background image

12. CEHCY MATERIALNE I FORMALNE KONSTYTUCJI

cechy formalne konstytucji:

            

szczególna nazwa  tylko ta ustawa ma taką nazwę czyli Konstytucja. We Francji szczególna 

nazwą była karta konstytucyjna

            

szczególny tryb uchwalania zmiany najstarszą formą to oktrojowanie( nadanie). Mamy 3 

podstawowe modele:

I uchwalanie przez suwerena czy lud

II uchwalanie konstytucji przez konstytuantę, konstytuanta powołana wyłącznie w celu uchwalania konstytcji

III uchwalenie przez parlament nie będący konstytuantą

            

szczególna moc prawna 

-           jest to akt, który zajmuję I miejsce w hierarchii źródeł prawa

-           odsyła ona do aktów wykonawczych

-           jej najwyższą moc reguluje również wstęp do Konstytucji

-           wskazuje ona jakie organy mogą wydawać inne akty prawne

            

szczególna treść Konstytucji

13.GENEZA KONSTYTUCJI WSPÓŁCZESNEJ

W dniu 2 kwietnia 1997 roku Zgromadzenie Narodowe rozpatrzyło poprawki wniesione przez prezydenta i w 
trzecim czytaniu ustaliło ostateczny tekst Konstytucji. Referendum konstytucyjne wyznaczono na 25 maja 
1997   roku.   Kampania   referendalna   miała   bardzo   ostry   charakter,   gdyż   opozycja   pozaparlamentarna 
nawoływała do głosowania „nie” i odrzucenia Konstytucji. W dniu 16 lipca 1997 roku Konstytucja została 
ogłoszona w Dzienniku Ustaw i weszła w życie po upływie 3 miesięcy od jej ogłoszenia tj. 17 października 
1997r. Konstytucja składa się ze wstępu i 243 artykułów ujętych w 13 rozdziałach

14. SPOSOBY UCHWALANIA KONSTYTUCJI

1)        najstarszy sposób uchwalania- konstytucja oktrojowana-( charakterystyczna dla początku XIX w.- 

konstytucja Ludwika XVIII, konstytucja Prus i Austrii)

2)        uchwalanie przez parlament- uchwała obydwu izb parlamentu

1921 r. Konstytucja uchwalona przez połączone izby parlamentu

3)         uchwalona przez tzw. Konwencje( jest to przedstawicielstwo, którego wyłącznym zadaniem jest 

uchwalenie konstytucji- działa obok parlamentu.

Obecnie   najczęstszym   sposobem   uchwalania   konstytucji   jest   uchwalanie   przez   referendum,   przy   czym 
decyzja   przez   referendum   może   być   poprzedzona   przyjęciem   projektu   przez   parlament.   Nasza   obecna 
konstytucja była uchwalana w ten sposób. Zgromadzenie Narodowe opracowało projekt, potem go uchwaliło 
a następnie poddano referendum. 30% uprawnionych zdecydowało o przyjęciu tej konstytucji.

Inne   sposoby   uchwalania   konstytucji   to   konstytucja   RFN   uchwalona   w   sposób   szczególny   55 
osobowa reprezentacja landów. Najpierw była konstytucja a porem RFN. Konstytucja Prus 1850r. 
również powstała w porozumieniu króla z parlamentem 

SPOSOBY UMIESZCZANIA ZMIAN W TEKŚCIE KONSTYTUCJI
Techniczny sposób wprowadzania zmian:

-            dokonując   zmian   w   konstytucji   wykreślamy   dotychczasowe   rozwiązania   albo   między 

dotychczasowe   dopisujemy   coś   nowego(   metoda   powszechnie   stosowana   w   Europie)- 
inkorporacja( wcielenie, włączenie do jakiejś całości)

-           pierwotnego tekstu konstytucji nie rusza się, zmiany dopisuje się na końcu jako poprawki z 
określonymi numerami( system amerykański).

Zmiany do konstytucji mogą być w formie:

            

poprawek do konstytucji( w USA)

            

wprowadzenie nowego tekstu na miejsce starego( w Polsce jeszcze nie było zmiany), który 

zostaje wymazany( inkorporacja)

background image

            

zmian w konstytucji tylko w formie zapisu, że „ zmiana z dnia...” ale nie ma konkretnego tekstu 

zmiany ( Czechosłowacja)

zmiana konstytucji to art. 235 konstytucji

19. SPOSOBY WEJŚCIA W ŻYCIE KONSTYTUCJI

Wejście w życie( nabranie mocy obowiązującej) jest określone w przepisach końcowych ( art. 243- po 3 
miesiącach).   Jest   to   formalne   obwiązanie   i   jest   to   zwykle   dzień   ogłoszenia   w   dzienniku 
urzędowym(   promulgacyjnym),   jednak   faktycznie   termin   wchodzenia   w   życie   konstytucji   następuje   w 
momencie wydania ustaw zwykłych, które konkretyzuje postanowienie konstytucji. 3 sposoby:

-           wejście w życie regulowane odrębną ustawę konstytucyjną

-           wejście wżycie regulowane jej postanowieniami końcowymi

-           wejście w życie regulowane w sposób ogólny przez samą konstytucję, a ustawa zwykła szczegółowo 
normuje wprowadzenie nowej ustawy zasadniczej

KRYTERIA WYRÓŻNIENIA ZASAD KONSTYTUCYJNYCH
Najważniejsze rozstrzygnięcia charakteryzujące ustrój państwa, jego formę, system prawny który odnosi się 
do ochrony konstytucji, wolności i prawa międzyludzkich jednostki. Zasady te:

-           wyznaczają kierunek działań prawodawczych

-           wskazują sposoby ukształtowania poszczególnych instytucji prawnych np. pojęcie wolności

-           wymierzają istotny wpływ na proces interpretacji

-           wskazują kierunki stosowania prawa, mówią w jaki sposób należy czynić użytek z tzn. luzów 
decyzyjnych

-           mówią w jaki sposób należy czynić użytek z przysługujących poszczególnych podmiotów praw 
podmiotowych

Rola zasad:

              

zawierają idee przewodnie konstytucji, należy wyjąć je przed nawias i wyodrębnić spośród 

innych przepisów prawnych

            

charakteryzuje je niezmienność albo relatywne zmienności, trwałość pełne lub nawet 

podwyższone

Zasady ustrojowe najbardziej podstawowe:

1)        zasada suwerenności Narodu

2)        zasada niepodległości i suwerenności Państwa

3)        zasada demokratycznego państwa prawnego

4)        zasada społeczeństwa obywatelskiego

5)        zasada podziału władz

6)        zasada społecznej gospodarki rynkowej

7) zasada przyrodzonej godności człowieka