NOWE NURTY W MAKROEKONOMII

Warunki zaliczenia ćwiczeń:

Frekwencja (max 1 nieobecność)

Aktywność na zajęciach

Pozytywna ocena z kolokwium

Warunki przystąpienia do

egzaminu:

Pozytywna ocena z ćwiczeń – wpisana

do indeksu!

Trzy podejścia do egzaminu

Nieprzystąpienie do egzaminu w I

terminie oznacza ocenę

niedostateczną i konieczność

poprawy. Analogiczna sytuacja

dotyczy każdego kolejnego terminu

poprawy.

LITERATURA:

•

Romer D. 2000.

Makroekonomia dla zaawansowanych.

Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

•

Rohaly J. 2001.

Makroekonomia dla zaawansowanych.

Rozwiązania problemów

. Wydawnictwo Naukowe PWN,

Warszawa.

•

Hall R., Taylor J. 2007.

Makroekonomia.

Wydawnictwo

Naukowe PWN, Warszawa.

•

Barro R. 1997.

Makroekonomia.

Polskie Wydawnictwo

Ekonomiczne, Warszawa.

•

Snowdon B., Vane H., Wynarczyk P. 1998.

Współczesne nurty

teorii makroekonomii

Wydawnictwo Naukowe PWN,

Warszawa.

•

Pacho W. (red.) 2009.

Szkice z dynamiki i stabilizacji

gospodarki. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie,

Warszawa.

Wprowadzenie

•

Makroekonomia zajmuje się strukturą,

osiągnięciami i zachowaniem gospodarki

jako całości. Głównym przedmiotem

zainteresowań makroekonomii jest analiza

zmierzająca do zrozumienia podstawowych

czynników wyznaczających tendencje

występujące w skali całej gospodarki w

zakresie produkcji dóbr i usług, bezrobocia,

inflacji i bilansu płatniczego.

Główny problem w

makroekonomii:

Brak zgody co do roli i sposobu

prowadzenia polityki gospodarczej –

spór o właściwy model ekonomiczny

– ścieranie poglądów dotyczących

wyboru narzędzi, dowodów, ale nie

co do celów polityki

makroekonomicznej.

•

Ekonomia współczesna rozpoczyna się

od teorii Keynesa, która powstała w

latach 30-tych XX w. Teoria ta

odgrywała duże znaczenie począwszy

od II wojny światowej aż do lat 70-tych.

Obejmuje co najmniej dwa kierunki:

•

modele wzrostu gospodarczego,

•

politykę gospodarczą państwa

(interwencjonizm państwowy).

Główne założenia modelu

Keynesa:

•

gospodarka zamknięta, w której występuje

określona ilość i jakość siły roboczej

•

rezerwy produkcyjne kapitału nie są wykorzystane

(

de facto

okres recesji gospodarczej)

•

stały poziom techniki i technologii - państwo

prowadzi jedynie inwestycje autonomiczne

•

jednorodny stopień konkurencji i ustabilizowane

zwyczaje konsumentów,

•

poziom konsumpcji i oszczędności zależy od

poziomu PKB

Podział Keynesizmu:

•

Keynesizm jako teoria nie jest

jednorodny. Można w nim wyróżnić co

najmniej dwa nurty:

neokeynesizm i

postkeynesizm.

NEOKEYNESIZM

•

Neokeynesizm

stanowi kontynuację tzw.

syntezy neoklasycznej. Jest to próba

pogodzenia makroekonomicznych tez

Keynesa z neoklasycznym system równowagi

ogólnej w analizie krótkookresowej oraz z

problematyką monetaryzmu w analizie

długookresowej.

przedstawiciele:

•

J.R.Hicks (1904-1989), J.E. Meade, J. Tobin

(laureaci Nagrody Nobla), P.A. Samuelson, F.

Modigliani,

Założenia

neokeynesizmu:

•

w krótkim okresie ceny i płace są względnie sztywne

– reagują wolniej na zmiany popytu aniżeli wielkości

realne (poziom zatrudnienia, produkcja). W krótkim

okresie spadek popytu musi spowodować recesję –

rząd powinien prowadzić politykę stabilizacyjną.

•

w długim okresie gospodarka wraca do stanu

równowagi przy pełnym wykorzystaniu potencjału

produkcyjnego. Rośnie rola polityki podażowej

państwa, skierowanej na podniesienie poziomu

produkcji potencjalnej.

POSTKEYNESIZM

•

przedstawiciele:

•

J. Robinson, R. Harrod (1900-1978),

N. Kaldor (1908-1986), P. Straffa

(1898-1983), M. Kalecki (1899-1970)

POSTKEYNESIZM

•

założenia:

•

samoczynny mechanizm rynkowy nie

jest w stanie przywrócić równowagi

ani w krótkim ani w długim okresie.

Tylko interwencyjna polityka państwa

może doprowadzić gospodarkę do

równowagi.

Rozpad teorii keynesowskiej w

latach 70. – powstanie wielu

alternatywnych teorii

makroekonomii. Konsensus w

przypadku twierdzeń

mikroekonomicznych jest silniejszy

niż w przypadku twierdzeń

makroekonomicznych.

•

Teoria ekonomii zaczęła znów

poszukiwać koncepcji wyrażających

wiarę w skuteczność mechanizmu

rynkowego i niechęć do roli państwa

w gospodarce.

Wówczas w opozycji do

makroekonomii keynesistowskiej, na

bazie neoklasycznej mikroekonomii

powstał kierunek zwany

makroekonomią neoklasyczną

•

Jest to ekonomia „wiecznej” prosperity.

Gospodarka sama utrzymuje się w

równowadze i sama generuje proces rozwoju.

Głównym celem polityki gospodarczej jest

przeciwdziałanie inflacji i deficytowi

budżetowemu, który ją wywołuje. To, co

prawdziwe w skali mikro, jest równie

prawdziwe w skali makro (różna skala). Ceny

są elastyczne, stąd dostosowania rynkowe

mają charakter cenowy. Budżet powinien być

jak najmniejszy i zrównoważony (strategia

minimalnego budżetu). Bezrobocie ma

charakter dobrowolny i jest rzeczą

normalną(bezrobocie naturalne). Każda podaż

tworzy dla siebie popyt- prawo Say’a.

Główne kierunki

makroekonomii neoklasycznej

to:

•

monetaryzm,

•

nowa ekonomia klasyczna,

•

„

nowa szkoła austriacka”,

•

„

ekonomiczna teoria polityki”

•

i „ ekonomia strony podażowej”.

Wszystkie te doktryny łączy wspólne

przekonanie, że rynek stanowi najlepszy

sposób koordynacji działań poszczególnych

podmiotów gospodarczych.

MONETARYZM –

założenia:

•

neutralność pieniądza

•

ceny i płace są względnie giętkie

•

główną przyczyną fluktuacji ekonomicznych jest

niewłaściwa stopa wzrostu podaży pieniądza

•

keynesowska polityka interwencyjnego

zwiększania inwestycji prowadzi do inflacji

•

polityka państwa powinna się sprowadzać do

zwalczania inflacji

•

stosowanie innych narzędzi polityki gospodarczej

zakłóca naturalną grę sił rynkowych, co ujemnie

wpływa na przebieg procesów gospodarczych.

Nowa ekonomia

klasyczna

•

Jest on znacznie bardziej radykalny w

stosunku do liberalizmu niż

monetaryzm. Do najważniejszych

jego przedstawicieli należy

zaliczyć

Roberta E. Lucasa

(laureat Nagrody

Nobla w 1995r.)

, Thomasa

Sargenta i Neila Wallace, R.

Barro

Założenia

•

„

Nowa ekonomia klasyczna” opiera

się na 3 założeniach:

•

pełnej elastyczności rynków,

•

teorii racjonalnych oczekiwań

•

oraz monetarystycznej koncepcji

inflacji.

•

Założenie

pełnej elastyczności

rynków

oznacza, że wszelkie stany

nierównowagi są niemal natychmiast

likwidowane i transakcje zawierane są

po cenach równowagi rynkowej. Dotyczy

to nie tylko rynku dóbr konsumpcyjnych,

lecz także rynku czynników produkcji.

Założenie niemal natychmiastowego

równoważenia rynków, będące wyrazem

wiary w mechanizm rynkowy, jest

bardzo radykalne.

eorię tzw. racjonalnych oczekiwań

zawdzięczamy R. Lucasowi, który

otrzymał za nią w 1995 r. nagrodę

Nobla.

Istnieją dwie interpretacje

„racjonalnych oczekiwań” jako

twierdzeń dotyczących rzeczywistości

gospodarczej: „słaba” i „mocna”.

Według interpretacji „słabej” producenci

i konsumenci wykorzystują posiadane

przez siebie informacje najlepiej, jak

umieją. Inaczej mówiąc, uczą się na

swoich błędach i starają się ich nie

powtarzać.

•

Mocna”

wersja interpretacji brzmi

następująco: producenci i

konsumenci znają strukturę modelu

poprawnie opisującego rzeczywistość

i na tej podstawie kształtują swe

oczekiwania. Istotę „racjonalnych

oczekiwań” można rozumieć krótko,

jako założenie o racjonalizacji

użyteczności.

•

Teoria realnego cyklu

koniunkturalnego

(RCK) jest

najnowszym ujęciem klasycznego

podejścia do ekonomii. Zalicza się do

ekonomii głównego nurtu

. Powstała w

latach 80-tych. Autorstwo jej

przypisuje się dwom ekonomistom;

Kydlandowi i Prescottowi.

•

RCK – to zbiór trwałych wstrząsów

technologicznych, które zmieniają

ścieżkę wzrostu gospodarczego

. Teoria

ta osadzona jest w mikroekonomii. Opiera

się na 2 założeniach:

•

podmioty gospodarujące (producenci i

konsumenci) podejmują racjonalne decyzje

odzwierciedlające ich optymalizacyjne

zachowania

•

podaż pracy oraz produkcji zależy od

względnych cen.

•

Teoria realnego

cyklu koniunkturalnego

wyjaśnia fluktuacje gospodarcze od strony czysto

podażowej. Zakłada, że wahania produkcji i

zatrudnienia są wynikiem zmian realnych

czynników w

gospodarce

przy

rynkach

dostosowujących się szybko i zawsze

pozostających w stanie równowagi. W

teorii

tej

pominięte zostały czynniki monetarne wskazując,

że odchylenia od trendu wzrostu gospodarczego

są wynikiem szoków zewnętrznych, np.

technologicznych.

Ceny

płace

w tej teorii

dostosowują się prawie natychmiast do nowych

warunków. Teoria ta utrzymuje, że producenci i

konsumenci zawsze są w optymalnej sytuacji,

dlatego interwencja rządowa może im tylko

zaszkodzić.

Nowa szkoła austriacka

•

niepewność i stałe zakłócenia równowagi są istotną cechą

procesu gospodarczego;

•

rynek stanowi najlepszy sposób koordynacji działań

poszczególnych podmiotów gospodarczych;

•

rynek spełnia funkcję polegającą na przekazywaniu informacji

i koordynowaniu działań jednostek poprzez system cen;

•

państwo nie jest w stanie zastąpić rynku jako mechanizmu

alokacji, ponieważ nie ma informacji;

•

pieniądz odgrywa bardzo ważną role w przebiegu procesów

rynkowych; ograniczenie podaży pieniądza nie stanowi

wystarczającego warunku obniżenia tempa inflacji;

•

bank centralny należałoby pozbawić monopolu kontroli

podaży pieniądza;

•

stałe kursy walutowe mają przewagę nad zmiennymi.

Ekonomiczna teoria

polityki

•

teoria

public choice

i koncepcja politycznego

cyklu koniunkturalnego

(political business

cycle

)

•

państwo powinno interweniować tylko w

dziedzinach, gdzie istnieją wyraźne dowody, że

mechanizm rynkowy stanowi droższe

rozwiązanie; w wątpliwych sytuacjach ciężar

dowodu powinien spoczywać na państwie. Ono

powinno wykazać, że zastosowane przez nie

formy oddziaływania będą mniej kosztowne od

mechanizmu rynkowego.

Ekonomia podaży

•

Nurt ten zyskał sławę, gdy jego

postulaty zostały uwzględnione

w programie ekonomicznym R.

Reagana

•

przedstawiciele:

A. Laffer, G.

Gilder, J. Wannisky

Ekonomia podaży-

założenia

•

wszelkie trudności w funkcjonowaniu gospodarki

wynikają stąd, że zewnętrzne czynniki zakłócają

działanie mechanizmów rynkowych (ingerencja

państwa)

•

zalecana jest polityka podażowa, czyli zorientowana

na podnoszenie poziomu potencjalnej produkcji

–

redukcja podatków zmierzająca do pobudzenia

inwestycji

–

redukcja podatków od dochodów osobistych

–

subsydiowanie kosztów szkolenia zawodowego w

celu zwiększenia podaży pracy

–

ograniczenie sektora publicznego

Document Outline