Leki działające na zwoje 

układu autonomicznego

 

 

NEUROPRZEKAŹNIKIEM w zwojach 

jest Ach, rozkładanym szybko przez 

acetylocholinesterazę

1. LEKI 

POBUDZAJĄCE 

RECEPTORY 

NIKOTYNOWE

2.LEKI GANGLIOPLEGICZNE

BLOKUJĄCE RECEPTORY N

LEKI ODDZIAŁYWUJĄCE NA REC 
N

 

 

AD1. LEKI POBUDZAJĄCE RECEPTORY 

NIKOTYNOWE

Alkaloidy pirydynowe: NIKOTYNA

Alkaloidy piperydynowe: LOBELINA, 

CYTYZYNA, WERENIKLINA

Związki te nie są szybko rozkładane przez acetylocholinesterazę,
Dłużej utrzymują stan depolaryzacji

Po początkowym pobudzeniu zwojów 

następuje ich porażenie

 

 

NIKOTYNA

• Początkowy wzrost ciśń krwi, potem spadek
• Wyrzut adrenaliny
• Drażni nerw błędny-przewaga układu 

przywspółczulengo

• Pobudza zatokę szyjną-pobudzenie oddechu a potem 

bezdech

• Pobudzają układ nagrody w ukł. Limbicznym
• Rozszerza  obwodowe naczynia krwionośne
• Zmiany naczyniowe
• Zmniejsza napięcie mięśni poprzecznie prążkowanych
• Zwiększa perystaltykę p.p
• Zwiększa wydzielania gruczołów p.p

 

 

ODSTAWIENIE:

• Nerwowość, uczucie zmęczenia
• Drażliwość
• Chwiejność emocji
• Zaburzenia snu
• Zaburzenia koncentracji
• Zwiększony apetyt
• Bóle głowy
• Bóle mięśniowe

 

 

PRZECIWWSKAZANIA

• Niestabilna dławica piersiowa
• Po zawale serca
• Udar mózgu
• Zaburzenia rytmu serca
ZWIĘKSZA POZIOM NA I A:
Ostrożnie w nadczynności tarczycy, 

cukrzycy guzie chromochłonnym

 

 

CYTYZYNA

•

Pobudza AUN ale działa ago-antagonistycznie

•

Wiąże się 7x silniej niż nikotyna

•

Stymuluje uwalnianie dopaminy

•

Pobudza ośrodek oddechowy i naczynioruchowy

•

Zwiększa wydz. A i NA

PRZECIWWSKAZANIA:
Nadciśnienie tętnicze
Miażdżyca
Niewydolność układu sercowo-naczyniowego
Choroba wrzodowa

 

 

WERENIKLINA

• Częściowy, selektywny agonista rec nikotynowych 

podtypuα4β2, ma duże powinowactwo ale mniejszą 
aktywność wewnętrzną

Efekt:
Osłabia głód nikotynowy
Osłabia objawy abstynencyjne- zmniejsza efekt nagrody

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE:
• -występują objawy ODSTAWIENNE
• Zwiększone łąknienie, senność zawroty głowy
• REAKCJE PANICZNE
• Czasami: zakażenia grzybicze i wirusowe
• Kołatanie serca, migotanie przedsionków
• Nadkwaśność
• Afty, uszkodzenia dziąseł

 

 

LOBELINA

• W zaburzeniu oddychania
• Najpierw pobudza potem poraża 

zwoje AUN

 

 

2.LEKI GANGLIOPLEGICZNE

BLOKUJĄCE RECEPTORY

 N

• TRIMETAFAN, 

• HEKSAMETONIUM, PENTAMETONIUM, 

AZAMETONIUM-aminy IV rzędowe

• PIMEKAINA, PEMIPIDYNA-II, II rzędowe 

sole

Leki te wykazują antagonizm kompetycyjny z Ach, Efekt:

•Rozszerzenie obwodowych naczyń krwionośnych,
•Zmniejszenie oporu obwodowego
•Zmniejsza objętość wyrzutową serca
•Porażenie zwojów przywspółczulnych-porażenie 
perystaltyki

 

 

ZASTOSWANIE

• CIĘŻKIE POSTACIE NADCIŚNIENIA 

TĘTNICZEGO-zastępowane sympatykolitykami

• Kontrolowane podciśnienie ortostatyczne-zabiegi 

operacyjne

DZIAŁĄNIA NIEPOŻĄDANE:

•Zapaść ortosatyczna
•Zaleganie krwi na obwodzie
•Zakrzepy naczyniowe
•Ostra niewydolność mięśnia sercowego
•Porażenie ukłądu przywspółczulnego