background image

 

 

WCZESNA 

DOROSŁOŚĆ

Ewa Kwiatkowska, kierunek: praca socjalna

background image

 

 

Istotą bycia dorosłym nie jest osiągnięcie 

określonego wieku, ale podjęcie zobowiązań 

w pewnych obszarach aktywności i  trwaniu 

ich w realizacji pomimo fizycznych, 

społecznych czy psychologicznych 

przeszkód.

„Psychologiczny portret człowieka”, A.Brzezińska, str.423

background image

 

 

Zobowiązania w okresie wczesnej dorosłości dokonują się w 

dwóch podstawowych sferach funkcjonowania- 

RODZINNEJ

 i 

ZAWODOWEJ.

Obu sferom powinna towarzyszyć:

-

miłość-

 emocjonalne zaangażowanie zarówno w związek 

partnerski, jak i w wykonywanie zawodowych obowiązków, 

czy podtrzymywanie bliskich kontaktów z przyjaciółmi.

-

praca

- związana zarówno z aktywnością zawodową, jak i z 

aktem seksualnym

„psychologiczny portret człowieka”, A.Brzezinska, str.423,424

background image

 

 

Zdaniem D.J. Levinsona w okresie wczesnej 

dorosłości rozpoczyna się budowanie dorosłej 

struktury życia opartej na olbrzymiej motywacji 

do działania, aktywności, wysokim poziomie 

energii życiowej, kreatywności, dumie, 

satysfakcji.

Charakterystyczny dla dorosłości system 

etyczny, pozwala na działanie nie w wyniku 

poczuciu obowiązku, a z własnej dobrej woli.

Str.424

background image

 

 

Zadania rozwojowe w okresie 

wczesnej dorosłości

:

1.

wybór małżonka

2.

Uczenie się współżycia z małżonkiem

3.

Założenie rodziny i wychowywanie dzieci

4.

Prowadzenie domu

5.

Rozpoczęcie pracy

6.

Podjęcie obowiązków obywatelskich

7.

Znalezienie swojej grupy społecznej

Str.445,446

background image

 

 

Wymienione zadania wskazują na to, 

iż opierają się na zróżnicowanej 

jakościowo relacji z drugim 

człowiekiem, za którego 

pośrednictwem młody dorosły może 

zaspakajać potrzebę kontaktu 

emocjonalnego, doznawania opieki i 

oparcia, potrzebę opiekowania się, 

potrzebę znaczenia, potrzebę 

stowarzyszenia się, przynależności, 

oraz samorozwoju

Str.446

background image

 

 

W koncepcji rozwoju E.H. Eriksona 

podstawowym zadaniem egzystencjalnym 

młodego dorosłego jest 

INTYMNOŚĆ.

Intymność daje okazję spostrzegania siebie i 

swojej przyszłości w kontekście innej osoby, 

wymagając od jednostki liczenia się z jej 

potrzebami oraz gotowości do poświęceń na jej 

rzecz i na rzecz związku, jaki wspólnie tworzą.

Str.446

background image

 

 

proces 

wchodzenia w dorosłość

background image

 

 

Osiągnięta tożsamość zapewnia adeptowi dorosłości 

stopniowe wchodzenie w nowy okres życia poprzez fazę 

nowicjatu, to jest systematyczne uczenie się 

rozwiązywania zadań, jakich społeczeństwo oczekuje od 

dorosłego.

Optymalnym efektem żmudnego procesu formowania 

tożsamości jest konsolidacja, której wyrazem jest tak 

zwana tożsamość osiągnięta.

-

dotyczy ona uformowania spójnej i stabilnej struktury JA, stanowiącej 

efekt odpowiedzi na wymagania środowiskowe, oczekiwania innych 

ludzi oraz własne aspiracje i marzenia w taki sposób, że jednostka 

ujawnia otwartość wobec tego, co ją otacza, wchodzi w bliskie relacje 

z ludźmi nie obawiając się utraty własnej autonomii, indywidualności.

Str.425,426

background image

 

 

Możliwością rozstrzygnięcia kryzysu okresu 

adolescencji jest przyjęcie tożsamości 

nadanej.

-

skutkiem tego może być szybsze niż u rówieśników 

podejmowanie zadań rozwojowych okresu dorosłości, a zatem 

podjęcie pracy lub założenie rodziny. Skrócenie okresu 

moratorium wzmaga ryzyko niepowodzenia i braku satysfakcji 

z realizowanych zadań. Jednostka nie jest gotowa psychicznie 

do realizowania zadań. Trudno wówczas o czerpanie satysfakcji 

z wejścia w nowy etap życia i formowanie pozytywnego obrazu 

siebie.

background image

 

 

Znaczne przedłużenie okresu moratorium poza fazę 

późnej adolescencji formułuje tożsamość 

moratoryjną.

-mamy tu do czynienia z niepunktualnością zadań rozwojowych, 

tyle tylko, że tym razem jednostka odracza ich podjęcie, 

odrzuca oferty, unika podejmowania wiążących decyzji i brania 

za nie odpowiedzialności

.

Najtrudniejszą sytuacją związaną z wejściem w 

dorosłość jest rozwiązanie kryzysu adolescencyjnego 

poprzez obranie tożsamości rozproszonej.

    

-dochodzi tutaj do nałożenia na siebie zadań rozwojowych 

okresu późnej adolescencji i wczesnej dorosłości

background image

 

 

Wkraczanie w dorosłość- zróżnicowanie ścieżek rozwoju 
młodych dorosłych
.

Str.426

background image

 

 

Str.426

background image

 

 

Podjęcie zadań okresu dorosłości, a przede wszystkim 

ich konsekwentne i satysfakcjonujące realizowanie 

możliwe jest dzięki pewnym trendom rozwojowym 

charakterystycznym dla okresu dorosłości.

W tych trendach możemy upatrywać źródeł 

zasobów i potencjałów, pośród których można 

wymienić:

    - 

stabilizacja własnej tożsamości

     -nawiązywanie głębszych relacji interpersonalnych, co wiąże się 

z wyczuleniem na potrzeby innych

     - pogłębianie dziedzin aktywności: praca, nauka, 

zainteresowania

     - wyraźniejsze dostrzeganie problemów moralnych i etycznych
     - wzrost troski nie tylko o najbliższych, ale również o wszystkich 

potrzebujących i cierpiących.

Str.427

background image

 

 

 zmiany zachodzące u ludzi w 

okresie wczesnej dorosłości

background image

 

 

W  tym okresie obserwuje się maksimum możliwości 

fizycznego i poznawczego funkcjonowania człowieka.

Fizyczny wzrost ludzkiego organizmu w okresie 

wczesnej dorosłości jest biski zakończenia, a ciało 

reprezentuje najwyższą formę.

Organizm w tym okresie jest silniejszy, szybszy, 

elastyczniejszy, ma większe możliwości regeneracyjne 

oraz adaptacyjne, a ponadto jest efektywny 

immunologicznie, przede wszystkim wobec chorób 

przewlekłych.

w tym okresie kobiety mają największą zdolność do 

poczęcia.

Str.437

background image

 

 

Maksymalna sprawność układu 

odpornościowego w tym okresie życia 

sprawia, iż młodych dorosłych- 

pomimo doświadczenia sytuacji 

trudnych- cechuje niezwykła witalność, 

kreatywność, elastyczność i 

efektywność w radzeniu sobie z 

zadaniami życiowymi.

Str.437

background image

 

 

Sprawność młodego dorosłego

     

CIAŁO:

Ustalona proporcja ciała

Maksymalność wydolność mięśni, organów, układów wewnętrznych

Najlepsza ostrość zmysłów

Większa masa mózgu

Maksymalna zdolność rozrodcza i minimalne powikłania 

Szczytowa odporność immunologiczna zwłaszcza na choroby chroniczne

Maksymalne uwapnienie kości

     

UMYSŁ:

Myślenie dialektyczne, metasystemowe, relatywistyczne

Duża sprawność uczenia się w obszarach związanych z własnym zaangażowaniem

Łatwość identyfikowania i rozwiązywania problemów praktycznych

Duża sprawność pamięci długo- i krótkotrwałej

Wzrost IQ

Szczyt sprawności inteligencji płynnej

Str.438

background image

 

 

ŻYCIE RODZINNE:

Podstawową zmianą funkcjonowania społecznego 

w okresie wczesnej dorosłości jest wyprowadzka z 

domu rodzinnego.

Istotny jest proces emancypacji psychologicznej, 

w wyniku którego młody człowiek przynajmniej do 

pewnego stopnia nabiera dystansu 

emocjonalnego do swoich rodziców.

Emancypacja psychologiczna jest konieczna po to 

aby młodzi ludzie mogli założyć własną rodzinę 

bez poczucia, że odchodząc krzywdzą bliskich.

Str.448

background image

 

 

Zadaniem młodych dorosłych jest 

emocjonalne usamodzielnienie się od 

rodziców, przy jednoczesnym pozostaniu 

zaangażowanym w rolę syna lub córki. 

Zdaniem E.H. Eriksona młody dorosły, który 

odnalazł własna tożsamość, pragnie złączyć 

ją z tożsamością innych.

Zyskuje zdolność i motywacje do 

angażowania się w związki i wspólnoty, 

czemu sprzyja gotowość do poświęceń na 

rzecz innych

Str.448

background image

 

 

Relacje między kobietą a mężczyzną 

kształtują się stopniowo, poczynając od 

pierwszych chwil poznania, zakochania i 

fascynacji, na założeniu rodziny kończąc.

Najlepszym obiektem przywiązania 

jest ten, który spełnia kolejno trzy 

funkcje:

    

-utrzymywanie bliskości

    - utrzymywanie bezpiecznego schronienia

    - utrzymywanie postaw bezpieczeństwa

Str.448, 450

background image

 

 

G.Levinger twierdzi, iż budowanie 

długotrwałego układu dwojga ludzi przebiega w 

kilku etapach, z których na okres młodości 

przypadają zazwyczaj dwa lub trzy etapy.

Budowanie relacji zaczyna się od zwrócenia 

uwagi, dalej następuje rozpoczęcie znajomości, 

któremu towarzyszy systematyczne 

pogłębianie  zaangażowania.

Na kolejnym etapie młodzi dorośli muszą 

nauczyć się pełnienia ról 

żony

/

męża

, ale także 

matki

/

ojca

.

Str.450

background image

 

 

Osoby dorosłe doświadczają poczucia 

bezpieczeństwa, pewności  siebie i 

kreatywności, gdy ich romantyczni partnerzy 

są w pobliżu- są osiągalni i wrażliwi na 

wysyłane sygnały, co czyni tą relację podobną 

do relacji przywiązaniowej niemowlę- matka.

Romantyczna miłość rozwija się jako wzajemne 

oddziaływanie przywiązania, troskliwości i płci.

Str.449

background image

 

 

      

Teoretycy przywiązania twierdzą, 

że:

Więź przywiązaniowa charakteryzuje się tendencją 
jednostki do pozostawania w bliskim kontakcie z 
obiektem przywiązania.

Obiekt przywiązania dostarcza poczucia bezpieczeństwa 
w czasie doświadczania różnych zagrożeń.

Relacja przywiązania ułatwia swobodną, eksploratywną 
aktywność.

Tak jak w okresie dzieciństwa najważniejszym obiektem 
przywiązania są rodzice, tak w okresie dorosłości role tę 
spełniają przyjaciele i partnerzy romantyczni.

Str.449,450

background image

 

 

Rozwój związku

Str.450

background image

 

 

Przed narodzeniem pierwszego dziecka- 

najczęściej dzieje się to w okresie wczesnej 

dorosłości- widoczny jest szczyt zadowolenia 

z relacji z partnerem, po czym można 

zaobserwować jego spadek utrzymujący się 

przez okres średniej dorosłości.

Str. 451

background image

 

 

ROZWÓJ KARIERY 
ZAWODOWEJ:

Rozwój kariery zawodowej w przypadku 

kobiet i mężczyzn przebiega nieco inaczej.

Kobiety dzielą zazwyczaj realizowanie roli 

zawodowej z rolą rodzicielską i 

prowadzeniem domu

Wiele kobiet w okresie wczesnej dorosłości w 

ogóle nie podejmuje pracy.

Str.453

background image

 

 

Zadania wczesnej dorosłości 

a konsekwencje 

dokonywania wyborów.

background image

 

 

Najlepszą sytuacją dla jednostki 

pozostającej w okresie wczesnej 

dorosłości jest zrównoważenie 

podstawowych form aktywności 

wynikających z podjęcia ról rodzinnej, 

zawodowej oraz przeznaczonej na 

indywidualny rozwój i relaks.

Dorośli powinni w ekonomiczny sposób 

korzystać ze swych zasobów energii i 

poświęcać czas na jej regenerowanie

Str.455

background image

 

 

Sytuacja psychologiczna młodego dorosłego wiąże 

się z ukierunkowaniem energii w budowanie 

związku intymnego z partnerem, w zakładanie 

rodziny, wychowywanie dzieci, podtrzymywanie 

relacji z rodziną swoją i partnera.

Sylwetka psychologiczna młodego dorosłego 

(szczególnie kobiety) kształtuje się wokół roli 

rodzica i partnera; podjęcie pracy jest odraczane.

Innym możliwym wariantem zróżnicowanego 

angażowania energii w pola aktywności we 

wczesnej dorosłości jest przedkładanie pracy i 

rozwoju indywidualnego nad życie rodzinne.

Str. 455

background image

 

 

Z przedłużaniem się moratorium poza okres 

adolescencji związana jest taka sytuacja 

psychologiczna młodego dorosłego, w której 

dochodzi do odraczania zadań związanych z 

życiem zawodowym i rodzinnym na rzecz 

podejmowania chwilowych zajęć oraz 

angażowania się w sferę kontaktów 

towarzyskich, często rówieśniczych.

Współcześnie podstawą tożsamości 

młodego dorosłego staje się jeden 

obszar aktywności, podczas gdy inne 

schodzą na dalszy plan.

Str.455,457

background image

 

 

Zaangażowanie młodych dorosłych w 

różne 

obszary aktywności i pozytywne 

konsekwencje ich wyborów


Document Outline