Zwyrodnienie plamki
związane
z wiekiem AMD - groźna
choroba cywilizacyjna
Dr hab.n.med. Lidia Puchalska-
Niedbał
Retinopatia w postaci
proliferacyjnego zwyrodnienia
plamki związanego z wiekiem
/AMD/ jest jedną z
najczęstszych na świecie
przyczyn ślepoty
• AMD
- choroba związana z
procesem starzenia
Osoby 60+ to najszybciej
powiększająca się grupa wiekowa
na świecie
1.2 billiona w roku
2025
12 billionów w
roku
2050
Etiologia
AMD
nie jest
całkowicie poznana
• AMD porównuje się do kompleksu
chorób,
w których geny i czynniki
środowiskowe odgrywają rolę w
patogenezie
Czynniki ryzyka AMD
• Wiek
między 50 a 65 r.ż. choruje 2%
populacji
między 66 a 74 r.ż. - 10%
między 75 a 85 r.ż. - 30%
• Uwarunkowania genetyczne
• Nadciśnienie tętnicze
• Miażdżyca
• Palenie papierosów
• Niedobór antyoksydantów
Plamka żółta siatkówki
• To okrągły obszar
zlokalizowany
w tylnym biegunie siatkówki
o średnicy ok. 5,5 mm,
zawierający barwnik
dołek
Błona
Brucha
oddziela warstwę
nabłonka barwnikowego siatkówki
od warstwy choriokapilar
Zmiany w tej błonie odgrywają
ważną rolę w wielu chorobach
siatkówki
AMD i lipidy
• W błonie Brucha dochodzi wraz z
wiekiem do odkładania lipidów
• złogi lipidowe niszczą strukturę tej
błony (druzy)
• Gromadzenie lipidów w błonie Brucha
jest związane z tworzeniem
druzenoidu tzn. uniesienia nabłonka
barwnikowego
AMD
wczesne stadium
Druzy
[depozyty lipofuscyny]
Większość ludzi z tymi zmianami ma dobry
wzrok
Większe ryzyko, kiedy druzy powiększają się i
wzrasta ich liczba oraz tworzą się
nieprawidłowości w nabłonku barwnikowym
pod plamką
Prawidłowa
siatkówka
Pogrubienie błony Brucha i rozwój
druzów
Progresja AMD
rozwój druzów
Genentech, Inc. Data on file.
plamka
fotoreceptory
RPE
naczyniówka
AMD -
późne stadia
postać „
sucha
”
postać
„mokra”
(90% przypadków) (10% przypadków)
Zanik geograficzny wylewy w tylnym
biegunie
gałki
ocznej
Rozwój nowych, nieprawidłowych
naczyń i penetracja przez błonę
Brucha
Genentech, Inc. Data on file.
Nowe naczynia
krwionośne
Przeciekanie krwi
Progresja AMD
przecieki i tworzenie się błony naczyniowo-
włóknistej Neovaskularyzacja (CNV)
Zaawansowana postać
„mokra”
AMD
włóknisto-naczyniowa blizna
Genentech, Inc. Data on file.
Blizna w tylnym biegunie dna
oka
Objawy AMD
• zniekształcenie oglądanych
przedmiotów (metamorfopsje,
mikropsje, makropsje)
• Pogorszenie ostrości wzroku
(niewyraźne, zamazane widzenie)
• Obniżenie poczucia kontrastu
• trudności w rozpoznawaniu barw
( barwy
wydają się bledsze, mniej wysycone)
Objawy AMD
• w zaawansowanym stadium AMD w środku
pola widzenia pojawia się
ciemna plama
• pojawiają się trudności w czytaniu, pisaniu,
prowadzeniu samochodu, odczytywaniu godziny na
zegarze i w wykonywaniu podstawowych
codziennych czynności
• Widzenie w zaćmie • Widzenie w jaskrze
Wczesne wykrywanie zaburzeń
widzenia
• regularne sprawdzanie centralngo
widzenia każdym okiem oddzielnie
• niepokojące objawy: widzenie za
mgłą, zniekształcenia obrazu,
nierówność linii, ciemne puste pole w
centrum
• zaleca się posiadanie
testu Amslera
w
domu
Angiografia fluoresceinowa
• Wśród metod badania
największe znaczenie w
diagnostyce i monitorowaniu
leczenia
Rola barwników plamkowych:
luteiny i zeaksantyny
• wykazują właściwości
antyoksydacyjne
• filtrują światło niebieskie
• z wiekiem dochodzi do stopniowego
obniżania stężeń barwników w
siatkówce, szczególnie silnie jest to
wyrażone u pacjentów z AMD
Ophthalmology 2002;109(10);1780-7
Dieta
• Niedostateczna podaż
antyoksydantów, nadmierne
spożywanie alkoholu oraz
pokarmów bogatych w
nasycone kwasy tłuszczowe i
cholesterol sprzyja
powstawaniu wolnych
rodników tlenowych
uszkadzających siatkówkę
Zalecenia dietetyczne w
profilaktyce AMD oraz dla
pacjentów z AMD
Zadbać o dostarczenie z dietą
substancji o działaniu
antyoksydacyjnym:
• luteiny i zeaksantyny
• witamin C i E
• składników mineralnych (cynk,
selen)
• wielonienasyconych kwasów
tłuszczowych z grupy omega-3
Praktyczne zalecenia żywieniowe
dla osób dorosłych
• Ograniczaj spożycie soli kuchennej
• Umiar w jedzeniu cukru i
słodyczy (więcej owoców)
• W ramach profilaktyki AMD
codziennie spożywać
przynajmniej dwie porcje warzyw
i owoców zawierających luteinę
• Dawkowanie witamin Zalecane
przez AREDS (Age-Related Eye Disease
Study):
»Vitamin C 500mg / dzień
»Vitamin E 400IU / dzień
»Vitamin A 15mg / dzień
»Zinc
80mg / dzień
• Zaobserwowano wzrost
występowania rozwiniętych
postaci AMD u osób po
chirurgicznym leczeniu zaćmy
Art. Ophthalmol 2002;120(11);1551-8
Ophthalmol 2002;120(11);1551-8
Obecność zmian charakterystycznych
dla AMD w jednym oku stanowi duże
ryzyko pojawienia się schorzenia w
drugim oku
AMD w drugim oku w ciągu 5 lat
określane na poziomie:
• 26% - 42% dla postaci
wysiękowej
• 25% dla postaci zanikowej
Pacjenci nie rozumieją istoty
choroby AMD
• nie orientują się jaką mają postać
choroby - „suchą”, czy „mokrą”
• stabilizacja widzenia jest dobrym
wynikiem, zamiast oczekiwć
poprawy
• nie rozumieją potrzeb wizyt
okulistycznych
(wszystkie terapie wymagają
powtarzania leczenia)
Dziękuję za
uwagę!