UNIWERSYTET PRZYRODNICZY
Wydział Medycyny Weterynaryjnej
KATEDRA BIOCHEMII I FIZJOLOGII ZWIERZĄT
Zakład Biochemii
20-033 Lublin, ul. Akademicka 12
tel. 081 445 69 73
10-10-18 www.biochfiz.up.lublin.pl Wersja 3.18.10.10
CHEMIA 3, Roztwory, bufory
- 1 z 4 -
Roztwory, bufory
praktyczne sporz
ą
dzanie roztworów o okre
ś
lonym st
ęŜ
eniu,
przygotowanie roztworów buforowych, wpływ rozcie
ń
czania na pH buforu,
wyznaczanie pojemno
ś
ci buforowej,
Zadanie 1
Celem zadania jest obliczenie st
ęŜ
enia procentowego i molowego roz-
tworów siarczanu miedzi.
Wykonanie.
Do 5 probówek (I, II, III, IV, V) odmierzy
ć
podane w tabelce obj
ę
-
to
ś
ci roztworu CuSO
4
i wody destylowanej:
St
ęŜ
enie roztworu
Probówka
nr
CuSO
4
cm
3
H
2
O
cm
3
%
mol/dm
3
I
2
1
II
1
1
III
1
2
IV
0,5
4,5
V
0,1
0,9
Obliczy
ć
st
ęŜ
enia (procentowe i molowe) otrzymanych roztworów wie-
dz
ą
c,
Ŝ
e wyj
ś
ciowy roztwór CuSO
4
był 1,0 %.
Masa molowa CuSO
4
= 159,61 g/mol.
Zadanie 2
Celem zadania jest otrzymywanie buforów o okre
ś
lonym pH.
Wykonanie
Do 5 probówek wprowadzi
ć
podane w ni
Ŝ
ej zamieszczonej tabeli obj
ę
-
to
ś
ci 0,1 mol/dm
3
kwasu octowego i 0,1 mol/dm
3
octanu sodowego. Zawar-
to
ść
probówek dokładnie wymiesza
ć
.
UNIWERSYTET PRZYRODNICZY
Wydział Medycyny Weterynaryjnej
KATEDRA BIOCHEMII I FIZJOLOGII ZWIERZĄT
Zakład Biochemii
20-033 Lublin, ul. Akademicka 12
tel. 081 445 69 73
10-10-18 www.biochfiz.up.lublin.pl Wersja 3.18.10.10
CHEMIA 3, Roztwory, bufory
- 2 z 4 -
Obliczy
ć
, korzystaj
ą
c ze wzoru Hendersona-Hasselbalcha, pH buforów
otrzymanych w ka
Ŝ
dej z probówek. Potwierdzi
ć
prawidłowo
ść
wylicze
ń
oznaczeniami pH ka
Ŝ
dego buforu metod
ą
potencjometryczn
ą
.
Nr
probówki
CH
3
COOH
0,1 mol/dm
3
,
cm
3
CH
3
COONa
0,1 mol/dm
3
,
cm
3
Warto
ść
obliczonego pH
(dla 18
o
C)
pH
oznaczone
potencjometrycznie
1
9
1
2
7
3
3
5
5
4
3
7
5
1
9
Zadanie 3
Celem zadania jest obserwacja wpływu rozcie
ń
czania na pH roztworu
buforowego.
Wykonanie
Do 5 probówek odmierzy
ć
podane w ni
Ŝ
ej zamieszczonej tabeli obj
ę
to-
ś
ci wody dest. i 0,1 mol/dm
3
buforu octanowego o pH 4,7. Obliczy
ć
i
wpisa
ć
rozcie
ń
czenie buforu w ka
Ŝ
dej probówce oraz jego molowo
ść
. Do
ka
Ŝ
dej probówki doda
ć
5 kropli zieleni bromokrezolowej.
Jak zachowuje si
ę
barwa wska
ź
nika przy poszczególnych rozcie
ń
cze-
niach buforu i co to oznacza?
Nr
probówki
Bufor,
cm
3
Woda,
cm
3
Rozcie
ń
cze-
nie
Molowo
ść
Barwa
ze wsk.
1
2
0
2
0,5
1,5
3
0,2
1,8
4
0,02
1,98
5
0
2
Ziele
ń
bromokrezolowa zmienia barw
ę
w zakresie pH 3,8 – 5,4 z
Ŝ
ółtej
na niebiesk
ą
, barw
ą
po
ś
redni
ą
jest zielony.
Na rysunku barwa roztworów zieleni bromokrezolowej w zale
Ŝ
no
ś
ci od pH.
Od lewej do prawej pH odpowiednio 2, 4, 6, 8, 10 i 12.
UNIWERSYTET PRZYRODNICZY
Wydział Medycyny Weterynaryjnej
KATEDRA BIOCHEMII I FIZJOLOGII ZWIERZĄT
Zakład Biochemii
20-033 Lublin, ul. Akademicka 12
tel. 081 445 69 73
10-10-18 www.biochfiz.up.lublin.pl Wersja 3.18.10.10
CHEMIA 3, Roztwory, bufory
- 3 z 4 -
Zadanie 4
Celem zadania jest wyznaczenie pojemno
ś
ci buforowej dla buforu
octanowego.
Wykonanie
Do 4 probówek odmierzy
ć
według podanych w ni
Ŝ
ej zamieszczonej tabe-
li obj
ę
to
ś
ci 0,1 mol/dm
3
octanu sodowego, 0,1 mol/dm
3
kwasu octowego i
wody. Obliczy
ć
warto
ś
ci rozcie
ń
czenia buforu. Do ka
Ŝ
dej probówki doda
ć
5 kropli zieleni bromokrezolowej.
Do probówki nr 4 doda
ć
0,1 cm
3
0,1 mol/dm
3
NaOH. Do pozostałych pro-
bówek dodawa
ć
kroplami 0,1 mol/dm
3
NaOH, a
Ŝ
do osi
ą
gni
ę
cia barwy takiej
jak w probówce nr 4. Zanotowa
ć
obj
ę
to
ść
z u
Ŝ
ytego NaOH w ka
Ŝ
dej probów-
ce.
Czy rozcie
ń
czenie wpływa na jego pojemno
ść
buforow
ą
?
Nr
probówki
Kwas octowy
0,1 mol/dm
3
,
cm
3
Octan sodowy
0,1 mol/dm
3
cm
3
Woda
cm
3
Rozcie
ń
-
czenie
Obj
ę
to
ść
zu
Ŝ
ytego
NaOH,
w kroplach
1
2
2
0
2
1
1
2
3
0,5
0,5
3
4
0
0
4
Notatki:
UNIWERSYTET PRZYRODNICZY
Wydział Medycyny Weterynaryjnej
KATEDRA BIOCHEMII I FIZJOLOGII ZWIERZĄT
Zakład Biochemii
20-033 Lublin, ul. Akademicka 12
tel. 081 445 69 73
10-10-18 www.biochfiz.up.lublin.pl Wersja 3.18.10.10
CHEMIA 3, Roztwory, bufory
- 4 z 4 -
Notatki: