background image

PRZEDPOLE

PRZEDPOLE

Ó

W

 P

R

R

ZE

D

G

Ó

R

SK

I

W

N

E

Ę

Z

T

 

R

Y

Z

T

N

A

E

P

R A

K

I K

S

Ń I

N E I

P

PAS 

SK

KO

W

Y

EW

N

W

Ę

 

T

Y

R

T

Z

A

N

P

E

R A

K

Kraków

Bratysława

Borysław

Budapeszt

0

50

100 km

0

50

0

48

0

23

0

17

E

0

19

0

21

0

48

0

50 N

0

17

0

19

0

21

0

23

Ryc.1. 

Położenie 

pienińskiego 

pasa 

skałkowego 

na 

tle 

struktury 

geologicznej 

Karpat 

(Birkenmajer

1979 

zmodyfikowany). 

Prostokąt 

oznacza 

obszar 

pienińskiego 

pasa 

skałkowego 

granicach 

Polski.

Ryc. 

2.

 Przekrój 

geologiczny 

przez 

Karpaty 

(Cieszkowski, 

2003 

- uproszczony). 

Objaśnienia: 

- cokół 

platfo

rmy 

europejskiej, 

- pokrywa 

platformy 

europejskiej, 

- trzon 

krystaliczny 

Tatr

, 4 

- jednostki 

wie

rchowe, 

5- 

jednostki 

reglowe, 

- niecka 

podhalańska, 

- pieniński 

pas 

skałkowy

, 8 

- strefa 

melanżu, 

- je

dnostka 

podśląska, 

10 

- jednostka 

śląska, 

11 

- jednostka 

dukielska, 

12 

- jednostka 

grybowska, 

13 

- j

ednostka 

magurska, 

14 

- kotlina 

nowotarska, 

15 

- miocen 

zapadliska 

przedkarpackiego 

i podłoża 

Karpat, 

16 

- us

koki.

0

5

10

15

1

1

2

2

2

3

4

5

6

7

8

8

9

10

11

12

12

13

13

13

14

15

15

15

S

N

KARP

ATY

 WEWNĘTRZNE

KARP

ATY

 ZEWNĘTRZNE

ZAPADLISKO

PRZEDKARPACKIE

TA

TR

Y

PODHALE

PIENIŃSKI PAS 

SKAŁKOWY

ZAKOP

ANE

NOWY TARG

CHABÓWKA

MOGILANY

5 km

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

km

1

2

3

4

5

6

7

7

8

8

A

B

2

1

3

8

8

8

9

9

9

10

10

11

11

R

yc

4.

 

M

od

el

 

st

ka

 

po

dm

or

sk

ie

go

 

(p

un

kt

ow

za

si

la

ny

uporządkowany 

system 

depozycyjny); 

- Model 

fartucha 

podmorskiego 

(liniowo 

zasilany

chaotyczny 

system 

depozycyjny) 

(Reading 

Richards, 

1994 

- zmodyfikowany). 

Objaśnienia: 

- szelf, 

- skłon, 

równia 

basenowa, 

kanion, 

kanał 

centralny

kanały 

rozprowadzające, 

loby 

depozycyjne, 

osuwiska, 

fartuchy 

(nieregularne pokrywy klastyczne), 10 - kanały erozyjne, 1

1 - rozmycia 

erozyjne.  

50

100

150

200

10

5

0

km

10

5

0

km

poziom kompensacji kalcytu

poziom morza

BASEN MAGURSKI

SUKCESJA 

MAGURSKA

PIENIŃSKI BASEN SKAŁKOWY

SUKCESJA

CZORSZTYŃSKA

SUKCESJA

CZER

TEZICKA

SUKCESJA

NIEDZICKA

SUKCESJA

BRANISKA I PIENIŃSKA

SUKCESJA

HALIGOWIECKA

N

S

SUKCESJA

MANIŃSKA

1

2

3

4

GRZBIET

CZORSZTYŃSKI

EGZOTYKOWY 

GRZBIET

ANDRUSOVA

Ryc. 6. 

Stosunek wzajemny 

rowów i grzbietów 

w basenie 

skałkowym i obszarach 

obrzeżających w 

ciągu jury 

środkowej 

(keloweju) (Birkenmajer

, 1979 

- zmodyfikowany). 

Objaśnienia: 1 

- osady 

morskie liasu 

 i keloweju, 

2 - osady 

morskie i 

lądowe oraz 

wulkanity triasu 

(i permu?), 

3 - podłoże 

krystaliczne (skorupa 

kontynentalna), 4 - 

uskoki.

A

B

C

D

R

yc

3.

 

P

ow

st

an

ie

 

rz

by

 

in

w

er

sy

jn

ej

 

(Ksiązkiewicz, 

1972): 

- stadium 

początkowe: 

rzeki 

płyną 

 synklinami; 

B, 

coraz 

silniej 

rozwijająca 

się 

erozja 

antyklinach; 

inwersja 

rzeźby

.

|  

|  

|  

|  

|  

|

   |

 | 

 | 

 | 

 

|    

|     |

|  

|  

  

|  

 |

  |

    |

  |

  |

  

 |

|  

  |  

  |    

|

  |

  |

  |

 |

  |

 

   

 |

|  

  |

|  

    |

SKŁON

ST

OŻEK 

WEWNĘTRZNY

ST

OŻEK 

ŚRODKOWY

ST

OŻEK 

ZEWNĘTRZNY

RÓWNIA

 BASENOW

A

1

2

3

4

5

6

7

8

9

KC

KR

MK

LD

OS

OS

LD

10

Ryc. 

5. 

Model 

stożka 

podmorskiego 

wraz 

charakterem 

osadów 

(Shanmugam 

Moiola, 

1985 

zmodyfikowany). 

Objaśnienia: 

KC 

kanał 

centralny

KR 

kanały 

rozprowadzające, 

MK 

strefa 

 

międzykanałowa, 

LD 

- loby 

depozycyjne, 

OS 

- obrzeżenie 

stożka; 

- iłowce, 

- mułowce, 

- piaskowc

e, 

- zlepieńce, 

- osady 

osuwisk 

podmorskich, 

- piaskowiec 

uziarniony 

frakcjonalnie, 

- laminacja

 

przekątna, 

- laminacja 

równoległa, 

- sekwencja 

pozytywna, 

10 

- sekwencja 

negatywna.

background image

molasa

flisz

łupki czarne

łupki czerwone

margle

radiolaryty

łupki i wapienie

wapienie rogowcowe

wapienie organiczne

wapienie mikrytowe

wapienie gruzłowe

wapienie krynoidowe

mln lat

70

80

90

170

100

110

120

130

140

150

160

0

20

40

60

80

100

120

140

km

?

?

F  A  Ł  D  O  W  A  N  I  E

JURA

KREDA

ŚRODKOW

A

GÓRNA

DOLNA

GÓRNA

BAJOS

BATON

KELOWEJ

OKSFORD

KIMERYD

TYTON

BERIAS

WALANŻYN

HOTERYW

BARREM

APT

ALB

CENOMAN

TURON

KONIAK

SANTON

KAMPAN

MASTRYCHT

SUKCESJA

MAGURSKA

GRZBIET

CZORSZTYŃSKI

SUKCESJA

CZORSZTYŃSKA

SUKCESJA CZER

TEZICKA

SUKCESJA NIEDZICKA

SUKCESJA

BRANISKA

SUKCESJA

PIENIŃSKA

PIENIŃSKI BASEN SKAŁKOWY

N

S

Ryc. 7. Rozwój facjalny pienińskiego basenu  skałkowego (Birkenmajer - zmodyfikowany). 

Ryc. 9. Przekrój geologiczny góry Wżar (Birkenmajer, 1963, 1979). Objaśnienia: 1 - andezyty pierwszej generacji, 2 - 

piaskowce z Piwnicznej (eocen dolny), 3 - utwory przejściowe (eocen dolny), 4 - formacja szczawnicka (paleocen - dolny 

eocen).

S

N

WŻAR

POT

OK KLUSZKOWSKI

1

2

3

4

0

500 m

0

300 m

1

2

3

4

5

6

Ryc. 8. Stosunek mioceńskich intruzji andezytowych   do utworów paleogenu płaszczowiny magurskiej na górze Wżar 

(Birkenmajer, 1979 - zmodyfikowane). Objaśnienia: 1 - dajki andezytowe młodsze, 2 - dajki andezytowe starsze, 3 - 

brekcja  tektoniczno-magmowa,  4  -  formacja  magurska  (ogniwo  piaskowca  z  Piwnicznej)  i  formacja  z  Zarzecza,  5  - 

formacja szczawnicka (5, 6 -płaszczowina magurska), 7 - uskoki.  

 

2

10

10

12

11

9

8

8

10

14

13

11

2

1

3

4

5

11

13

14

13

14

15

14

13

12

11

11

8

7

10

8

7

6

PŁASZCZOWINA

 NIEDZICKA

NW

SE

NASUNIĘCIE

10 m

0

JE

D

A

N

K

O

S

S

Ń

TK

TY

A C

ZO

R

SZ

Ryc. 

10. 
Panorama 

geologiczna 

Czajakowej 

Skały 

(Birkenmajer

, 1979). 

Jednostka 

czorsztyńska

, formacje: 

1- 

wapienia 

Krupianki, 

- wapienia 

czorsztyńskiego, 

- wapieni 

dursztyńskich, 

- z 

Pomiedznika, 

- margli 

Jaworek; 

jednostka 

niedzicka

, formacje: 

- margli 

Krempachów

, 7 

- łupków 

ze 
Skrzypnego, 

- wapienia 

Krupianki, 

wapienia 

niedzickiego, 

10 

- radiolarytów 

Czajakowej, 

11 

- wapienia 

czorsztyńskiego, 

12 

-wapieni 

du

rsztyńskich, 

13 

- wapienia 

pienińskiego; 

formacja 

Kapuśnicy

, ogniwo: 

14 

brodniańskie, 

15 

- rudińskie.