background image

Komputerowe systemy 

zarządzania energią 

w budynkach 

Wykład 12

Jan SYPOSZ

background image

Wprowadzenie

Komputerowe

systemy

nadzoru

powstały

jako

konsekwencja rozwoju techniki mikroprocesorowej.

Powszechne

stosowanie

regulatorów

mikroprocesorowych umożliwiło nie tylko zwiększenie
możliwości sterowania lokalnego ale również cyfrowe
przesyłanie informacji pomiędzy sterownikiem a
komputerem dla potrzeb sterowania nadrzędnego i
monitoringu.

background image

Wprowadzenie

Komputerowe

systemy

zarządzania

instalacjami

uzbrojenia

technicznego

budynków

należą

do

najbardziej dynamicznie rozwijających się działów
techniki budynkowej.

Przyczyna zainteresowania tymi systemami tkwi w
dużych

możliwościach

obniżania

kosztów

eksploatacyjnych budynków.

Wg publikowanych danych systemy te zastosowane w
dużych

budynkach

biurowych

obniżają

koszty

zaopatrzenia w energię i media średnio w ciągu roku w
zakresie od 10 do 50%

background image

Wprowadzenie c.d.

•Pierwsze komputerowe systemy zarządzające 

ogrzewaniem i klimatyzacją w wysokich budynkach 
wykonano w USA już w latach 60-tych (wieżowce WTC).

•Jednak  na dużą skalę zaczęto stosować systemy tego typu 

na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych.

•Pierwszym w świecie budynkiem opisywanym w 

publikacjach jako „inteligentny” jest wybudowany 1983 
roku The City Place Building w Hatford USA 

background image

Etapy  rozwoju  systemów budynkowych:

Systemy budynkowe rozwija

ły się w następujących etapach:

• wprowadzenie do automatyzacji budynków regulatorów 

(sterowników) cyfrowych,

• systemy automatyki budynkowej BAS

Building Automation System,

• systemy zarz

ądzające infrastrukturą techniczną budynków BMS 

(BEMS),
Building Management System
,

zintegrowane systemy zarz

ądzające infrastrukturą techniczną 

budynków IBMS - systemy zintegrowane s

ą nazywane także 

„inteligentnymi budynkami” IB Intelligent Building.

background image

Definicja systemu BMS

BMS jest to komputerowy interfejs użytkownika, który
w przyjazny, graficzny sposób pozwala centralnie
zarządzać i automatycznie nadzorować instalacje
techniczne oraz bezpieczeństwa w budynku lub
kompleksie

budynków,

zapewniając

komfort,

bezpieczeństwo

oraz

minimalizowanie

kosztów

eksploatacji.

background image

Definicje systemów IB

•Precyzując pojęcie „inteligentnego budynku” można 

posłużyć się definicjami uznanych autorów czy instytucji 
jak EIBG (ang. European Intelligent Building Group).

• Z publikowanych definicji wynika, że głównym zadaniem 

komputerowych systemów IB jest  efektywne zarządzanie 
budynkiem i optymalizacja jego eksploatacji. Instalowane 
w budynku systemy tworzą  warunki dla optymalizacji 
jego podstawowych elementów tj. struktury, parametrów 
technologicznych, eksploatacji oraz wspierają personel 
zarządzający  w realizacji przyjętych zadań związanych z 
kosztami, jakością, niezawodnością i bezpieczeństwem 
zaopatrzenia w energię. 

background image

Definicje systemów IB

•Interpretując te definicje trzeba zwrócić uwagę na trzy 

bardzo konkretne właściwości, którymi powinny 
charakteryzować się budynki, aby można było im nadać 
miano “inteligentnych”:

- integracja systemów teletechnicznych w budynku, 

- centralny system sterowania i monitoringu,

- wykorzystanie okablowania strukturalnego budynku jako 

nośnika sygnałów sterujących  instalacjami w budynku.

background image

Instalacje infrastruktury technicznej w nowoczesnym 
budynku biurowym zarządzane przez IBMS

background image

Zarządzanie budynkiem - systemy niezależne

W

y

k

ry

w

a

n

ie

p

o

ża

ru

O

św

ie

tl

e

n

ie

O

b

s

łu

g

a

te

c

h

n

ic

z

n

a

K

o

n

tr

o

la

 

d

o

s

p

u

A

u

to

m

a

ty

k

a

in

s

ta

la

c

ji

S

y

s

te

m

a

n

ty

w

ła

m

a

n

io

w

y

C

H

IL

L

E

R

P

L

A

N

T

C

H

IL

L

E

R

P

L

A

N

T

background image

Integracja systemów....

K

o

n

tr

o

la

 d

o

s

p

u

C

H

ILLE

R

P

LAN

T

A

u

to

m

a

ty

k

a

H

V

A

C

S

te

ro

w

a

n

ie

o

św

ie

tl

e

n

ie

m

W

y

k

ry

w

a

n

ie

w

ła

m

a

n

ia

W

y

k

ry

w

a

n

ie

p

o

ża

ru

Z

a

rz

ą

d

z

a

n

ie

z

u

ży

c

ie

m

 e

n

e

rg

ii

T

e

le

w

iz

ja

d

o

z

o

ro

w

a

N

a

d

z

ó

r

in

s

ta

la

c

ji 

te

c

h

n

.

...wspólna magistrala (sie

ć) komunikacyjna

...wspólna magistrala (sie

ć) komunikacyjna

oraz jeden standard wymiany informacji   …np.

oraz jeden standard wymiany informacji   …np.

background image

Zalety integracji na przykładzie algorytmu działania 
wykonywanego podczas alarmu pożarowego.

- 4 minutowe opóźnienie alarmu ogólnego,

- zatrzymanie instalacji klimatyzacyjnych i zamknięcie klap 

dymowych w kanałach wentylacyjnych danej strefy 

zagrożenia (sterowanie wentylacją, klimatyzacją),

- oddymianie w strefie zagrożenia oraz przygotowanie dróg 

ewakuacji - klatki schodowe (instalacja wentylacyjna 

oddymiająca)

- zwolnienie dróg ewakuacji ludzi (instalacja kontroli 

dostępu)

- sprowadzenie wind na poziom parteru (sterowanie windami)

- poinformowanie ludzi (system nagłośnienia),

- wizualizacja elementów systemu na tablicy synoptycznej.

background image

Centralny system zarządzania – podział funkcjonalny 
obsługi.

System

wykrywania

po

żaru

Ochrona,

Systemy

bezpiecze

ństwa.

C

H

ILLE

R

P

LA

N

T

Instalacje 

techniczne

background image

Integrowane instalacje i systemy

•Integracja systemów powinna obejmować następujące 

instalacje i systemy:

- automatyka wentylacji i klimatyzacji, 

- automatyka instalacji grzewczych,

- instalacje indywidualnego sterowania i nadzoru 

parametrami otoczenia w pomieszczeniach tzw. IRC (ang. 
Individual Room Control),

- instalacje elektro-energetyczne,

- sterowanie oświetleniem,

background image

Integrowane instalacje i systemy

- system wykrywania i sygnalizacji pożaru,

- system oddymiania,

- sterowanie windami,

- system kontroli dostępu,

- system sygnalizacji włamania i napadu,

- system telewizji dozorowej,

- system informatyczny.

background image

Zakres działania BMS

KONTROLA

DOSTĘPU

OCHRONA

ANTYWŁAMA

-NIOWA

WYKRYWANIE

POŻARU

OBSŁUGA

TECHNICZNA

AUTOMATYKA

HVAC

SZTUCZNE

OŚWIETLENIE

AUTOMATYKA

INSTALACJI

TECHN.

WODA

BMS

BMS

ZARZĄDZANIE

ENERGIĄ

STEROWANIE

STEROWANIE

I MONITORING

I MONITORING

ZUŻYCIA ENERGII

ZUŻYCIA ENERGII

BEMS

BEMS

IB

IB

BAS

BAS

background image

Pożądane cechy BMS

Do podstawowych cech jakie powinny posiadać systemy 
BMS należą:

•otwartość systemu,

•niezawodne medium komunikacyjne,

•przyjazna w obsłudze stacja dyspozytorska.

background image

Poziom aparatury 
polowej

Struktura (hierarchiczna)systemów 
BMS (BEMS)

Poziom sterowników
systemowych 

Poziom zarz

ądzania

Poziom sterowników
obiektowych

DDC

DDC

DDC

DDC

DDC

DDC

H

T

LC

LE

Lx

background image

Poziom zarządzania

•Poziom zarządzania z serwerem, stanowiskami 

pomocniczymi i urządzeniami peryferyjnymi. 

•Na poziomie tym istnieje pełny dostęp do wszystkich 

informacji zbieranych przez system. Tu dokonywana jest 
archiwizacja danych pomiarowych, ich obróbka i analiza. 
Koordynowane są wszystkie zadania i inicjowane działania 
dotyczące funkcjonowania urządzeń uzbrojenia 
technicznego budynku. Z poziomu zarządzania poprzez 
sieć konfigurowany jest system. 

•Dla tego poziomu zalecany jest standard komunikacyjny 

Ethernet.

background image

Poziom sterowników systemowych.

•Na poziomie tym odbywa się sterowanie  zbieraniem i 

przepływem informacji. Tu koncentrują się wszystkie 
magistrale sieciowe i przygotowywane są dane dla 
sterowania nadrzędnego. 

•Ze względu na dużą gęstość przesyłanych informacji 

zaleca się stosowanie standardów komunikacyjnych typu 
BACnet. 

background image

Poziom sterowników obiektowych

Poziom sterowników obiektowych z regulatorami i 

sterownikami wykonującymi funkcje regulacji i sterowania 
autonomicznego, pośredniczące w zbieraniu informacji o 
parametrach pracy i stanie systemów uzbrojenia 
technicznego oraz w sterowaniu nadrzędnym. 

•Na tym poziomie przekazywana jest relatywnie mała ilość 

informacji. 

•Zalecanymi standardami komunikacyjnymi dla poziomu 

pola są LON oraz EIB.

background image

inter

-operacyjność

Wymagania stawiane BMS

najnowsze

technologie

procedury

optymalizacji

integracja

systemów

otwartość 

i skalowalność

algorytmy

DDC

niezawodność

pracy

przyjazne

oprogramow.

generowanie

oszczędności

zarządzanie 

informacją

utrzymanie

komfortu

opomiarowanie

zużycia

KOMPUTEROWY

SYSTEM

ZARZĄDZANIA

background image

Wymagania stawiane BMS

•Uzyskanie maksymalnych efektów wynikających z 

zastosowania systemu IB, to jest możliwie najbardziej 
komfortowych i bezpiecznych warunków pracy 
użytkowników budynku oraz minimalizacja kosztów 
inwestycyjnych i eksploatacyjnych wymaga, już na etapie 
projektowania systemów, zastosowania odpowiednich 
rozwiązań technologicznych. 

•Zasadniczy wpływ na efektywność tych rozwiązań mają 

interoperacyjność stosowanych urządzeń oraz stopień 
integracji - otwartość zastosowanych systemów 
komputerowych.

background image

Interoperacyjność

Interoperacyjność jest to zdolność techniczna urządzeń 

pochodzących od różnych producentów do wzajemnie 
zamiennego zastosowania w danym systemie BMS na 
poziomie wspólnego przetwarzania danych i wzajemnej 
komunikacji z zachowaniem tych samych cech 
funkcjonalnych. 

background image

Otwartość systemów BMS

System otwarty jest to taki system, w którym wszystkie 

elementy systemu komunikują się wykorzystując 
standardowy protokół komunikacyjny. 

Protokół komunikacyjny jest to zbiór zasad wymiany 

danych w sieci komputerowej. Zasady te są spisywane w 
postaci specyfikacji określającej wszystko co jest 
wymagane do zgodności ze standardem, począwszy od 
rodzaju medium komunikacyjnego (np. typu kabla) aż do 
sposobu sformułowania każdego polecenia czy żądania. 

background image

Protokół otwarty

•W automatyce budynkowej jest stosowanych wiele 

konkurujących między sobą standardów komunikacyjnych 
nazywanych protokołami otwartymi

•Należą do nich: LonWorks, BACnet, EIB, Modbus, Profibus, 

M-bus.  

•W ostatnich latach daje się zauważyć tendencję do 

wyróżniania trzech standardów wybieranych przez 
czołowych producentów urządzeń automatyki budynków:

BACnet   stosowany   na poziomie systemowym 

zarządzania (sterowniki sieciowe i sieci komputerowe),

LonWorks EIB stosowane na poziomie kontroli i 

sterowania technologią (sterowniki i aparatura polowa).

background image

Struktura systemów otwartych

Zastosowanie systemów w pełni otwartych upraszcza 
strukturę do dwu poziomów: 

•poziomu zarządzania,

•poziomu automatyzacji z urządzeniami zarządzającymi 

przepływem informacji (np. routery, wzmacniacze), 
sterownikami oraz aparaturą polową.

background image

Struktura otwartego systemu BMS (BEMS)

Poziom zarz

ądzania

Poziom komunikacji 
i sterowników
obiektowych

DDC

DDC

DDC

DDC

Router

LE

LG

LC

Wzmacniacz

LC

licznik

ciep

ła

licznik

gazu

licznik

ciep

ła

licznik

en.elek.

internet

background image

Struktura otwartego systemu BMS (BEMS)

Poziom zarz

ądzania

Poziom komunikacji 
i sterowników
obiektowych

DDC

DDC

DDC

DDC

Router

LE

LG

LC

Wzmacniacz

LC

licznik

ciep

ła

licznik

gazu

licznik

ciep

ła

licznik

en.elek.

internet

background image

Zalecane budynkowe standardy 
komunikacyjne

LonWorks:

• technologia wprowadzona na rynek przez firmę

ECHELON CORPORATION,

• jest systemem otwartym, umożliwiającym współpracę

urządzeń różnych typów i producentów,

• ponadto jest systemem o rozproszonej inteligencji,

tzn. takim, w którym sterowanie może być
zdecentralizowane.

background image

LonWorks – rozproszona inteligen

cja

• Oznacza to, że każdy z elementów jest niezależnym urządzeniem,

które ma możliwość komunikacji i współpracy z innymi urządzeniami.

• Jest to elastyczność, która pozwala rozpoczynać budowę sieci od

dwóch elementów, a kończyć na trzydziestu dwóch tysiącach.

• Konieczność rozpraszania inteligencji w systemach kontroli i

sterowania wynika z rosnącej liczby jednocześnie wykonywanych
zadań i wyeliminowania wpływu awarii jednego z elementów systemu
na pracę pozostałych elementów

lub uniknięcia zablokowania

niektórych funkcji całego systemu. Zniszczenie dowolnego elementu
nie powoduje zatrzymania pracy systemu a sąsiednie elementy mogą
przejąć niektóre jego funkcje.

background image

Topologia sieci LonWorks

•Bardzo elastyczna topologia sieci dopuszcza stosowanie 

zarówno struktury magistralowej, gwiazdy, pierścienia, a 
nawet dowolne połączenie tych układów (rys.3). 

•System LonWorks ma również przewagę wszędzie tam 

gdzie nie ma możliwości położenia nowej sieci. Swoboda 
w wyborze medium komunikacyjnego stała się hasłem 
reklamowym firmy ECHELON głoszącym, że do budowy 
systemu kontroli i sterowania w budynku w technologii 
LonWorks  można  wykorzystać istniejącą instalację 
elektryczną obniżając w ten sposób koszt okablowania 
systemowego.

background image

Topologia sieci LonWorks

 
 

 

 

 

Topologia magistrali 

Topologia dowolna 

background image

Technologia LonWorks

•Technologia LonWorks obejmuje cztery podstawowe 

płaszczyzny:

•protokół komunikacyjny LonTalk,

•mikroprocesor tzw. Neuron-Chip,

•urządzenia sprzęgające i sterujące,

•sieciowy system operacyjny LNS (ang. LonWorks Network 

Services).

background image

Technologia LonWorks

• Podstawowym elementem sieci jest Neuron-Chip.
• Neuron poprzez system operacyjny operuje pomiędzy 

wejściami/wyjściami a siecią. 

• Połączenie neuronu z medium komunikacyjnym (skrętka, linia 

energetyczna) zapewnione jest poprzez urządzenie zwane 
transceiverem (nadajnik/odbiornik). 

• Każda jednostka zawierająca neuron, transceiver i urządzenia 

wejście/wyjście nazywana jest węzłem (nodem) – rys.5.

• W przypadku sieci złożonej z wielu mediów komunikacyjnych 

konieczne jest zastosowanie urządzenia sprzęgającego te media. 
Służy do tego urządzenie zwane routerem.

• Router musi zawierać dwa transceivery umożliwiające współpracę z 

konkretnymi mediami.

background image

Struktura węzła sieci LonWorks

Proces

Transceiver

Neuron-Chip

We/wy zewnętrznej

elektroniki

Sieć LonWorks

background image

Technologia LonWorks – media komunikacyjne

Jako medium można wykorzystać:

•parę skręcaną popularnie zwaną skrętką,

•linie energetyczne niskiego i średniego napięcia,

•transmisję radiową za pośrednictwem radiomodemu,

•kabel koncentryczny,

•kabel światłowodowy,

•łącze transmisji w podczerwieni,

•łącze transmisji ultradźwiękowej.

background image

Struktura sieci LonWorks

 

Wzmacniacz 

Router 

W

ęzeł 

Interfejs 

Wzmacniacz 

W

ęzeł 

W

ęzeł 

W

ęzeł 

Segment 

Segment 

Segment 

Kana

ł 

Kana

ł 

background image

Protokół transmisji LonTalk

Protokół LonTalk jest zalecany przez Elektronics Industry 

Association jako standard do automatyzacji budynków. 
Jest on także częścią standardu automatyki budynków 
BACnet

•Obecnie protokół komunikacyjny dostępny jest jedynie w 

jednej formie - wbudowany w procesor Neuron-Chip
Wbudowanie protokołu LonTalk do procesora neuronu 
znacznie upraszcza programowanie urządzeń 
zawierających neurony i skraca czas jego przygotowania.

background image

Neuron-Chip

Neuron-Chip zawiera trzy wbudowane współpracujące ze 

sobą procesory. Dwa z nich skonfigurowane są do obsługi 
protokołu a trzeci zawiera aplikację użytkownika.

• Pierwszy procesor tzw. MAC (ang. Media Access Control

steruje dostępem do medium komunikacyjnego. Obsługuje 
transceiver i jest odpowiedzialny za kontrolę kolizji. 

Drugi procesor nazywany sieciowym zajmuje się obsługą 

zmiennych sieciowych, adresowaniem, kontrolą przepływu 
informacji, badaniem zgodności danych, diagnostyką, 
timerami, kontrolą działania funkcji sieciowych i logiką 
połączeń. 

background image

Neuron-Chip

Trzeci procesor - aplikacyjny, zawiera aplikację 

użytkownikaJak więc widać neuron stanowi zarówno 
procesor komunikacyjny jak i aplikacyjny. 

•Aplikacja użytkownika tworzona jest w rozbudowanej 

wersji języka ANSI C - tzw. NEURON C. 

•Na rynku dostępne są neurony dwóch producentów: 

Toshiba i Motorola.

background image

Neuron-Chip

•Każde urządzenie LonWorks zawiera neuron z 

wbudowanym identycznym w każdym przypadku 
protokołem komunikacyjnym LonTalk. 

•Zapewnia to, że niezależnie od producenta sterownika lub 

urządzenia sieciowego możliwa jest współpraca urządzeń.

• Pozwala to wyeliminować problem niepełnej 

kompatybilności i sprawia, że jest to w pełni otwarty 
system.

background image

Router

•W skład routera wchodzą dwa węzły zawierające po 

jednym neuronie i jednym bloku nadawczo-odbiorczym.

• Przykładowy router łączący dwa kanały różnego typu 

pokazano na rys.

Router 

W

ęzły 

Kana

ł typu TP/FT - 10 

Kana

ł typu TP/XF- 1250 

background image

Router

•Routery spełniają dwie funkcje:
•Służą do transformacji sygnałów pomiędzy różnymi 

mediami przesyłu (do łączenia kanałów o różnych 
pojemnościach i topologii). W przypadku kanałów tego 
samego typu jest on wzmacniaczem pomiędzy węzłami po 
obu stronach routera.

•Redukują tłok komunikacyjny w sieci. Router „słucha” 

wszystkich komunikatów w kanale, jeżeli są adresowane 
po tej samej stronie routera nie robi nic. Jeżeli są 
adresowane do węzłów po drugiej stronie routera, 
wówczas wzmacnia je i przesyła do drugiego kanału. W 
ten sposób liczba komunikatów przesyłana do drugiego 
kanału jest redukowana.

background image

Zmienne sieciowe 

Zmienne sieciowe w LonWorks  są używane do 

przesyłania danych pomiędzy węzłami. 

•Dla każdego urządzenia przyłączonego do sieci producent 

narzuca typ zmiennych sieciowych. Są one częścią 
protokołu komunikacyjnego węzła. 

•Dane wysyłane przez węzeł mogą być odebrane tylko 

przez zmienną wejściową tego samego typu innego węzła.

• Proces łączenia zmiennych wyjściowych z tego samego 

typu zmiennymi wejściowymi nazywa się powiązaniem 
(ang. binding). 

background image

Zmienne sieciowe 

•W celu umożliwienia wymiany informacji pomiędzy 

urządzeniami różnych producentów wprowadzono 
standaryzację zmiennych sieciowych. 

•Skrótem tego standardu jest nazwa SNWT (ang. Standard 

Network Variables Type). 

•Producenci urządzeń pracujących w standardzie LonWorks 

powołali międzybranżowe stowarzyszenie użytkowników 
LonWorks o nazwie LonMark Interoperability Association. 
Produkty oznaczone znakiem LonMark (rys7) zapewniają 
interoperacyjność systemu LonWorks.

background image

SNVT–Masterlist

•Stowarzyszenie LonMark utworzyło listę standardowych 

zmiennych sieciowych SNVT–Masterlist

Wyciąg z SNVT-Masterlist wg LonMark

SNVT-Typ 

Wielkość 

Jednostka 

Zakres 

Rozdzielczość 

SNVT_index 

SNVT_amp 

prąd 

Amper 

-32 767…+32 737 

1 A 

SNVT_date_time 

czas doby 

HH:MM:SS 

00:00:00…23:59:59 

1 s 

12 

SNVT_elec_kwh 

energia elektr. 

kWh 

0…65 535 

1 kWh 

13 

SNVT_temp 

temperatura 

°C 

-274..6279,5 

0,1 °C 

39 

SNVT_lev_percent 

stopień otwarcia 

-163,4…+163,83 

0,005 

81 

SNVT_temp_p 

temperatura 

°C 

-273,17…+327,66  

0,01 °C 

105 

 

background image

Przykład działania sieci LonWorks

T

Sie

ć LonWorks

W

ęzeł

„regulator”

W

ęzeł

„si

łownik”

W

ęzeł

„czujnik”

SNVT_temp

SNVT_lev_percent

Czujnik temperatury

Zawór z si

łownikiem

background image

Działanie sieci LonWorks zastosowanej w układzie automatycznej 
regulacji temperatury powietrza w pomieszczeniu

•Sieć składa się z trzech węzłów: regulatora, 

inteligentnego czujnika temperatury powietrza oraz 
inteligentnego siłownika zaworu. 

•„Inteligentny czujnik” jest urządzeniem 

mikroprocesorowym, które powstaje w wyniku połączenia 
aktywnego czujnika (przetwornika) temperatury (np. o 
standardowym wyjściu analogowym napięciowym 0...10 V) 
z węzłem typu LonWorks. 

•Podobnie „inteligentny siłownik” składa się z siłownika 

elektrycznego oraz węzła typu LON.

background image

Działanie sieci LonWorks zastosowanej w układzie 
automatycznej regulacji temperatury powietrza w 
pomieszczeniu

•W opisywanym przykładzie węzeł o nazwie „czujnik” 

wysyła zmierzoną wartość regulowaną temperatury y

m

jako zmienną standardową typu SNVT_temp do węzła 
„regulator”, który oblicza wartość sygnału sterującego 
przesyła go w postaci zmiennej standardowej  
SNVT_lev_percent do węzła o nazwie „siłownik”, 
powodując odpowiednie nastawienie stopnia otwarcia 
przyłączonego do niego zaworu regulacyjnego.

background image

Struktura funkcyjna BEMS

Pomiar

parametrów

klimatu

Pomiar zużycia

energii 

i mediów

System

automatyki

budynkowej

Kalendarz serwisowy

Rozliczenia za zużycie

Optymalizacja

Ograniczanie zużycia

Dostosowanie dostaw

Harmonogram pracy

Obsługa techniczna

ALARMY

RAPORTY

INFO

STEROWANIE

i REGULACJA

MONITORING

ZARZĄDZANIE

ENERGIĄ

background image

Modelowanie energetyczne budynków 
- model zużycia energii

TYPOWANIE 

TYPOWANIE 

I SYMULACJA

I SYMULACJA

PRZEDSIĘWZIĘĆ

PRZEDSIĘWZIĘĆ

ENERGOOSZCZĘDNYCH

ENERGOOSZCZĘDNYCH

MODELOWANIE

MODELOWANIE

ZAPOTRZEBOWANIA

ZAPOTRZEBOWANIA

NA ENERGIĘ I MEDIA

NA ENERGIĘ I MEDIA

ENERGTYCZNE

ENERGTYCZNE

PRZEWIDYWANIE 

PRZEWIDYWANIE 

EFEKTU

EFEKTU

CZYNNOŚCI

CZYNNOŚCI

ENERGOOSCZĘDNYCH

ENERGOOSCZĘDNYCH

STEROWANIE 

STEROWANIE 

W OPARCIU

W OPARCIU

O SPRAWNY MODEL

O SPRAWNY MODEL

MATEMATYCZNY

MATEMATYCZNY

BEMS

BEMS

MODEL

ZUŻYCIA ENERGII 

W BUDYNKU

background image

Modelowanie energetyczne budynków

1. Modele w warunkach ustalonych (Steady State).

2. Modele o uproszczonej dynamice (Simple Dinami).

3. Modele odpowiedzi budynku (Response Function).

4. Modele numeryczne (Numerical).

5. Analogowe modele elektryczne (Electrical Analogue).

Modele autorskie i adaptowane

background image

Modele numeryczne

98 programów symulacyjnych jest rekomendowanych 
przez Department of Energy (USA) w tym:

1. DesignBuilder 
2. ECOTECT 
3. EnergyPlus
4. ESP-r
5. EDSL TAS 

background image

SYSTEM BEMS

SYSTEM BEMS

EMULATOR

EMULATOR

Struktura BEMS wykorzystującego 

emulator obiektu 

Model

matematyczny

Wyniki

symulacji

Oprogramowanie 

poziomie sterowników

Oprogramowanie 

aplikacyjne 

algorytmów 

cz

ąstkowych 

zarz

ądzania energią 

w budynku na 

poziomie stacji 

operatorskich i na 

poziomie sterowników

je

d

n

o

 u

rz

ąd

z

e

n

ie

 (

k

o

m

p

u

te

r)

Dane

do

oblicze

ń

Stacja 

operatorska 

BEMS

Sterownik 
obiektowy

Sterownik 
obiektowy

Sterownik 
obiektowy

Opomiarowanie

obiektowe

Opomiarowanie

obiektowe

Opomiarowanie

obiektowe

Interface

background image

Zarządzanie zużyciem energii - poziom sterowników

Obni

żenie nocne - programy 

czasowe

Optymalny czas startu/stopu

Pasmo zerowej energii

Ch

łodzenie nocne

Kontrola obecno

ści

Obecno

ść

Optymalny
czas startu

Oszcz

ędności 

energii

Noc

Noc 

Czas

Optymalny

czas stopu

Frost

TEMP.

Tryb nocny

Tryb dy

żurny

Tryb komfortowy

2
2

0
0

2

4

6

8

1
0

1
2

1
4

1
6

1
8

2
0

2
2

0
0

2

10

11 12

Wp

ływ czujnika 

obecno

ści na 

program czasowy

background image

Optymalizacja temp. zasilania

Kontrola CO

2  

Kontrola jako

ści powietrza (VOC)

“Obcinanie” zu

życia szczytowego

Kontrola entalpii (T i RH) - recyrkulacja

Sterowanie o

świetleniem

Czas

Temperatura  zewn

ętrzna

T

e

m

p

e

ra

tu

ra

 w

o

d

y

Temperatura zewn

ętrzna

Lato

Zima

N

a

s

ta

w

a

 t

e

m

p

.

Z

u

ży

c

ie

 e

n

e

rg

ii 

e

le

k

tr

y

c

z

n

e

j

Ograniczenie

górne

Zarz

ądzanie zużyciem energii 

Zarz

ądzanie zużyciem energii -- poziom sterowników

poziom sterowników

background image

Oprogramowanie aplikacyjne

Na poziomie zarządzania system zarządzający energią między innymi:
- planowo obniża parametry komfortu dla określonych stref regulacji w
budynku,
- programowo zmniejsza wydajność lub wyłącza określone instalacje
energetyczne według zadanego priorytetu ważności, sekwencyjnie lub
rotacyjne, uwzględniając dopuszczalną częstotliwość załączeń i
wyłączeń,
- przy długotrwałym deficycie energii automatycznie załącza określone
instalacje po upływie dopuszczalnego czasu ich wyłączenia i przesuwa
wyłączenie na inne,
- załącza do ruchu rezerwowe źródła energii,
- przywraca założone nastawy oraz programowo załącza odbiory
energetyczne natychmiast gdy to jest możliwe.

background image

PARAMETRY

KLIMATU 

ZEWNĘTRZNEGO

CENTRALE

KLIMATYZACYJNE

LABORATORIA

BADAWCZE

WĘZŁY

CIEPŁOWNICZE

STACJE

OPERATORSKIE

POMIAR ZUŻYCIA

MEDIÓW

Przykład systemu - BEMS C-6

TEMPERATURY

WEWNĘTRZNE

background image

Układ przygotowania c.w.u.

Ograniczenie zużycia ciepła przez dostosowanie czasu 
pracy układu c.w.u. i cyrkulacji:

 

0

0,01

0,02

0,03

0,04

12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12

Godzina

E

n

e

rg

ia

G

J

0

50

100

150

200

R

o

z

b

c

.w

.u

.,

 d

m

3

Rozbiór c.w .u. dm3

Energia cieplna GJ

 

0

0,01

0,02

0,03

0,04

12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12

Godzina

E

n

e

rg

ia

G

J

0

50

100

150

200

R

o

z

b

c

.w

.u

.,

 d

m

3

Rozbiór c.w .u. dm3

Energia cieplna GJ

background image

Układ przygotowania c.w.u.

Ograniczenie zużycia ciepła przez dostosowanie czasu 
pracy układu c.w.u. i cyrkulacji:

 

0

0,01

0,02

0,03

0,04

12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12

Godzina

E

n

e

rg

ia

G

J

0

50

100

150

200

R

o

z

b

c

.w

.u

.,

 d

m

3

Rozbiór c.w .u. dm3

Energia cieplna GJ

 

0

0,01

0,02

0,03

0,04

12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12

Godzina

E

n

e

rg

ia

G

J

0

50

100

150

200

R

o

z

b

c

.w

.u

.,

 d

m

3

Rozbiór c.w .u. dm3

Energia cieplna GJ

 

0

0,01

0,02

0,03

0,04

12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12

Godzina

E

n

e

rg

ia

G

J

0

50

100

150

200

R

o

z

b

c

.w

.u

.,

 d

m

3

Rozbiór c.w .u. dm3

Energia cieplna GJ

 

24h

14,2

24h

13,7

BEMS

10,8

BEMS

9,8

0

2

4

6

8

10

12

14

16

Tydzie

ń 1

Tydzie

ń 2

E

n

e

rg

ia

G

J

76%

72%

 

6

0

,0

5

5

,0

4

2

,9

5

7

,5

5

1

,7

4

8

,2

4

4

,7

4

0

,8

4

1

,5

4

7

,9

5

7

,4

5

7

,6

4

6

,3

4

2

,6

2

9

,3

4

4

,3

3

8

,0

3

4

,9

3

1

,0

2

7

,1

2

8

,3

3

4

,3

4

4

,2

4

4

,0

23%

22%

32%

23%

26%

27%

31%

34%

32%

29%

23%

24%

0

10

20

30

40

50

60

70

sty

lut

mar

kw i

maj

cze

lip

sie

w rz

pa

ź

lis

gru

E

n

e

rg

ia

G

J

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

40%

24h

BEMS

Oszcz

ędność %

background image

Ograniczenie zużycia ciepła

4904

4493

4185

100%

92%

85%

0

1000

2000

3000

4000

5000

6000

2003/2004

2004/2005

2005/2006

Z

u

ży

c

ie

 e

n

e

rg

ii 

c

ie

p

ln

e

j,

 G

J

75%

80%

85%

90%

95%

100%

105%

Zu

życie energii cieplnej, GJ

Warto

ść procentow a

Zużycie ciepła w budynku C-6 w trzech kolejnych sezonach pracy BEMS C-6,

sprowadzone do warunków sezonu 2003/2004.

background image

Uzyskane oszczędności

W sezonie badawczym 2005/2006 dzięki BEMS C-6 
uzyskano następujące oszczędności:

Stanowi to 8,3% rocznych kosztów energii dla cz

ęści wysokiej budynku C-6.

Lp 

Cel 

Energia 

cieplna 

Energia 

elektryczna 

Razem 

1.  Osłabienia c.o. w święta i długie 

weekendy (307 godzin) 

5 069,75 zł 

141,83 zł 

5 211,58 zł 

2.  Korekta mocy c.o. od nasłonecznienie 

w strefie zachodniej 

5 572,47 zł 

-   zł 

5 572,47 zł 

3.  Wyłączenia c.w.u. w godzinach 

22:00-5:00 

5 978,70 zł 

122,64 zł 

6 101,34 zł 

4.  Osłabienie zasilania w ciepło 

wentylacji w godzinach 19:00-7:00 

1 442,45 zł 

360,00 zł 

1 802,45 zł 

 

 

 

 

18 687,84 zł 

 

background image

Wnioski

1. Opracowane algorytmy regulacji i modele energetyczne BEMS C-6

doskonale nadają się do zastosowania w innych obiektach.

background image

Wnioski

2. Budowa

BEMS

nie

oznacza

automatycznego

osiągania

oszczędności. Dla uzyskania właściwych efektów wymagana jest

świadoma obsługa systemu.

3. Najlepsze efekty daje cykliczna analiza danych, właściwe

wnioskowanie

i

ciągłe

poszukiwanie

nowych

możliwości

oszczędzania energii.

4. Standardowym postępowaniem jest dostosowywanie systemu

BEMS do rzeczywistego obiektu przez pierwszy sezon pracy.

5. W Polsce niestety najczęściej eksploatacja BEMS sprowadzana

jest jedynie do funkcji monitoringu. Rosnące ceny energii

zapewne w niedługim czasie przyczynią się do właściwego

wykorzystania możliwości BEMS.

background image

Dziękuję za uwagę