prof. dr hab. Jerzy Gierusz
Katedra Rachunkowości
Uniwersytet Gdański
Ewidencja i pomiar wyniku
finansowego przy realizacji
kontraktów długoterminowych
1. Wprowadzenie
2. Umowy o budowę w świetle MSR 11, KSR 3 i
uor
3. Podział umów o budowę
4. Przychody i koszty umów budowlanych
5. Metody pomiaru wyniku z kontraktu
6. Przykład liczbowy
7. Ocena przyjętych rozwiązań
1. Wprowadzenie
Problemy badawcze:
1. W jakiej wysokości w trakcie realizacji
kontraktu ujawniać w rachunku zysków i
strat przychody, koszty i wynik finansowy?
2. Gdzie w bilansie i w jakiej wartości
wykazywać osiągnięte przychody i
poniesione koszty, których nie uznano w
rachunku zysków i strat?
1. Wprowadzenie
Zasady rachunkowości „rywalizujące”
ze sobą przy pomiarze wyniku:
1. Ostrożności
2. Współmierności
3. Memoriału
1. Wprowadzenie
Regulacje prawne:
1.
Ustawa o rachunkowości, art. 34a – 34d
2.
Krajowy Standard Rachunkowości Nr 3 „Niezakończone
usługi budowlane” (Dz.U. Min.Fin. z 2006 r. Nr 13 poz. 93)
3.
MSR Nr 11 „Umowy o budowę” (obowiązuje od 1.01.1995
r.)
4.
Komentarz do art. 40, IV Dyrektywy UE
5.
Brytyjski Statement of Standard Accounting Practice
(SSAP) No 9 „Stocks and Long-Term Contracts”
6.
Amerykański, Accounting Research Bulletins (ARB) No 45
„Long-Term Construction – Type Contracts”
7.
Deklaracja stanowiska AICPA 81-1 „Accounting for
Performance of Construction – Type and Certain
Production Type Contracts”
2. Umowy o budowę w
świetle MSR 11, KSR 3 i uor
Umowa o budowę (a construction contract)
według MSR 11 oznacza odrębnie
wynegocjowany kontrakt, którego
przedmiotem jest zbudowanie określonego
składnika majątku trwałego lub kombinacji
tych składników, ściśle powiązanych lub
wzajemnie zależnych ze względu na
projekt, technologię lub funkcje użytkowe.
Wg SSAP-9 i IV Dyrektywy UE kontrakt jest
długoterminowy jeżeli okres jego realizacji
przekracza rok.
2. Umowy o budowę w
świetle MSR 11, KSR 3 i uor
Wg KSR 3 Usługi budowlane są to usługi polegające na
budowie, odbudowie, ulepszeniu (przebudowie, rozbudowie,
nadbudowie, modernizacji), rozbiórce i remoncie konstrukcji
połączonych z gruntem w sposób trwały, wykonanych z
materiałów budowlanych i elementów składowych,
będących wynikiem prac (robót) budowlanych. W
szczególności są to usługi (prace, roboty) polegające na:
a) przygotowaniu terenu pod budowę,
b) wznoszeniu kompletnych budynków i budowli lub ich części
oraz wykonywaniu robót wchodzących w zakres inżynierii
lądowej i wodnej,
c) wykonywaniu instalacji budowlanych,
d) wykonywaniu wykończeniowych robót budowlanych,
e) rekultywacji środowiska po rozbiórce budynków lub budowli.
2. Umowy o budowę w
świetle MSR 11, KSR 3 i uor
Umowy o budowę według ustawy o rachunkowości:
1.
Art. 34a-34d ustawy,
2.
Umowy na wykonanie usług (w tym budowlanych), o
okresie realizacji dłuższym niż 6 miesięcy,
3.
Usługa winna być wykonana na dzień bilansowy w istotnym
stopniu,
4.
Opisywane metody należy stosować na moment bilansowy,
5.
Przepisów art. 34a-34d można nie stosować jeżeli udział
przychodów z nie zakończonych usług na dzień bilansowy
nie jest istotny,
6.
Istnieje obowiązek weryfikacji – nie później niż na dzień
bilansowy:
- metod pomiaru stopnia zaawansowania usług,
- całkowitych kosztów wykonania usług,
- całkowitych przychodów z kontraktu.
2. Umowy o budowę w
świetle MSR 11, KSR 3 i uor
Cechy szczególne usług budowlanych:
1.
Są to projekty niepowtarzalne, wykonywane na
indywidualne zamówienie.
2.
Długi okres realizacji, obejmujący przynajmniej jeden
moment bilansowy.
3.
Zmienność zakresu wykonywanych robót rodzi trudności
w ustaleniu ostatecznej ceny i planowanych kosztów.
4.
Istnieje wysoki stopień ryzyka niewykonania kontraktu.
5.
Częściowe finansowanie robót przez inwestora w trakcie
realizacji projektu.
6.
Znaczna ilość podwykonawców.
7.
Obiekt jest nieruchomy, a plac budowy znajduje się
często poza siedzibą jednostki.
2. Umowy o budowę w
świetle MSR 11, KSR 3 i uor
Inne rodzaje usług, do których można
stosować regulacje art. 34a - 34d uor
1.
Montaż maszyn, urządzeń, linii technologicznych.
2.
Usługi projektowe, geologiczne, kartograficzne.
3.
Usługi informatyczne (wdrażanie rozbudowanych
systemów informatycznych).
4.
Usługi remontowe (np. statków).
5.
Usługi konsultingowe.
(o ile trwają ponad 6 miesięcy, a na moment
bilansowy nie zostały zakończone).
2. Umowy o budowę w
świetle MSR 11, KSR 3 i uor
Regulacji art. 34a – 34d uor nie
stosuje się w odniesieniu do:
- usług transportowych, pralniczych,
- ciągłych dostaw wody, energii
elektrycznej, ciepła,
- produkcji statków, turbin, lokali itp.
3. Podział umów o
budowę
Podział ze względu na zakres:
1. Pojedynczy obiekt (np. most,
budynek, zapora).
2. Wieloelementowe składniki majątku
(np. zakład produkcyjny).
3. Podział umów o
budowę
Podział ze względu na metodologię ustalania ceny:
1.
Umowa o cenach ryczałtowych, zwanych także
stałymi, jest to umowa w której zamawiający i wykonawca
umawiają się na stosowanie określonej w umowie stałej
ceny lub stawki za wybudowaną jednostkę produktu.
Większe ryzyko ponosi wówczas wykonawca, dlatego
umowa taka może zawierać:
a)
stałą cenę, z możliwością jej korygowania ze względu na
zmiany wskaźników poziomu cen,
b)
stałą cenę oraz klauzulę dopuszczającą możliwość jej
renegocjacji w razie zajścia określonych w umowie
okoliczności,
c)
stałą cenę powiększoną o przyznawaną okresowo premię
za terminową i właściwą jakościowo realizację umowy,
d)
stałą cenę, która jest uwarunkowana osiągnięciem ściśle
określonych wskaźników.
3. Podział umów o
budowę
Umowa z ceną „koszt plus” jest to kontrakt, w którym
zamawiający i wykonawca umawiają się, że wykonawcy są
zwracane przez zamawiającego określone, rzeczywiste lub
planowane, koszty wykonania umowy, powiększone o
ustalony procent zysku liczony od tych kosztów lub o stałą
stawkę zysku. Umowa taka może zawierać:
a) gwarancję zwrotu poniesionych przez wykonawcę
rzeczywistych lub uznanych za racjonalne kosztów jej
realizacji i wypłaty wykonawcy dodatkowej premii
motywacyjnej,
b) gwarancję zwrotu poniesionych przez wykonawcę
rzeczywistych lub uznanych za racjonalne kosztów jej
realizacji i wypłaty okresowej premii wykonawcy,
c) gwarancję zwrotu rzeczywistych kosztów jej realizacji oraz
wypłaty wykonawcy zysku o ustalonej kwotowo wysokości.
3. Podział umów o
budowę
Umowa (lub grupa umów) ma charakter
pojedynczej umowy (pojedynczych umów),
jeżeli spełnia następujące warunki:
a)
dla każdego przedmiotu umowy przedłożono
odrębną ofertę,
b)
każdy z przedmiotów umowy był (lub może być)
oddzielnie negocjowany, a wykonawca i
zamawiający mieli możliwość zaakceptowania
lub odrzucenia każdej z części umowy dotyczącej
tego pojedynczego przedmiotu umowy, oraz
c)
można określić koszty i przychody dotyczące
każdego przedmiotu umowy.
3. Podział umów o
budowę
Grupę umów zawartych z jednym lub
wieloma zamawiającymi traktuje się
jako pojedynczą umowę budowlaną, jeżeli:
a) grupa umów jest negocjowana łącznie,
b) wykonywanie umów jest tak bardzo
powiązane ze sobą, że w rzeczywistości są
one częścią pojedynczego projektu, a
marża zysku jest jedna dla całej grupy
umów, oraz
c) umowy są realizowane na jednym placu
budowy jednocześnie lub jedna po drugiej.
4. Przychody i koszty umów
budowlanych
Obiektem rachunku kosztów jest każdy odrębnie realizowany kontrakt
(umowa)
Przychody z umowy
Wstępnie uzgodniona cena wyrażająca wartość należnej
zapłaty, korygowana o:
1)
zmiany przychodu – wynikające z uzgodnionej miedzy stronami
modyfikacji zakresu robót objętych umową lub z powodu zmian
cen, stawek, taryf,
2)
roszczenia wykonawcy – wyrażające kwoty jakie chce on
otrzymać od zleceniodawcy z tytułu zwrotu kosztów nie
wliczonych w cenę np. z powodu opóźnień w dostarczeniu
dokumentacji przez zamawiającego,
3)
zachęty materialne (premie), za dotrzymanie lub przyspieszenie
terminu wykonania robót,
4)
kary umowne wobec np. niedotrzymania terminów wykonania
robót, nieosiągnięcia zagwarantowanych zdolności
produkcyjnych.
4. Przychody i koszty umów
budowlanych
Koszty realizacji umowy, naliczone od daty zawarcia
kontraktu do dnia jego ostatecznego zakończenia.
I. Koszty odnoszące się bezpośrednio do konkretnego
kontraktu:
- związane z budową koszty robocizny, łącznie z kosztami
nadzoru,
- koszty materiałów zużytych do budowy,
- amortyzacja maszyn i urządzeń wykorzystywanych przy
realizacji kontraktu,
- koszt przemieszczania maszyn, urządzeń i materiałów na
miejsce budowy i z powrotem,
- koszty wynajęcia środków trwałych,
- koszty projektowania i pomocy technicznej bezpośrednio
powiązane z kontraktem,
- koszty napraw i prac gwarancyjnych.
4. Przychody i koszty umów
budowlanych
II. Koszty ogólnie powiązane z danym
kontraktem:
- ubezpieczenia ,
- koszty projektowania i pomocy technicznej nie
związane bezpośrednio z konkretnym kontraktem,
- koszty ogólne budowy (np. przygotowania listy płac
personelu),
- koszty finansowania zewnętrznego (prowizje,
odsetki i różnice kursowe od zobowiązań
zaciągniętych na realizację kontraktu).
III. Inne koszty, którymi obciąża się zamawiającego
na mocy umowy (koszty ogólne i administracyjne,
koszty uzbrojenia terenu itp.).
4. Przychody i koszty umów
budowlanych
Koszty poniesione przed dniem
zawarcia umowy, są kosztami okresu
ich poniesienia, chyba że są
bezpośrednio związane z umową,
można je zidentyfikować, wyodrębnić
i wiarygodnie wycenić, a ponadto
prawdopodobieństwo zawarcia
umowy jest znaczne.
4. Przychody i koszty umów
budowlanych
Zgodnie z definicją kosztu wytworzenia zawartą w art.
28 ust. 3 ustawy, z kosztów umowy budowlanej
wyłącza się koszty stałe niewykorzystanych
normalnie mocy produkcyjnych. Są to np. koszty
nieplanowanych (nie przewidzianych w globalnym
budżecie kosztów umowy), postojów maszyn i
urządzeń lub pracowników budowy. Aby ustalić
koszty stałe niewykorzystanych normalnie mocy
produkcyjnych niezbędny jest odpowiedni system
rachunkowości zarządczej oraz ustalenie normalnych
zdolności produkcyjnych dla poszczególnych
zasobów wykorzystywanych do realizacji umowy.
4. Przychody i koszty umów
budowlanych
Nie zalicza się do kosztów umowy kosztów
niepowiązanych z działaniami
wynikającymi z wykonywania umowy, ani też
nie dotyczących określonej umowy, jak np.:
a)
kosztów ogólnych, których zwrot nie jest
przewidziany w warunkach umowy,
b)
kosztów sprzedaży, promocji i marketingu,
c)
kosztów prac badawczych i rozwojowych,
których zwrot nie jest przewidziany w
umowie,
d)
kosztów finansowych.
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
Wiodącą jest metoda stopnia
zaawansowania. Przychody z wykonania nie
zakończonej usługi ustala się proporcjonalnie do
stopnia jej zaawansowania w okresie od dnia
zawarcia umowy do dnia bilansowego, po
odliczeniu przychodów odniesionych na
rachunek zysków i strat w ubiegłych okresach
sprawozdawczych.
Warunkiem zastosowania opisywanej procedury
jest możliwość wiarygodnego pomiaru zakresu
wykonanych robót oraz dysponowanie
aktualnym budżetem kosztów całego kontraktu.
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
Stopień zaawansowania prac mierzy się:
1)
udziałem kosztów poniesionych od dnia zawarcia umowy
do dnia ustalenia przychodu, w całkowitych kosztach
wykonania usługi (jest to metoda kosztowa) lub
2)
liczbą przepracowanych godzin bezpośrednich wykonania
usługi lub
3)
na podstawie obmiaru wykonanych prac lub
4)
innymi metodami, jeżeli odzwierciedlają one w sposób
wiarygodny stopień zaawansowania usługi.
Istotą opisywanej metody jest pomiar przychodu ze sprzedaży
nie według wystawionych faktur lecz w relacji
(proporcjonalnie) do stopnia realizacji umowy (np. w
stosunku do poniesionych kosztów).
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
Pomiar stopnia zaawansowania
metodą kosztową:
stopień zaawansowania
umowy obliczony
metodą kosztową
=
koszty umowy rzeczywiście poniesione od daty jej
rozpoczęcia
do dnia bilansowego
koszty umowy
rzeczywiście poniesione
od daty jej rozpoczęcia
do dnia bilansowego
+
wymagające jeszcze
poniesienia koszty
niezbędne do pełnego
wykonania umowy
wynikające z aktualnego
globalnego budżetu kosztów
umowy
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
1.
Jeżeli umowa przewiduje, że jej rozliczenie następuje za
pomocą cen stałych, wówczas szacowany przychód za okres t
ustala się według wzoru:
(1)
2.
Jeżeli umowa przewiduje, że jej rozliczenie następuje za
pomocą cen „koszty plus”, wówczas szacowany przychód za
okres t ustala się według wzoru:
(2)
Koszty wykazuje się w wielkościach rzeczywistych, uznawanych
za racjonalne.
1
1
t
P
P
WZ
x
P
t
P
...
%
)
(
%
%
1
1
t
t
P
P
WZ
x
Z
WZ
x
K
P
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
Przypadek szczególny
Jeżeli poziom realizacji kontraktu mierzy się inną
metodą niż relacją kosztów faktycznie poniesionych
do całkowitych kosztów umowy (np. w drodze
obmiaru wykonanych prac), wówczas nie tylko
przychody ustalane są w proporcji do stopnia
zaawansowania usługi lecz również koszty.
Ujmuje się je w rachunku zysków i strat w takiej części
całkowitych kosztów umowy, jaka odpowiada
stanowi realizacji usług, po odliczeniu kosztów
wykazanych w rachunku zysków i strat w okresach
ubiegłych i przy uwzględnieniu straty na umowie.
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
Przypadek szczególny.
Wówczas przychody ustala się według
wzorów (1) lub) (2), koszty natomiast:
)
(
...
%
3
1
1
t
K
K
WZ
x
K
t
K
Metoda zysku zerowego
Jeżeli na dzień bilansowy:
1)
umowa lub cena są kwestionowane lub
2)
nie można wiarygodnie oszacować
stopnia zaawansowania usługi lub
3)
kompletność i poprawność ustalania
dotychczas poniesionych kosztów
wykonania umowy budzi zastrzeżenia lub
4)
jednostka nie posiada aktualnego
globalnego budżetu kosztów umowy,
wówczas stosujemy metodę zysku zerowego.
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
Metoda zysku zerowego
Przychód ustala się w wysokości
poniesionych w danym okresie kosztów,
nie wyższych jednak od kosztów, których
zafakturowanie w przyszłości jest
prawdopodobne.
)
(
...
5
1
1
t
P
P
K
t
P
2.4. Kontrakty długoterminowe
Metody pomiaru wyniku finansowego z kontraktów długoterminowych
według ustawy o rachunkowości
Metoda stopnia
zaawansowania (możliwy
wiarygodny pomiar stopnia
zaawansowania i znane są
całkowite koszty wykonania
usługi)
Moment bilansowy
Metoda zysku zerowego
Pomiar stopnia
zaawansowania wg
poniesionych kosztów
Pomiar stopnia
zaawansowania wg ilości
rgodz. obmiaru prac itp..
Brak wiarygodnego pomiaru
stopnia zaawansowania lub
nieznajomość całkowitych
kosztów projektu
Koszty
rzeczywiste
Przychód
wg stopnia
zaawansowania
Koszty
wg stopnia
zaawansowania
Przychody
wg stopnia
zaawansowania
Przychody
w wysokości
kosztów rzeczywistych
Ujawnienie w rachunku zysków i strat
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
Metoda stopnia zaawansowania – ewidencja przychodów
Rozliczenie przychodów
Przychody ze sprzedaży
z umów budowlanych
Należności od odbiorców
1
2
Konto „Rozliczenie przychodów z umów budowlanych” może wykazywać dwa salda:
1)
Wn – ujawniane w pozycji B IV aktywów – krótkoterminowe rozliczenia
miedzyokresowe (aktywa z tytułu niezakończonych umów budowlanych), jest
to nadwyżka przychodów szacowanych nad należnościami zafakturowanymi.
2)
Ma – ujawniane w pozycji B IV pasywów – Rozliczenia międzyokresowe, jest to
nadwyżka należności zafakturowanych ponad przychodami szacowanymi
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
Metoda stopnia zaawansowania – ewidencja kosztów
Koszty
Rozliczenie kosztów Koszt wytworzenia
działalności podstawowej umów budowlanych
sprzedanych produktów
1
2
Konto „Rozliczenie kosztów umów budowlanych” może wykazywać dwa salda:
1)
Wn – ujawniane w pozycji B IV aktywów – krótkoterminowe rozliczenia
miedzyokresowe (czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów), jest to
nadwyżka kosztów poniesionych nad kosztami szacowanymi.
2)
Ma – ujawniane w pozycji B IV pasywów – Rozliczenia międzyokresowe
(bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów), jest to nadwyżka kosztów
szacowanych ponad koszty poniesione.
5. Metody pomiaru wyniku z
kontraktu
Metody:
- stopnia zaawansowania lub
- zysku zerowego
należy stosować na moment bilansowy.
W ciągu roku można także stosować
metody:
- częściowego fakturowania,
- zakończonego kontraktu.
6. Przykład liczbowy
Założenia (w tys. zł i tys. robgodz.):
I rok
II rok
III rok
1.
Całkowity przychód z kontraktu
14.000
14.000
14.000
2.
Korekta przychodu
150
3.
Przychód z kontraktu po zmianie
14.000
14.150
14.150
4.
Zafakturowana sprzedaż narastająco (w danym roku)
4.560
9.940
(5.380)
14.150
(4.210)
5.
Szacowane koszty kontraktu
12.400
12.570
12.570
6.
Szacowana ilość roboczogodzin
620
640
640
7.
Koszty rzeczywiście poniesione na moment bilansowy (w
danym roku)
4.710
8.800
(4090)
12.570
(3.770)
8.
Rzeczywista ilość przepracowanych roboczogodzin
(narastająco)
186
397
640
9.
Szacowany stopień zaawansowania prac mierzony poziomem
kosztów (7/5 x 100 %)
38 %
70 %
100 %
10.
Szacowany stopień zaawansowania prac mierzony ilością
przepracowanych robgodz. (8/6 x 100 %)
30 %
62 %
100 %
6. Przykład liczbowy
Rozwiązanie
1. Metoda częściowego fakturowania robót
Pomiar wyniku finansowego w poszczególnych latach realizacji kontraktu:
Kwoty narastająco
Kwoty uznane w
latach ubiegłych
Kwoty uznane w
roku bieżącym
Rok I
Przychody
4.560
4.560
Koszty
4.710
4.710
Wynik finansowy
-150
-150
Rok II
Przychody
9.940
4.560
5.380
Koszty
8.800
4.710
4.090
Wynik finansowy
1.140
-150
1.290
Rok III
Przychody
14.150
9.940
4.210
Koszty
12.570
8.800
3.770
Wynik finansowy
1.580
1.140
440
6. Przykład liczbowy
2. Metoda stopnia zaawansowania, zakres wykonanych prac mierzony poziomem
kosztów
Pomiar wyniku finansowego w poszczególnych latach realizacji kontraktu:
Kwoty narastająco
Kwoty uznane w
latach ubiegłych
Kwoty uznane w
roku bieżącym
Rok I
Przychody (14.000 x 0.38)
5.320
5.320
Koszty
4.710
4.710
Wynik finansowy
610
610
Rok
II
Przychody (14.150 x 0,7)
9.905
5.320
4.585
Koszty
8.800
4.710
4.090
Wynik finansowy
1.105
610
495
Rok
III
Przychody
14.150
9.905
4.245
Koszty
12.570
8.800
3.770
Wynik finansowy
1.580
1.105
475
6. Przykład liczbowy
3. Metoda stopnia zaawansowania, zakres wykonanych prac mierzony ilością
przepracowanych roboczogodzin
Pomiar wyniku finansowego w poszczególnych latach realizacji kontraktu:
Kwoty
narastająco
Kwoty uznane w
latach ubiegłych
Kwoty uznane w
roku bieżącym
Rok I
Przychody (14.000 x 0.3)
4.200
4.200
Koszty (12.400 x 0,3)
3.720
3.720
Wynik finansowy
480
480
Rok
II
Przychody (14.150 x 0,62)
8.773
4.200
4.573
Koszty (12.570 x 0,62)
7.793
3.720
4.073
Wynik finansowy
980
480
500
Rok
III
Przychody
14.150
8.773
5.377
Koszty
12.570
7.793
4.777
Wynik finansowy
1.580
980
600
6. Przykład liczbowy
4. Metoda zysku zerowego
Pomiar wyniku finansowego w poszczególnych latach realizacji kontraktu:
Kwoty narastająco
Kwoty uznane w
latach ubiegłych
Kwoty uznane w
roku bieżącym
Rok I
Przychody
4.560
4.560
Koszty
4.710
4.710
Wynik finansowy
-150
-150
Rok
II
Przychody
8.650
4.560
4.090
Koszty
8.800
4.710
4.090
Wynik finansowy
-150
-150
0
Rok
III
Przychody
14.150
8.650
5.500
Koszty
12.570
8.800
3.770
Wynik finansowy
1.580
-150
1.730
6. Przykład liczbowy
Porównanie kwot wyniku finansowego – w zależności od przyjętej procedury
pomiaru – w kolejnych latach realizacji kontraktu
Lp.
Zastosowana metoda
Rok I
Rok II
Rok III
Razem
1.
Wystawionych faktur
-150
1290
440
1580
2.
Stopnia zaawansowania
wyrażonego poziomem kosztów
610
495
475
1580
3.
Stopnia zaawansowania
wyrażonego ilością roboczogodzin
480
500
600
1580
4.
Zysku zerowego
-150
0
1730
1580
7. Ocena proponowanych
rozwiązań
1.
W metodzie „stopnia zaawansowania” na plan pierwszy wysuwa się zasadę
współmierności, ograniczając zasadę memoriału.
2.
Metoda ta gwarantuje zachowanie jednakowej, średniej rentowności dla
wszystkich lat realizacji umowy (w przykładzie ok. 11 %).
3.
W stosowanej „awaryjnie” metodzie zysku zerowego najważniejsza jest zasada
ostrożnej wyceny – zasady współmierności i memoriału schodzą na plan dalszy.
4.
Istnieje realne niebezpieczeństwo, iż w kosztach wyznaczających stopień
zaawansowania usługi ujęte zostaną pozycje, których odzyskanie w przyszłości
należy uznać za mało prawdopodobne.
5.
Nie wydaje się możliwe aby przedsiębiorstwo z własnej woli uznało, iż nie może w
sposób wiarygodny wyznaczyć stopnia zaawansowania robót – co oznacza
konieczność stosowania metody „zysku zerowego”.
6.
Przy wykorzystaniu opisanych metod przedsiębiorstwo wykazuje kilka wyników
finansowych:
- zgodny z zasadą memoriału (wystawione faktury),
- zgodny ze stopniem zaawansowania,
- kasowy (cash flow),
- podatkowy (dochód do opodatkowania).
7.
Rachunek zysków i strat nie oddziela przychodów wynikających z wystawionych i
zaakceptowanych przez odbiorców faktur, od tej części która wynika jedynie z
szacunków.