Wesz ludzka

(Pediculus 

humanus)

Występowanie



Pasożyt 
zewnętrzny,kosmopolotyczny.Jest 
ściśle związany z człowiekiem.



Odróżnia się 2 odmiany:



-Pediculus humanus humanus (wesz 
odzieżowa)



-Pediculus humanus capitis(wesz 
głowowa)

Budowa



Ciało spłaszczone grzbietowo-brzusznie, barwy 

brunatno-białej. Głowa węższa od tułowia. Czułki 

krótkie 5-członowe.Narząd gębowy kłująco-ssący, 

który składa się z części ssącej i 2 sztylecików, 

które w stanie spoczynku znajdują się w 

specjalnej pochewce, pod gardzielą. Na tułowiu 

znajduje się para przedchlinek,skrzydeł nie 

posiada, nogi krótkie,jednakowe,stopa 

zakończona mocnym ruchomym pazurem,który z 

wyrostkiem na goleni tworzy narząd 

chwytny.Odwłok owalny,bez bocznych 

wyrostków,na poszczególnych segmentach 

występuje para przedchlinek.

Budowa



Samica:3-4mm długości, ma rozdzielone 
zakończenie odwłoka.



Samiec:nieco mniejszy,ma ostro 
zakończone prącie na końcu odwłoka. 
Osobniki obu płci żywią się krwią w dzień i 
w nocy

      Wesz głowowa       
                         (P. 
humanus humanus)



Wesz głowowa zagnieżdża się we włosach głowy, karku lub 

na plecach. 

Warunki do do rozwoju wszy ludzkiej to duża wilgotność oraz 

temperatura 28 – 32 C.Długość życia wszy jest uzależniona 

od poziomu wilgotności, temperatury i stopnia najedzenia. 

Wszy żyją tylko na człowieku. Przyciągająco wpływa na nie 

zapach potu ludzkiego. Skład potu, a szczególnie zawarty w 

nim kwas mlekowy decydują o wyborze żywiciela i o 

rozpoczęciu ssania krwi.

Wszy głowowe bytują najczęściej we włosach za uszami oraz 

w okolicy potylicznej,  Wszy rozprzestrzeniają się w czasie 

kontaktu bezpośredniego oraz drogą pośrednią gdy używane 

są, grzebienie i szczotki do włosów i poprzez spanie w tym 

samym łóżku, w którym śpi osoba zarażona. Wesz głowowa 

najczęściej występuje u dzieci w okresie podstawówki, co 

wynika z niskim w tym okresie poziomem higieny osobistej. 

P.humanus humanus



W miejscu ukłucia wszy głowowej krótkim czasie powstają 

bardzo swędzące grudki zapalne. Ich drapanie może 

powodować powstanie ponownego zakażenia bakteryjnego. 

Z rozdrapanych ranek wypływa surowiczo-ropna wydzielina 

po której pojawią się strupy. Węzły chłonne w okolicy zmian



 skórnych powiększają się i są bolesne w dotyku.



 Czas trwania choroby zależy od położenia wszy we 

włosach. 



Jaja są przyczepiane do włosa przy powierzchni skóry            

                                                                 ioddalają się od 

niej wraz ze wzrostem                                 włosa. 

Znalezienie                                                                          

na włosach charakterystycznych                                             

    białych jaj(gnid)                                                                   

                                  lub aktywnych stadiów rozwojowych     

                               potwierdza wszawice.

   Wesz odzieżowa       
     ( P. humanus 
capitis)



Wszy odzieżowe są większe i jaśniejsze od 

głowowych, pasożytują na całym ciele osłoniętym 

przez ubranie. Jaja wszy odzieżowej przyczepiają 

się do włókien odzieży, przeważnie wzdłuż szwów 

bielizny i ubrań z naturalnych tkanin. Rzadziej jaja 

przyczepiają się do owłosionej części klatki 

piersiowej lub pach.

 Wszawica odzieżowa występuje najczęściej wśród 

żołnierzy, bezdomnych, więźniów. W czasie ssania 

krwi wesz wprowadza wydzielinę z gruczołów 

ślinowych, co powoduje zaczerwienienie skóry i 

pojawienie się swędzących grudek na skórze. 

Swędzenie i drapanie mogą powodować powtórne 

zakażenia bakteryjne. Mogą pojawiać się niewielkie 

blizny. 

P.humanus capitis



Choroba wywołana wszą odzieżową jest 

nazywana “chorobą włóczęgów”                  

                      lub “chorobą wagabundy”.



Chorobę rozpoznać można po                      

                                                  powstałych 

przebarwieniach i                                         

                                    odbarwieniach oraz 

po uczuciu swędzenia.                                 

                                                                    

       Wesz odzieżowa występuje          

najczęściej                                                   

             w zimnych lub umiarkowanych 

regionach,                                                    

   wynika to z noszenia ciężkich ubrań         

                                                              

przez większą część roku.

Gnidy-jaja wszy

Schemat gnidy



A - Wieczko, 



B - Otoczka, 



C - Włos żywiciela



 D – Nimfa 
opuszczająca jajo 

              Cykl rozwojowy



W optymalnej temperaturze (28-30° C) 
okres rozwojowy zarodka trwa ok. 
tygodnia. Samica składa 7-10 jaj dziennie; 
w ciągu życia do 300. 



W rozwoju osobniczym wesz ma 3 stadia 
nimfalne. Są one podobne do postaci 
dorosłych i także żywią się krwią. 



Cały cykl 

      pozazarodkowy          trwa 

ok. 16 dni.

            Chorobotwórczość



Wesz odzieżowa przenosi na 
człowieka riketsje duru 
epidemicznego, Rikettsie quintana 
( wywołującą gorączkę okopową), 
oraz krętka Borrelia recurrentis.

                  Zapobieganie



częste sprawdzanie głowy dzieciom 



utrzymywanie czystości ciała i odzieży 



utrzymywanie czystości w hotelach 

pracowniczych, szpitalach, internatach, zakładach 

fryzjerskich 



Na zainfekowaną odzież można stosować 

preparaty pyliste lub w postaci płynu, zawierające 

 malation, karbaryl lub permetrynę z 

piperobieniem 



Włosy można płukać mieszankami 

ziołowymi 

(Delacet, Artemisol)