Slajd 1

Miażdzyca

Definicja



Miażdżyce określa się jako schorzenie, w którym

dochodzi do postępującego pogrubienia ściany

naczyniowej i utraty jej elastyczności.



Aterogeneza jest procesem rozwijającym się w sposób

ciągły od mikroskopowo prawidłowych tętnic aż do

pękniętej blaszki miażdżycowej.



U tego samego chorego w różnych miejscach tętniczego

łożyska naczyniowego mogą występować zmiany w

różnych fazach rozwoju.

Najczęstsza

lokalizacja

miażdżycy



tętnica główna



tętnica

wieńcowa



tętnica mózgowa



tętnica kończyn

dolnych



tętnice szyjne



aorta

Czynniki ryzyka



Nadciśnienie tętnicze,



Podwyższone stężenie w surowicy lipoprotein o

niskiej gęstości –LDL i obniżone stężenie w

surowicy lipoprotein o wysokiej gęstości –HDL,



Palenie papierosów,



Cukrzyca,



Otyłość,



Płeć męska,



Rodzinne występowanie przedwczesnej

miażdżycy.



Podeszły wiek



Mała aktywność fizyczna

Miażdżyca tętnic

(atheroselerosis)

Miażdżyce tętnic cechuje odkładanie w błonie

wewnętrznej tętnic ciał lipidowych, w szczególności

cholesterolu, w skutek zaburzeń przemiany lipidowej,

wytwarzanie się wyniosłości, ognisk kaszowatych oraz

nowo tworzenie tkanki łącznej, zacieśniającej światło

tętnic, w następstwie czego dochodzi

do zwężenia

lub nawet zamknięcia tętnic. Miażdżyca usadawia się

przede wszystkim w tętnicy głównej, tętnicach

wieńcowych, mózgowych oraz w tętnicach kończyn.

Powikłania miażdżycy stanowią

najczęstszą

przyczynę zgonów w krajach rozwiniętych. Ściana

tętnicy zbudowana jest z trzech warstw. Warstwę

wewnętrzną tworzą komórki śródbłonka

naczyniowego, spoczywające na

utworzonej z

kolagenu i proteoglikanów błonie podstawnej. W

warunkach prawidłowych w śródbłonku naczyniowym

syntetyzowane są związki działające

naczyniorozszerzająco

antyadhezyjnie i

antyproliferacyjnie (tlenek azortu – NO),

przeciwzakrzepowo (prostacyklina i trombomodulina)

i fibrynolitycznie (tkankowy aktywator

plazminogenu). Warstwę

środkową ściany tętnicy

wypełniają gęsto komórki mięśni gładkich. W dużych

tętnicach warstwa ta jest wzmocniona przez

włókna

sprężyste. Błona zewnętrzna

utworzona jest przez

luźną tkankę łączną.



Stwardnienie tętnicy jest procesem uogólnionym. Przerost błony

środkowej, zwłóknienie pod błoną wewnętrzną i zwyrodnienie

szkliste rozwijają się zarówno w małych tętniczkach

mięśniowych, czyli arteriach, jak też w dużych naczyniach. W

przebiegu procesu starzenia rozwija się zwłóknienie i częściowe

zgrubienie błony wewnętrznej z osłabieniem i przerwaniem

ciągłości, zanika światło aorty i jej odgałęzień, rozszerzają się, co

może prowadzić do powstania tętniaka. Proces ten może również

mieć podłoże genetyczne.



W dalszym etapie dochodzi do rozsianego zwapnienia z

całkowitą utratą podatności ściany naczyniowej.

Hemodynamicznie wzrasta ciśnienie skurczowe i zwiększa się

amplituda tętna. W ciągu następnych lat rozwija się ogniskowe

zwyrodnienie mięśni gładkich pewnych fragmentów błony

środkowej. Może nastąpić uszkodzenie błony wewnętrznej i

owrzodzenie z następnym wytworzeniem się skrzepliby

prowadzącej do zatoru.



Miażdżyca dotyczy średnich i dużych tętnic i charakteryzuje się

ogniskowym, śródściennym zgrubieniem pod błoną wewnętrzną,

która uwypukla się do światła tętnicy i w swej najcięższej postaci

powoduje niedrożność naczynia. Zmienione miażdżycowo

naczynia odznaczają się zmniejszoną rozciągliwością, co

warunkuje przyspieszone rozchodzenie się fali i tętna.

Miażdżyca tętnicy głównej

Miażdżyca tętnicy głównej występuje

przeważnie w wieku starszym i zwykle jest

wyrazem uogólnionej miażdżycy tętnic.

Najczęściej objawy podmiotowe nie występują

lub jeśli występują to zależą od równoczesnych

zmian miażdżycowych w tętnicach wieńcowych.

Miażdżyca tętnic kończyn

dolnych

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych

doprowadza do chromania przestankowego.

Chromanie przestankowe polega na silnych

bólach w chorej kończynie, pojawiających się

podczas ruchu chorego. Przyczyna bólu jest

zwężenie naczynia tętniczego, wywołujące

niedokrwienie mięśni, których zapotrzebowanie

Na tlen w czasie pracy jest większe niż w

spoczynku. Schorzenie to w końcowym okresie

doprowadza do zupełnego zamknięcia światła

tętnicy i do zgorzeli kończyny.

KONCEPCJA PRZEWLEKŁOEGO PROCESU

ZAPALNEGO



Miazdzycy towarzyszą podwyższone poziomy

parametrów zapalnym, szczególnie białka C (CRP)



Miażdżycowo zmienione tętnice produkują szereg

enzymów hydrolitycznych, molekuły adhezyjne,

cytokiny i czynniki wzrostu, podobnie jak ma to

miejsce w innych przewlekłych procesach zapalnych.



We wczesnych zmianach zapalnych stwierdza się

obecność monocytów, makrofagów i limfocytów T.



zwiększa się produkcja reaktywnych pochodnych

tlenu (ROS)

KONCEPCJA UDZIAŁU

MIKROORGANIZMÓW



Badania serologiczne i obserwacje

epidemiologiczne sugerują, że

aterogenezie pewna role mogą odgrywać

bakterie i wirusy



Chlamydia pneumoniae, H. Pylori, Herpes

simplex – wykryto ich obecność w blaszkach

miażdżycowych a w surowicy chorych z

chorobą wieńcową skierowane przeciwko

nim p/ciała



Możliwość udziału mechanizmów o

charakterze autoimmulologiznym.

INICJOWANIE USZKODZEŃ MIAŻDZYCOWYCH



Śródbłonek



Ekspresja molekuł adhezyjnych



Adhezja i migracja monocytów



Tworzenie komórek piankowych



Nacieki tłuszczowe



Migracja komórek mięśni gładkich i

tworzenie blaszki miażdżycowej

ŚRÓDBŁONEK I FAZA ROZWOJU MIAZDŻYCY



Siły nacisku prądu krwi na ścianę

naczynia



Monocyty



Lipoproteiny w hyperholesterolemii (LDL)



Palenie tytoniu



Aminy katechydowe



Angiotensyna II



Czynniki infekcyjne

REKRUTACJA KOMÓREK ZAPALNYCH II FAZA

ROZWOJU MIAŻD ZYCY



monocyty i limfocyty przyciągane do

śródbłonka przez

VCAM-1

(cząsteczka

adhezyjna komórek śródbłonka)

ICAM-1

(cząstką adhezyjną należącą do

immunoglobulin. Jest to glikoproteina)



Migracja z powierzchni śródbłonka do

ścinany tętnicy przy udziale chemokin

MCP-1 (białko chemotaktyczne dla

monocytów )

MIGRACJA MONOCYTÓW DO

ŚCIANY TĘTNICY III

FAZA ROZWOJU MIAZDŻYCY



Monocyty wskazują ekspresje receptora

„zmiatacza” który wiąże LDL



Obładowane LDL-em monocyty

przekształcają się w komórki piankowate

tworzące pod warstwą śródbłonka

nacieczenia tłuszczowe



Migracja komórek mięśni gładkich

ZMIANA RÓWNOWAGI MECHANICZNEJ

BLASZKI IV FAZA ROZWOJU MIAŻDZYCY



Zaburzenie stosunku

pomiędzy tworzeniem i

destrukcją elementów

tworzących blaszkę



Rola czynnika

tkankowego w

osłabieniu pokrywy

włóknistej blaszki

miażdżycowej.

PĘKNIĘCIE BLASZKI MIAŻD ZYCOWEJ V FAZA

ROZWOJU MIAZDZYCY



Ewolucja od stabilnej

blaszki miażdżycowej do

ostrego incydentu

wieńcowego



Inicjacja krzepnięcia,

deponowanie fibryny



Aktywacja płytek



ADP,

tromboxan A2, seratonina

czynnik tkankowy



agregacja płytek,



zakrzep



Pęknięta blaszka

miażdżycowa wraz z

pokrywającym ją skrzepem

Kluczowe znaczenie dla rozwoju miażdżycy ma proces modyfikacji

białkowych i lipidowych składników lipoproteiny LDL, polegający

głównie na ich utlenianiu, lecz również na trawieniu przez enzymy

proteolityczne i glikolizacji. W pierwszym etapie, modyfikacji ulegają

głównie lipidowe składniki lipoproteiny LDL, a powstałe minimalnie

zmodyfikowane LDL nadal są rozpoznawane przez komórkowy

receptor i uczestniczą w fizjologicznym obiegu cholesterolu.

Minimalnie zmodyfikowane lipoproteiny LDL są jednak silniej

wiązane przez proteoglikany błony wewnętrznej. W tej sytuacji są

one odizolowane od znajdujących się we krwi antyoksydantów, co

nasila ich dalszą modyfikację. Zmodyfikowane lipoproteiny wywołują

również reakcję zapalną w błonie wewnętrznej. W takiej sytuacji

dochodzi do ekspresji na powierzchni śródbłonka molekuł

adhezyjnych (selektyny P i E, ICAM-1, VCAM-1). Zatrzymują one na

wewnętrznej powierzchni naczynia przepływające leukocyty, a

następnie ułatwiają ich przenikanie do błony wewnętrznej.

Zaktywowane komórki śródbłonka syntetyzują takie związki, jak

białko chemotaksji monocytów (MCP 1) oraz czynnik aktywacji

kolonii makrofagów które powodują akumulację monocytów w błonie

wewnętrznej. Same zmodyfikowane lipoproteiny również stanowią

sygnał chemotaktyczny dla monocytów. W błonie wewnętrznej

monocyty ulegają przekształceniu w makrofagi, co wiąże się z

pojawieniem się na ich błonie komórkowej receptorów zmiatających

PREWENCJA MIAŻDŻYCY



Kliniczne następstwa pęknięcia blaszki

miażdżycowej obojmuj a ostre zespoły wieńcowe

tj. niestabilna anginę, ostry zawał mięśnia

sercowego oraz nagłą śmierć sercową



Modyfikacja stylu życia



Redukcja zawartości tłuszczu w diecie, zmiana

rodzaju spożywanego tłuszczu



Kontrola kaloryczności spożywanego posiłku,

wprowadzenie ćwiczeń fizycznych



Remodeling naczynia- na zewnątrz, prawidłowa

próba wysiłkowa



Leczenie po ustaleniu czynnika ryzyka

ZMIANA PRZEBIEGU ATEROGENEZY PRZEZ

MODYFIKACJE CZYNNIKÓW RYZYKA



Statyny - redukcja LDL i TG, wzrost stężenia HDL



Zaprzestanie palenia tytoniu



Terapia hipotensyjna i hipoglikemizująca



Terapia przeciwpłytkowa



Inhibicja ACE (angitensyna stymuluje odpowiedz zapalną

naczyniowych mięśni gładkich oraz utlenienie LDL)



Alternatywne metody terapeutyczne



Szczepienia przeciwko grypie

Najważniejsze skutki

miażdżycy

ostre



zawał mięśnia

sercowego,



udar mózgu,



tętniak lub

pęknięcie ściany

aorty

przewlekłe



choroba wieńcowa,



choroby naczyń

obwodowych,



encefalopatia

niedokrwienna,



niedokrwienie nerek,



nadciśnienie

naczyniowo–nerkowe

Document Outline