Metastatic bone
Metastatic bone
disease
disease
dr hab. n. med. Bogna Drozdzowska
dr hab. n. med. Bogna Drozdzowska
Katedra i Zakład Patomorfologii w
Katedra i Zakład Patomorfologii w
Zabrzu
Zabrzu
SUM w Katowicach
SUM w Katowicach
Metastatic bone
Metastatic bone
disease
disease
dr hab. n. med. Bogna Drozdzowska
dr hab. n. med. Bogna Drozdzowska
Katedra i Zakład Patomorfologii w
Katedra i Zakład Patomorfologii w
Zabrzu
Zabrzu
SUM w Katowicach
SUM w Katowicach
Metastatic bone disease
Metastatic bone disease
U DOROSŁYCH
U DOROSŁYCH
kości zajmują III miejsce po płucach i
kości zajmują III miejsce po płucach i
wątrobie jako miejsce przerzutów npl
wątrobie jako miejsce przerzutów npl
(w raku piersi zajmują I miejsce)
(w raku piersi zajmują I miejsce)
przerzuty dają głównie raki
przerzuty dają głównie raki
u dorosłych w wieku 40-70 lat przerzuty do
u dorosłych w wieku 40-70 lat przerzuty do
kości są głównymi zmianami npl
kości są głównymi zmianami npl
(vs zmiany pierwotne)
(vs zmiany pierwotne)
Metastatic bone disease
Metastatic bone disease
93% przerzutów u dorosłych dają
93% przerzutów u dorosłych dają
(w kolejności):
(w kolejności):
1. rak piersi
1. rak piersi
2. rak prostaty
2. rak prostaty
3. rak płuca
3. rak płuca
4. rak nerki
4. rak nerki
5. rak tarczycy
5. rak tarczycy
potem raki: żołądka, j.grubego, trzustki i
potem raki: żołądka, j.grubego, trzustki i
inne
inne
(teoretycznie każdy rak)
(teoretycznie każdy rak)
Metastatic bone disease
Metastatic bone disease
lokalizacja przerzutów
lokalizacja przerzutów
- powstają drogą krwionośną żylną: 1. żyły
- powstają drogą krwionośną żylną: 1. żyły
płucne, 2. żyła wrotna, 3. żyła gł.dolna
płucne, 2. żyła wrotna, 3. żyła gł.dolna
(tkanka kostna nie posiada naczyń
(tkanka kostna nie posiada naczyń
chłonnych)
chłonnych)
- tam gdzie szpik czynny bo zawiera
- tam gdzie szpik czynny bo zawiera
naczynia włosowate
naczynia włosowate
Metastatic bone disease
Metastatic bone disease
lokalizacja przerzutów
lokalizacja przerzutów
to głównie szkielet osiowy:
to głównie szkielet osiowy:
1.
1.
kręgi Th, potem L, potem C (bóle, niedowłady,
kręgi Th, potem L, potem C (bóle, niedowłady,
porażenia, złamania)
porażenia, złamania)
2.
2.
miednica – głównie kość biodrowa
miednica – głównie kość biodrowa
3.
3.
bliższa nasada kości udowej
bliższa nasada kości udowej
4.
4.
bliższa nasada kości ramiennej
bliższa nasada kości ramiennej
5.
5.
potem: czaszka, żebra, mostek
potem: czaszka, żebra, mostek
szkielet obwodowy rzadko
szkielet obwodowy rzadko
–
–
paliczki (rak nerki, j.grubego, płuc)
paliczki (rak nerki, j.grubego, płuc)
Metastatic bone disease
Metastatic bone disease
miejsce przerzutu do kości preferowane jako
miejsce przerzutu do kości preferowane jako
1-sze:
1-sze:
rak piersi, rak tarczycy
rak piersi, rak tarczycy
- kręg. C, czaszka
- kręg. C, czaszka
rak prostaty, rak trzonu macicy
rak prostaty, rak trzonu macicy
- kręg. L, kość krzyżowa, kość biodrowa
- kręg. L, kość krzyżowa, kość biodrowa
rak płuca
rak płuca
- kości kończyn aż do obwodu (paliczki)
- kości kończyn aż do obwodu (paliczki)
Metastatic bone disease
Metastatic bone disease
podział przerzutów:
podział przerzutów:
mnogie
mnogie
(częściej, bo to wynika z natury meta-)
(częściej, bo to wynika z natury meta-)
pojedyncze
pojedyncze
- trudne do diagnostyki
- trudne do diagnostyki
- symulują zmianę pierwotną
- symulują zmianę pierwotną
- może to być 1-szy objaw
- może to być 1-szy objaw
- rak nerki, rak tarczycy
- rak nerki, rak tarczycy
Metastatic bone disease
Metastatic bone disease
podział przerzutów:
podział przerzutów:
osteolityczne
osteolityczne
– najczęstsze
– najczęstsze
(prawie wszystkie raki)
(prawie wszystkie raki)
osteoblastyczne
osteoblastyczne
– najrzadsze
– najrzadsze
(rak prostaty, rakowiak atypowy, rak
(rak prostaty, rakowiak atypowy, rak
neuroendokrynny)
neuroendokrynny)
mieszane
mieszane
= domieszka drugiej składowej
= domieszka drugiej składowej
(rak piersi, rak prostaty)
(rak piersi, rak prostaty)
Metastatic bone disease
Metastatic bone disease
dlaczego przerzuty do kości stanowią
dlaczego przerzuty do kości stanowią
problem?
problem?
1. są częste i dają objawy klin.
1. są częste i dają objawy klin.
(bóle kostne,
(bóle kostne,
złamania patolog.)
złamania patolog.)
złamanie patolog. = najczęstsze
złamanie patolog. = najczęstsze
powikłanie, dot. 70% osób z
powikłanie, dot. 70% osób z
przerzutami
przerzutami
2. stanowią problem diagnostyczny
2. stanowią problem diagnostyczny
(badanie, przedmiotowe i podmiotowe, badania
(badanie, przedmiotowe i podmiotowe, badania
dodatkowe – laboratoryjne, RTG lub inne obrazowe,
dodatkowe – laboratoryjne, RTG lub inne obrazowe,
biopsja zmiany) – czasem nie da się ustalić punktu
biopsja zmiany) – czasem nie da się ustalić punktu
wyjścia
wyjścia
Metastatic bone disease
Metastatic bone disease
3. stanowią problem terapeutyczny
3. stanowią problem terapeutyczny
-
lecz. miejscowe:
lecz. miejscowe:
rtg-terapia
rtg-terapia
-
lecz. ogólne:
lecz. ogólne:
bisfosfoniany, chemioterapia
bisfosfoniany, chemioterapia
-
lecz. operacyjne:
lecz. operacyjne:
- kk.długie – resekcja fragmentu kości z guzem i przeszczep
- kk.długie – resekcja fragmentu kości z guzem i przeszczep
kostny
kostny
- trzony kręg. – zapobiec powikłaniom neurolog. (uszkodz.
- trzony kręg. – zapobiec powikłaniom neurolog. (uszkodz.
rdzenia lub korzeni nerw.; naciekanie łuku; złam. patolog.)
rdzenia lub korzeni nerw.; naciekanie łuku; złam. patolog.)
- z dojścia tylnego (łatwiejsze, ale trudno usunąć całą
- z dojścia tylnego (łatwiejsze, ale trudno usunąć całą
zmianę – u osób z gorszym rokowaniem)
zmianę – u osób z gorszym rokowaniem)
- z dojścia przedniego (trudne, ale da się usunąć cały
- z dojścia przedniego (trudne, ale da się usunąć cały
przerzut – u osób z lepszym rokowaniem)
przerzut – u osób z lepszym rokowaniem)
Metastatic bone disease
Metastatic bone disease
U DZIECI
U DZIECI
przerzuty do kości dają głównie mięsaki
przerzuty do kości dają głównie mięsaki
najczęściej przerzuty dają:
najczęściej przerzuty dają:
- nephroblastoma (guz Wilmsa)
- nephroblastoma (guz Wilmsa)
- neuroblastoma
- neuroblastoma
- rhabdomyosarcoma
- rhabdomyosarcoma
- osteosarcoma
- osteosarcoma
- sarcoma Ewing
- sarcoma Ewing
dziękuję za uwagę
dziękuję za uwagę