System obronny RP
Podstawowe elementy i
zadania oraz kierunki jego
rozwoju
System obronny RP
Podstawowe elementy i
zadania oraz kierunki jego
rozwoju
2
Zagadnienia
•Podstawy i cele
systemu obronnego RP
•Struktura systemu
obronnego RP i jego
zadania
Podstawy i cele
systemu obronnego
Rzeczypospolitej
Polskiej
4
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (1997)
- Dorobek prawny NATO (ratyfikacja 1999)
- Nowa „Koncepcja Strategiczna NATO”
przyjęta w Waszyngtonie w kwietniu 1999 r.
(Praga 2002, Stambuł 2004, Ryga 2006, …..)
- „Strategia Bezpieczeństwa Narodowego RP”
(listopad 2007 r.),
- Ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP
- Inne dokumenty (strategiczne i prawne)
5
Po co tworzy się system
obronny?
Celem głównym jest:
ochrona i obrona państwa oraz jego
interesów narodowych przed zagrożeniami
militarnymi
(przede wszystkim przed zagrożeniami
zewnętrznymi), oraz (w razie konieczności)
skuteczne wspieranie polityki państwa
środkami militarnymi
.
W ramach tej polityki może występować
także konieczność wywiązania się ze
zobowiązań sojuszniczych.
6
Podstawowe pojęcia (1)
• powszechny obowiązek obrony
:
zawodowa służba wojskowa,
przeszkolenie wojskowe,
przysposobienie obronne,
samoobrona ludności,
służba w jednostkach zmilitaryzowanych,
świadczenia na rzecz obrony.
• system obronny i jego podsystemy:
kierowania obronnością,
militarny,
pozamilitarny,
7
Podstawowe pojęcia (2)
• Siły Zbrojne RP, militaryzacja,
• system obronny, obronność, obrona,
• gotowość obronna, przygotowania
obronne, mobilizacja gospodarki, itp.,
• stan wojny, czas wojny, stan wojenny,
• elementy systemu obronnego, ogniwa
obronne (militarne, pozamilitarne),
zadania obronne (gospodarczo-
obronne, ochronne, informacyjne),
8
System obronny RP
definicja
•to całość sił i środków
przeznaczanych
przez państwo
do
realizacji zadań w dziedzinie
obronności, odpowiednio do tych
zadań zorganizowanych,
utrzymywanych i przygotowywanych.
• system obronny bazuje na
całym
potencjale narodowym
Rzeczypospolitej
Polskiej i jest
ściśle sprzężony
z
sojuszniczym systemem bezpieczeństwa
NATO, zwłaszcza w wymiarze
militarnym.
9
Zadania dla realizacji których
tworzony jest system obronny
państwa (1)
• Reagowanie na kryzys stanowiący
bezpośrednie zagrożenie dla
bezpieczeństwa Polski lub jej sojuszników,
w tym:
- uruchamianie przedsięwzięć pogotowia
obronnego stosownie do tempa narastania
kryzysu,
- osłona terytorium Polski przed
bezpośrednim zagrożeniem,
- zapewnienie przyjęcia sił wsparcia,
- udział w obronie terytorium innego
państwa sojuszniczego
10
Zadania dla realizacji których
tworzony jest system obronny
państwa (2)
• Reagowanie na kryzys mogący stworzyć
jedynie pośrednie zagrożenie dla
bezpieczeństwa Polski lub jej sojuszników,
w tym:
- rozpoznawanie i lokalizowanie
pojawiającego się kryzysu oraz podjęcie
działań w celu jak najszybszego
rozwiązania,
- wspieranie (militarne i pozamilitarne)
wysiłków na rzecz rozwiązania konfliktu,
- bezpośrednie wymuszanie pokoju,
11
Struktura
Systemu Obronnego
RP
i jego zadania
12
PODSYSTEM KIEROWANIA OBRONNOŚCIĄ
SYSTEM OBRONNY RP - podział
Struktura podmiotowa systemu
13
Podsystem kierowania obronnością
tworzą organy państwa, odpowiadające
za kierowanie, organizację i realizację
zadań obronnych, w raz ze swoim
aparatem wykonawczym oraz
niezbędną infrastrukturą.
Podsystem kierowania zapewnia realizację
decyzji w dziedzinie obronności poprzez
organy kierowania na wszystkich szczeblach
struktury państwowej, stosownie do
kompetencji stawiając zadania lub zlecając
zadania obronne
PODSYSTEM KIEROWANIA
OBRONNOŚCIĄ
14
Podsystem kierowania
obronnością
Organa kierowania, odpowiadające za realizację zadań obronnych,
pozostające w ustanowionych prawnie relacjach kompetencyjnych,
wraz ze swoim aparatem wykonawczym (administracyjnym,
sztabowym, organizacyjnym) oraz niezbędną infrastrukturą
KRM
RBN
MON
pozostałe ogniwa pozamilitarne
(samorząd terytorialny,
przedsiębiorcy, inne)
Siły Zbrojne RP
Ministrowie
Koordynacja i nadzór
Prezydent
Rada Ministrów
Wojewodowi
e
Naczeln
y
Dowódc
a SZ RP
P
P- czas pokoju, W - czas wojny
W
W
SG WP
SZ WP
15
Samorząd
terytorialny
Samorząd
terytorialny
Okręgowe
regionalne
dyrekcje w
resortach
Okręgowe
regionalne
dyrekcje w
resortach
Terenowe
organa
administracji
państwowej
Terenowe
organa
administracji
państwowej
Centralne
organa
administracji
państwowej
Centralne
organa
administracji
państwowej
Organa władzy,
naczelne organa
administracji
państwowej
Organa władzy,
naczelne organa
administracji
państwowej
- wójt,
burmistrz,
prezydent
miasta, starosta.
marszałek
województwa
- dyrekcje
okręgowe
(regionalne):
dróg
publicznych,
gospodarki
wodnej, lasów
państwowych,
kolei
państwowych,
inne
- wojewodowie
(jako
przedstawiciele
Rządu w
terenie),
administracja
niezespolona w
województwie,
inne
- komendanci
główni: policji,
straży pożarnej,
straży
granicznej
centralne i
generalne
dyrekcje i
zarządy w
resortach, inne
- Prezydent RP,
Parlament, Rada
Ministrów,
Prezes RM,
ministrowie,
organy
centralne,
inne
Podsystem dowodzenia Siłami Zbrojnymi
(wojenny system dowodzenia)
OGNIWA SYSTEMU KIEROWANIA
OBRONNOŚCIĄ
Naczelny Dowódca
Sił Zbrojnych RP
Minister Obrony
Narodowej
16
PODSYSTEM MILITARNY
SYSTEM OBRONNY RP - podział
PODSYSTEM KIEROWANIA OBRONNOŚCIĄ
Struktura podmiotowa systemu
17
Tworzą go Siły Zbrojne RP, które są
podstawowym elementem systemu
obronnego RP.
Są przygotowane do działania w układzie
narodowym i sojuszniczym, w tym do
realizacji:
- zadań obronnych w razie wojny,
- zadań reagowania kryzysowego,
- zadań stabilizacyjnych i prewencyjnych w
czasie pokoju,
PODSYSTEM MILITARNY
18
PODSYTEM POZAMILITARNY
PODSYSTEM KIEROWANIA OBRONNOŚCIĄ
PODSYSTEM MILITARNY
SYSTEM OBRONNY RP - podział
Struktura podmiotowa systemu
19
Podsystem
pozamilitarny
(pozamilitarne ogniwa obronne)
To wszystkie pozostałe, poza
siłami
zbrojnymi
, organy struktur państwa, na
które nakładane są lub którym zlecane są
zadania obronne. Spełniają one także
funkcje pomocnicze i wspierające w
stosunku do działań sił zbrojnych.
Ogniwa te są przeznaczone do
tworzenia warunków niezbędnych do
zapewnienia przetrwania narodu w
czasie zagrożenia i wojny, a także do
przygotowania oraz działania sił
zbrojnych i pozostałych struktur
państwa.
20
OGNIWA OCHRONNE
PODMIOTY OGÓLNOKRAJOWE I RESORTOWE
OGNIWA TERENOWE I INNE
STRUKTURA UKŁADU POZAMILITARNEGO
Struktura podmiotowa układu pozamilitarnego
Struktura przedmiotowa układu pozamilitarnego
21
OGNIWA OCHRONNE
Realizują zadania związane z:
•zapewnieniem bezpiecznego
funkcjonowania struktur państwa,
•ochroną ludności i majątku narodowego
przed skutkami zbrojnych i pozazbrojnych
oddziaływań kryzysowych i wojennych,
•ochroną granic, ważnych osób i obiektów,
•zapewnieniem bezpieczeństwa i porządku
publicznego (także rygorów stanu
wojennego).
Bazują na systemie ochrony ludności i
cywilnego reagowania kryzysowego.
22
OGNIWA
OCHRONNE
OGNIWA OCHRONY STRUKTUR PAŃSTWA
AGENCJA BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO
POLICJA
STRAŻ GRANICZNA
OGNIWA OCHRONY LUDNOŚCI
OBRONA CYWILNA
STRAŻ POŻARNA
23
STRUKTURA UKŁADU POZAMILITARNEGO
Struktura przedmiotowa układu pozamilitarnego
OGNIWA OCHRONNE
Struktura podmiotowa układu pozamilitarnego
PODMIOTY OGÓLNOKRAJOWE I RESORTOWE
OGNIWA TERENOWE I INNE
OGNIWA GOSPODARCZO-OBRONNE
24
OGNIWA GOSPODARCZO-
OBRONNE
REALIZUJĄ ZADANIA ZWIĄZANE Z
ZAPEWNIENIEM MATERIALNYCH PODSTAW DO:
•wykonywania zadań obronnych,
•przetrwania ludności w warunkach kryzysu i
wojny
-POPRZEZ:
tworzenie i utrzymywanie rezerw państwowych,
uwzględnianie w działalności wymagań obronnych,
utrzymywanie infrastruktury obronnej,
prowadzenie prac badawczo-rozwojowych na
potrzeby obronności.
Szczególne znaczenie spełnia tu przemysł
obronny.
Bardzo istotną funkcją będzie uczestniczenie w
wykonywaniu zadań wsparcia sił Sojuszu
rozwijanych i prowadzących operacje na
terytorium Polski.
25
OGNIWA GOSPODARCZO - OBRONNE
PRODUKCJA I USŁUGI
PRZEMYSŁ OBRONNY I ZBROJENIOWY
ZAPLECZE BADAWCZO - ROZWOJOWE
REZERWY PAŃSTWOWE
GOSPODARCZE (stany zastrzeżone)
MOBILIZACYJNE
LOGISTYKA OBRONNA
INFRASTRUKTURA OBRONNA
26
STRUKTURA UKŁADU POZAMILITARNEGO
Struktura przedmiotowa układu pozamilitarnego
OGNIWA OCHRONNE
OGNIWA GOSPODARCZO-OBRONNE
Struktura podmiotowa układu pozamilitarnego
PODMIOTY OGÓLNOKRAJOWE I RESORTOWE
OGNIWA TERENOWE I INNE
OGNIWA INFORMACYJNE
27
OGNIWA INFORMACYJNE
Realizują w warunkach wojennych zadania
związane z:
- ochroną i propagowaniem polskich
interesów na arenie międzynarodowej,
- informacyjnym oddziaływanie na
przeciwnika oraz umacnianiem woli,
morale, determinacji obronnej i wytrwałości
własnego społeczeństwa,
- informacyjne zabezpieczenie
funkcjonowania całego systemu obronności.
Zadania ogniw informacyjnych mają być
priorytetowe w 21 wieku.
28
OGNIWA
INFORMACYJNE
PRASA, RADIO I TELEWIZJA
DYPLOMACJA
OŚWIATA I EDUKACJA OBRONNA SPOŁECZEŃSTWA
ORGANIZACJE SPOŁECZNE I POLITYCZNE
WYWIAD I KONTRWYWIAD
29
PRZYGOTOWANIA OBRONNE
REALIZACJA ZADAŃ W RAZIE KRYZYSU I WOJNY
Struktura przedmiotowa systemu
PODSYTEM POZAMILITARNY
PODSYSTEM KIEROWANIA OBRONNOŚCIĄ
PODSYSTEM MILITARNY
SYSTEM OBRONNY RP - podział
Struktura podmiotowa systemu
30
Inne wydziały
urzędu wojewódzkiego,
którym powierzono realizacje zadań obronnych
Urząd wojewódzki
WOJEWODA
Wojewódzka
administracja
zespolona
Wydział Zarządzania
Kryzysowego (
OSO
)
Administracja niezespolona
Administracja niezespolona
Administracja niezespolona
Administracja niezespolona
Samorząd
terytorialny
Mienie komunalne, przedsiębiorcy
- samorząd
województwa
- samorząd
powiatowy
- samorząd gminny
31
Przedsiębiorcy
Mienie
komunalne
Samorząd terytorialny
Samorząd
województwa
Samorząd
powiatowy
Samorząd
gminny
Organy samorządu terytorialnego
Społeczności lokalne (województwo,
powiat, gmina)