Kinga Weissgerber, 

pielęgniarstwo,
Grupa I

• Stały, zewnętrzny pasożyt człowieka, umiejscawia się na 

głowie lub odzieży

Wesz głowowa

Pediculus humanus capitis 

De Geer

Wesz odzieżowa

Pediculus humanus Latreille

• 2-3,5 mm

• 3-4,5 mm

• Największa ze wszy 

ludzkich

• Nieco jaśniejsza od wszy 

głowowej

• Samce są mniejsze od samic

• Ciało wydłużone, silnie spłaszczone grzbieto-brzusznie, 

barwy szarobiałej

• Na głowie znajdują się czułki, para prostych i wyraźnie 

pigmentowanych oczu oraz kłująco-ssący aparat gębowy

• Na tułowiu znajdują się trzy pary odnóży krocznych
• Narząd chwytny wszy tworzą znajdujące się na stopie:  

ruchomy pazur i  palcowaty wyrostek goleni tworzące 
rodzaj szczypiec

• Żywią się wyłącznie krwią, ssą ją zarówno w dzień jak i  w 

nocy, tak długo aż przewód pokarmowy zostanie całkowicie 
wypełniony

• Ilość pobieranej przez wesz krwi odpowiada w przybliżeniu 

ciężarowi jej ciała

1. Samica składa jaja- gnidy. Są one owalne, biało-żółte, 

zaopatrzone w wieczko z komorami mikropylarnymi, które 
pełnią funkcje wentylacyjne. Gnidy wszy głowowej bardzo 
ściśle przytwierdzone są u nasady włosów wydzieliną 
gruczołu cementowego. Natomiast samica wszy odzieżowej 
składa jaja wzdłuż szwów bielizny i często są zebrane w 
sznury.

     Samica w ciągu całego swego życia składa ok 300 jaj, czyli 

7-10 dziennie.

2. Z jaja wykluwa się nimfa podobna 
    do osobników dorosłych  i odrzywia 
    się krwią. Występuje przeobrażenie 
    niezupełne, a po trzecim linieniu z nimfy 
    rozwija się  postać dorosła. 

3.   Wszy rozprzestrzeniają się po przez 
     kontakt bezpeośredni lub pośredni
     przez szczotki, grzebienie,nakrycia głowy, 
     używanie wspólnej odzieży, pościeli itd..

     

• Wszawica najczęściej dotyczy dzieci w wieku przedszkolnym 

i szkolnym, oraz osób o obniżonym poziomie sanitarno-
higienicznym

• Wesz podczas ukłucia wprowadza toksyny powodujące 

stany zapalne skóry, przebarwienia, bable pokrzywkowe, 
grudki obrzękowe. Występuje również świąd, a wtórnie 
wystąpić mogą zakażenia bakteryjne i ropne rozdrapanych  
ran.

• Wesz może przenosić na człowieka dur plamisty, gorączkę 

okopową.

• Owady te wykorzystywane są do ksenodiagnostyki gorączki 

Q i duru epidemicznego 

Znaczenie 

medyczne

Wykrywanie

Opiera się na stwierdzeniu obecności osobników dorosłych 

lub jaj.
Poszukuje się ich w okolicy potylicznej, skroniowej, zausznej, 
na szwach bielizny i fałdach ubrań

Zwalczanie

• Z włosów gnidy wszy usuwa się gęstym grzebieniem po 

uprzednim zmoczeniu włosów wodą z octem lub 8% 

kwasem mrówkowym. Zaleca się również mycie  głowy 
szamponem ze środkiem owadobójczym np. Permetryna. 
Można tez na noc zwilżyć włosy Delacetem, Derritolem, 
Artemizolem.  Żadziej stosuje się terapie antybiotykową 

lub sulfonamidami. W przypadku silnych inwazji wskazane 
jest przeprowadzenie terapii w obrębie całej rodziny

• Odzież gotuje się w wodzie z mydłem i prasuje gorącym 

żelazkiem i nie używa się jej przez ok. dwa tygodnie. 
Stosuje się również preparaty:  Malation, Karbaryl, 
Permytryne z piperonylobutoksydem

• Kosmopolityczny pasożyt człowieka, wywołujący wszawice 

łonową

• Najmniejsza z wszy pasożytujących na człowieku

• Samica: 1,5-2,5 mm Samiec: 1mm

• Posiada silnie zbudowane odnóża kroczne zakończone 

ruchomymi pazurkami

• Pierwsze trzy segmenty odwłoku są zrośnięte w jedną całość

• Wesz wstrzykując toksynę, wywołuje świąd skóry, w 

miejscach ukąszeń pojawiają się tzw. Plamy błękitne- 
sinofioletowe lub szare

• Zlokalizowana jest najczęściej na wzgórku
    łonowym i w dołach pachowych. 
    Umiejscawiać może się również na 
    brwiach i rzęsach co powoduje zapalenie
    Spojówek i brzegów powiek

• Zarazić się można tym pasożytem przez 
    Kontakt płciowy lub używanie wspólnych
    ręczników, spanie w jednym łóżku z 
    osoba zarażoną

Pthirus pubis- wesz 

łonowa

1. Samica składa ok. 30 jaj, mniejszych niż wszy ludzkie, 

przyczepione sa do włosa przy pomocy pierścienia z 
substancji cementowej, wieczko jaja ma wysoko ułożone 
komory mikropylarne. 

2. Po 7-8dni wylęgają się nimfy. Występują trzy pokolenia nimf 

z których w ciągu 15-18 dni wylęgają się odobniki dorosłe

3. Dorosłe osobniki żyją na człowieku ok. 3 tygodni a poza 

żywicielem tylko 1 dzień. Wesz jest aktywna w nocy, gdy 
wzrasta temperatura i wilgotnosc otoczenia

Wykrywanie

Polega na przeszukiwanie okolic genitaliów i innych 
owłosionych części ciała

Zwalczanie

Gnidy usuwa się gęstym grzebieniem. Zaleca się stosowanie 
Crotamitonu, u dzieci Jacutin lub Lindan w formie 
szamponu. W okolicy oczu możliwe jest mechaniczne 
usunięcie pasozyta pod mikroskopem okulistycznym.

Cykl

 

życiowy