PODSTAWOWE ZABIEGI W
POMOCY PRZEDLEKARSKIEJ
PODSTAWOWE ZABIEGI W
POMOCY PRZEDLEKARSKIEJ
Zakres szkolenia:
Basic Life Support (BLS)
Wybrane elementy Basic Trauma Life
Support (BTLS)
Postępowanie w sytuacjach
określonych jako szczególne
Aspekty prawne
Art. 5. Kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie
nagłego zagrożenia życia lub zdrowia, obowiązany jest w miarę
posiadanych możliwości:
1) do niezwłocznego udzielenia pierwszej pomocy,
2) do niezwłocznego zawiadomienia centrum powiadamiania
ratunkowego.
Art. 13. Osoba podejmująca medyczne działania ratownicze
oraz osoba udzielająca pierwszej pomocy korzystają z ochrony
przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy
publicznych.
Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym
z dnia 25 lipca 2001 r, DZ.U.01.113.1207 z dnia 9.10.2001 r
„Dobry ratownik to zdrowy i
żywy ratownik”
Bezpieczeństwo własne
maska
rękawiczki
okulary twarzowa
ochronne
Bezpieczeństwo na miejscu
zdarzenia
prąd
gaz/tlenek węgla trucizny
elektryczny
Zawiadamianie o
wydarzeniu
999
Pogotowie
Ratunkowe
998
Straż Pożarna
997
Policja
112
Ratownictwo/Policja
Zawiadamianie o
wydarzeniu
•Rodzaj wydarzenia
wypadek komunikacyjny
nieprzytomny
zachorowanie/pogorszenie stanu zdrowia
•Adres (opis drogi dojazdu)
droga dojazdu
punkty charakterystyczne w terenie
•Poszkodowani
liczba samochodów (autobus/tramwaj)
liczba ofiar
cechy charakterystyczne/główne objawy/inne okoliczności
•Dane zgłaszającego
imię, nazwisko
nr telefonu zgłoszeniowego
Pacjent nieurazowy
Zasady postępowania
1. Czy mówi? Czy odpowiada na
pytania?
2. Czy oddycha? Jak oddycha?
3. Czy ma zachowane krążenie?
Zasady postępowania
1. Czy mówi? Czy odpowiada na pytania?
ŚWIADOMOŚĆ
•„Halo, proszę Pani/Pana...”
• dotknij, potrząśnij za ramiona
ODPOWIEDŹ
•słowa, dźwięki
•otwieranie oczu
•ruchy kończynami
Zasady postępowania
Jeśli nie reaguje :
głośno wezwij pomoc!
Zasady postępowania
2. Czy oddycha? Jak oddycha?
Dorosły człowiek oddycha około 12 razy na minutę.
ZAPEWNIJ DROŻNOŚĆ DRÓG ODDECHOWYCH
SŁUCHAJ, PATRZ I POCZUJ (10 SEKUND)
Zasady postępowania
Jeśli nie oddycha :
wykonaj telefon do
PR!
Zasady postępowania
Jeśli oddycha :
ułóż w pozycji bocznej
ustalonej, wezwij PR!
Zasady postępowania
Sprawdź drożność dróg oddechowych:
Wykonaj 2 skuteczne wdechy (maksymalnie 5
prób).
Jeśli masz problemy spróbuj udrożnić jeszcze
raz...
Zasady postępowania
3.Czy ma zachowane krążenie?
SPRAWDŹ TĘTNO NA TĘTNICY SZYJNEJ (10
SEKUND)
CZY PACJENT ODDYCHA, PORUSZA SIĘ, KASZLE,
PRZEŁYKA?
Zasady postępowania
Jeśli nie oddycha i nie wyczuwasz
tętna na tętnicy szyjnej -
rozpocznij sztuczne oddychanie i
masaż pośredni serca!
Dorośli: 15 uciśnięć mostka na 2
wdechy
Utrzymaj rytm 100 uciśnięć na minutę
Zasady postępowania
Jeśli nie oddycha i wyczuwasz tętno
na tętnicy szyjnej -
rozpocznij sztuczne oddychanie!
Dorośli: 1 wdech co 5 sekund
ZYSK?
•CZAS 3-4 minuty
•INNE...
Pacjent urazowy
Bezpieczeństwo
własne/Konieczne środki
pomocy
maska
rękawiczki
okulary
opatrunki
twarzowa
ochronne
bandaże
Bezpieczeństwo na miejscu
zdarzenia
substancje ruch uliczny
niebezpieczeństwo toksyczne
wybuchu
Wypadek komunikacyjny
Czy mogę wyciągnąć ofiarę z rozbitego
pojazdu?
Wyciąganie z samochodu?
TAK
•ryzyko wybuchu
•ryzyko zawalenia się budynku
•ryzyko stoczenia się pojazdu
•ryzyko utonięcia pojazdu
•chory nie oddycha i nie umiem go udrożnić
Wyciąganie z samochodu?
NIE
•nie ma niebezpieczeństwa
•ofiara wydolnie oddycha
unieruchomienie kręgosłupa szyjnego i
zabezpieczenie dróg oddechowych w
pojeździe
Kręgosłup
Zasady postępowania
1. Ustabilizuj kręgosłup szyjny!
2. Czy mówi? Czy odpowiada na
pytania?
3. Czy oddycha? Jak oddycha?
4. Czy ma zachowane krążenie?
2. Czy oddycha? Jak oddycha?
Dorosły człowiek oddycha około 12 razy na minutę.
ZAPEWNIJ DROŻNOŚĆ DRÓG ODDECHOWYCH
SŁUCHAJ, PATRZ I POCZUJ (10 SEKUND)
Zasady postępowania
Zasady postępowania
3.Czy ma zachowane krążenie?
Czy widoczne są krwawienia, rozległe
uszkodzenia
lub rany?
SPRAWDŹ TĘTNO NA TĘTNICY SZYJNEJ (10
SEKUND)
ZATAMUJ KRWAWIENIA
CZY PACJENT ODDYCHA, PORUSZA SIĘ, KASZLE,
PRZEŁYKA?
Koniecznie wezwij innych do
pomocy!
Możemy tego uniknąć...
Sytuacje specjalne
Utonięci
e
•Zabezpiecz kręgosłup poszkodowanego
•Wykonaj toaletę jamy ustnej
Napad padaczkowy
•Przytrzymaj głowę i kończyny chorego
•Zabezpiecz drożność dróg oddechowych
Krwotok z nosa
•Pochyl chorego do przodu
•Uciśnij skrzydełko nosa po stronie
krwawienia
•Na kark i nos połóż zimny okład
•Jeśli to konieczne wypłukaj krew zimną
wodą
Złamania i
zwichnięcia
•Załóż unieruchomienie
•Niech unieruchomienie obejmuje 2
sąsiednie stawy (2
sąsiednie kości)
•Jeśli złamanie jest otwarte przyłóż na
ranę opatrunek jałowy i załóż
unieruchomienie
•Załóż unieruchomienie w takiej pozycji w
jakiej kończyna jest ułożona
Zasłabnięcie
•Zapewnij dostęp świeżego powietrza
•Ułóż chorego w pozycji leżącej
•Unieś w górę kończyny dolne chorego
Ciało obce w drogach
oddechowych
Oparzenie
•Izoluj od źródła ciepła
•Usuń odzież, pierścionki, bransolety
•Schładzaj miejsce oparzenia pod chłodną
bieżącą
wodą przez około 3 minuty
•Na miejsce oparzenia załóż suchy jałowy
opatrunek
•Zapewnij choremu komfort cieplny
Odmrożenia
•Zapewnij komfort cieplny
•Ogrzewaj w wolnym tempie
•Nie rozcieraj odmrożonych miejsc
Zatrucia
•Usuń czynnik zagrożenia/przenieś w bezpieczne
miejsce
•Nie powoduj wymiotów
•Zabezpiecz substancję trującą jeśli możliwe
•Zabezpiecz próbkę wymiocin jeśli możliwe
Zawał mięśnia sercowego
Objawy
•silny ból za mostkiem: pieczenie, kłucie, dławienie
•ból promieniuje do lewej kończyny górnej, żuchwy
•zblednięcie, zimne poty
•lęk
•uczucie braku powietrza, duszność
•utrata przytomności
Zawał mięśnia sercowego
Postępowanie
•ułóż w komfortowej półleżącej pozycji
•zapewnij dopływ świeżego powietrza
•podaj tabletkę polopiryny
•nitrogliceryna
W KAŻDYM WĄTPLIWYM PRZYPADKU SKONTAKTUJ SIĘ Z
LEKARZEM!
Basic Life Support
PRZYTOMNY
TAK
NIE
WEZWIJ POMOC!
UDROŻNIJ DROGI ODDECHOWE
CZY ODDYCHA
TAK
NIE
POZYCJA BEZPIECZNA
ZADZWOŃ PO PR
ZADZWOŃ PO PR
WYKONAJ 2 EFEKTYWNE
WDECHY
CZY JEST KRĄŻENIE
TAK
NIE
PODEJMIJ SZTUCZNE PODEJMIJ SZTUCZNE ODDYCHANIE
ODDYCHANIE
I MASAŻ POŚREDNI SERCA