  percepcyjnych  i 
myślowych) 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Efekt  habituacji    (przywykania)  można 
zaobserwować  w  przypadku  wszystkich 
zmysłów człowieka, na przykład:

Zmysł  dotyku:  Należy  się  położyć  bez 
ruchu,  tak  aby  żadna  część  ciała,  nie 
była  przyciśnięta  do  niczego  zbyt 
mocno.  Po  kilkunastu  minutach  w 
bezruchu  nie  odczuwamy  już  żadnego 
dotyku, 

choć 

wciąż 

odczuwamy 

wrażenia  temperatury  (te  receptory 
mają  dłuższy  czas  habituacji).  Innym 
przykładem  z  dnia  codziennego  jest 
przyzwyczajenie 

się 

do 

ubrań 

nieodczuwanie ich obecności.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Zmysł słuchu: świadomość dźwięku tła. 
Niesłyszalność szumu. 

Zmysł wzroku: Należy jak najdłużej 
wpatrywać się w jeden punkt bez 
mrugnięcia. W okolicy nie może być silnych 
źródeł światła (za bardzo męczą wzrok). Po 
pewnym czasie na siatkówce zostanie 
utrwalony negatywowy obraz tego, co 
widać. 
Obraz ten coraz bardziej nakłada się na 
obraz wpadający do oka, aż powstaje 
jednolita szarość. Dość trudno otrzymać 
ten efekt, gdyż oko szybko się męczy, a 
każde mrugnięcie zmienia bodźce 
oddziaływające na siatkówkę, 
przeszkadzając w uzyskaniu efektu 
habituacji. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Pamięć  długotrwała  (z  ang.  long-term 
memory
,  LTM)  -  stanowi  trwały  magazyn 
śladów 

pamięciowych, 

teoretycznie 

nieograniczonej 

pojemności 

czasie 

przechowywania.
LTM  określa  się  jako  pamięć  trwałą  lub 
wtórną.
Pamięć  długotrwałą  dzieli  się  na  różne 
podsystemy, 

ze 

względu 

na 

sposób 

kodowania, 

funkcje, 

materiał, 

który 

zapamiętuje itd. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Ciekawy  jest  też  efekt  spojrzenia  odrobinę 
w  bok  -  obraz  negatywowy  nakłada  się 
wówczas  z  pozytywowym  wszędzie  z 
wyjątkiem 

krawędzi 

jednolitych 

plam 

barwnych. 

Widać 

wówczas 

tylko 

te 

krawędzie  -  efekt  uzyskiwany  na  ogół 
wyłącznie  przy  pomocy  komputerowych 
filtrów do obróbki obrazów. 
Komórki  oka  bardzo  szybko  doznają 
habituacji,  jednak  efekt  ten  jest  w  dużej 
mierze  kompensowany  przez  mimowolne 
ruchy oczu (są to drobne ruchy oczu wokół 
punktu, na który patrzymy). 
Sprawia  to,  iż  ostatni  z  opisanych  powyżej 
eksperymentów  jest  najtrudniejszy  do 
przeprowadzenia.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Pamięć krótkotrwała (ang. short-term 
memory
,  STM)  –  Jej  nazwa  wywodzi 
się  z  klasycznej  już  magazynowej 
teorii  pamięci,  która  dzieli  system 
pamięci  człowieka  na  trzy  magazyny 
różniące  się  czasem  przechowywania 
informacji (pamięć ultrakrótkotrwałą, 
krótkotrwałą, 

oraz 

długotrwałą 

pamięć). 

Przechowuje 

niewielkie 

ilości  informacji  przez  krótki  okres 
(bez 

dokonywania 

powtórek 

wewnętrznych czas ten szacuje się na 
kilka do kilkunastu sekund).

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Pamięć krótkotrwała (ang. short-term 
memory

STM)– 

wyniku 

działających 

bodźców 

powstają 

szybko 

przemijające 

zmiany 

czynnościowe,  wyrażające  się  w 
krążeniu  impulsów  w  zamkniętych 
obwodach  neuronów.  Są  nietrwałe, 
ale  utrzymują  się  przez  pewien  czas 
po 

zadziałaniu 

bodźca. 

Pamięć długotrwała - dokonuje się za 
pomocą  procesów  wzrostowych  na 
poziomie  synaptycznym.  Prowadzi  to 
do trwałych zmian strukturalnych. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Pamięć  krótkotrwała  wykorzystywana 
jest  do  czasowego  zapamiętywania 
danych  zmysłowych  lub  informacji 
pobranej  z  pamięci  długotrwałej,  czy 
rezultatów  procesów  przetwarzania 
danych  w  mózgu  (np.  wyników 
obliczeń  czy  wniosków  rozumowań). 
Współcześnie  rozumiana  jest  jako 
efekt  utworzenia  lub  wzbudzenia  w 
pamięci  trwałej  reprezentacji  bodźca 
(np. litera, obraz, słowo itp.).

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Rozróżnia się następujące rodzaje pamięci:

antycypacyjną  -  wyprzedzenie  biegu  zdarzeń 
(wyobraźnia), 

świeżą  (operacyjną)  -  informacji  nie  potrzeba 
poszukiwać,  czy  odtwarzać,  są  one  dostępne 
bezpośrednio.  Jest  krótkotrwała  ze  względu  na 
mechanizm  przetwarzania  jej  śladów.  Jeżeli  trwa 
sekundy, nosi nazwę błyskawicznej. Pojemność jej jest 
znacznie ograniczona. 

trwałą,  czyli  główny  magazyn  wiedzy  człowieka. 
Informacje  nie  są  bezpośrednio  dostępne,  ślady 
pamięci  zapisane  są  na  całe  życie.  Należy  je 
aktualizować  i  odtwarzać.  Pojemność  jej  jest 
nieograniczona. 
Istnieje  dynamiczna  koncepcja  pamięci  -  tzn.,  że 
występuje  trwałość  śladów  pamięciowych,  które 
nawet  po  utracie  przytomności,  a  nawet  hibernacji 
zachowują 

aktualność. 

Zapominanie 

jest 

uzasadnione  biologicznie,  w  przeciwnym  razie 
występowałby  brak  rozróżniania  teraźniejszości  i 
przyszłości. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Podczas 

przetwarzania 

informacji 

podejmowania  decyzji,  człowiek  wyobraża 
sobie cele, zadania oraz sposoby realizacji, 
rozpoznaje problemy. 
Wykonuje  zatem  procesy  myślowe,  czyli 
transformacje 

informacji 

pomiędzy 

zadziałaniem bodźca a reakcją na niego. 
Rozróżnia się myślenie typu:

odtwórczego  -  jeżeli  występują  reakcje, 
które już kiedyś miały miejsce, 

twórczego  -  jeżeli  reakcja  występuje  po 
raz pierwszy. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Poszukiwanie  i  tworzenie  informacji 
wchodzi 

zakres 

zachowania 

poznawczego

Wydobywanie  pojęć  z 

magazynu  wewnętrznego  człowieka  i 
przetwarzania  ich  w  nowe  treści 
tworzy 

zachowanie symboliczne

Zachowanie  poznawcze  uzależnione 
jest 

od 

wątpliwości, 

rozterki, 

sprzeczności, 

niezgodności 

dezorientacji,  warunków  psychicznych 
człowieka. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Możliwe  sposoby  działania,  jakimi 
dysponuje  człowiek  są  realizowane  w 
procesie decyzyjnym. 

Dużą  rolę  odgrywa  w  nim  potencjał 
bodźca informacyjnego:
może  rosnąć  w  obiegu  korelacyjnym  i 
refleksyjnym 

powodując 

wzrost 

trafności decyzji, jeżeli jest zbyt słaby, 
może  wygasnąć  i  nie  spowodować 
podjęcia  jakiejkolwiek  decyzji,  jeżeli 
jest  zbyt  silny  -  powoduje  szybką 
decyzję  (z  reakcją    o  charakterze 
odruchu). 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Odruch 

jest 

to 

odpowiedź 

efektora 

wywołana  przez  bodziec  działający  na 
receptor 
i wyzwolona za pośrednictwem układu 
nerwowego.  Droga  jaką  przebywa  impuls 
nerwowy  od  receptora  do  efektora,  nazywa  się 
łukiem  odruchowym.  Składa  się  on  z  5 
zasadniczych 

części: 

1.receptora, 

2.aferentnego 

włókna 

nerwowego 

(dośrodkowego),  3.ośrodka  nerwowego,  4. 
eferentnego 

włókna 

nerwowego 

(odśrodkowego), 5.efektora.
  
Wyróżniamy  odruch  bezwarunkowy  (wrodzony)-
odpowiedź  na  bodziec  zawsze  ta  sama  np. 
odruch  źreniczny,  odruch  warunkowy  (nabyty)- 
charakteryzuje  się  dużą  zmiennością  odpowiedzi 
na bodźce. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

W  zależności  od  liczby  neuronów  w 
ośrodkach 

nerwowych, 

przewodzących 

impuls 

nerwowowy 

od 

receptora 

do 

efektora,  odruchy  dzielą  się  na  proste  i 
złożone. 
Odruchy  proste  to  przede  wszystkim 
odruchy  rdzeniowe,  składa  się  z  2  lub  3 
kom.  nerwowych.  Impulsy  nerwowe  do  i  od 
rdzenia  kręgowego  biegną  przez  nerwy 
rdzeniowe,  które  składają  się  zarówno  z 
włókien aferentnych jak i eferentnych.
 

Rozdzielając 

się 

tworzą 

korzeń 

brzuszny(eferentne) 

korzeń 

grzbietowy(aferentne).

Odruchy  złożone  przeważnie  składają  się  z 
większej  liczby  neuronów.  Te  dodatkowe 
neurony  nazywają  się  pośredniczącymi   
(interneuronami). 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Odruch 

bezwarunkowy 

– 

reakcja 

wrodzona 

(odruch), 

automatyczna, 

zachodzi  przez  pobudzenie  odpowiednich 
receptorów 

zakończeń 

nerwowych 

nerwów  czuciowych  oraz  pobudzenie 
organów  efektorowych  (głównie  mięśni) 
poprzez 

nerwy 

ruchowe 

lub 

autonomiczne. 

Reakcja 

odruchowa 

przebiega bez uświadomienia.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Odruch ten polega na:

•zarejestrowaniu  przez  receptory  pewnego 
specyficznego  sygnału  nazywanego  bodźcem 
bezwarunkowym, 

•dotarciu  bodźca  bezwarunkowego  do  komórki 
nerwowej, 

•pobudzeniu  komórki  nerwowej  do  sterowania 
reakcją efektora (do pobudzenia wystarczy jedna 
synapsa - tzw. odruchy monosynaptyczne). 

Odruch  może  być  formowany  bardzo  szybko, 
występuje  bowiem  mechanizm  uczenia  się 
odruchu  warunkowego  poprzez  kształtowanie 
reakcji, zapamiętywanie doświadczeń.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Monosynaptyczny odruch na 
rozciąganie

Każdy  mięsień  poprzecznie  prążkowany  posiada 
oprócz  włókien  mięśnia  roboczego  również 
specyficzne receptory, tzw. wrzecionka nerwowo-
mięśniowe. 
Wrzecionka 

nerwowo-mięśniowe 

posiadają 

budowę
podobną  do  włókna  mięśnia  roboczego,  są 
jednak  od  nich  cieńsze.  W  obrębie  wrzecionka 
znajduje  się  sieć  cienkich  dośrodkowych  włókien 
nerwowych, 

tzw. 

zakończeń 

pierścieniowo-

spiralnych,  które  bardzo  łatwo  reagują  na 
rozciąganie. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

W  odpowiedzi  na  bodziec,  generowany  jest 
potencjał  czynnościowy,  który  przy  pomocy, 
grubego  włókna  typu  Ia,  wędruje  przez  korzeń 
tylny, do istoty szarej rdzenia. Tam przełącza się 
przez  synapsę  na  komórką  ruchową  przedniego 
rogu rdzenia. 
W  odpowiedzi  na  dostarczony  sygnał,  komórka 
ruchowa  wysyła  impuls.  Przemieszcza  się  on 
przez grube włókno nerwowe typu α, do włókien 
roboczych mięśnia, które reagują skurczem. 

Monosynaptyczny odruch na rozciąganie stanowi 
podstawę  m.in.  odruchu  rzepkowego  oraz 
odruchu  ze  ścięgna  mięśnia  dwugłowego 
ramienia. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Odruch polisynaptyczny

Jest  to  odruch,  którego  szlak  przebiega 
przez  wiele  neuronów  przełącznikowych. 
Jego  tor  może  ulegać  rozgałęzieniu,  a  na 
jego  przebieg  mogą  mieć  wpływ  różne 
ośrodki  mózgowia  i  rdzenia  kręgowego.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Odruch zginania

Inaczej  nazywany  odruchem  ucieczki 
lub  odruchem  obronnym.  Powstaje  on 

przypadku 

zaistnienia 

bodźca 

bólowego  (np.  dotknięcie  gorącej 
powierzchni,  nastąpienie  na  ostry 
kamień,  ukłucie  kolcem).  Podrażniony 
receptor  bólowy  wysyła  sygnał  do 
rdzenia  kręgowego,  przez  korzenie 
tylne.  Tam  zostaje  on  przełączony  na 
neurony  różnych  dróg  aferentnych  i 
eferentnych. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Docierające 

do 

mięśni 

impulsy 

powodują  gwałtowny  skurcz  tych 
grup  mięśniowych,  których  działanie 
jest  konieczne  do  oddalenia  się  od 
niebezpiecznego czynnika. 
Równocześnie  rozluźnieniu  ulegają 
mięśnie 

antagonistyczne. 

przypadku  bodźca  pochodzącego  z 
kończyny 

dolnej, 

ciężar 

ciała 

przenoszony  jest  automatycznie  na 
drugą  kończynę.  Nad  zachowaniem 
równowagi 

czuwają 

ośrodki 

mózgowia, móżdżku i pnia mózgu. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Proces decyzyjny to określony proces 
myślowy  lub  sztuczny,  który  realizuje 
funkcje  podejmowania  decyzji.  Ta 
sama  decyzja  w  tej  samej  sytuacji 
może 

być 

produktem 

innych 

procesów decyzyjnych.

Podejmowanie  decyzji  występuje  we 
wszystkich  dziedzinach  działalności 
ludzkiej.  Jego  podstawowe  składowe 
to kryteria wyboru i alternatywy.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

klasycznej 

teorii 

decyzji, 

podejmowanie  decyzji  oznacza  grupę 
logicznie 

powiązanych 

ze 

sobą 

operacji 

myślowych 

lub 

obliczeniowych, 

prowadzących 

do 

rozwiązania  problemu  decyzyjnego 
poprzez 

wybranie 

jednego 

możliwych 

wariantów 

działania 

(decyzji).

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

W  klasycznym  procesie  decyzyjnym 
możemy  wyróżnić  umownie  kilka 
kolejnych faz:

•identyfikacja sytuacji decyzyjnej

•sformułowanie problemu decyzyjnego

•zbudowanie modelu decyzyjnego

•wyznaczenie  decyzji  dopuszczalnych  i 
decyzji 

wystarczających 

lub 

decyzji 

optymalnych

•podjęcie ostatecznej decyzji;

Podjęta decyzja jest zwykle realizowana.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Konsekwencją podjętej decyzji jest jej 
rezultat - 

zadziałanie. 

Może być:
jednoetapowe: decyzja - wynik, 

wieloetapowe:  decyzja  -  wynik  - 
decyzja - wynik. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Zadaniem decyzji jest: 

analizowanie, selekcjonowanie i 

syntetyzowanie. 

Podejmowanie decyzji jest konieczne 
wówczas, 

gdy 

nie 

ma 

jednoznacznego  przyporządkowania 
między sygnałem a reakcją.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image
background image

Można wyróżnić cztery takie sytuacje:

1.sytuacja  wyboru  -  gdy  istnieje  możliwość 
pojawienia się więcej niż 1 sygnału lub więcej niż 
1reakcji.  T

jest  dłuższy  niż  przy  reakcjach 

prostych.  Występuje  tu  selekcja  i  klasyfikacja 
sygnałów  oraz  zasada  przewidywania  kiedy 
proces  rozpoznania  ulega  skróceniu,  a  reakcje 
stopniowo  się  automatyzują.  Może  pojawiać  się 
reakcja  ciągle  taka  sama,  mimo  zmiany  sygnału. 
Nazywane 

to 

jest 

tendencją 

perseweracyjną. 
2.sytuacje  złożone
  -  należy  uwzględnić 
równocześnie więcej niż 1 źródło informacyjne lub 
wykonać  więcej  niż  1  reakcję.  W  przypadku 
podejmowania  decyzji  człowiek  stanowi  układ 
jednokanałowy.  Mogą  występować  czynności 
przebiegające 

automatycznie 

(wprawa, 

śledzenie). 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

3. preferencja - sygnały, których człowiek 
oczekuje, odbiera szybciej. 

4. sytuacje probabilistyczne - czynności 
wykonywane  przy  obniżonym  poziomie 
informacyjnym  -  informacji  niepełnych, 
niepewnych, 

mniej 

lub 

bardziej 

prawdopodobnych.  Decyzje  mają  wówczas 
jedynie 

wartość 

przybliżoną. 

Istnieje 

możliwość  błędu.  Dużą  rolę  odgrywa 
obiektywizm i subiektywizm. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

W organizmie człowieka 
dynamiczny wysiłek fizyczny 
może:

wywoływać hamowanie wydzielania 
enzymów trawiennych (w przypadku 
ciężkich i długotrwałych wysiłków), 

zmniejszyć objętość wody ustrojowej 
(utrata wraz z potem), 

zmniejszyć objętość krwi bieżącej, 
zwiększając zarazem jej prędkość 
przepływu, 

zwiększyć stężenie potasu i noradrenaliny 
we krwi, 

zwiększyć aktywność układu współczulnego 
i rdzenia nadnerczy, 

spowodować białkomocz wysiłkowy (pół 
godz. po zakończeniu wysiłku). 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Obciążenie  człowieka  prącą  może  mieć 
charakter fizyczny lub psychiczny. 
Efektem obciążenia człowieka prącą może być 
zarówno uciążliwość jak i szkodliwość.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Ze 

względu 

na 

procesy 

zachodzące 

efektorach, 

pracę  fizyczną  różnicuje  się 
na:

statyczną, 

gdy 

występuje 

jedynie  napięcie  mięśni  bez  ich 
ruchu, 

dynamiczną, 

kiedy 

mięśnie 

wykonują 

ruch 

(kurczenie 

rozciąganie). 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Przy  jednakowym  wydatku  energetycznym 
(WE)  bardziej  staje  się  uciążliwa  praca 
statyczna
 niż dynamiczna

Mięśnie  biorące  udział  w  procesie  pracy  nie 
wykonują 

wtedy 

ruchów 

lecz 

ulegają 

napięciu. 

Następuje 

wówczas 

zwężenie 

naczyń 

krwionośnych,  w  wyniku  czego  przepływa 
przez nie mniejsza ilość krwi. 

To z kolei wpływa na zmniejszenie przemiany 
materii 

na 

skutek 

mniejszej 

ilości 

doprowadzonego 

do 

komórek 

O

2

 

równocześnie,  wolniejsze  odprowadzanie  z 
nich 

szkodliwych 

produktów 

przemiany 

materii.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Skurcz  izometryczny 

-  charakteryzuje  się 

zmianą  napięcia  mięśnia  bez  zmiany  jego 
długości. Mięśnie wykonują pracę statyczną - kąt 

stawie 

nie 

ulega 

zmianie. 

Skurcz  izometryczny  występuje,  gdy  działają 
przeciwstawne  grupy  mięśni  tzn.  zginacze  i 
prostowniki  i  wówczas  żadne  próby  usiłowania 
skrócenia  mięśnia,  jego  pociąganie  elementów 
kostnych,  nie  zmienią  długości  mięśni,  a  dojdzie 
do  zwiększenia  napięcia  mięśniowego.  Tego 
rodzaju 

skurcze 

występują 

mięśniach 

stabilizujących naszą postawę. 

Przykładem  tego  typu  skurczu  jest  stanie  w 
miejscu, trzymanie ciężaru w ręku bez poruszania 
nim.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Przebieg  zmęczenia  dla  pracy 
statycznej  i  dynamicznej  jest 
różny. 

Podczas 

pracy 

statycznej 

zmęczenie  dużo  szybciej  osiąga 
stopień końcowy. 
Pojawia  się  już  przy  napięciu 
mięśni 

równym 

5% 

siły 

maksymalnej, 

swą 

wartość 

maksymalną  osiąga  przy  napięciu 
jej 1/3 siły maksymalnej.

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Człowiek–operator  jest  coraz  bardziej 

odsuwany  od  źródła  energii  i  strefy 
ingerencji 

technologicznej, 

jego 

działanie  w  systemie  jest  związane  z 
charakterystycznymi 

zmianami 

obrazie 

obciążeń 

fizycznych, 

psychicznych i intelektualnych. 

  

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image
background image

W celu zmniejszenia uciążliwości 
pracy dokonuje się oceny 
obciążenia nią pracownika. 

Ocena taka powinna obejmować 
kompleksowe badania:

1.wielkości wydatku energetycznego 
(WE) charakterystyczne dla prac 
fizycznych, 

2.udziału wysiłku o charakterze 
statycznym, 

3.stopnia monotypowości ruchów. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

OCENA MONOTYPOWOŚCI RUCHÓW 
ROBOCZYCH

W tym celu stosuje się metodę 
szacunkową. Ponieważ w tego typu pracy 
biorą udział jedynie niektóre grupy mięśni, 
występuje więc stan miejscowego 
zmęczenia, dając efekt uciążliwości pracy. 
W analizie brane są pod uwagę:

stopień ograniczenia ruchowego, 

liczba powtórzeń, 

wielkość rozwijanych sił przez 
pracujące mięśnie.

...

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Liczba powtórzeń 

monotypowych ruchów 

na zmianę

Stopień uciążliwości

Siła > 98 N Siła < 98 N Słownie


punktach

300

800

Mały

1-25

301-800

801-1600

Średni

26-50

801-1600

1601-3200 Duży

51-75

Powyżej 

1600

Powyżej 

3200

Bardzo 

duży

76-100

Określanie stopnia uciążliwości 
pracy.
 

Określanie stopnia uciążliwości 
pracy.
 

background image

Zmęczenie  mięśni  jest  źródłem  zakłóceń 
rytmiki  i  precyzji  wykonywanych  ruchów, 
co 

skutkuje 

mniejszą 

wydajnością, 

wzrostem  braków  w  produkcji,  a  nawet 
wypadków przy pracy. 

Monotypowość dotyczy przede wszystkim 
fizjologii  człowieka,  jednak  istotny  jest 
również aspekt psychiczny: taki charakter 
pracy 

często 

nie 

pozwala 

na 

wykorzystywanie  i  rozwój  posiadanych 
umiejętności,  co  może  prowadzić  do 
dyskomfortu  psychicznego  oraz  frustracji 
pracownika. 

Monotypowość 

ruchów 

roboczych 

powoduje  także  znużenie  -  spowodowane 
brakiem  lub  jednostajnością  bodźców  i 
działań, obniżenie czujności itp. 

background image

Zapobieganie

Sposoby 

zapobiegania 

skutkom 

monotypowości to m.in.: 
Wprowadzenie 

rotacji 

na 

takich 

stanowiskach. 
Ograniczenie  liczby  powtórzeń  czynności, 
częstotliwości  oraz  czasu  ich  trwania  w 
trakcie zmiany roboczej.
Wprowadzenie przerw w pracy. 
Zaplanowanie  podczas  przerw  czynności 
wymagających  od  pracownika  działań 
innych niż te, które towarzyszą czynności 
rutynowo wykonywanej podczas pracy. 
Wprowadzenie, 

uzgodnieniu 

pracownikami,  urozmaicenia  środowiska 
pracy  możliwego  na  danym  stanowisku, 
np. nadawanie cichej muzyki. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Ocenę tę przedstawia się również w 3 
stopniowej skali.
Zaleca się podwyższyć o 1 klasę 
stopień ciężkości wykonywanej pracy 
jeżeli:

ponad 75% wysiłku przypada na 
czynności, które wymagają WE (wysiłek 
energetyczny) >5 kcal/min

ponad 50% wysiłku przypada na 
czynności, które wymagają WE>8 
kcal/min, 

temperatura efektywna TE > 30

0

 C. 

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

CHARAKTERYSTYKA PROCESU PRACY

background image

Document Outline