Zarządzanie ryzykiem projektu

Pojęcie projektu

Projekt

to:



zorganizowane ciągi działań ludzkich,



zmierzające do osiągnięcia założonego

wyniku,



zawarte w skończonym przedziale czasu

z wyróżnionym początkiem i końcem,



realizowane najczęściej zespołowo,



z wykorzystaniem skończonej ilości

zasobów.

zarządzaniu

projekty

zarządzaniu

projekty

przedsięwzięcia:



jednorazowe,



niepowtarzalne,



złożone.

Ryzyko

Ryzyko jest to prawdopodobieństwo

(możliwość), że wystąpi zdarzenie

lub

zdarzenia,

które

będą

lub

zdarzenia,

które

będą

niekorzystnie

wpływać

niekorzystnie

wpływać

osiągnięcie jednego lub wielu celów

projektu.

Ryzyko

to również pojęcie używane w

zarządzaniu projektami, oznacza ono

mniejsze

lub

większe

mniejsze

lub

większe

prawdopodobieństwo

wystąpienia

prawdopodobieństwo

wystąpienia

nieoczekiwanych

okoliczności

nieoczekiwanych

okoliczności

powodujących powstanie opóźnień w

projekcie, braku realizacji pewnego

zakresu projektu lub wzrost kosztów

związanych z zarządzaniem projektem.

Komponenty ryzyka



niekorzystne zdarzenia – zagrożenia,



czas,



prawdopodobieństwo wystąpienia

zagrożeń,



możliwe skutki zagrożeń.

Zagrożenia

Zagrożenie – to dowolne zdarzenie,

które przeszkadza lub ogranicza

osiągnięcie

celów

projektu.

osiągnięcie

celów

projektu.

związku z tym cele muszą zostać

poddane rewizji i zmienione w czasie

realizacji projektu.

Czas

Czas – jest to fundamentalny czynnik

ryzyka. Niepewność jest kojarzona z

przyszłymi zdarzeniami, nie zaś

teraźniejszymi czy przeszłymi.

Prawdopodobieństwo

Prawdopodobieństwo – określa jakie

są możliwości (szanse), że dane

zdarzenie wystąpi. Jest to stosunek

liczby szans, że dane zdarzenie

wystąpi, do liczby wszystkich szans

(wystąpienia

plus

szans

(wystąpienia

plus

szans

niewystąpienia).

Możliwe skutki zagrożeń

Największe straty nie muszą być

stratami finansowymi, jednak najczęściej

straty są rozpatrywane w kategoriach

finansowych. Kwota może być później

pomnożona przez odpowiadające jej

prawdopodobieństwo,

celu

prawdopodobieństwo,

celu

ilościowego

wyrażenia

wpływu

ilościowego

wyrażenia

wpływu

określonego zagrożenia lub scenariuszy

zagrożeń.

Ryzyko należy ocenić z

punktu widzenia

prawdopodobieństwa,

rozmiaru i potencjalnych

skutków.

Kategorie ryzyka



Ryzyko, przed którym można się

ubezpieczyć i ryzyko biznesowe,



Ryzyko

endemiczne

(ryzyko

Ryzyko

endemiczne

(ryzyko

niezakończenia prac w terminie lub

niezmieszczenia się w budżecie) i

ryzyko spowodowane przez własne

decyzje.

Zarządzanie ryzykiem

Proces identyfikowania,

analizowania i akceptowania

różnych

rodzajów

ryzyka

różnych

rodzajów

ryzyka

niepewności,

które

mogą

niepewności,

które

mogą

oddziaływać na projekt.



Zarządzanie ryzykiem

- system metod i

działań zmierzających do obniżenia stopnia

oddziaływania ryzyka na funkcjonowanie

podmiotu gospodarczego i do podejmowania

w tym celu optymalnych decyzji. Szczegółowe

poznanie charakteru i zakresu potencjalnego

ryzyka pozwala na wybór w odpowiednim

czasie

czynności

zapobiegawczych

(np.

czasie

czynności

zapobiegawczych

(np.

ubezpieczenie od niektórych rodzajów ryzyka)

bądź też minimalizujących jego wpływ i

skutki.

Plan zarządzania

ryzykiem

Jego celem jest identyfikacja,

oszacowanie i poradzenie sobie z

możliwymi rodzajami ryzyka w celu

osiągnięcia sukcesu projektu w

sensie dotrzymania celów, kosztów,

terminu zakończenia i jakości.

Realizacja projektu jest narażona na

różne rodzaje ryzyka. Pomimo, że

menegerowie zaangażują całe swoje

doświadczenie i wiedzę w celu

uniknięcia określonych problemów

projekt może i tak zakończyć się

porażką.

Czynniki przyczyniające się do

ryzyka projektu:



zakres prac,



poziom

opanowania

poziom

opanowania

wykorzystywanych

technologii

wykorzystywanych

technologii

przez

użytkowników

przez

użytkowników

projektantów,



struktura budowanego systemu.

Z przedstawionego wyżej wykresu

wynikają

następujące

cechy

wynikają

następujące

cechy

ryzyka:



Ryzyko jest wysokie w początkowej

fazie

projektu.

miarę

fazie

projektu.

miarę

wykorzystania zdobytych informacji w

procesach decyzyjnych ryzyko spada.



W miarę zaangażowania nowych

zasobów rosną skutki zagrożeń (faza

produkcji wykorzystania).



Kształt

schematu

zależy

Kształt

schematu

zależy

efektywnego zarządzania ryzykiem.

Plan zarządzania ryzykiem powinien

być

przygotowywany

przez

być

przygotowywany

przez

menedżera projektu tak wcześnie,

jak jest to możliwe. Powinien on być

aktualizowany

miarę

jak

aktualizowany

miarę

jak

realizowane są prace.

Kroki zarządzania

ryzykiem



Identyfikacja zagrożeń,



Analiza skutków zagrożeń,



Ocena ryzyka projektu,



Planowanie reakcji,



Sterowanie (kontrola) ryzyka.

Identyfikacja zagrożeń

Jest to pierwszy krok zarządzania

ryzykiem. Identyfikacji zagrożeń można

wykonać na wiele sposobów. Jeden z

nich polega na tym, że menadżer

projektu przeprowadza indywidualne i

nieformalne oszacowanie w momencie,

kiedy

obejmuje

swoją

funkcję.

kiedy

obejmuje

swoją

funkcję.

Identyfikację

zagrożeń

można

Identyfikację

zagrożeń

można

zrealizować jako podejście:

indywidualne

zespołowe.

Przy poszukiwaniu potencjalnych

zagrożeń można wziąć pod uwagę

klasyfikację źródeł ryzyka i ich podział

na:



zewnętrzne i wewnętrzne,



przewidywalne i nieprzewidywalne,



zdarzenia losowe, przed którymi można

się ubezpieczyć i pozostałe (biznesowe)

– będące skutkiem błędnych decyzji.



endemiczne i spowodowane przez

decydentów,



znane i nieznane.

Podział zagrożeń wg Eisnera:



Zagrożenia efektów technicznych,



Zagrożenia

planów

Zagrożenia

planów

(harmonogramów),



Zagrożenia kosztów,



Zagrożenia administracyjne.

Techniki identyfikacji zagrożeń wg

Burke:



analiza danych historycznych,



ustrukturalizowane kwestionariusze,



ustrukturalizowane wywiady,



technika burzy mózgów,



ustrukturalizowane listy kontrolne,



karty przepływu procesów,



oceny

bazujące

wiedzy

oceny

bazujące

wiedzy

doświadczeniu,



analiza systemowa,



analiza scenariuszowa.

Analiza skutków

zagrożeń

W tym etapie bada się jaki jest wpływ

zagrożeń na projekt. Najczęstszym,

ale nie jedynym skutkiem jest wzrost

kosztów. Wyróżnia się dwa sposoby

badania skutków zagrożeń, czyli

skutków powodujących ryzyko:



Podejście jakościowe (używa się tu

określeń: „tak” lub „nie”; „małe”,

„średnie”

lub

„duże”;

„mało”,

„średnie”

lub

„duże”;

„mało”,

„trochę” lub „dużo”)



Podejście ilościowe (używa się tu

takich miar jak: „pieniądze”, „liczba

klientów”, czy „procentowy udział w

rynku”).

Planowanie reakcji

Taktyki postępowania z ryzykiem:

Przyjęcie ryzyka i jego potencjalnych

skutków w takiej postaci, jakimi one są.

Zmniejszenie

lub

całkowite

Zmniejszenie

lub

całkowite

wyeliminowanie

prawdopodobieństwa

wyeliminowanie

prawdopodobieństwa

wystąpienia zdarzeń lub ich skutków.

Przeniesienie

skutków

przez

Przeniesienie

skutków

przez

ubezpieczenie, gwarancje lub włączenie

podwykonawców.

Ustalenie planu przyszłych działań i

rezerw, które będą wykorzystane, jeśli

zdarzenie wywołujące ryzyko wystąpi.

Proces tworzenia planu

postępowania z zagrożeniami może

się

składać

następujących

się

składać

następujących

kroków:

Należy zestawić informacje na

temat zdarzeń wywołujących ryzyko

i ich skutków.

Należy określić prawdopodobieństwo

wystąpienia poszczególnych zagrożeń

i poziom ich skutków, a także określić

kategorie zagrożeń.

We współpracy z ekspertami należy

określić możliwość oddziaływania na

poszczególne zagrożenia, określając

tym samym taktyki postępowania.

Jeżeli jesteśmy zadowoleni z działań

ograniczających

ryzyko,

należy

ograniczających

ryzyko,

należy

przetłumaczyć na zadania i dodać te

zadania do planu realizacji projektu.

Identyfikacja zadania musi zawierać

następujące elementy:

Co ma być zrobione,

Kto ma to zrobić,

Jakie są oznaki zakończenia zadania,

Jakie są potrzebne zasoby,

Kiedy zadanie ma być zakończone.

Kontrola zagrożeń

Kontrola ryzyka polega na bieżącym

śledzeniu

zagrożeń

trakcie

śledzeniu

zagrożeń

trakcie

realizacji projektu i reagowaniu

zgodnie

planem

miarę

zgodnie

planem

miarę

pojawiania się zagrożeń.

W trakcie procesu kontroli należy

pamiętać o następujących zasadach:



ryzyko jest zmienne,



do zarządzania ryzykiem można

wykorzystać

jednocześnie

wiele

wykorzystać

jednocześnie

wiele

taktyk,



nie

należy

zrezygnować

nie

należy

zrezygnować

zarządzania

ryzykiem

rzecz

zarządzania

ryzykiem

rzecz

akceptowania ogólnej niepewności i

nieprzewidzianych wypadków,



ryzyko jest dynamiczne – w trakcie

realizacji projektu będą następowały

zmiany

zarówno

zmiany

zarówno

prawdopodobieństwa, jak i skutków

ryzyka.

Document Outline