LEKI POBUDZAJĄCE UKŁAD PRZYWSPÓŁCZULNY 

 

RECEPTOR 

SUBSTANCJA CZYNNA 

NAZWY HANDLOWE 

 

 

 

POBUDZAJĄCE RECEPTORY CHOLINERGICZNE 

1) ESTRY CHOLINY 

M 

Acetylocholina 

Wycofana  
 

M 

Metacholina  

 

 

M N  

Betanechol  

 

 

M N  

Karbachol 

Carbachol 
Isopto-Carbachol 
Miostat 
 

2) ALKALOIDY 

M 

Pilokarpina  

Pilocarpinum 
Isopto-Carpine 
 

INHIBITORY ACETYLOCHOLINOESTERAZY 

1) ODWRACALNE 

 

Fizostygmina 

Physostigminum Salicylas 
 

 

Pirydostygmina 

Mestinon 
 

 

Neostygmina  

Polstigminum 
Prostigmin 
 

 

Distigmina  

Ubretid 
 

 

Endrofonium  

 

 

 

Ambenonium 

Metylase 
 

 

Galantamina  

Nivalin  
 

2) NIEODWRACALNE 

 

Fluostygmina  

Diflugyl 
 

 

Ekotiopat  

Fosfoline 
 

REAKTYWATORY ACETYLOCHOLINOESTERAZY 

 

Oksymy pirydynowe 

Obidoksym 
Pralidoksym 
Diacylomonooksym (DAM) 
Monoizonitrozoaceton (MINA) 

 

 

Norma 

Wpływ cholinomimetyków 
ZwęŜenie źrenicy w wyniku pobudzenia receptora M

3

 umiejscowionego w mięśniu 

rzęskowym (skurcz mięśnia rzęskowego → zwęŜenie źrenicy) 

LEKI HAMUJĄCE UKŁAD PRZYWSPÓŁCZULNY 

 

1.

 

Alkaloidy tropanowe i ich pochodne (atropina, hioscyjamina, hioscyna, homatropina, ipratropium) 

2.

 

Amidy kwasu tropowego (tropikamid) 

3.

 

Estry aminoalkoholi i kwasów aromatycznych (oksyfenonium) 

4.

 

Inne leki cholinolityczne (tolterydyna) 

 

 

RECEPTOR 

SUBSTANCJA CZYNNA  NAZWY HANDLOWE 

 

 

 

1) ALKALOIDY TROPANOWE I ICH POCHODNE 

Kompetycyjnie M 

Atropina  

Atropium sulfurikum 
Bellapan 
Reasec 
 

M 

Hioscyna  

(Skopolamina) 

Buscopan 
Scopolan 
 

M 

Homatropina 

 

 

M 

Ipratropium  

Berodual (+ fenoterol) 
Atrovent 
 

M 

Tiotropium  

Spiriva 
Provantil 
 

M 

Benzotropina  

Stosujemy w chorobie Parkinsona 
 

2) AMIDY KWASU TROPOWEGO 

M 

Tropikamid 

Tropicamidum 
Mydriacyl 
 

3) ESTRY AMINOALKOHOLI I KWASÓW AROMATYCZNYCH 

M 

Osyfenonium  

Spasmophen 
Spasmophen duplex 
 

4) INNE LEKI CHOLINOLITYCZNE 

M 

Tolterydyna  

Detrusitol 
 

M 

Oksybutenina  

Cystrin  
Ditropan  

M 

 

 

M 

Pirenzepina  

Gastrozepin – wycofana 
 

M 

Telenzepina  

Nie była nigdy w Polsce zarejestrowana 
 

 

 

 

Norma 

Wpływ cholinolityków 
Rozszerzenie źrenicy w wyniku blokowania receptora M

3

 umiejscowionego w mięśniu 

rzęskowym (rozkurcz mięśnia rzęskowego → rozszerzenie źrenicy)