background image

Polityka spójności  

oraz regionalna UE

 

– metody redukcji 

nierówności

background image

2

Plan dzisiejszej prezentacji  

Co to jest polityka spójności?

Ile kosztuje?

Na co przeznaczane są pieniądze?

Czy przynosi rezultaty? 

background image

Co to jest polityka spójności 

To jest polityka  solidarności- nośnik 

przekazywania regionalnej pomocy 

Poprzez ta politykę, UE zapewnia że:

-korzyści z integracji są rozpowszchnione , w 

najbardziej możliwy  sposób
-  rozwój jest zrównoważony, również w 

najbardziej możliwy sposób

background image

Początki polityki spójności

Ojcowie założyciele Unii 

Europejskiej

 –

 reprezentujący 6 

państw członkowskich – posiadali 

następująca wizję

"the Community shall aim at reducing the 

disparities between the levels of 

development of the various regions

“Wspólnota bedzie zmierzac do zmniejszenia 

dysproporcji w poziomach rozwoju różnych 

regionów”

background image

Potrzeba skoordynowanego 
działania przeciwko 
dysproporcjom regionalnym 
została uwzględniona również  
 w sprawozdaniach Komisji:

1965: Pierwszy Komunikat 
dotyczący Polityki Regionalnej: 
wnioski trzech grup 
eksperckich

background image

Początek prawdziwego 

działania 

 

1975: Europejski Fundusz Rozwoju 

Regionalnego (ERDF) został ustanowiony 
na 3-letni okres próbny. Celem było 
niwelowanie dysproporcji regionalnych ze 
względu na:

przewagą rolnictwa
zmiany w przemyśle
bezrobocie strukturalne

background image

Polityka Regionalna w 

latach 80.

Kluczowe zdarzenia: wpływające na politykę 

spójności:  

Jednolity Akt Europejski

- Akcesja Grecji, Hiszpanii oraz Portugali 

-

Wprowadzenie wspólnego rynku

Nowe kraje wniosły wzrost poziomu rozpiętości 

w rozwoju regionalnym, co wpłynęło na średni 

poziom zamożności  Wspólnot, dodatkowo 

akcesja spowodowała większą presję na 

podwyższenie środków na politykę spójności, 

aby poprawić konkurencyjność regionów 

przed wprowadzeniem jednolitego rynku

background image

Polityka Regionalna w 1980 – 

wzmocnienie działań 

Wspólnoty

1988: środki dla polityki spójności zostały 

podwojone,

Rada Europejska przyznała 64 miliardy ECU 

funduszom strukturalnym na okres 5 lat

Wprowadzono 4 główne zasady: 

Koncentracji: skupienie się na najbiedniejszych regionach
Partnerstwa: zaangażowanie partnerów regionalnych i 

lokalnych

Programowania: wieloroczne programy
Dodatkowości: wydatki UE nie moga zastapic krajowych 

= UE tylko współfinansuje projekty krajowe 

background image

Podsmowanie: 1989 – 1993

 

Integracja funduszy 
strukturalnych

5 głównych celów

Znormalizowanie zasad

Zdecentralizowanie 
zarządania

Zwiększenie budżetu 
funduszy strukturalnych z 
6.4 miliarda ECU w 1988 do 
20.5 miliarda ECU w 1993 
(względny udział wzrosł z 
16% do niemal 31% budżetu 
UE)

 

background image

1994 Reforma: podwojenie 

wysiłków

ECU 168 miliardow wciagu 5 lat 
przeznaczono na Fundusze Strukturalne i 
Fundusz Spójnosci

Wspólnotowe Ramy Wsparcia, Programy 
Operacyjne

9% na 13

 

Inicjatyw Wspólnotowych: 

KONVER, RETEX, PYMES, URBAN…1%

background image

2000-2006: zapewnienie 

powodzenia rozszerzenia UE

2 główne cele:
i) 

Efektywność

: Uproszczenie procedur i projektów

ii) 

Przygotowanie do rozszerzenia

‘Agenda 2000’ utorowała drogę do największego w 

historii rozszerzenia UE - 10 nowych państw 
członkowskich przystąpiło w maju 2004 – Fundusz 
Spójności nie był od 2004 zwiekszany, ale Fundusz 
przedakcesyjny był.

To historyczne rozszerzenie przyniosło 20% wzrost 

populacji UE, lecz jedynie 5% wzrostu PKB

background image

2000-2006: zapewnienie 

powodzenia rozszerzenia UE

€195 miliardow przeznaczonych na Fundusze 

Strukturalne w ciagu 7 lat

€18 miliardow przeznaczony na Fundusz 

Spojnosci w ciagu 7 lat

Inne instrumenty przedakcesyjne

- Phare: €10.9 miliarda (budowanie potencjalu)

- SAPARD: €3.6 miliarda (rozwoju obszarów wiejskich)

- ISPA: €7.3 mialiarda (środowisko i transport)

background image

Podsumowanie: 2000 - 
2006

Wprowadzenie dla krajów 
możliwości korzystania z 
mechanizmu phasing-out 
of

 

3 wspólne cele

Wprowadzenie 
instrumentów 
przedakcesyjnych dla 
kandydatów (ISPA)

Zwiększenie budżetu 
funduszy strukturalnych 
do €38 miliardow ( 33% 
budżetu UE

)

background image

Polityka spójności dziś 2007-2013

3 cele

Zniwelowanie 
znaczenia Inicjatyw 
Wspólnotowych

Zwiększenie budżetu 
€50 miliardów. ( 36% 
budżetu UE)

Fundusz Rozwóju 
obszarów wiejskich 
oraz rybołówstwa poza 
polityką spójności 

background image

15

Budżet UE 2007-

2013

Środki na zobowiązania

WEDŁUG DZIAŁÓW

In billion of 

EUR, at 2004 

prices

In %

1a. Konkurencyjność na rzecz wzrostu i zatrudnienia 

(badania, innowacji, konkurencyjności)

72.1

8,4%

1b. Spójność na rzecz wzrostu i zatrudnienia 

(polityka regionalna)

307.6

35,7%

2. Ochrona i zarządzanie zasobami naturalnymi 

(Wspólnej polityki rolnej, rozwoju obszarów wiejskich, 

ochronę środowiska)

371.2

43,1%

of which market-related expenditure (CAP)

293.1

34,0%

3. Obywatelstwo, wolność, bezpieczeństwo i 

sprawiedliwość 

(polityki wewnętrznej, zdrowie publiczne, azylu, 

imigracji)

10.3

1,2%

4. UE jako partner globalny (pomocy humanitarnej i 

rozwoju)

50.0

5,8%

5. Ogółem wydatki administracyjne

50.3

5,8%

6. Kompensacja dla Bułgarii i Rumunii (po akcesji  w 

2007)

0.8

0,1%

Łączna kwota zobowiązań

862.4

100

In % of EU-27 GNI

1.045%

background image

16

Jaki jest jej cel? 

UE jest jednym z najbardziej zamożnych
( prosperujacych ) stref ekonomicznych

Ale istnieja ogromne rozbieżności wśród 271 

regionów UE – co osłabia dynamikę UE

Stąd cel polityczny zmniejszenia różnic w 

rozwoju

background image

17

<50

50 - 75

75 - 90

90 - 100

100 - 125

 125

Differences in 

development in the 

EU-27

GDP per head as a % of the 

community average

background image

18

UE 27 PKB państw członkowskich na 
mieszkańca w PPS w 2006 r.
Źródło: Eurostat wskaźniki 
strukturalne
EU 27= 100

background image

19

Ile to kosztuje? 

 Jedną trzecia budżetu UE

 2007-

2013

€347 miliardow w ciagu 7 lat

background image

20

Co obywatel UE na tym zyskuje?

Cele trzech funduszy:

ERDF (€201 miliardów): rozwój regionalny, 

poprawa sytuacji gospodarczej w obszarach 

przemysłu i rolnictwa, konkurencyjności i 

współpracy

(ESF) (€76 miliardow): zatrudnienie, społeczna 

integracjea i walka z dyskryminacją

Fundusz Spójności (€70 miliardów): środowisko i 

transport

z nadrzędnym celem "pobudzenia wzrostu 

gospodarczego i zatrudnienia "

background image

21

Badania i innowacjie

Środowisko

Transport

Informayczne społeczeństwo
Infrastruktura społeczna

Energua

Turystyka

Kultura

Zdolność instytucjonalna

Potencjał ludzki

Zatrudnienie

Elastyczność firm i pracowników

Włączenie społeczne

Budowanie potencjału

Pomoc techniczna

Na co wydawane sa środki?

Europejski Fundusz Rozwoju

Regionalnegoi Funduszu Spójności

 (€271 miliardow)

Europejski Funduszu Społeczny

 (€76 miliardow)

background image

22

Czy pasuje to do innych 

priorytetów UE? 

Szybszy rozwój gospodarczy i zwiekszenie zatrudnienia w 

centrum szerokiego programu UE – “Strategia Lizbońska”

Strategia Lizbońska jest planem bazowym UE dla wzrostu 

konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju

Priorytety:
• Zwiększenia poziomu innowacyjności przedsiębiorstw
• Zwiekszenie zatrudnienia wsród populacji Europy

background image

23

Kto może być beneficjentem? 

Szeroki wachlarz potencjalnych odbiorców: 

Firmy, w tym MŚP

Instytucje publiczne

Stowarzyszenia

Grupy wolontariuszy

Wszystkie projekty  są rozpatrywane, jeżeli spełniają 
kryteria stawiane przez instytucję zarządzającą danego 
programu

Obowiązek publikacji list beneficjentów

background image

24

Czy to się opłaca?

Dowody sugerują pozytywny wkład do wzrostu 
gospodarczego, spójności krajowej i zmniejszenia 
rozbieżności między regionami

Ewaluacje ex-post wykazują pozytywny wpływ na stopę 
zatrudnienia

Wyraźne korzyści w zakresie zarządzania regionalnego

Od 2000 r. inwestycje stworzyły ok. 600.000 nowych 

miejsc pracy , z czego 160.000 w nowych państwach 

członkowskich.

Każde euro zainwestowane doprowadziło średnio do 

uzyskania € 0,9 dodatkowych środków ze źródeł 

publicznych i prywatnych. W bardziej rozwiniętych 

regionach, efektywność rosła nawet do 3 krotności 

inwestycji początkowej.

background image

25

P

ozytywne efekty polityki spójności-

nie tylko na wzrost PKB także 

wartości dodanej

Uruchomienie dodatkowych środków ze względu na 
współfinansowanie

Priorytetowe cee- wybieranie najbardziej pożądanych 
projektów

Wieloletnie planowanie zachęca uczestników do przyjęcia 
"strategicznego" podejścia do rozwoju regionalnego, 
prowadząc do nowych pomysłów, wybieranie lepszych 
projektów itp.

Stabilność finansowa w ciągu 7 (9 lat)

Dodatkowy popyt (szczególnie ważne w burzliwych 
czasach)

background image

26

Wartość dodana..cont. 

Stymulowanie przedsiębiorczości

Partnerstwo prowadzi do zwiększonej przejrzystości, 

współpracy (większe zaangażowanie podmiotów 

lokalnych)

Efekty synergii

Monitorowanie i ocena zobowiązań-prowadzi do poprawy 

efektywności wdrażania funduszu i wdrażania lepszej 

polityki 

Pozytywne skutki nie tylko dla beneficjentów, ale również 

dla innych krajów UE (np. autostrady w Niemczech)

Wartości polityczne (lepsze postrzeganie UE wśród 

obywateli)

background image

27

The Guggenheim effect w Bilbao

background image

28

Autostrada w pobliżu San Sebastian

background image

29

Centrum energii ze źródeł 

odnawialnych w Burgenland

background image

30

Fundusze 

Strukturalne 

2007-13

background image

31

Part 3: The method

Cele, Fundusze Strukturalne oraz 
instrument

 

2007-2013

EFRR

EFS

EFS

Fundusz 

Spójności

Konwergencja 

Konkurencyjność regionalna 

oraz zatrudnienie

Europejska Współpraca 

Terytorialna 

EFRR

EFRR

EFS

EFS

Cele

Fundusze Strukturalne + Fundusz Spójności 

infrastruktura,

inwestycje

etc.

 

 

szkolenia,

 zatrudnienie

etc.

Kraje 

Członkowskie

poniżej  90% PNB

środowisko,

transport, 

energia odnawialna

Kraje członkowskie i regiony

background image

32

Fundusz Spójności

background image

33

Cele

Motywy wprowadzenia Funduszu 

Spójności

- Kraje Członkowskie opóźnione w rozwoju muszą 

inwestować, aby zwiększyć możliwości wzrostu -> 

Nowoczesna infrastruktura jest warunkiem jest 

warunkiem koniecznym.

– Ponadto muszą one spełniać normy ochrony środowiska. 

które są kosztowne

– Jednak, aby przystąpić do strefy euro deficyt musi być 

pod kontrolą

Proponowane rozwiązania …

– Traktat z Maastricht - stworzył nowy fundusz pomocy 

finansowej dla mniej zamożnych państw członkowskich

background image

34

Główne cechy Funduszu 

Spójności

– Beneficjentami są kraje członkowskie 

nie regiony

– Jednakże pomoc udzielana jest pod 

warunkami – deficyt powinien 
utrzymywać się na poziomie poniżej 3% 
of PKB (kryterium dla strefy euro euro)

background image

35

Główne cechy Funduszu 

Spójności

– Koordynacja z Funduszami 

Strukturalnymi

– Kraje członkowskie wybiera projekty do 

przedstawienia, zgodnie z planami 

strategicznymi 

– Sektorowo ukierunkowane projekty 

(stosunek 50:50)

– Cele w zakresie ochrony przyrody
– -przyczyniając się do projektów 

transportowych TEN 

– Projekty podlegają  zatwierdzeniu przez 

Komisję

background image

36

Mechanizm

Wybór projektów:

– Plan Narodowy
– Ramy Odniesienia (UE, narodowe, 

regionalne priorytety) 

– Identyfikacja, selekcja wstępna, 

przygotowanie

– Aplikacja
– Ocena komisji, decyzja.

background image

37

Mechanisms

Project Lifecycle – Different 

roles

Cele/ 

Strategia

Programmowanie

Identyfikacja

Ocena

Finansowanie 

Wdrażanie

Ewaluacja

Regulacje, Wytyczne Komisji

Kraje Członkowskie

Kraje Członkowskie

Kraje Członkowskie / KE [+EBI]

KE / 

Kraje Członkowskie

 

 

Kraje Członkowskie

 

 

Kraje Członkowskie

 / KE

background image

38

 2007-2013
Europejski Fundusz 
Rozwoju 
Regionalnego

background image

39

Priorytety

Trzy podstawowe priorytety:

1.

Innowacje i B+R

2.

Środowisko

3.

Dostępność

... ale rzeczywista polityka powinna 
odzwierciedlać analizę sytuacji w regionie i 
dostępnych zasobów 

background image

40

Aspekty Terytorialne

Przepisy szczególne

Rozwój miejski

Zintegrowanie strategii

Zwiększenie elastyczności to 15%

Obszary wiejskie i rybołówstwo 

wyjaśnienie roli różnych instrumentó

Geograficzne  i naturalne 

utrudnienia

Zachęta do koncentracji

Regiony najbardziej oddalone

Pomoc operacyjna (minimum of 50%)

background image

41

Europejski Fundusz 
Społeczny
 2007-2013

background image

42

Europejski Fundusz Społeczny

Ustanowiony w Traktacie  w 1957

Artykuł 146 Traktatu Rzymskiego) :

In  order  to  improve  employment  opportunities 

for  workers  in  the  internal  market  and  to 

contribute  thereby  to  raising  the  standard  of 

living  […]"  ESF  "shall  aim  to  render  the 

employment  of  workers  easier  and  to  increase 

their  geographical  and  occupational  mobility 

within  the  Community,  and  to  facilitate  their 

adaptation to industrial changes and to changes 

in  production  systems,  in  particular  through 

vocational training and retraining."

background image

43

EFS – Artykuł 2, 
Regulacja Nr 1081/2006

EFS  przyczynia  się  do  realizacji  priorytetów 

Wspólnoty  w  zakresie  wzmacniania  spójności 

gospodarczej  i  społecznej  przez  poprawę 

możliwości  zatrudnienia  i  pracy,  stymulowanie 

wysokiego poziomu zatrudnienia i liczby miejsc 

pracy.  [...]  poprzez  wspieranie  polityki  państw 

członkowskich  zmierzającej  do  osiągnięcia 

pełnego zatrudnienia oraz jakości i wydajności 

pracy,  wspierania  integracji  społecznej,  w  tym 

osób 

niepełnosprawnych 

dostęp 

do 

zatrudnienia 

zmniejszenia 

krajowych, 

regionalnych i lokalnych różnic w zatrudnieniu

background image

44

EFS – strategiczne podejście

 Strategiczne Wytyczne Wspólnoty 

(poziom UE):

-

 

dostosowanie celów spójności ze Strategią Lizbońską 

 Strategiczne Ramy Odniesienia (poziom 

narodowy): 

-

 

spójności priorytetów Wspólnoty, krajowych i 

regionalnych 

 Programy Operacyjne 

- tematyczne\geograficzne: analizy, strategie, priorytety
- ocenione przez Komisję

background image

45

EFS - Cele

Konwergencja

- koncentracja na regionach opoźnionych w rozwoju, 

comparable to the  old Objective 1

Regionalna Konkurencyjność oraz 

Zatrudnienie

- reszta terytorium UE

Promowanie innowacyjnych działań i współpracy 

ponadnarodowej będzie włączone w zakres EFS 

background image

46

EFS - priorytety

 Elastyczność pracowników oraz 

przedsiębiorstw 

 Poprawa dostępu do zatrudnienia
 Wzmocnienie włączenia społecznego
 Poprawa kapitału ludzkiego

 Promowanie dobrego zarządzania i 

partnerstwa, zaangażowanie partnerów 

społecznych

 

background image

47

Równości płci i równych szans 

Programy Operacyjne zawierają opis, w jaki 

sposób równość płci i równość szans są 

wspierane w EFS 

Zrównoważony udział kobiet i mężczyzn w 

zarządzaniu i realizacji programów 

operacyjnych na wszystkich poziomach 

background image

48

Raportowanie

Raporty roczne oraz końcowe powinny 

zawierać:

Udział imigrantów w zatrudnieniu

Integracja oraz włączenie społeczne 

mniejszości

Integracja niepełnosprawnych 

Transnarodowe działania

background image

Polityka spójności w Polsce

Polska, wstępując do Unii Europejskiej (UE) w maju 

2004 r., włączyła się w realizację polityki spójności, 

mającej na celu promowanie harmonijnego rozwoju 

całego terytorium UE-25 poprzez działania 

prowadzące do zmniejszania dysproporcji w 

poziomach rozwoju jej regionów, a tym samym do 

wzmocnienia spójności gospodarczej, społecznej i 

terytorialnej Wspólnoty. Dzięki odpowiedniemu 

ukierunkowaniu działań realizowanych w ramach 

polityki spójności przy wsparciu finansowym 

funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, 

Polska ma szansę na odrobienie zaległości 

rozwojowych oraz znaczne przyspieszenie procesów 

zmierzających do osiągnięcia konwergencji z innymi 

regionami i krajami Wspólnoty.

background image

Polityka spójności w Polsce

Dzięki dostępności funduszy Polska 

stoi przed wielką szansą odrobienia  
dystansu rozwojowego w stosunku do 
państw UE. W perspektywie 2007-
2013 Polska jest największym 
beneficjentem unijnej polityki 
społeczno-gospodarczej, ponad 67 
mld euro z budżetu przyznano Polsce

background image

Program 
operacyjny

Udział w całkowitej 
alokacji środków

Źródło 
finansowania

Infrastruktura i 
środowisko

41,9% całości 
środków(27,9 mld)

EFRR, Fundusz 
Spójności

Regionalne 

Programy 
Operacyjne

24,9% całości 

środków(16,6 mld)

EFFR

Kapitał Ludzki

14,6% całości 
środków(9,7 mld)

EFS

Innowacyjna 
Gospodarka

12,4% całości 
środków(8,3 mld)

EFRR

Rozwój Polski 
Wschodniej

3,4% całości 
środków(2,3 mld)

EFRR+ 992 mld 
przyznane przez 
Radę Europejską

Pomoc Techniczna

0,8% całości 

środków(0,5 mld)

EFRR

background image

Polityka spójności w Polsce

Zakładane płatności NSRO ze 

środków UE w latach 2007-2015

Rok 

200
7

200
8

200
9

201
0

201
1

201
2

201
3

201
4

201
5

Kwota 0,33 1,62 3,97 8,04 8,98 10,8

7

14,

21

9,2

6,36

background image

21.03.11

Zakładany wpływ NSRO na 
poziom PKB

Rok

200
7

200
8

200
9

201
0

201
1

201
2

201
3

201
4

201
5

201
6

201
7

201
8

201
9

202
0

%PKB

0,2

0,9
7

2,5
2

5,3
8

7,3
1

9,1
9

11,
7

10,
47

9,4
4

6,4
5

5,6
2

4,9
8

4,5
5

4,1
9


Document Outline