background image

MIAŻDŻYCA

background image

2

Ewolucja zabezpieczyła 

organizm przed utratą krwi

• Mechanizmy 

krzepnięcia, skurczu 
uszkodzonego naczynia i 
gojenia  „są 
nastawione” na urazy 
zewnątrzpochodne, ale 
nie na wybiórcze 
uszkodzenia śródbłonka!

background image

3

Definicje:

• Miażdżyca (atherosclerosis) to proces chorobowy 

charakterze 

przewlekłego zapalenia

, toczący się w 

błonie wewnętrznej (tunica intima) tętnic typu 

sprężystego i mięśniowego, prowadzący do 

zwężenia naczynia (zmniejszenia światła) i 

podnoszący prawdopodobieństwo zakrzepów oraz 

niedokrwienia obszarów dystalnych do miejsca 

jego wystąpienia. 

• Pierwotną przyczyną rozwoju zmiany (blaszki) 

miażdżycowej jest 

uszkodzenie śródbłonka

.

• Cholesterol i jego pochodne  zawarte w LDL

 są 

czynnikiem drażniącym gromadzącym się w blaszce 

miażdżycowej.

background image

4

Analogie…

• Proces zapalny

 jest to 

reakcja 

tkanki łącznej i mikrokrążenia

 

na uraz powodujący uszkodzenie 

komórek; 

• Celem

 procesu zapalnego jest:

• eliminacja

 czynnika 

uszkadzającego tkankę

• usunięcie

 uszkodzonych 

elementów tkanki 

(komórek, substancji 

pozakomórkowej) 

• odbudowa 

tkanki

• W przebiegu procesu zapalnego 

dochodzi do

 gromadzenia się 

neutrofilów, makrofagów, 

limfocytów i fibroblastów 

uszkodzonej tkance oraz 

uwalniania mediatorów zapalenia

• Proces miażdżycowy

 jest to 

reakcja tkanki łącznej w 

ścianie tętnicy

 

na uraz 

powodujący uszkodzenie 

komórek śródbłonka; 

• Celem

 procesu miażdżycowego 

jest:

• eliminacja

 czynnika 

uszkadzającego 

śródbłonek i tkanki ściany 

tętnicy

• usunięcie

 uszkodzonych 

elementów tkanki 

(komórek, substancji 

pozakomórkowej), złogów 

• odbudowa 

tkankek 

ściany tętnicy

• W przebiegu procesu 

miażdżycowego dochodzi do

 

gromadzenia się 

makrofagów, limfocytów i 

fibroblastów 

w uszkodzonej 

tkance oraz uwalniania 

mediatorów zapalenia

background image

5

. ...

.

Uszkodzenie śródbłonka jest niezbędnym 

czynnikiem inicjującym proces 

miażdżycowy

Lipoproteiny

Płytki krwi

Makrofagi

Lipoproteiny

Makrofagi

Czynniki
wzrostu

background image

6

Co uszkadza śródbłonek?

• Uraz mechaniczny

• Zaburzenia hemodynamiczne

– Nadciśnienie tętnicze

• STRES 

• Kininy

• Katecholaminy

• Niedotlenienie

• Toksyny

• Oksydowane LDL

• Kwasy żółciowe

• Homocystyna

• Bakterie, wirusy - INFEKCJE

• Egzo- i endotoksyny 

bakteryjne

• Neuraminidaza

• Amylaza

• Przewlekła hiperglikemia

• Cukrzyca typu II

• Zaburzenia krzepnięcia 

}

PALENIE PAPIEROSÓW,

TAKŻE BIERNE!

background image

7

CZYNNIKI RYZYKA MIAŻDŻYCY

• Genetyczne
• Płeć męska, ale…
• Wiek, ale…

• Zespół metaboliczny
• Otyłość
• Choroba nadciśnieniowa

• Hiperlipidemie

• Cukrzyca typu II

• Palenie papierosów
• Nieaktywny tryb życia

background image

8

• Uszkodzenie śródbłonka inicjuje proces
• Wzrost przepuszczalności śródbłonków 

(napływ LDL, diapedeza leukocytów)

• Gromadzenie makrofagów i limfocytów 

w zmienionym obszarze tkanki

• Procesy rozplemowe (proliferacja 

fibroblastów)

• Niszczenie podłoża tkankowego (udział 

MMP, granzymów) – makrofagi, komórki 
cytotoksyczne

Dowody na zapalny charakter 

miażdżycy 1

background image

9

• Cytokiny prozapalne (IL-1, IL-6, TNF) 

nasilają proces, przeciwzapalne (IL-
10) – przeciwdziałąją mu:

• Możliwa rola infekcji bakteryjnych 

(Helicobacter, Chlamydia) jako czynnika 
sprawczego

• Wyższe stężenie IL-10 u kobiet przed 

menopauzą – ochronne

• Doświadczenia  na zwierzętach – k/o genu IL-

10 nasila, a transfekcja aktywnym genem 
hamuje proces miażdżycowy

Rola cytokin w miażdżycy

+

_

background image

© JMW' 2006

10

Pięć klas lipoprotein

Klasa

Średnica

(nm)

Źródło i funkcja

Główne 

apolipoproteiny

Chylomicrony

(CM)

500

Jelito. Transport 

pokarmowych 

trójglicerydów

A, B48, C(I,II,III) E

Lipoproteiny o 

bardzo niskiej 

gęstości 

(VLDL)

43

Wątroba. Transport 

endogennie 

syntetyzowanych 

trójglicerydów

B100, C(I,II,III) , E

Lipoproteiny o 

niskiej gęstości

(LDL)

22

Tworzone w drodze 

częściowego rozkładu 

IDL. Dostarczają 

cholesterol do tkanek

B100

Lipoproteiny o 

wysokiej gęstości

(HDL)

8

Wątroba. Usuwają 

“zużyty” cholesterol z 

tkanek i przenoszą do 

wątroby. Przekazują 

apolipoproteiny na CM 

iVLDL

A, C(I,II,III), D, E

W

z

ro

s

g

ę

s

to

ś

c

i

background image

11

Rodzinne i dziedziczne 

hipercholesterolemie

Najczęstsza: 

mutacja receptora LDL – 

uniemożliwia pobieranie LDL przez komórki

Rzadsze – mutacje apolipoprotein:

Np.:

Rodzinny defekt Apo B100

SPRZYJAJĄ ROZWOJOWI MIAŻDŻYCY 

W MŁODYM WIEKU

background image

12

Zespół Prader-Willi – zagrożenie miażdżycą 

w młodym wieku (poniżej 30 r.ż.)

• 1:15000
• Obniżona aktywność płodu
• Hipotonia noworodkowa średniego 

stopnia 

• Otyłość rozwija się, gdy dziecko P-W może 

samo: chować, gromadzić i kraść żywność

• Otyłość i niski wzrost
• Hipogonadyzm
• Charakterystyczny kształt palców rąk
• Niewielkiego stopnia upośledzenie 

umysłowe >90%

• Zaburzenia zachowania: szczypanie; 

rozwiązywanie zagadek i puzzli;  
poszukiwanie jedzenia

background image

13

Genetyka zespołu Prader-Willi

• Główne mechanizmy:

 70% mikrodelecja 15q11-13  
    deletion is always on paternal #15 
 30% disomia chromosomu 15 (od 

matki)

 zaburzenia imprinting
     

• Zaburzenia dotyczą genu SNRPN 

gene (metylacja)

– Gen SNRPN gene  koduje małe jądrowe 

RNA rola regulatorowa dla ekspresji 
innych genów

• Nadmiar ghreliny

Delecja w 

chromosomie 

15

Mikrodelecja 

(brak sygnału 

FISH) 

background image

14

O potrzebie cholesterolu…

• Cholesterol służy 

do:

– Budowy błon 

komórkowych,w tym:

• błon mielinowych, 

• tratew błonowych

– Produkcji hormonów 

sterydowych

– Produkcji kwasów 

żółciowych

• Wątroba produkuje 

około 1000 mg 

cholesterolu dziennie 

• Niedobór cholesterolu 

to:

• Wzrost płynności błon 

komórkowych

• Wzrost 

przepuszczalności błon 

dla jonów i związków 

rozpuszczalnych w H

2

O

• Zaburzenia fazowe w 

błonach

• Zaburzenia 

transdukcji sygnałów

• Zaburzenia 

przewodnictwa 

nerwowego

• Zaburzenia aktywacji 

limfocytów T

• Autofagia

• Nowotworzenie?

• Zmniejszenie produkcji 

sterydów


Document Outline