„ 

„ 

Co mnie nie zabija, to mnie 

Co mnie nie zabija, to mnie 

wzmacnia”

wzmacnia”

Fryderyk Nietzsche

 

 

Zaradność jest tym, co pozwala ludziom 

przezwyciężać stres i pokonywać cierpienie, 

wywołane negatywnymi zdarzeniami.  

Psycholodzy nazywają to 

zarządzaniem stresującymi 

wyzwaniami

 

 

Zaradność

Zaradność

zorientowana na 

problem

emocjonalna

 

 

Zaradność zorientowana na problem polega 

zasadniczo na rozwiązywaniu problemów.

Osoby, które wykazują ten rodzaj zaradności:

• próbują brać sytuację w swoje ręce

• podejmują konstruktywne działania 

• dążą do rozwiązania danego problemu

• dążą do przezwyciężania 

niekorzystnych czynników

 

 

Ludzie, którzy są zorientowani na 

rozwiązanie problemu, opisują siebie 

następująco:

  

• koncentruję się na tym, żeby coś zrobić z 

daną sytuacją

• robię to co trzeba zrobić krok po kroku

• opracowuję jakąś strategię 

• robię plan działania

• odkładam na bok inne sprawy 

• pytam innych, co powinienem zrobić

 

 

 

Zaradność zorientowana na emocje

Istnieje wiele działań budujących szczęście 

opartych na zaradności emocjonalnej.

To inaczej zarządzanie swoją reakcją na 

wystąpienie niekorzystnego zdarzenia.

 

 

Działania dotyczące zachowań

• przekierowywanie uwagi z nękającego nas 
problemu na coś innego

• wykonywanie ćwiczeń fizycznych
• poszukiwanie wsparcia emocjonalnego ze strony 
bliskich nam osób

 

 

Działania kognitywne

• pozytywne reinterpretowanie sytuacji

 (np.. uczenie się na doświadczeniu) 

• akceptowanie negatywnych zdarzeń 

• zwracanie się ku religii

 

 

Kiedy mamy do czynienia z nieprzemijającym 

kłopotem, dobre rezultaty daje zarówno 

zaradność emocjonalna jak i zaradność 

zorientowana na problem 

 

 

Budowanie pozytywów w negatywnych 

sytuacjach 

wymaga dostrzeżenia w swojej stracie lub 

katastrofie pewnej wartości lub korzyści.

Można spojrzeć na nową sytuację z 

nowego punktu widzenia

 

(

np. akcentujemy, że osoba, która zmarła, wciąż jest 

pośród nas

) 

 

 

Budowanie pozytywów w trudnych 

sytuacjach życiowych jest zadziwiająco 

skuteczną strategią.

To umiejętność polegająca na dostrzeganiu 

korzyści w stratach i dramatycznych 

doświadczeniach.

Wpływa zarówno na stan naszego zdrowia jak i 

na poczucie szczęścia.

 

 

Rozwój posttraumatyczny

Rozwój posttraumatyczny

Niektórzy psycholodzy wierzą, że znajdowanie 

korzyści w traumatycznych przeżyciach prowadzi 

do gruntownej transformacji osobowości. 

Poważny kryzys życiowy, bardzo często zmusza 

nas do przyjęcia nowej roli i odnalezienia się w 

sytuacjach, z jakimi nigdy wcześniej nie mieliśmy 

do czynienia. 

 

 

Dramatyczne wyzwania i przeżycia zmuszają do 

ponownego ustanowienia życiowych priorytetów, 

wskazują nowy sens życia, zmieniają również 

naszą tożsamość

Skutek: rozwój osobowości – nasz charakter 

staje się silniejszy i rozkwitamy na nowo. 

 

 

Traumatyczne przeżycia doprowadziły do 

transformacji, która objawiała się w następujące 

sposoby: 

• odnowienie wiary w swoją siłę przetrwania i 

zwyciężania

• większe współczucie dla ludzi, którzy cierpią

• stwarzanie dojrzałej filozofii życia (większe 

poczucie spełnienia)

• odkrycie kto jest a kto nie jest prawdziwym 

przyjacielem 

 

 

3 opcje jakie może wybrać człowiek 

stojący w obliczu prawdziwego kryzysu:

• przetrwanie

• odbudowanie się 

• rozwój

 

 

Przetrwanie

Przetrwanie związane jest z trwałym 

pogorszeniem sposobu funkcjonowania. 

Osoby wybierające tę ścieżkę tracą 

poczucie szczęścia, motywację do 

działania i zdolności do czerpania radości 

z pracy oraz czasu wolnego. 

 

 

Odbudowanie się – opcja, która pozwala 

pokonać ból związany z dramatycznym 

przeżyciem i po pewnym czasie powrócić do 

produktywnej pracy oraz czerpania 

satysfakcji z relacji międzyludzkich. 

 

 

Rozwój – przezwyciężanie cierpienia, ale 

nie po to, żeby wrócić do stanu 

wyjściowego, ale po to, by wznieść się 

wyżej. Droga ta prowadzi do 

transformacji.

  

 

 

Im wyżej człowiek mierzy w kwestii 

sposobu poradzenia sobie z traumą, tym 

więcej osiąga.

Rozwój posttraumatyczny, czyli budowanie 

szczęścia po dramatycznym przeżyciu to nie 

to samo co bycie szczęśliwym, kiedy nie ma 

się dużych trosk.   

 

 

Wsparcie ze strony innych

Daje nadspodziewane efekty.

 Obecność osób, na których możemy 

polegać, pozwala nam myśleć, że nie 

zostajemy sami z naszymi kłopotami.

 

 

Znajdowanie sensu

Bardzo ważne jest, aby człowiek po 

dramatycznym zdarzeniu zrozumiał sens i 

dostrzegł implikacje tego, co się wydarzyło.

Dramatyczne przeżycia często skłaniają nas 

do odświeżenia naszych przekonań i 

poszukiwania sensu w doświadczonej stracie 

lub bólu.

 

 

Bardzo trudno jest odnaleźć sens 

traumatycznego przeżycia.

Jednak Ci, którzy odnajdują ten sens, 

łatwiej radzą sobie ze spustoszeniem, 

jakie wywołało w ich głowach 

dramatyczne przeżycie.