Społeczeństwo stanowe

i

Architektura romańska i 

gotycka

 

 

Styl romański

• Sztuka romańska (styl romański, 

romanizm) - pojęcie odnoszące się do 
stylu w sztukach plastycznych 
wykonywanych z kamienia 

XI

 – 

XIII wieku

. Najwcześniej formy 

stylistyczne zostały ukształtowane na 
terenach zajmowanych obecnie przez 
dzisiejsze północne 

Włochy

, 

Francję

 i 

zachodnie 

Niemcy

 (XI – 

XII

 wiek). 

 

 

• Budownictwo sakralne odegrało największą rolę w 

kształtowaniu się nowego stylu architektonicznego, 

nazwanego stylem romańskim. Kościoły pełniły w 

tym okresie podwójną rolę: były ośrodkami kultu 

oraz często spełniały funkcję obronną, dając 

schronienie podczas oblężeń. Użycie kamienia, jako 

najczęściej stosowanego budulca i obronny 

charakter budowli, miały duży wpływ na kompozycję 

bryły budowli. Kościół romański to budynek złożony 

z prostych brył (prostopadłościanów, walców, 

ostrosłupów) o surowym, ciężkim i monumentalnym 

charakterze. Grube mury i wąskie otwory okienne i 

drzwiowe, masywne wieże, podkreślają obronność 

założeń 

 

 

Cechy stylu romańskiego

• Architektura – budowle w stylu romańskim były proste, 

racjonalne, rozplanowane,

•  zwykle zaokrąglone (rotundy), 

• opierały się na prostocie brył geometrycznych. 

• Charakteryzowały się obronną grubością murów wznoszonych z 

kamieni o kwadratowym ciosie,

•  małymi otworami okiennymi, które zabezpieczały przed 

najazdem wroga, ponieważ świątynie pełniły wtedy rolę 

warowni. 

• Surowy wygląd rekompensowały bogate zdobnictwo kolumn 

oraz portali (bram wejściowych).

•  Pod koniec XI w. rozwinięto różne systemy sklepienne tworzące 

grupy regionalne - sklepienia kolebkowe dominowały we Francji 

i w Hiszpanii, krzyżowo-żebrowe w Niemczech, kopułowe w 

południowo-zachodniej Francji, żebrowe we Włoszech.

 

 

Wnętrze 

kościoła 

romańskiego

 

 

• Kościół w Tarczku      Kościelec Kujawski

a

 

 

Gotyk

 

 

http://architektura.website.pl/st

yl/got.html

• Zbieżmy więc teraz wszystkie główne cechy stylu 

gotyckiego: 

• duże okna, zakończone łukiem ostrym, równa wysokość 

nawy głównej i bocznych,

•  dach zawieszony na dużej wysokości i wsparty na 

kolumnach (filarach),

•  wysokie i strzeliste wieże,

•  wnętrza zdobione bogato lub skromnie - w zależności od 

regionu.

•  W przypadku budowli bardzo dużych - wsporniki 

zewnętrzne, podpierające górną część ściany,

•  a także - podobnie, jak w ramaniźmie - trzy portale 

wejściowe.

•  Do tego prezbiteria zmieniły kształt z półokrągłego na 

wieloboczne. 

Cechy gotyku

 

 

ćwiczenie

• W średniowieczu w Polsce społeczeństwo 

dzieliło się na cztery stany:

• 1 –Duchowieństwo                           

• 2 -Szlachta lub rycerstwo

• 3 -Mieszczanie

• 4 -Chłopi

• Style w architekturze jakie panowały w 

średniowieczu:

• 1 Styl romański

• 2 Styl gotycki

 

 

• Główne cechy gotyku to
1  duże okna, zakończone łukiem 

ostrym, równa wysokość nawy 

głównej i bocznych,

2  dach zawieszony na dużej wysokości 

i wsparty na kolumnach (filarach),

3  wysokie i strzeliste wieże,
4  wnętrza zdobione bogato lub 

skromnie - w zależności od regionu.

5   W przypadku budowli bardzo dużych 

- wsporniki zewnętrzne, podpierające 

górną część ściany,

 

 

Praca domowa

• Wypisz cechy stylu romańskiego i 

podaj 4 przykłady budowli 
romańskich