Rozwój motyla
Rozwój motyla
Rozwój motyla
Rozwój motyla
Istnieje kilka umownych podziałów motyli,
Istnieje kilka umownych podziałów motyli,
które nie mają pokrycia w rzeczywistych
które nie mają pokrycia w rzeczywistych
relacjach pokrewieństwa w obrębie tej
relacjach pokrewieństwa w obrębie tej
grupy. Mogą one być jednak wygodne przy
grupy. Mogą one być jednak wygodne przy
rozpoznawaniu.
rozpoznawaniu.
Dwa często spotykane w książkach czy
Dwa często spotykane w książkach czy
popularnych atlasach podziały to
popularnych atlasach podziały to
podział ze względu na wygląd i porę lotu na
podział ze względu na wygląd i porę lotu na
-
-
-
podział ze względu na wielkość na
podział ze względu na wielkość na
- motyle większe
- motyle większe
- motyle mniejsze.
- motyle mniejsze.
Oba te podziały są sztuczne i nakładają się na
Oba te podziały są sztuczne i nakładają się na
siebie.
siebie.
BUDOWA MOTYLA
BUDOWA MOTYLA
JAJO
JAJO
Jaja motyli w zależności od gatunku mają różne
Jaja motyli w zależności od gatunku mają różne
kształty, różne kolory, niekiedy z deseniem w
kształty, różne kolory, niekiedy z deseniem w
postaci kropek lub kresek. Aby powstało jajo,
postaci kropek lub kresek. Aby powstało jajo,
musi dojść do zapłodnienia. Sporą rolę
musi dojść do zapłodnienia. Sporą rolę
odgrywają w tym procesie substancje
odgrywają w tym procesie substancje
zapachowe. Wabi i jedna i druga strona. Miejsca
zapachowe. Wabi i jedna i druga strona. Miejsca
i sposoby składania są bardzo różnorodne. Wiele
i sposoby składania są bardzo różnorodne. Wiele
motyli nocnych umieszcza jaja głęboko w
motyli nocnych umieszcza jaja głęboko w
pęknięciach kory, dlatego mają długie
pęknięciach kory, dlatego mają długie
pokładełka. Większość motyli dziennych
pokładełka. Większość motyli dziennych
przykleja je do roślin.
przykleja je do roślin.
GĄSIENICA
GĄSIENICA
Z jaja wykluwa się gąsienica -
Z jaja wykluwa się gąsienica -
motyli. Ma miękkie
motyli. Ma miękkie
ciało, wyraźnie wyodrębnioną, silnie schitynizowaną
ciało, wyraźnie wyodrębnioną, silnie schitynizowaną
głowę z aparatem gębowym gryzącym. Na tułowiu
głowę z aparatem gębowym gryzącym. Na tułowiu
znajdują się trzy pary członowanych odnóży a na
znajdują się trzy pary członowanych odnóży a na
odwłoku 5 par tzw. posuwek. Bardzo często pierwszym
odwłoku 5 par tzw. posuwek. Bardzo często pierwszym
pokarmem jest otoczka jaja (chorion), z którego się
pokarmem jest otoczka jaja (chorion), z którego się
wykluła. Pożywieniem gąsienic większości gatunków są
wykluła. Pożywieniem gąsienic większości gatunków są
miękkie części roślin, choć są i takie, które żyją w
miękkie części roślin, choć są i takie, które żyją w
drewnie drzew (np.
Cossidae) lub jak
Cossidae) lub jak
gąsienice
gąsienice
Aphomia sociella
Aphomia sociella
(Pyralidae) odżywiają się
(Pyralidae) odżywiają się
woskiem plastrów miodu. Gąsienica jest jedynym
woskiem plastrów miodu. Gąsienica jest jedynym
stadium rozwojowym, w którym motyl rośnie (
stadium rozwojowym, w którym motyl rośnie (
),
),
dlatego pobiera bardzo duże ilości pokarmu.
dlatego pobiera bardzo duże ilości pokarmu.
POCZWARKA
POCZWARKA
to kolejne stadium rozwoju motyla. Gąsienica
to kolejne stadium rozwoju motyla. Gąsienica
przestaje przyjmować pokarm, opróżnia przewód pokarmowy,
przestaje przyjmować pokarm, opróżnia przewód pokarmowy,
zrzuca z siebie oskórek i zmienia się w nieruchomą formę. Z
zrzuca z siebie oskórek i zmienia się w nieruchomą formę. Z
pozoru można uznać ją za martwy organizm, tymczasem we
pozoru można uznać ją za martwy organizm, tymczasem we
wnętrzu formuje się dorosły motyl. Gąsienice motyli dziennych
wnętrzu formuje się dorosły motyl. Gąsienice motyli dziennych
przed przepoczwarzeniem najczęściej opuszczają roślinę
przed przepoczwarzeniem najczęściej opuszczają roślinę
żywicielkę i wyszukują odpowiednie miejsce. Przytwierdzają się
żywicielkę i wyszukują odpowiednie miejsce. Przytwierdzają się
do podłoża nitką albo zwisają głową w dół, trzymając się
do podłoża nitką albo zwisają głową w dół, trzymając się
odnóżami odwłokowymi. Ćmy często tworzą misterne
odnóżami odwłokowymi. Ćmy często tworzą misterne
.
W stadium poczwarki motyl nie odżywia się i nie pobiera płynu.
W stadium poczwarki motyl nie odżywia się i nie pobiera płynu.
Jedynymi otworami, jakie funkcjonują, są służące do oddychania
Jedynymi otworami, jakie funkcjonują, są służące do oddychania
. Narządy larwalne rozpadają się, a z niepozornych
. Narządy larwalne rozpadają się, a z niepozornych
zgrupowań komórek, obecnych już u gąsienicy i dotychczas nie
zgrupowań komórek, obecnych już u gąsienicy i dotychczas nie
podlegających istotnym zmianom, rozwijają się narządy motyla.
podlegających istotnym zmianom, rozwijają się narządy motyla.
Przede wszystkim skrzydła, aparat gębowy i narządy rozrodcze.
Przede wszystkim skrzydła, aparat gębowy i narządy rozrodcze.
Powstaje dorosły owad –
Powstaje dorosły owad –
.
.
KOKON
KOKON
IMAGO
IMAGO
Po wyjściu z poczwarki skrzydła są jeszcze
Po wyjściu z poczwarki skrzydła są jeszcze
krótkie i zmięte, ale jak tylko owad stanie na
krótkie i zmięte, ale jak tylko owad stanie na
pewnym podłożu, zaczyna je rozpościerać
pewnym podłożu, zaczyna je rozpościerać
przez pompowanie hemolimfy. Zewnętrzny
przez pompowanie hemolimfy. Zewnętrzny
szkielet z chityny, początkowo miękki i
szkielet z chityny, początkowo miękki i
plastyczny, schnie i przez to twardnieje. Po
plastyczny, schnie i przez to twardnieje. Po
wyschnięciu materiał staje się sztywny i
wyschnięciu materiał staje się sztywny i
wytrzymały, przy równoczesnej lekkości i
wytrzymały, przy równoczesnej lekkości i
elastyczności.
elastyczności.
Żyją od kilku dni do kilku miesięcy.
Żyją od kilku dni do kilku miesięcy.
