Warunki siedliskowe 

gór

Siedliskoznawstwo 

GEOLOGIA

• Karpaty 

– Typ budowy: góry fałdowe;
– Materiał skalny: skały osadowe - flisz 

FLISZ

Seria 

osadów morskich

, złożona 

z naprzemianległych warstw 
piaskowców, pyłowców, łupków lub 
zlepieńców; 

buduje zewnętrzne pasma Alp 

wschodnich i Karpat.

Płaszczowina 

skolska

Płaszczowina 

śląska

Płaszczowina 

magurska

Fałdy

dukielskie

Zasięgi płaszczowin w Karpatach 

fliszowych

JEDNOSTKA ŚLĄSKA

– Warstwy godulskie (drobnoziarniste 

piaskowce o spoiwie ilastym lub wapnistym)

– W. istebniańskie (gruboziarniste piaskowce 

o spoiwie ilastym i krzemionkowym)

– W. ciężkowickie (jw.)
– W. krośnieńskie (piaskowce mikowe, 

wapniste, przekładane marglistymi łupkami)

JEDNOSTKA 

MAGURSKA

– Warstwy inoceramowe (średnio-i gruboławicowe 

średnio- i drobnoziarniste wapniste piaskowce 

mikowe, przekładane marglistymi łupkami)

– Pstre łupki ilaste 

– W. beloweskie (cienkie ławice drobnoziarnistych 

wapnistych piaskowców + nieco łupków ilasych)

– P.pasierbieckie (piaskowce gruboziarniste, 

wapniste)

– Margle łąckie

– W. hieroglifowe (cienkoławicowe, drobno- 

ziarniste piaskowce mikowe, wapniste, 

przekładane ilastymi łupkami)

– W.magurskie (gruboławicowe gruboziarniste 

piaskowce przekładane cienkimi wkładkami 

łupków)

WAŻNIEJSZE CECHY SKAŁ 

FLISZU KARPACKIEGO

•

grubość ławic piaskowców i wkładek łupków;

•

wielkość ziaren piaskowców lub zlepieńców; 

•

skład mineralogiczny ziaren (udział kwarcu, 
mik,    glaukonitu itd.);

•

rodzaj łupków (np. ilaste, margliste, 
piaszczyste);

•

rodzaj lepiszcza w piaskowcu (krzemianowe, 
ilaste, wapniste i in.)

PODZIAŁ UTWORÓW 

FLISZU KARPACKIEGO

Skały kwaśne 

kwarcowo-

krzemianowe

Warstwy istebniańskie, 

w. ciężkowickie, 

gruboław.p. magurskie

Skały 

pośrednie

 

krzemianowe

W. godulskie, pstre 

łupki, p.pasierbieckie, 

w.hieroglifowe, 

magurskie

Skały 

zasadowe

węglanowo-

krzemianowe

W. krośnieńskie, 

inoceramowe, 

beloweskie, 

podmagurskie, margle 

łąckie

CHARAKTERYSTYKA 

ZWIETRZELIN

 

Skały kwaśne

 

• silnie szkieletowe
• piaszczyste 

(piaszcz.- gliniaste)

• przepuszczalne
• przewiewne
• ubogie

Skały zasadowe

 

• mniej szkieletowe
• gliniaste (gliniasto-

ilaste)

• mniej 

przepuszczalne

• mniej przewiewne
• zasobne

OBIEG WODY

 

• infiltracyjny

• infiltracyjno-

retencyjny

    

(odgórne 

oglejenie)

GLEBY

• Bielicoziemne
    (rdzawe, 

bielicowe)

• Brunatnoziemn

e (brunatne, 
płowe)

ZESPOŁY LEŚNE 

• Luzulo-Fagetum

• Abieti-piceetum

• Dentario 

glandul.-
Fagetum

Układ warstw skalnych fliszu 

na stokach

Stok na stropie 
warstw skalnych

Stok z wychodniami 
warstw skalnych

Gleba ilasta

z oglejeniem

Deluwia

podstokowe

Siedliskowe typy lasu w zależności od strefy 

klim.

i wartości glebotwórczej skał fliszu 

karpackiego

Strefa klimatyczno-roślinna

Pogórze R. 

dolny

R.ś

rodkow

y

R. górny

Skały 

krzem.-

kwarcowe

LMwyż / 

BMwyż

LMG / 

BMG

BMG / BG

BWG

S. 

krzemianowe

Lwyż / 

LMwyż

LG / 

LMG

LMG / BMG

BWG

S. 

węglanowo-

krzemianow

e

Lwyż-w / 

Lwyż

LG

LG / LMG

X

Siedliskowe typy lasu w zależności od strefy 

klim.

i wartości glebotwórczej skał fliszu 

karpackiego

Strefa klimatyczno-roślinna

Pogórze R. 

dolny

R.ś

rodkow

y

R. górny

Skały 

krzem.-

kwarcowe

LMwyż / 

BMwyż

LMG / 

BMG

BMG / BG

BWG

S. 

krzemianowe

Lwyż / 

LMwyż

LG / 

LMG

LMG / BMG

BWG

S. 

węglanowo-

krzemianow

e

Lwyż-w / 

Lwyż

LG

LG / LMG

X

Siedliskowe typy lasu w zależności od strefy 

klim.

i wartości glebotwórczej skał fliszu 

karpackiego

Strefa klimatyczno-roślinna

Pogórze R. 

dolny

R.ś

rodkow

y

R. górny

Skały 

krzem.-

kwarcowe

LMwyż / 

BMwyż

LMG / 

BMG

BMG / BG

BWG

S. 

krzemianowe

Lwyż / 

LMwyż

LG / 

LMG

LMG / BMG

BWG

S. 

węglanowo-

krzemianow

e

Lwyż-w / 

Lwyż

LG

LG / LMG

X

SKAŁY WAPIENNE

• Wapienie (główny składnik: węglan 

wapnia)

• Dolomity („ 

„

węglan 

wapniowo-magnezowy)

• Margle (duży udział części 

niewęglanowych, głównie ilastych)

Wartość glebotwórcza i 

siedliskotwórcza skał 

wapiennych

zależy od:

• rodzaju skały

 (m.in. tempa 

wietrzenia, zasobności):  wapienie 
> margle > dolomity

• wieku skały

:                                   

   kredowe > jurajskie > dewońskie

GLEBY

• Zwietrzelina skał wapiennych: 

uziarnienie pasków, glin, pyłów, 
iłów;

• Gleby: rędziny (właściwe, 

brunatne, czarnoziemne);

KLIMAT

Piętro
klim.-
roślinne

Śr. 

Tem
p.

Wysokość n.p.m. (m) Zespoł

y leśne

Sudet

y

Beskid

y

Tatry

Pogórze
R.dolny
R.górny
P.kosodrz
P.hal i 

turni

>6
4-6
2-4
0-2
<0

do 
400

950

1250
1450

600

1100
1400
1650

1250
1550
1800

Grądy

Buczy
ny

Ś

wiercz

yny

Siedliska górskie

Piętra 

klim.-

roślin.

Grupy 

wilg. 

siedlis

k

Grupy żyznościowe (troficzne) 

siedlisk

B

BM

LM

L

Lł

R. 

górn

y

BWG

(BMWG)

-

-

-

R. 

dolny

św

w

b 

BGśw

BGw

BGb

BMGś

w

BMGw

BMGb

LMGś

w

LMGw

-

LGśw

LGw

-

-

LłG

OlJG