Zakażenia grzybicze skóry

lek.med. Artur Czaplewski

 

 

Etiologia



200 tyś gatunków grzybów



150 gatunków chorobotwórczych 
dla człowieka

 

 

Mechanizmy 

oddziaływania



Bezpośrednia inwazja tkanek



Działanie alergizujące



Wytwarzanie toksyn

 

 

Rodzaje grzybic



Grzybice powierzchowne



Naskórek, skóra właściwa



Grzybice podskórne



Tkanka podskórna



Tkanka podskórna i skóra właściwa



Grzybice układowe



Narządy wewnętrzne

 

 

Grzybice skóry i 

przydatków



Dermatofity



Grzyby drożdżopodobne



Grzyby pleśniowe

 

 

Dermatofity



Struktury skeratynizowane



Naskórek



Włosy



paznokcie



Większość grzybic skóry

 

 

Grupy dermatofitów



Geofilne



Bytują w glebie, najmniejsze znaczenie 

epidemiologiczne dla człowieka



Zoofilne



Naturalnym środowiskiem są zwierzęta



Obce gatunkowo – wywołują silniejszy 

stan zapalny



Antropofilne



Grzybice powierzchowne u ludzi

 

 

Rodzaje dermatofitów



Trichophyton



Microsporum



Epidermophyton

 

 

Grzyby drożdżopodobne



Candida



Malassezia



Geotrichum



Trichosporum



Cryptococcus

 

 

Czynniki ryzyka



Ogólnoustrojowe



Immunologiczne

• AIDS
• Jatrogenne (kortykosterydy, cytostatyki, 

leki immunosupresyjne)



Nieimmunologiczne

• Cukrzyca
• Otyłość
• Nadmierna potliwość
• Jatrogenne (antybiotykoterapia)

 

 

Czynniki ryzyka



Miejscowe



Zaburzenia ukrwienia dystalnych 
części kończyn



Urazy



Współistniejące dermatozy

 

 

Diagnostyka



Właściwe pobranie materiału



!!!Miejsce przed pobraniem przez kilka 
dni nie może być niczym smarowane!!!



Preparat bezpośredni z KOH



Hodowla 



Badanie w świetle lampy Wooda

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Owłosiona skóra głowy
Broda
Skóra gładka
Dłonie
Pachwiny
Stopy
Paznokcie

Dermatofitozy

 

 

G. owłosionej skóry głowy



Dzieci i osoby dorastające



Znaczna zakaźność



Microsporum 



Trichophyton



Obraz kliniczny zależy od rodzaju 
dermatofitów powodujących 
zakażenie

 

 

G.drobnozarodnikowa



Dermatofity z rodzaju Microsporum



Duże pojedyńcze ognisko 
pozbawione włosów



Włosy ułamane na równej 
wysokości tuż nad skórą



Skóra na ogół bez cech stanu 
zapalnego



Możliwe drobnopłatowe złuszczanie

 

 

 

 

 

 

G.strzygąca



Trichophyton



Liczne małe ogniska nierówno 
ułamanych włosów



Skóra zwykle niezmieniona

 

 

 

 

 

 

G.woszczynowa



Trichophyton schoenleinii



Bardzo rzadka



Tarczki woszczynowe o żółtoszarym 
zabarwieniu ściśle przylegające do 
skóry



Charakterystyczny „mysi zapach”



Pozostawia bliznowacenie

 

 

G.głęboka skóry 

owłosionej głowy



Ostro zapalny guz – kerion



Powierzchnia żywoczerwona



Liczne krosty



Sączenie



Grzyby zoofilne

 

 

G.brody



Dermatofity zoofilne



Trichophyton mentagrophytes



Trichophyton verrucosum



Owłosiona skóra twarzy



Grzybica głęboka



Zapalne żywoczerwone nacieki i guzy

 

 

 

 

 

 

G.skóry gładkiej



Skóra odsłonięta



Pojedyńcze/liczne ogniska 
rumieniowo-złuszczające



Nasilony stan zapalny na obwodzie



Na obrzeżach możliwe skupienia 
pęcherzyków i grudek



Znikanie zmiany w części środkowej

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

G.dłoni



Trichophyton rubrum



Przeniesienie zakażenia ze stóp –
„zesp. dwóch stóp i jednej ręki”



Zrogowaciałe ognisko z mniej lub 
bardziej nasilonym złuszczaniem



Na ogół powierzchnia dłoniowa