background image

№ 45 (325) 6 листопада  2010

TV-програма

Триває передплата на «Газету польську» l Передплатний індекс 96483 l Вартість на рік – 24,48 грн.

Новини з Польщі

Życie Polaków na Ukrainie

Спільна акція польської

громади Житомира

W  Żytomierzu  w  dniach  29-30

października  odbyło  się  porządkowanie
Cmentarza  Katolickiego.  Wzięli  w  nim
udział  prawie  wszystkie  żytomierskie
organizacje  polskie.  Obecna  była  także
Konsul  Konsulatu  Generalnego  RP  w
Winnicy Anna Pustuł.

Традиція 

прибирати 

цвинтар

напередодні Дня поминання всіх померлих
сягнула коріннями в глибину століть і міцно
вкоренилась  у  більшості  родин.  Батьки
приводять  своїх  дітей  і  внуків  прибирати
могили, однак залишаються могили, на які
вже  ніколи  не  прийдуть  родичі:  репресії,
війни,  переїзди  або  інші  обставини
примхливо  обривали  продовження
родинних  гілок.

Саме  для  того,  щоб  прибрати  такі

могили  уже  не  перший  рік  поспіль
збираються  на  цвинтарі  активісти
польських  громадських  організацій
Житомира.

Не  винятковим  став  і  2010  рік.  29-30

жовтня  у  Житомирі  пройшла  акція
прибирання польського кладовища. Цього
року до неї  долучилися чи  не всі польські
громадські  організації,  а  також  студенти
навчальних  закладів  Житомира.

У  перший  день  на  запрошення

Польського  наукового  товариства  у
Житомирі в акції взяли участь близько 70-
ти студентів Житомирського національного
агроекологічного 

університету,

Будівельного  коледжу,  Комерційного
технікуму.  Вважаємо  за  необхідне  щиро
подякувати  Антону  Станіславовичу
Малиновському  й  Івану  Григоровичу
Грабару,  Владиславу  Людвиговичу
Ксюковському,  Віктору  Миколайовичу

Філенку  за  прекрасну  молодь.  Можна
справедливо  стверджувати,  що  студенти
цих  навчальних  закладів  виховані  на
найкращих  громадянських  і  патріотичних
традиціях.

У  суботу,  30  жовтня,  на  цвинтарі

зібралися  чи  не  усі  житомирські  польські
товариства.  Серед  них  Польське  наукове
товариство, Житомирська обласна Спілка
поляків  України,  Польське  шляхетське
братство,  Товариство  польських  лікарів,
благодійна  організація  «Католицький
цвинтар», Товариство  польської молоді  у

Анна Пустул поставила свічки на могили відомих поляків

W majestacie święta niepodległości

Zmieniają  się  czasy  i  ludzie,
Zmieniają  się  władze,  ustroje,
Lecz wszystko dokoła  tchnie pięknem,
W tym pięknie jest Polska – moja!

To „moje” – przyroda i ludzie,
Od Tatr po plaże Bałtyku.
Tu lasy  żywicą pachnące,
Czar Mazur, gdzie  jezior…bez liku.

To „moje” – to błękit nieba,
Skąd słońce i gwiazdy świecą,
I myśli  moje –  skrzydlate,
Na orlich skrzydłach – w dal lecą.

I choć nas dzień święta – trochę
Nastraja  nostalgią  jesieni,

Житомирі  та  Клуб  стипендиатів  фундації
«Semper  Polonia»,  а  також  учасники
художніх  колективів  «Поліські  соколи»  і
«Дзвіночки».

Окрім  місцевих  журналістів,  акцію

цього  року  висвітлювала  й  група
журналістів Вроцлавського телебачення на
чолі  з  Гражиною  Орловською.  Гості
привезли  із  собою  до  Житомира  сотні
свічок,  які  розставили  біля  каплиці  та  на
могилах.

В  інтерв’ю  польському  телебаченню

голова  Житомирської  обласної  Спілки
поляків  України  Вікторія  Лясковська-Щур
розповіла про активну участь організації в
прибиранні  польського  цвинтаря.  Вона
зазначила,  що  члени  її  організації
віднайшли і підтримують у належному стані
могили  видатних  літераторів,  музикантів.
В. Лясковська-Щ ур 

підкреслила

важливість  таких  заходів  для  усіх
мешканців  нашого  міста.

Франц  Поплавський,  член  правління

Федерації польських організацій в Україні,
спілкуючись  із  журналістами,  пригадав
історію  цвинтаря,  людей,  які  багато  років
тому 

порушували 

питання 

його

відновлення  і  всіма  силами  намагалися
довести  широкій  громадськості  цінність
цвинтаря  як  історичної  пам’ятки
Житомирщини  і  необхідність  його
збереження.

Продовження на стор.4

To nasza – wiara, nadzieja
W  „złocie”  jesieni  się  mieni.

To „moje” – to demokracja,
I gospodarka  rynkowa,
Byt niepodległy – w nim siła
Wolności poglądów i słowa.

W Unii – pozycja Polski,
Nawet bogatych – szokuje
Pod  względem dynamiki wzrostu,
Na miejscu lidera – plasuje.

A wszystko to się wpisuje
W moc dążeń ku lepszej przyszłości.
Uwzniośla  serca  Polaków
W  dniu  święta Niepodległości!

Mikołaj  Oniszczuk

У

  Польщі  30  жовтня  біля  м.
Бєльсько-Бяла  (Шльонське

воєводство)  сталось  зіткнення
автобуса, який перевозив дітей з Італії
в Україну, і легкового автомобіля, яким
керував громадян Чеської Республіки.

Жоден  з  пасажирів  автобуса  не

постраждав.  За  словами  заступника
міністра  закордонних  справ  України
Руслана  Демченка,  дипломатичним
представництвом  України  у  Кракові
вжито вичерпних заходів, аби вирішити
питання із заміною автобуса.

–  За  сприяння  Генконсульства

України у Кракові дітей одразу ж було
перевезено рейсовим автобусом до м.
Бєльсько-Бяла  та  надано  інший
туристичний  автобус.  Усі  учасники
туристичної  поїздки  (47  громадян
України) ввечері 30 жовтня вирушили
у подальшу подорож додому.

С

оюз 

європейських

футбольних 

асоційцій

подасть  до  суду  на  колишнього
скарбника  Федерації  футболу  Кіпру
Спіроса 

Марангоса. 

Останній

нещодавно  заявив,  що  Польща  й
Україна  підкупили  членів  виконкому
УЄФА,  щоб  отримати  право  на
проведення Євро–2012. За словами С.
Марангоса,  поляки  та  українці
витратили  на  підкуп  близько  10
мільйонів євро.

Як  повідомляє  «World  Football

Insider»,  УЄФА  не  отримала  від  С.
Марангоса вагомих доказів і підготував
позов проти нього.

Обвинувачення на  адресу УЄФА з

боку  С.  Марангоса  з’явилися  у
німецькій пресі 24 жовтня. А сьогодні
італійська  «La  Gazzetta  dello  Sport»
опублікувала деталі обвинувачень.

Спірос  Марангос  заявив,  що

українці і поляки підкупили як мінімум
чотирьох  членів  виконкому  УЄФА.
Один  з  них  отримав  3,15  мільйони
євро, решті дісталося по два мільйони.
За  словами  С.  Марангоса,  передача
хабара  відбулася  на  території  Кіпру.
Чиновник  заявив,  що  він  готовий
надати наявну у нього інформацію, але
тільки в присутності влади Кіпру.

Ірен Роздобудько та Ігор

Жук показали в

Житомирі «Романс із

мухами»

стор. 2

Polacy o wyborach:

Wyniki badań  ISP

1791 рік. Поляки

готувалися  відстоювати

вітчизну

str. 5

стор. 7

background image

2

Słowo na niedzielę

Дивіться програму «Слово польське» на телеканалі «Житомир» у суботу о 12.30. Повтор: понеділок о 19.55 та вівторок о 13.15

№ 45 (325) 6 листопада  2010

Informacia

Kultura

«Jezus  im  powiedział:  „Dzieci  tego

świata żenią się i za mąż wychodzą. Lecz
ci,  którzy  uznani  zostaną  za  godnych
udziału  w  świecie  przyszłym  i  w
powstaniu z martwych, ani się żenić nie
będą, ani za mąż wychodzić. Już bowiem
umrzeć nie mogą, gdyż są równi aniołom
i są dziećmi Bożymi, będąc uczestnikami
zmartwychwstania.  A  że  umarli
zmartwychwstają, to i Mojżesz zaznaczył
tam,  gdzie  jest  mowa  „O  krzaku”,  gdy
Pana  nazywa  Bogiem  Abrahama,
Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba. Bóg nie
jest  Bogiem  umarłych,  lecz  żywych;
wszyscy bowiem dla Niego żyją.”» (Łk 20,
34-38)

Listopadowe, jesienne dni zachęcają

nas  do  medytacji  nad  życiem.
Uroczystość Wszystkich Świętych i Dzień
wspomnienia  wszystkich  wiernych
zmarłych  obchodzone  w  naszych
parafiach, pomogły nam lepiej zrozumieć
tę  prawdę,  że  życie  ludzkie  jest
wędrówką, pielgrzymką  do Domu Ojca,
który  każdemu  z  nas  przygotował
mieszkanie w Niebie.

Odwiedzając  cmentarze  i  groby

naszych bliskich zastanawialiśmy się nad
sensem naszego życia, czym ono jest i
jak  właściwie  z  niego  korzystać.  Jeśli
uważnie  wsłuchiwaliśmy  się  w  Słowo
Boże  tych  dni,  mieliśm y  szansę
zrozumieć,  że  nasz  prawdziwy  dom,
nasza  przyszłość  i  wieczność  są  w
Niebie, dokąd podążamy.

Dzisiejsza  Ewangelia  wyraźnie

wskazuje,  że  zmartwychwstanie  Pana
Jezusa  jest  centrum  i  sensem  naszej
wiary.  Jezus  Chrystus  niejednokrotnie
zapewnia  nas,  że  my,  chrześcijanie,
jesteśmy  Dziećmi  Bożymi  i  dziećmi
Zmartwychwstania.  Poprzez  Chrzest
święty  i  wiarę  jesteśmy  zjednoczeni  z
Chrystusem  Zmartwychwstałym,  który
prowadzi nas do radości Nieba.

Ks.  Stanisław  Jakubczak

Ірен Роздобудько та Ігор Жук

показали в Житомирі «Романс

із мухами»

29 października do Żytomierza zawitała

znana pisarka ukraińska Iren Rozdobutko.
Ona 

wzięła 

udział 

dwóch

przedsięwzięciach.  Wieczorem  o  17.  w
sklepie „Knigomania” odbyło się spotkanie
z czytelnikami, a o 19. – w Miejskim Pałacu
Kultury  –  koncert-perfomance  Iren
Rozdobutko i jej męża Igora Żuka „Romans
z muchami”.

29 жовтня Ірен Роздобудько побувала в

нашому місті та взяла участь одразу у двох
заходах. В магазині «Книгоманія» відбулася
відкрита  зустріч  з  читачами,  а  ввечері  –  в
Міському  палаці  культури  –  концерт-
перфоманс  «Романс  із  мухами»  за  участю
Ірен Роздобудько та її чоловіка Ігоря Жука.

– Це надзвичайно яскраве та талановите

подружжя, – розповідає один з організаторів
заходу Сергій Твардовський. – Пара вийшла
дуже  зіркова  і  красива.  З  програмою,  яка
була  представлена  в  Житомирі,  вони  вже
виступили  в  Києві  тиждень  тому  і  мали
великий успіх. Ігор Жук у нас неодноразово
виступав.  Всі  любителі  авторської  пісні
добре  знають  його  –  він  уже  чотири  роки
очолює журі нашого фестивалю авторської
пісні  «Мі-Сі-Соль»,  який  проходить  в
Денишах.  Ігор  Жук  –  дуже  інтелігентна,
тонка і водночас сильна людина. Він також
є  автором  сценаріїв  до  кількох  відомих
мультфільмів, пише  власні пісні  та книги.

«Романс з мухами» – цю назву ми дали

нашому  творчому  вечерові-перформансу
не  для  епатажу  чи  зайвого  привернення
уваги.  Так  називається  пісенька,  котра
народилася  як  наша  домашньо-родинна,
але  нам  закортіло  поділитися  з  усіма  не
стільки нею,  скільки її настроєм. До  того ж
сама  програма  концерту  буде  насичена
розмаїтими  «мухами»,  котрі  кусали  нас  у
різний  спосіб,  внаслідок  чого  з’являлися
нові  пісні,  книги,  фільми,  малюнки,  думки.
Не  будемо  розкривати  її  наперед,  але
зробимо усе, щоб ті, хто прийде до нас, не
пожалкували про  вечір.

Ірен Роздобудько
Захоплення – малює, вишиває бісером,

грає  на  гітарі,  плаває  з  аквалангом  і  на
питання:  «Чи  вмієте  ви  грати  на  роялі?»,
відповідає: «Не знаю, треба спробувати...».
Спробувала  створити  мультфільм  –  щось
вийшло.  Врешті-решт  у  цьому  році
відпрацювала  в  журі  Міжнародного

фестивалю  анімаційних  фільмів  «Крок».

Нині  працю є  голо вним  р едакто ром

журналу  «Караван  історій.  Україна»,  а
також  викладає  сценічну  майстерність
н а  

к ін о ф а к ул ьт ет і 

К и їв с ь к о г о

національного університету театру, кіно
і  т ел е бач е н н я   ім е н і  І. К .   К а р п е н к а -
Карого.

Член Асоціації українських письменників.

Лауреат  і  володар  Гран-Прі  літературного
конкурсу  «Коронація  слова»,  лауреат
Міжнародної  літературної  премії  ім.  Ю.
Долгорукого,  конкурсу  «Книга  року  –  Бі-Бі-

Сі». 

Приз 

«Золотий 

Фенікс»

Міжнародного  книжкового  ярмарку,
перше  місце  в  Міжнародному  конкурсі
дитячої  літератури  «Портал»,  лауреат
премії  «Книга  року  –  2010»  та  приз  за
кращий  кіносценарій  на  Міжнародному
кінофестивалі телевізійних фільмів «Бар
– 2008».

Автор  15  романів,  трьох  книг  для

дітей,  двох  книг  віршів,  сценаріїв  п’яти
художніх  фільмів.

Ігор ЖУК
Автор  сценаріїв  понад  30  фільмів

Н а ціо н ал ь н о ї  к іне мате ки   Укр аїни
« К и їв н аукф іл ь м » ,  тр ь о х  на уко в о -
пізнав ал ь ни х  кни ж о к  д л я   д іт ей
в и д ав ни цт в а  « В е с ел к а» ,  пе р ш о го
навчаль ного  ви дання  В ид авничого
дому  Ки єво-М огилянської  ак адемії,
п’єси  для  лялькового  театру,  близько
400 пісень українською, російською та
по л ь с ь ко ю   мо в ами .  К о мп о зи т о р
анімаційного  фільму  «Йшов  трамвай
№9...».

Ч л ен  С піл ки   к іне мато г р а фіс т ів

України. Лауреат і володар Спецпризу
за   кр а щу  по ез ію   І  В с ес о ю зно го
фестивалю  авторської  пісні,  Лауреат
творчої  премії  ім.  В.Стуса  за  1997  р.
Лауреат  Всеукраїнського  поетичного
в ер н іс аж у  « Тр о ян д и   й   в и но г р а д » .
Дипломант  та  лауреат  літературного
конкур с у  « Ко р онація  сл о ва»   2 0 09 ,
2010  років.

Оксана  Бережницька

Agencja  Pośrednictwa  Pracy  „Pomost”

zaprasza  do  współpracy.  Wszyscy  chętni  są
proszeni o kontakt:

Agencja  Zatrudnienia  ,,Pomost”
e-mail:  pomostms@gmail.com
ul. Wólczańska 55/59 90-608 Łódź
Tel/Fax  (0048) 42 631-01-68

Kontaktna osoba  – Monika Sobielak

Tel  (0048) 42 631-01-68,  (0048) 517-761-971

monikapomost@gmail.com

background image

3

Sport

№ 45 (325) 6 листопада  2010

6 листопада в Житомирській обласній

універсальній  науковій  бібліотеці  ім.
О. Ольжича  відбудеться  нагородження
учасників  і  переможців  художнього
конкурсу  «Творчість  Фридеріка  Шопена
очима  молодих  художників»,  який
присвячено 200 річчю з дня народження
Ф. Шопена.  Метою  конкурсу  є  увічнення
пам’яті 

великого 

музиканта 

і

популяризація 

композиторської

спадщини Фридеріка Шопена; підтримка
молодих 

художників, 

для 

яких

пропонований конкурс може стати важливим
етапом у творчому, професійному зростанні;
привернення  мистецької  громадськості  та
фахівців до  дитячої та  юнацької творчості.

Організатори:  управління  культури  і

т ур и з м у 

Ж и т о м и р с ь к о ї 

о бл а с н о ї

державної  адміністрації;  Житомирський
о бл ас н и й   ц е нт р   н ар о д н о ї  тв о р ч о с ті;
Ж и т о м и р с ь к е   уч и л и щ е   к ул ьт ур и   і
ми с те цтв   іме ні  Ів а на  О г ієнк а ;  м іс ь к а
г р о м а д с ь к а   о р г а н із а ц ія   « П о л ь с ь к е
наукове  товариство  у  Житомирі».

Ц ь о г о   ж   д н я   у  з а л і  м и с т е ц т в

бібл іотеки   за  учас тю   Жи то ми р с ь ко ї
о бл а с н о ї  г р о м а д с ь к о ї  о р г а н із а ц ії
« П о л ь с ь к е  

к ул ьт ур н о - о с в іт н є

то в ар и с тв о»   та  акто р ів   П ол ь с ько го
т еат р у  ім ен і  Юз е фа   К р а ш е в с ь к о г о
буд е   п р ед с т а в л е н о   л іт е р ат ур н о -
м уз и ч н у  к о м п о з и ц ію   « Щ о д е н н и к
Іг нація  Падеревс ького» ,  пр ис вячену
150-річчю з дня народження видатного
поль с ь кого   музи к анта  і  політи чно го
діяча.

Інформація

Karolina Woźniacka

– najlepsza tenisistka

2010

Датчанка польського походження 20-

літня  Кароліна  Вожняцка  лишила
позаду  Серену  Вілльямс  у  тенісному
рейтингу  WTA.  Вона  забезпечила  собі
ведення  в  рейтингу  щонайменше  до
січневого турніру в Австралії.

Karolina  W oźniacka  zapewniła  sobie

prowadzenie  w  rankingu  W TA  na  koniec

sezonu.  –  Teraz  celem  są  wygrane  w
Szlemach – mówi 20. letnia Dunka polskiego
pochodzenia. Woźniacka, która na początku

października  wyprzedziła  Serenę  Williams  i
została 20. w historii liderką kobiecego tenisa,
będzie na czele co najmniej do styczniowych

turniejów  w  Australii.  Jej  zwycięstwo  nad
Włoszką  Franceską  Schiavone  i  awans  do
półfinału  trwających  właśnie  w  Katarze

mistrzostw  W TA  oznacza  bowiem,  że
Rosjanka  Wiera  Zwonariowa  (WTA  2)  na
pewno już jej nie wyprzedzi.

Prowadzenie  w  rankingu na  koniec  roku

to  w  tenisie  osobny  prestiżowy  przywilej  –
spośród 20 liderek tylko połowie udawało się

kończyć  na  szczycie  sezon,  najczęściej  –
Steffi  Graf  (ośmiokrotnie)  i  Martinie
Nawratilowej  (siedmiokrotnie).  20.  letnia

Woźniacka  będzie  w  tym  ekskluzywnym
gronie  najmłodsza  po  Szwajcarce  Martinie
Hingis, która jako jedyna zdobywała tron jako

nastolatka.

Ten  rok  jest  wspaniały,  czuję  się  silna,

zdrowa,  a  także  bardzo  mocna  mentalnie  –

mówiła  szczęśliwa  Dunka.  W   wywiadach
dziękowała  ojcu  i  trenerowi  Piotrowi
Woźniackiemu,  który  wyemigrował  z  Polski

w  latach  80.  –  Jest  dla  mnie  wielkim
wsparciem – podkreśliła Karolina. W tym roku
wygrała  sześć  turniejów,  najwięcej  ze

wszystkich zawodniczek WTA Tour. Mimo to
wiele  osób  uważa,  że  na  prowadzenie  nie
zasłużyła, bo nie wygrała w Wielkim Szlemie,

a  na  czoło  wyszła  głównie  dzięki
przedłużającej  się  kontuzji  Sereny  Williams.
–  Utrzymanie zdrowia i stabilnej formy  przez

cały  sezon to  też sztuka.  Teraz moim  celem
są wygrane w Szlemach. Jestem młoda, mam
czas,  by  udowodnić,  że  stać  mnie  także  na

to –  odpowiada krytykom.

Jak  będzie  świętować  sukces?  –

Tradycyjnie. Pójdę  na zakupy.  Na  celowniku

jest 

nowa 

torebka 

albo 

okulary

przeciwsłoneczne  –  uśmiechnęła  się
najlepsza  tenisistka  2010  r.

W czołówce w

jubileuszowym

maratonie

У  змаганнях,  приурочених  круглій

річниці бігу Філіпідеса, який вимірював

трасу  з  Марафону  в  Афіни  2500  років
тому,  Генріх  Шост  із  Познаня  зайняв
четверте  місце,  а Аркадій  Гардзілевскі

з Вроцлава – п’яте.

Henryk  Szost  (WKS  Grunwald  Poznań)

zajął  czwarte,  a  Arkadiusz  Gardzielewski

(W KS  Śląsk  W rocław)  piąte  miejsce  w
maratonie  ateńskim.  Zawody  odbyły  się  w
okrągłą  rocznicę  biegu  Filipidesa,  który

przemierzył  trasę  z  Maratonu  do Aten  2500
lat  temu.

W szystkie  miejsca  na  podium  zajęli

Kenijczycy,  a  triumfował  Raymond  Bett.
Najszybsza wśród kobiet była Litwinka Rasa
Drazdaukaite.

Na  mecie  Polacy  odebrali medale:  Szost

–  złoty,  a  Gardzielewski  –  srebrny  43.
mistrzostw  świata  wojskowych.  Biało-

czerwoni  wygrali też klasyfikację drużynową.
Tytuł  wicemistrzyni  świata  przypadł  Monice
Drybulskiej  (WKS  Grunwald  Poznań),  która

dobiegła do mety na 11. pozycji.

Wyniki w Atenach – dość przeciętne. 36.

letni  Bett  przebiegł  dystans  42  kilometrów  i

195  metrów  w  czasie  2:12.40.  Trasa  była
jednak  bardzo  trudna,  uczestnicy  musieli
pokonać  znaczną  różnicę  wzniesień.

W głównym biegu rywalizowało ponad 12

tys. zawodników z 88 krajów.

Nadija  Młkołajenko

Euro 2012: zaprezentowano logo

miast-gospodarzy

Sport

Чотири  польських  міста, в  яких

проходитимуть  матчі  чемпіонату
Європи 

з 

футболу 

2012,

презентували  свої  логотипи.
Символіка  всіх  міст  розроблена  з
урахуванням тамтешніх традицій чи
легенд. На лого Варшави зображена
русалка,  на  емблемі  Гданська  –
Нептун,  Вроцлав  символізуватиме
Грюнвальдский  міст,  а  Познань  –
м’яч із зірок.

Нагадаємо,  польська  частина

чемпіонату  складатиметься  з  15
матчів 

у 

чотирьох 

містах.

Українська  частина  чемпіонату
відбудеться  в  Донецьку,  Львові,
Харкові й Києві. Турнір триватиме з
8  червня  по  1  липня  2012  року.
Україна презентувала емблеми міст
на час чемпіонату ще в червні цього
року.

Podczas  dzisiejszej  konferencji

prasowej  zaprezentowano  znaki
czterech  miast-gospodarzy  piłkarskiego
Euro,  które  odbędzie  się  w  2012  roku
na  boiskach  Polski  i  Ukrainy.  Znaki  te,
wraz  ze  znanym  już  logo  Mistrzostw,
będą  tworzyły  tzw.  logotypy  łączone,
wykorzystywane do promocji miast przed
i w trakcie turnieju.

Prezentacji logo dokonali prezydenci

miast,  przedstawiciele  UEFA  z
dyrektorem  wykonawczym  Martinem
Kallenem.  Gośćmi  specjalnymi  byli
przedstawiciele  Ukrainy,  wraz  z
dyrektorem  turnieju  Markijanem
Łubkiwskim.

Większość gospodarzy postawiło  na

sprawdzone  i  rozpoznawalne  symbole:
Warszawę  reprezentuje  Syrenka,
Gdańsk – pomnik Neptuna, a Wrocław -
Most  Grunwaldzki.  Całkiem  inne
podejście  wybrali  przedstawiciele
Poznania,  w  którego  logo  zobaczymy
piłkę  składającą  się  z  różnokolorowych
gwiazdek. Jak wyjaśnił prezydent miasta
Ryszard 

Grobelny: 

znak 

ma

symbolizować walory Poznania – know-
how,  otwartość  i  „odrobinę  szaleństwa”,
wywołanego radością z faktu goszczenia
wielkiego  wydarzenia  piłkarskiego.

Przedstawione znaki są ładne, łatwe

do zapamiętania i utrzymane w ciepłych
i  miłych  dla  oka  kolorach,  jednak  nie
byłbym sobą, gdybym się do czegoś nie
przyczepił.  Moim  zdaniem  logo  miast
słabo  pasują  do  znaku  oraz,  wcześniej
zaprezentowanych, 

elementów

identyfikacji  wizualnej  turnieju.  Mam
nadzieję,  że  zmieni  się  to  przez  czas
pozostały  do  rozpoczęcia  turnieju.

Z  przedstawionych  znaków  ciężko

wybrać  mi  swojego  faworyta,  dlatego
proszę  was  o  opinię.  Logo  którego
miasta podoba się Wam najbardziej?

Antoni Zarębski

Logo miast-gospodarzy Euro 2012, Polska

Logo miast-gospodarzy Euro 2012, Ukraina

background image

4

№ 45 (325) 6 листопада  2010

Życie Polaków na Ukrainie

Спільна акція польської громади

Житомира

Lista  grobów  wybitnych

Polaków,  pochowanych  na
Cmentarzu 

Katolickim 

w

Żytomierzu

Walenty  Czermiński  (1788-

1873)  –  Radca  Koleżski,  ukończył
Imperatorski  Wolny  Uniwersytet,
doktor  filozofii  i  medycyny  (1821).
Służył jako młodszy lekarz Ryskiego
pólku  dragonów  (1821-1826)  oraz
jako lekarz powiatowy w Żytomierzu
(1832-1835). Od 1849 roku – lekarz
Wołyńskiej  Pałaty  Państwowego
Majątku.  Pierwszy  lekarz  -
homeopata  w  Żytomierzu.

Edward  Marian  Galli  (1816-

1893)  był  synem  Franciszka,
emigranta  politycznego  z  Włoch,
aptekarza  w  Kamieńcu,  a  potem  w
Żytomierzu.  W   1839  r.  Ukończył
Akademię Medyczno-Chirurgiczną w
Wilnie, potem osiadł na resztę życia
w  Żytomierzu.  Posiadał  znaną  na
cały  Wołyń  wielką  bibliotekę  (kilka
tysięcy  tomów)  głównie  z  nauk
przyrodniczych,  którą  ofiarował
Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie,
podobnie  jak  cenny  gabinet
minerałów  zapisany  przezeń
krakowskiej Akademii  Umiejętności.
Kolekcjonował  obrazy  zachodnich
mistrzów  i  ceramikę  artystyczną.  W
1842  roku  wydano  w  W ilnie
trzytomowy  wybór  jego  pism
literackich  (tom  II  to  poezje,  tom  III
to  dramaty.  Ceniony  pamiętnikarz.

На  акції  також  були  присутні

консул Генерального консульства
Республіки Польща у Вінниці Анна
Пустул  та  Почесний  консул
Республіки  Польща  у  Житомирі
Юрій  Водерацький.

Почесний консул Республіки

Польща  у  Житомирі  Юрій
Водерацький зазначив:

–  Католицьке  кладовище  у

Житомирі  має  велике  значення,
тому  що  тут  поховані  наші
пращури,  які  творили  історію
Житомирщини. 2 листопада 1989
року  єпископ  Ян  Пурвінський
відправив  богослужіння  на
цвинарі, у якому взяли участь біля
трьох  тисяч  людей.  В  той  день
падав дуже рясний  дощ. Під цим
дощем  було  започатковано  саме
цю  традицію.  Завдяки  нашим
людям,  вона  підтримується  по
сьогоднішній день, вшановується
пам’ять  видатних  діячів  Польщі,
які  залишили  слід  не  тільки  у
зовнішній  політиці  і  виборювали
незалежність  Польщі,  а  також
залишили  свій  слід  і  у  розвитку
Житомирщини. 

Це 

таке

сакральне,  святе  місце,  про  яке
ми маємо  дбати.

Ірина  Баладинська,  голова

Польського 

наукового

товариства:

–  Щороку  ми  збираємося  тут,

щоб  навести  лад  у  місці,  яке
небайдуже  кожному  поляку
Житомира.  Такі  акції  мають
об’єднуючий  характер  для
польської  громади  міста.  Їх
цінність і полягає в тому, щоб усі,
як старші люди, так і діти, молодь
разом  займаються  благородною
справою.  Маємо  надію, що  наша
праця  залишить  слід  у  пам’яті
майбутніх  поколінь  і  здобуде  їх
вдячність.

Участь у прибиранні кладовища взяли також студенти

Paulina  z  Rościszewskich

Grabowska – żona Michała (1804-
1863)  powieściopisarza,  krytyka
literackiego, 

publicysty

konserwatywnego.  Grabowski  pod
koniec  życia  został  mianowany
dyrektorem  głównym  Komisji
Rządowej  W yznań  i  Oświaty.
Należał 

do 

tzw. 

koalicji

petersburskiej. Zmarł w  Warszawie
i tam jest pochowany na cmentarzu
Powązkowskim.

Michał Gruszecki (1814-1892)

urodził  się  w  Kodniu  nad  Bugiem,
ziemianin,  właściciel  majątku
Borasze  na  Zytomierszczyznie,
prawnik,  działacz  Stowarzyszenia
Ludu Polskiego. Dwukrotnie zsyłany
na Syberię, gdzie spędził łącznie 30
lat. Zasłużony badacz Azji pn.-wsch.

Longin  Zarnowiecki  (1842-

1915)  –  profesor  Seminarium
Duchownego 

Kamieńcu

Podolskim  i  Żytomierzu,  rektor
Akademii 

Duchownej 

w

Petersburgu.  Od  1910  biskup-
sufragan  łucko-żytomierski. Autor
szeregu  prac  o  paramentach
kościelnych.

Antoni 

Hołowiński 

był

marszałkiem  szlachty  powiatu
żytomierskiego.  Ojciec  również
Antoniego  (1844-1906),  inżyniera
elektryka,  docenta  Szkoły  Głównej
w  Warszawie,  profesora  fizyki  na
rosyjskim 

Uniwersytecie

Warszawskim.

Andrzej Huszcza (1834-1895),

ojciec 

Adama 

(1875-1959)

pułkownika lekarza, twórcy Centrum
Badań  Lotniczo-Lekarskich  w
Warszawie,  jednego  z  pierwszych
w  Europie  badaczy  choroby
kesonowej.

Wiktor Kaczyński (1836-1895)

–  generał-major  piechoty.  Kamilla
z  Budzińskich  (Kaczyńska)
Rodzice  generała  brygady  W P
Wincentego  Kaczyńskiego  (1870-
1932) p.o. zastępcy dowódcy DOK
I w Warszawie i generała dywizji WP

Antoniego  Kaczyńskiego  (1874-
1925)  zastępcy  Generalnego
Inspektora  Artylerii,  obu  zmarły  i
pochowane w Warszawie.

Maria  Klass-Kazanowska

(1860-1898)  –  urodziła  się  w
Żytomierzu.  Studiowała  malarstwo
w Warszawie u Wojciecha Gersona,
a  potem  w  Cesarskiej  Akademii
Sztuk  Pięknych  w  Petersburgu.  W
1889 

r.  poślubiła 

malarza

W ładysława  Kazanowskiego  i
osiadła  w  Petersburgu.  Malowała
sceny  rodzajowe,  pejzaże,  widoki
architektoniczne. Wiele wystawiała,
także  w  Polsce.  Zmarła  w
Żytomierzu  w  czasie  odwiedzin  u
rodziny.

Maria 

Pieńkowskich

Kopernicka 

(1866) 

matka

Walerego  Kopernickiego  (1819-
1895)  filologa,  nauczyciela  języka
polskiego  w  gimnazjach  Ukrainy
(Kijów,  Niemirów,  Kamieniec
Podolski).  Od  1877  mieszkał  w
W arszawie,  gdzie  zmarł  i  jest
pochowany 

na 

cmentarzu

Powązkowskim. 

Franciszek

Kopernicki  (1824-1892)  zawodowy
oficer  armii  rosyjskiej  dosłużył  się
stopnia majora. W kwietniu 1863 r.
Przystąpił  do  Powstania  jako
naczelnik  wojenny  województwa
sieradzkiego,  piotrkowskiego  i
wieluńskiego.  Od  7  IX  naczelnik
wojenny  województwa  Kaliskiego.
Od  1869  mieszkał  w  Galicji,  zmarł
w  Stanisławowie.

Izydor Kopernicki (1825-1891)

antropolog,  etnolog,  archeolog.
Profesor 

antropologii 

na

Uniwersytecie 

Jagiellońskim.

Twórca 

krakowskiej 

szkoły

antropologicznej. 

Uczony

europejskiej  sławy.  Przyjaciel
Oskara Kolberga, którym opiekował
się przed jego śmiercią i po którym
objął  redakcję  „Ludu”.  Pierwszy
polski  badacz  języka  cygańskiego.
Zmarł w Krakowie i jest pochowany
na cmentarzu  Rakowskim.

Fieliks Lachowicz (1804-1877)

–  był  ważnym  organizatorem
związków  filareckich  młodzieży
W ileńszczyzny  i  Białostocczyzny.
Aresztowany  w  1825  r.  Został
skazany  na  6  miesięcy  twierdzy,  a
potem 

przymusową 

służbę

wojskową  w  stopniu  szeregowca
bez  prawa  awansu  przez  2  lata.
Wyrok  odbył  pozostając  w  wojsku
do  1842  r.,  dosłużył  się  w  nim
stopnia  porucznika.  Po  wyjściu  z
wojska  osiedlił  się  w  Żytomierzu,
gdzie 

założył 

Towarzystwo

Rolniczo-Przemysłowe  Wspólnej
Pomocy w 1859 r.

Leon Lipkowski (1802-1886) –

postać  bardzo  zasłużona  dla  życia
kulturalnego  Żytomierza  w  połowie
XIX w. Był on współzałożycielem w
1858  r.  „Spółki  Wydawnictw  Dzieł
Tanich  a  Pożytecznych”,  która
przejęła  Kijowski  Odział  Księgarni
T.  Glucksberga  i  przeniosła  go  do
Żytomierza. 

Obok 

Apolla

Korzeniowskiego i Edwarda Kellera
był  trzecim  członkiem  Komitetu
Teatralnego za dyrektorstwa Józefa
Ignacego  Kraszewskiego.

Grób  rodziny  Matyjewicz-

Maciejewicz.  Bronisław  Kalikst
(1882-1911)  –  
jeden  z  pierwszych
awiatorów,  zginał  w  Sewastopolu
podczas  lotu  pokazowego  na
aeroplanie  razem  z  bratem
Stanisławem. 

Matyjewicz-

Macyjewicz  Stanisław  (1888-
1911)
.

Jerzy  Olizar  (1858-1913)  –

hrabia,  wnuk  senatora  kasztelana
Królestwa  Polskiego  Narcyza
Olizara.

Antoni  Pawsza  vel  Pausza

(1788-1866)  był  synem  Tadeusza
skazanego  na  zesłanie  na  Syberię
za  udział  w  Związku  Dobrych
Polaków. Antoni był deputatem izby
cywilnej 

Sądu 

Głównego

W ołyńskiego. 

Członek 

loży

wolnomularskiej  żytomierskiej.
Organizator 

Powstania

Listopadowego 

powiecie

owruckim.  Skazany  na  katorgę  w
Syberii,  spędził  tam  25  lat.  Wrócił
na podstawie amnestii po koronacji
Aleksandra  II.  W  czasie  pobytu  na
Syberii 

prowadził 

dziennik

opublikowany  przez  Eustachego
Iwanowskigo.  Inicjator  budowy
kościoła w Tobolsku.

Rucińscy.  Justynian  Ruciński

był  synem  Zofii  Rucińskiej  (1856)
chorej nerwowo, którą poeta Antoni
Malczewski 

usiłował 

leczyć

magnetyzmem. Ok. 1821 Rucińska
porzuciła  dlań  swojego  męża.  W
procesie  Szymona  Konarskiego
Ruciński  został  skazany  na  ciężkie
roboty  i  konfiskatę  majątku.  Na
Syberii  zetknął  się  z  dekabrystami,
których  ciepło  wspominał  w  swoim
pamiętniku.

Lucia  Rucińska  z  d.  Miller

(1882),  pianistka  i  kompozytorka,
żona  Justyniana.  To  ona  wpłaciła
zastępcy  generał-gubernatora
Bibikowa N.E. Pisariewowi łapówkę
w  wysokości  1000  rubli,  dzięki
czemu  Ruciński został  zwolniony  z
ciężkich  robót i mógł osiedlić się w
Irkucku.

Leonard  Straszyński  (1828-

1879) –  malarz. Urodził się  we wsi
Tokarówce  w  gub.  Kijowskiej.
Ukończył 

Petersburską

Imperatorską  Akademią  Sztuk
Pięknych  w  1855  r.  Od  1862  roku
uzyskał  tytuł  akademika  tejże
Akademii.  Od  wielu  lat  mieszkał  w
Warszawie,  ostatnie  lata  spędził  w
Żytomierzu.  Uprawiał  głównie
portret  i  malarstwo  rodzajowe.
Zajmował się litografią. W twórczym
spadku  album  z  krajobrazami
Żytomierza  i  jego  okoliczności.

Leon Sutkowski (1822-1886)  –

Rzeczywisty Radca Stanu. Ordynarny
profesor Uniwersytetu Kazańskiego na
katedrze Chirurgii operatywnej (1871).
Doktor  medycyny.

Rudolf  Tajber  (1837-1912)  –

Kupiec  II  gildii.  W   1896  roku
przyjechał  do  Żytomierza  z  Białej
Podlaski,  gdzie  był  właścicielem
wytwórni  szpilek  i  kłódek  (robiono
gwoździe  drewniane  i  kłódki  dla
butów).  Analogiczną  wytwórnię
założył  w  Żytomierzu,  jedną  z
największych w mieście.  Ojciec  Zofii
Tajber  (1890-1963),  założycielki
Zgromadzenia  Sióstr  Najświętszej
Duszy  Chrystusa Pana.

Leon Trypolski  (1810-1871)  –

literat, 

przyjaciel 

Henryka

Rzewuskiego,  który  zadedykował
mu  swą  wydanią  w  1851  r.  w
Petersburgu  dwutomową  powieść
pt.  „Teofrast  Polski”.

Elzbieta  z  Kraszewskich

Urbanowska (1854) – jest to na tym
cmentarzu  najwartościowszy  i
najpiękniejszy 

sposród

zachowanych  dotąd  nagrobków.
Obecny  stan nagrobka  jest  bardzo
zły.  Żeliwo  koroduje  we  wszystkich
elementach.  Konieczna  pilna
pomoc  konserwatorska.

Helena  Witkowska  (1908)  –

artystka teatru polskiego. Występowała
w  zespołach  prowincjonalnych  na
terenie Królestwa Polskiego. W 1908
roku grała w zespole B. Bolesławskiego
w  Żytomierzu.  Zmarła  śmiercią
samobójczą.

background image

5

№ 45 (325) 6 листопада  2010

Polacy o wyborach: Wyniki badań ISP

У  зв’язку  з  м айбутнім и

місцевими та парламенськими
виборам и  до  польського
законодавства  були  внесені
зм іни.  Інститут  громадських
справ  провів  опитування
гром адської  думки  з  метою
перевірення  знань  поляків
щодо  виборів  та  їх  ставлення
до  можливих  змін  у  виборче
законодавство.

W   związku  z  nadchodzącymi

wyborami samorządowymi i toczącą
się 

debatą 

publiczną 

nad

wprowadzeniem zmian do polskiego
prawa  wyborczego,  Instytut  Spraw
Publicznych  zlecił  przeprowadzenie
badania  opinii  publicznej.  Celem
badania  było  zweryfikowanie  nie
tylko  wiedzy  Polaków  na  temat
wyboru  przedstawicieli  organów
władzy  samorządowej  oraz  ich
stosunku do potencjalnych zmian w
prawie  wyborczym,  w  tym  tych
dotyczących  procedur  głosowania,
ale  także  opinii wyborców  na  temat
parytetów  i  obniżenia  wieku
wyborczego do 16 lat.

wyników 

sondażu

zrealizowanego  w  dniach  30
września-6  października  2010  na
ogólnopolskiej, 

losowej,

reprezentatywnej  946.  osobowej
próbie  dorosłych  mieszkańców
Polski,  wynika,  że  poziom  wiedzy
Polaków  o  zbliżających  się
wyborach  jest bardzo niski.

Wiedza 

Polaków 

o

nadchodzących 

wyborach

samorządowych

Prawie 

jedna 

czwarta

respondentów  nie  posiada  żadnej
wiedzy  o  tym, kogo  będą  wybierać
21 listopada. Można jednoznacznie
stwierdzić,  że wiedza  badanych  na
temat  wyboru  radnych  zależy  od
szczebla  samorządu,  na  którym
dany  radny  działa.  Im  wyższy
szczebel,  tym  mniej  osób  wie,  że
będą 

wybierać 

na 

nim

reprezentanta. O wyborze członków
rady  gminy  wie 28  %  badanych,  a
o  decydowaniu  o  składzie  sejmiku
wojewódzkiego już tylko 7 %.

Jak  wynika  z  badania,

respondenci  mający  niską  wiedzę
o  nadchodzących  wyborach
jednocześnie  deklarują,  że  nie
wezmą  w  nich  udziału.  O  tym,  że
21  listopada  2010  nie  zagłosuje
przekonanych 

jest 

14 

%

respondentów.  W  grupie  wiekowej
18-24  lata  odsetek  ten  wyniósł  aż
22 %.

Stosunek  Polaków  do  zmian

prawie 

wyborczym

ułatwiających głosowanie

Wyniki sondażu wskazują na to,

że praktyczne wykorzystanie prawa
do  głosowania  nie  zależy  tylko  od
indywidualnej chęci oddania głosu,

ale  także  od  instytucjonalnych
warunków  procedury  wyborczej.
Problemy  wynikające  z  uregulowań
prawnych pojawiają się w momencie
głosowaniaprzez 

osoby

niepełnosprawne,  mieszkające  za
granicą  bądź  nie  mające  wiedzy  o
tym, gdzie znajduje się właściwy dla
nich punkt  wyborczy.

Tworzenie 

odpowiednich

warunków  do  udziału  w  wyborach

jest  istotnym  działaniem  na  rzecz
zwiększania  aktywności  wyborczej
obywateli. 

Przeprowadzone

badanie  dowodzi  o  tym,  że  prawie
40%  Polaków  dostrzega  potrzebę
zmian  w  prawie  wyborczym,  które
ułatwiłyby  im  wzięcie  udziału  w
wyborach.

Pośród  zmian  związanych  z

procedurą  wyborczą  Polacy
najmocniej  popierają  głosowanie
korespondencyjne  dla  wyborców
niepełnosprawnych  i  dla  obywateli
przebywających  za  granicą  –
popiera  je  aż  48%  respondentów.
Najmniejsze poparcie wyrażono dla
głosowania  pocztowego  dla
wszystkich  wyborców,  a  także
głosowania  dwudniowego.

Badanie  poddało  weryfikacji

również  opinię  Polaków  na  temat
parytetu płci  na  listach  wyborczych.
W ykazało  jednoznacznie, 

że

społeczeństwo  polskie  dostrzega
problem  niedostatecznej  aktywności
kobiet  w  polityce i  uznaje,  że  ma to
związek  również  z  barierami
występującymi w partiach politycznych
przy tworzeniu list kandydatów.

Zdecydowana 

większość

badanych  nie  popiera  natomiast
pomysłu  głosowania  w  wyborach
samorządowych  przez  osoby
powyżej 

16 

roku 

życia.

Jednocześnie można stwierdzić, że
młodzi  ludzie,  których  zmiana  by
dotyczyła  (15-18  lat)  częściej
popierają tę propozycję, jednak nie
jest  to  poparcie  wysokie  -  wynosi
ono jedynie 23 %.

Przeprowadzone 

badanie

wskazuje  nie  tylko  na  bardzo  niską
wiedzę  Polaków  o  nadchodzących
wyborach,  ale  także  na  potrzebę
wprowadzenia  zmian  w  prawie
wyborczym, które ułatwiłyby oddanie
głosu  obywatelom,  którym  zdarzyło
się  nie  uczestniczyć  w  wyborach  z
przyczyn  organizacyjnych  lub
instytucjonalnych.

Mikołaj  Oniszczuk

Polityka

Felieton  wyborczy

Potrzeba rozumnej refleksacji

31 

жовтня 

в 

Україні

відбулися  місцеві  вибори.  Як
завжди,  навколо  них  виникло
безліч суперечок, але більшість
визнає  вибори  повністю
демократичними. 

Через

декілька  тижнів  поляки  також
підуть на вибори.

Przed  nami  dwie  ważne

kampanie 

wyborcze 

samorządowa  i  parlamentarna.  Ta
pierwsza  już  trwa,  druga  –  za  rok.
Ważne, bo decydować będą, komu
damy mandat  władzy na  kilkuletnie
kadencje. Komu – znaczy, nie mniej
nie więcej – jakim ludziom? Ważne,
by  byli  to  ludzie  kompetentni  i
odpowiedzialni, 

rozumni 

i

zdroworozsądkowi.  Przynależność
partyjna powinna być lub może być
na  drugim  planie.  Ważna,  ale  nie
najważniejsza.  „Partyjniactwo”,  jak
widać  to  w  praktyce,  jest  raczej
słabością,  a  nie  atutem,  bo  w  nim
mieścić się może swoista dyktatura

przywódcy  lub  usłużnej  mu  grupy
„marzycieli”  o  władzy.  W   Polsce
taką  „partyjniacką”  grupę  widać
gołym  okiem,  na  szczęście
nierządzącą.

I  właśnie  teraz  jest  dobry  czas

dla  jakże  zasadnej,  rozsądnej
refleksji,  –  na  kogo  oddać  głos,  w
tym  już  21  listopada,  br.  Bo  wziąć
udział w wyborach, to warunek „sine
qua  non”,  zwykły,  obywatelski
obowiązek,  by  mieć  wpływ  na,
ogólnie mówiąc, zmiany na lepsze,
bo  o  to  przecież  chodzi  nam
wszystkim. Absencja  w  wyborach,
to  najgorszy  z  możliwych,  acz
zgodnych  z zasadami  demokracji i
wolności  –  wyborów.  Jak  w  piłce
nożnej – stojąc na aucie, meczu się
nie  wygrywa.  Same  komentarze
tego,  co  dzieje  się  na  boisku,  to
może i interesujące zajęcie, tyle że
nieproduktywne.  Emocje,  a
zwłaszcza  polityczne,  to  droga
donikąd, co widzimy także od kilku
co najmniej miesięcy. Zwykłe „bicie

piany”!  I  dlatego  potrzebny  jest
rozsądny wybór, a nie „neutralność”

życiu 

publicznym, 

pod

nieuprawnionym  hasłem  „moja
chata skraju” albo „mnie polityka nie
interesuje”.  Polityka  jest,  czy
chcemy,  czy  nie  chcemy  –
nieodłącznym  elementem  naszego
życia,  od  społecznego  jego
wymiaru,  po rodzinne.  Najprostsze
przykłady  to  potwierdzają.  Jednym
z nich jest sklep i zakupy. Tam jest i
polityka  cenowa,  i  polityka  rolna,  i
polityka  płacowo-dochodowa,  i
polityka  emerytalna,  a  także  cała
makroekonomia, w tym gospodarka
rynkowa,  z  jej  prawem  podaży  i
popytu.  Koszyk  z  zakupami
odzwierciedla 

nadto 

status

materialny  klientów  i  jego
zróżnicowanie,  nie  mówiąc  o  tych,
co  przed  sklepem,  w  postaci
bezrobotnych  czy  bezdomnych.
Więc jest nad czym  głosować. Nie
powielając  zatem  scenariuszy
partyjnych 

wieców

przedwyborczych 

postaci

wielosłowia  –  aktywny  udział  w
wyborach  i  nasz  głos  jest  nie  tylko
zwykłą okazją wyrażenia swojej woli
czy  poglądu,  ale  deklaracją
bezpośredniego zaangażowania się
w  nurt  ludzi  skłonnych  do

konstruktywnego  działania  dla
dobra  własnego  i  kraju.  A  głosy
oddajmy  na  tych,  którzy  ten
konstruktywizm  działań  podzielać
będą  i  wdrażać  nie  słowami,  a
czynem, i to przy naszym wsparciu.

Mikołaj  Oniszczuk

background image

TV “POLONIA”

Szanowni  czytelnicy,

 program Tv Polonii

podawany  jest  w

polskim czasie, emisja

programu  zaczyna  się

i  kończy  na godzinę

później  za  czasem

ukraińskim.

6

ÏÎÍÅIJËÎÊ, 21

²ÂÒÎÐÎÊ, 22

ÑÅÐÅÄÀ, 23

Ï’ßÒÍÈÖß, 25

ÍÅIJËß, 27

ÑÓÁÎÒÀ, 26

×ÅÒÂÅÐ, 24

№ 42 (322) 16 жовтня  2010

background image

7

№ 45 (325) 6 листопада  2010

7

Історія

1791 рік. Поляки

готувалися відстоювати

вітчизну

Десятки народів від Дніпра до

Рейну  та  від  Немана  до  Тібра
зазнавали  втрати  державності  і
домоглися  її  відновлення.
Німеччина,  наприклад,  окрім
Прусії та Саксонії, складалася з
сотень  крихітних  державок.  З
цього  виник  невеликий  жарт.
Коли  в  одній  хаті  хтось  чхав,  з
іншої  ввічливий  сусід  бажав
здоров’я.  Свого  часу  Голландія
належала  Іспанії,  Італія  –
Австрії, турки міцно вмостилися
на  Балканському  півострові.  Їх
кордон 

розрізав 

навіть

Житомирщину.    Щоб  з’їздити,
скажімо, до Паволочі чи Ружина,
довелося  б  виправляти  візу  в
Стамбулі…

Про  минуле  історичної

батьківщини  поляки  могли
дізнаватися  лише  з  радянських
джерел,  стільки  ж  брехливих,
скільки  перекручених.  Польща
була  не  єдиною  в  зазнаванні
суспільно-політичних 

криз.

Пригадаймо  хоча  б  Росію  на
початку  ХVІІ  сторіччя,  період,
названий  «смутними  часами».
Схожим  для  Польщі  була  друга
половина  ХVІІІ  сторіччя,  150–
200  років  тому.  Про  те,  що
відбувалося 

тоді 

на

Житомирщині  чи  поблизу  неї
можна прочитати в спогадах Яна
Охоцького.  Вперше  їх  зібрав,
відредагував  і  видав  сам
Крашевський, 

молодший

сучасник Охоцького. Це свідчить
про вірогідність. Сприймати ж їх
і  оцінювати  на  власний  розсуд
має право кожен читач.

Їх  табори

Того  року  воєнна  комісія

визначила  місця  для  таборів:
один  був  біля  Големба,  за
півтори милі (миля  –  7  км)  від
Пулав,  у  віданні  князя
Вітемберзького,  другий  –
поблизу  Брацлава
на Україні, з князем
Ю з е ф о м
Понятовським  на
чолі.  Був  там  і
Костюшко. 

Від

Ж и т о м и р с ь к о ї
воєнно-цивільної
комісії  до  цього
табору  відрядили
Антона  Гіжицького.

Такі  табори  не

практикували  вже  давно
(подейкували,  з  часів  Яна  ІІІ
Собеського). 

Вони

пробуджували  у  багатьох
цікавість і бажання оглянути їх.
Зокрема вирішив поїхати і пан
підчаший  Олізар, захопивши  з
собою  депутатів  і  клієнтів,  з
ними  він  виявив  шану  й  до
мене  запрошенням  до  цього
товариства.  Спочатку  ми були
в  Пулавах,  де  пан  підкормій
познайомив 

нас 

з

господарями. Я пробув тут днів
з  чотири.  Коли  відбувалось
навчання, ми їздили до табору.
Він  проіснував  пів  серпня,
майже  весь  вересень  і
привабив у Голомб неймовірну
кількість  зацік авлених  з
Варшави та інших міст Великої
та Малої Польщі.

Сформовані  за  новим

принципом  війська  були  дуже
красиві, 

всі 

мундири

гранатового  кольору,  частини
відрізнялися  тільки  відлогами,

номерами  на  ґудзик ах  і
кольором  погонів…  Гармати,
упряж  –  усе  військове
спорядження  було  зроблене
по-новому,  кожен  жовнір  мав

веселий,  бадьорий  і  хвацький
вигляд. Маневри  починались о
четвертій ранку і закінчувались
о  десятій.

Житомирські  сеймики

1792  року

З  Молочок,  Сковрудок   і

Янушполя (з 1946 р. Іванопіль
–  В.Л.)  уже  приї здили  в
Житомир  буфети,  привозили
кухарів,  але  годувати  цю
опанчеву,  обдерту,  постолову
(шкіряні  постоли  замість чобіт
взували незаможні шляхтичі та
заможні  селяни  –  В.Л.)  чернь
не  було  потреби.  За  новим
законом   голосували  тільки
осілі  гром адяни,  для  чого
цивільно-воєнна 

ком ісія

ск лала  книги.  В  усьому
воєводстві голосувало близько
600  осіб,  з  них  двісті  припало
на  Житомирський  повіт.
Приї хали,  нарешті,  й  м и.
Маршалк ом   сейм ик а  був
Михайло 

Павша, 

суддя

земськ ий 

Овруцький,

засідателів  не  пам’ятаю.  В
Гіжицького зразу ж позначилася
перевага. Першого дня обрали
межевих  комісарів  і  суддів  –
двадцять  чотири  особи.  До
комісаріату  ввійшли  найбільш
заможні  і  заслужені  люди  –
підк ом орії,  судді,  підсудки
попередньої 

систем и. 

З

житомирської  цивільно-воєнної
комісії  

потрапили 

троє.

Наступного  дня  ми  обирали
земельних 

суддів 

– 

по

дванадцять для кожного повіту,
а  на  все  воєводство  тридцять
шість,  з  цивільно-воєнних
комісарів  на  заміну  тих,  що
вибули.  Ними  стали  я,  Кароль
Шашк евич  з  Емців,  Кароль
Тшецяк 

– 

к аштеляни

Овруцьк ий, 

Діонизи

Прушинський 

і 

Антон

Богданович,  що  був  потім
Радомським  маршалком.  На
четвертий  день  обрали  двох
депутатів 

– 

Шимона

Гжибінського 

та 

Яна

Непомуцена  Трипільського  до
Люблінського  трибуналу  за
новим  законом.  Майже  все  це
врішувалось  у  нас  удома,  а
суспільна  думка  підтримувала
наш  вибір. Мій  дядя,  абат,  теж
був  присутній,  з  ним  батько  та
подружжя  Ганських  з  родиною.
Всі розташувалися в Крошні. Я
поїхав  до  них  як  уже
новообраний  чиновник.  Пані
Московська потихеньку мовила

А. Чарторийський вбачав майбутнє України в складі відбудованої

федаративної Речі Посполитої і намагався використати парости

українського національного руху в інтересах відновлення  Польської

держави

В центрі картини Тадеуш Костюшко під час приїзду до Кракова

Сформовані  за  новим  принципом

війська  були  дуже  красиві,  всі  мундири
гранатового 

кольору, 

частини

відрізнялися тільки відлогами, номерами
на  ґудзиках  і  кольором  погонів…
Гармати,  упряж  –  усе  військове
спорядження  було  зроблене  по  новому,
кожен  жовнір  мав  веселий,  бадьорий  і
хвацький вигляд. Маневри починались о
четвертій ранку і закінчувались о десятій.

мені,  що  дуже  радіє  з  мого
обрання  чиновником,  тому  що
тепер мене не буде тягти ні до
Любліна,  ні  до  Варшави.

Цього  разу  вже  не  було  тієї

неймовірної  штовханини  ,яка
панувала 

за 

попередніх

сеймиків,  та  в  нас  щоденно
бувало  на  обідах  осіб  з
вісімдесят, а після обіду дім так
переповнювався, що важко було
проштовхнутися. 

Келихи

безперервно 

кружляли.

Проголошували  тут  «Віват!
Загальна  згода!»,  там  «Щастя
країні!  Коханого  короля!»,  далі
« Я с н о в е л ь м о ж н о г о
благодійника 

мечника! »,

«Ясновельможних  новообраних
чиновників!» і т.д. і т.п.

Гіжицький не прийняв ні моїх

грошей  на  допомогу,  ні  в
Букара, а все взяв на себе. Він
запропонував 

мені, 

як

чиновнику,  свій  дім  для
мешкання в Житомирі, на що я
з  вдячністю  погодився.  Того
часу він був найкращим у місті.

Засідала  межева  комісія  –

дванадцять осіб: люди багаті, які
добре жили, дві цивільно-воєнних
комісії – київська та житомирська
– щонайменше шістнадцять осіб,
два  постійних  земських  суди  –
шістнадцять осіб, комісія доброго
ладу, приїжджі і т.д.

(Продовження  в  наступних

номерах)

Переклав з  польської Віктор

Ліпінський

background image

«Ãàçåòà ïîëüñüêà»

Çàñíîâíèê  ³  âèäàâåöü:

Ïîëüñüêå  íàóêîâå

òîâàðèñòâî  ó  Æèòîìèð³

Рукописи не рецензуються і не повертаються, листування з читачами лише на сторінках газети. За достовірність реклами відповідальність несе рекламодавець. Відповідальність за зміст статей несуть автори.

Âèäàºòüñÿ   ïîëüñüêîþ

òà  óêðà¿íñüêîþ  ìîâàìè

1  ðàç  íà  òèæäåíü.

Założyciel i wydawca

Polskie Towarzystwo Naukowe

w Żytomierzu

Biuro: ul. Witruka 55

10009 Żytomierz, Ukraina

tel./fax:  (0412) 39-85-49

www.ptnz.org.ua/gazeta.htm

www.ptnz.org.ua.

Adres do korespondencji:

10024, Żytomierz-24, s/p 48

ptnz@ptnz.org.ua

Реєстраційне свідоцтво ЖТ № 227 від 19.12.2001р.

Redaguje zespół w składzie:
Bogdan  Bagiński,  Juliana  Kacemba, Maryna  Jężyjewska,
Maria Baszyńska  –  korespondenci;
Helena Dobrowolska  –  korekta  ukraińska;
Juliana Kacemba  –  korekta  polska;
Oksana Zaręba  –  sekretarz  redakcji.
Natalia  Nahrebelna –  redaktor  “Gazety  Polskiej”.

Adres do korespondencji:
s/p 48, 10024,
Żytomierz – 24, Ukraina
ptnz@ptnz.org.ua
Передплатний індекс – 96483

Набрано  та зверстано

на власному комп’ютерному

комплексі.
Спосіб друку – офсетний.

Ціна договірна. Частина тиражу розповсюджується безплатно.

Тираж 500  примірників.

Засновник і видавець:

Польське наукове товариство

у  Житомирі

Офіс: вул.Вітрука, 55

10009, Житомир, Україна

тел./факс:  (0412)  39-85-49

www.ptnz.org.ua/gazeta.htm

www.ptnz.org.ua

Адреса для кореспонденції:

10024,  Житомир-24, а/с  48

ptnz@ptnz.org.ua

Віддруковано з готових оригінал-макетів у Житомирському комунально-газетному видавництві «Полісся»    Зам. 1562.

Номер підготовлено за участю:
Богдан  Багінський,  Юліана  Кацемба, Марія  Башинська,
Марина Єнжиєвська  – кореспонденти;
Олена Добровольська  –  український  коректор;
Юліана  Кацемба  – польський коректор;
Оксана Заремба  – секретар  редакції.
Наталія  Нагребельна –  редактор  “Газети  польської”.

Dofinansowano ze  śródków  Senatu  RP dzięki  pomocy Fundacji „Pomoc Polakom  na Wschodzie”

№ 45 (325) 6 листопада 2010

8

Krotos na wesoło

Humor

Kowalski  zagaduje  starego  wędkarza:

– I co, biorą?

–  Biorą  panie,  biorą...  Dzisiaj  wszyscy

biorą, tylko nikt nie chce się dać złapać...

Kowalski  siedzi  nad  rzeką  i  nerwowo

przekłada wędkę z ręki do ręki:

–  Gdyby  wędkarstwo  nie  uspokajało

nerwów, to bym zaraz to rzucił!

***

Wchodzi facet do warzywniaka i mówi:

– Poproszę kilogram robaczywych jabłek.

– A po co panu robaczywe?

– Idę jutro na ryby i nie chce mi się kopać

w  ogródku.

***

–  Jaka  dzisiaj  woda?  –  pyta  Franek

Kowalskiego, który łowi  już od świtu.

– Znakomita! Ryba ani myśli z niej wyłazić.

***

–  Czemu  łowisz  ryby  na  ser,  a  nie  na

robaki? – pyta Franek Kowalskiego.

– Bo jak ryba weźmie, mam na kolację rybę,

a jak nie weźmie, to mam ser.

***

– Panieá co pan wlewa do rzeki?

–  Środek  na pobudzenie  apetytu, bo ryby

nie chcą brać przynęty...

***

Łowiącemu  ryby  strażnik  sprawdza  kartę

wędkarską:

–  Pana  karta  jest  już  nieważna.  Jak  pan

może  łowić  ryby  na  zeszłoroczną  kartę

wędkarską?!

–  Bo  ja  łowię  tylko  te  ryby,  których  nie

złowiłem w zeszłym roku.

***

– I co, biorą, panie Nowak? – pyta Franek.

–  Biorą,  biorą. Wczoraj teczkę mi zabrali,

a dzisiaj już rower ...

***

Spotyka się dwóch przyjaciół. Jeden z nich

jest  od niedawna żonaty.

– Dlaczego nie chodzisz już na ryby?

– Żona mi nie pozwala.

–  Spróbuj  zrobić  tak  jak  ja.  W  piątek

przygotowuję sobie sprzęt wędkarski i chowam

go  w  piwnicy.  W  sobotę  rano  kiedy  wstaję  z

łóżka, odkrywam kołdrę i patrzę na moją żonę,

i mówię:

– I to ma być moja żona? Taki hipopotam?

Wtedy zaczyna się awantura, ona wygania

mnie z domu, a ja zabieram sprzęt z piwnicy i

idę nad rzekę. Wieczorem wracam do domu z

rybami, żona jest zadowolona i godzimy się do

następnej soboty... Spróbuj tej metody!

Świeżo  upieczony  małżonek  przygotował

wszystko  za  radą  przyjaciela.  Wstaje  rano  w

sobotę,  odkrywa  kołdrę,  pod  którą  śpi  naga

małżonka i mówi:

– A do diabła z rybami!

Kącik dziecięcy

Scenariusz  uroczystości  z  okazji

rocznicy  odzyskania  niepodległości  w
szkole podstawowej

Sygnał Wojska Polskiego( trąbka)
Odśpiewanie „Mazurka Dąbrowskiego”
1. Małe dziecko pyta:
Dlaczego dzień 11.Listopada jest Świętem

Niepodległości?

2. Narrator:
Dzień  11  listopada  jest  polskim  świętem

narodowym. Już w okresie międzywojennym
w  dniu  tym  odbywały  się  połączone
uroczystości państwowe i kościelne. Obecnie
od 1989r. dzień ten jest także ustawowo dniem
wolnym od pracy.

3. Narrator:
Zanim nadszedł upragniony dla Polaków,

dzień niepodległości, 11 listopada 1918r., kraj
nasz  znajdował  się  123  lata  pod  zaborami:
rosyjskim, pruskim, austriackim. Przez tyle lat
zaborcy  próbowali  narzucić  polakom  swoją
kulturę, język, obyczaje, religię. Jednak dzięki
patriotycznemu  sercu  naszych  pradziadów
najcenniejsze wartości zostały uratowane.

4. Wiersz „Opowiedz nam ojczyzno” J.

Szczepkowski (fragment):

Opowiedz nam, moja ojczyzno,
Jak matka dzieciom ciekawym,
O latach znaczonych blizną
Na wiekach chwały i sławy.
Wytłumacz nam, tak jak umiesz,
Skąd czerwień i biel sztandarów
Niech ludzie żyją tu w dumie,
że taki wydał ich naród.
5. Pieśń „Piechota”:
Nie noszą lampasów, lecz szary ich strój,
Nie noszą ni srebra, ni złota,
Lecz w pierwszym szeregu podąża na bój
Piechota, ta szara piechota.
Maszerują chłopcy, maszerują,
Karabiny błyszczą, szary strój,
A przed nimi drzewa salutują,
Bo za naszą Polskę idą w bój!
6. Wiersz:
O, polsko, święte Twe imię
Po cichu i po kryjomu
Z trwogą za siebie i innych,
Szeptano w ojców mych domów.
Prawdziwe jakieś nieprawdy
Opowiadano o Tobie –
Mówiono, że jesteś święta,
Mówiono, że leżysz w grobie
7. Narrator:
Szli na wojnę wierząc, że  spełnią się ich

marzenia.

Polacy chcieli mieć Ojczyznę niepodległą,

tylko  nie  bardzo  wiedzieli,  jak  uzyskać  tam
wolność.

Społeczeństwo  polskie  podjęło  walkę  z

wrogiem.  Przeciwstawiło  się  skutecznie
wynarodowieniu,  zakazaniu  używania  języka
polskiego,  rugowania  narodowego  języka  z
kościołów.  Domy  i rodziny  były  szczególnymi
stróżami polskości. Dbano, by dzieci mówiły po
polsku,  by  znały  polskie  obyczaje.
W ychowywano  je  w  duchu  patriotyzmu  i
szacunku dla przeszłości.

9. Wiersz:
Narodzie!  Niegdyś  wielki,  dziś  w  smutnej

kolei

Wyzuty z sił, bogactwa, sławy i nadziei
Co niegdyś mocą miecza i nauk wyborem
Postronnych  byłeś  dziwem,  pogromem  i

wzorem!

Dziś  pod  jarzmem  zhańbienia,  klęski  i

niewoli

Dumny jesteś igrzyskiem i postawą swawoli
Ty, coś orężem obce przemierzał narody,
Patrz, co z tobą zrobiły domowe niezgody!
10. Narrator:
Tysiące Polaków ginęło na obcych ziemiach

w Legionach polskich służąc Napoleonowi. On
też w 1807r. utworzył Księstwo Warszawskie,
ale to nie była jeszcze nasza wolna ojczyzna.

Potem były powstania: Listopadowe 1830r.

i  Styczniowe  1863r.  Niestety  zakończyły  się
klęską. Polacy musieli jeszcze czekać

11. Pieśń „O mój rozmarynie”:
O mój rozmarynie rozwijaj się,
Pójdę  do  dziewczyny,  pójdę  do  jedynej

zapytam się,

A jak mi odpowie nie kocham cię,
Ułani werbują, strzelcy maszerują zaciągnę

się.

Dadzą mi konika cisowego
I ostrą szabelkę, i ostrą szabelkę
Do boku mego.
12. Narrator:
Kiedy  1  sierpnia  1914r.  wybuchła  wojna

pomiędzy  Rosją  a  Niemcami  i  Austrią,  w
sercach  Polaków  zapłonęła  nadzieja,  że
nadchodzi godzina wyzwolenia. Trzy państwa
zaborcze  rozpoczęły  między  sobą  wojnę.
Polacy  musieli  walczyć  w  szeregach  wrogiej
armii.  Ci,  którzy  żyli  w  zaborze  rosyjskim
walczyli  po  stronie  Rosji.  Ci  z  zaborów
niemieckiego  i  austriackiego  po  stronie
przeciwnej. Polacy odziani w mundury wrogich
armii,  zmuszeni  byli  strzelać  wzajemnie  do
siebie.

13. Wiersz:
Synkowie moi poszedłem w bój
Jako wasz dziadek, a ojciec mój,
Jako ojca ojciec i ojca dziad,
Co z Legionami przemierzył świat
Szukają drogi przez krew i blizny
Do naszej wolnej Ojczyzny.
Synkowie moi da nam to Bóg,
Że spadną wreszcie kajdany z nóg,
I nim wy męskich dojdziecie sił,
Jawą się stanie, co dziadek śnił,
Szczęściem zakwitnie krwią wieków żyzny
Łan naszej wolnej Ojczyzny.
14. Pieśń „Wojenko, wojenko”:
Wojenko, wojenko, cóżeś ty za pani,
że  za  tobą  idą,  że  za  tobą  idą  chłopcy

malowani?

Chłopcy malowani, sami wybierani,
Wojenko, wojenko, wojenko, wojenko,
Cóżeś ty za pani.
Na wojence ładnie, kto boga uprosi,
Żołnierze strzelają, żołnierze strzelają, Pan

Bóg kule nosi.

15. Narrator:
11listopada  1918r.  rozbrojono  niemiecki

garnizon  w Warszawie, co stanowiło symbol
uwolnienia Polski od znienawidzonej okupacji.
W tym dniu w Campiegne(czyt. Kąpień) pod
Paryżem zostało podpisane zawieszenie broni
między Niemcami a mocarstwami zachodnimi
–  symbol  zakończenia I wojny  światowej. W
tym  dniu  Rada  Regencyjna  przekazała
Józefowi  Piłsudskiemu  –  symbol  polskiego
bojownika o niepodległość – dowództwo nad
polską siłą zbrojną. Stąd właśnie 11 Listopada
jest Świętem Niepodległości Polski.

16.  Wiersz  ze  zbioru  wierszy  H.

Bocheńskiej.

Serca nam biją, łzy radością płyną
Polska powstaje z wielkiej niewoli.
Lud zjednoczony tę matkę jedyną wita
I upaść więcej nie pozwoli
17. Wiersz:
Polsko nie jesteś ty już niewolnicą
łańcuchy  twych  kajdan  stały  się  tym

łańcuchem,

Na którym z lochu, co był twą stolicą
Lat  sto,  swym  własnym  dźwignęłaś  się

duchem.

Ty broniąc siebie wbrew wszystkiej nadziei,
Broniłaś jeno od czarnej rozpaczy.
Wiary, że wolność, prawo, moc idei
Nie jest cnym wiatrem ust, ale coś znaczy
Żadne cię miano nadto nie zaszczyca.
Co być nie mogło przez wieki twą ozdobą.
Polsko, nie jesteś ty już niewolnicą,
Lecz czymś największym czym być można:

sobą!

18. Pieśń „My Pierwsza Brygada”:
Legiony to - żebracza nuta,
Legiony to – ofiarny stos
Legiony to – żołnierska nuta
Legiony to – straceńców los
My, pierwsza brygada
Strzelecka gromada,
Na stos, rzuciliśmy, swój życia los, na stos,

na stos.

19. Narrator:
11   L i s t o p a d a   d l a   n a s ,   m ł o d e g o

p o k o l e n i a  

t o  

b a r d z o  

o d l e g ł a

p r z e s z ł o ś ć ,   n a s z y m   p a t r io t y c z n y m
o b o w i ą z k i e m   j e s t   „ p i e l ę g n o w a n i e
p r z e s z ł o ś c i   j a k   k w i a t y ” .   P r z e c i e ż
naró d, k tó ry n ie zna swo jej przeszło śc i
p o z b a w i a   s i ę   s w y c h   k o r z e n i   i
w c ześn iej ,  c zy p ó źn iej   u m iera.

To na nas, młodym pokoleniu spoczywa

o b o w ią zek   b u d o w a n ia   p rz ysz ło śc i.
J esteśm y  p rzec ież  łąc zn ik iem   m ięd zy
przeszłością a przyszłością. Dlatego dzisiaj
z  serc am i  p rz ep eł n io n ym i  g ł ęb o k im
poczuciem  patriotyzmu,  składamy  Tobie
Ojczyzno Hołd.

(p ro s zę  w szystk ic h   o   p o w s tan ie

przyjęcie postawy  na baczność  i wspólne
odśpiewanie Roty)

Konkurs „List do Świętego Mikołaja”

Kochane  dzieci,  „Gazeta  Polska”  po  raz

kolejny  ogłasza  konkurs  na  najpiękniejszy

„List  do  Świętego  Mikołaja”.  W   tym  roku

proponujemy  wam  w  swoich  listach

opowiedzieć  Świętemu  Mikołaju  o  dobrych

sprawach,  robionych  przez  cały  rok.  Jak

wszyscy wiemy według legendy Święty Mikołaj

rozdał  cały  swój  majątek  dla  biednych  oraz

został pierwowzorem postaci dającej prezenty

dzieciom.  Również  w  noc  przed  świętem

Świętego  Mikołaja  odbywają się  różne  cuda,

zatwardziałe  serca  ludzi  przemieniają  się,  z

wysoka  donosi  się  głos  dzwonków  reniferów

z zaprzęgu świętego, radość dziecięcych serc

oświeca  cały  nocny  świat.  Dlatego  waszej

uwadze proponujemy tematy konkursu: „Moja

pomoc bliźniemu za przykładem świętego

Mikołaja”  i  „Cudowna  noc  na  święto

Świętego  Mikołaja”.  Święty  Mikołaj  z

radością  oczekuje  na  wasze  listy.

Konkurs trwać będzie od 6 listopada do 6

grudnia 2010 roku.

Wszystkie listy prosimy wysyłać na adres:
Святому Миколаю («Газета польська»)
10024, Житомир-24, а/с 48