background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
      NARODOWEJ 

 
 
 
 
 
 
 
Anna Derbis 
 
 
 
 

Sporządzanie i ekspedycja zup oraz sosów 512[02].Z2.03 

 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1

Recenzenci: 
mgr Jolanta Gniewek 
mgr inŜ. Danuta Wolarczyk 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inŜ. Ewa Superczyńska 
 
 
Konsultacja: 
dr Justyna Bluszcz 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  512[02].Z2.03 
„Sporządzanie i ekspedycja zup oraz sosów”, zawartego w modułowym programie nauczania 
dla zawodu Kucharz 512[02]. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2

SPIS TREŚCI  

 
1.  Wprowadzenie 

0

3 

2.  Wymagania wstępne 

0

5 

3.  Cele kształcenia 

0

6 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

0

7 

5.  Ćwiczenia 

11 

5.1. Podstawowe wiadomości o zupach i sosach. Zastosowanie zup i sosów 

Ŝywieniu 

11 

5.1.1.  Ćwiczenia 

11 

5.2. Sporządzanie i zastosowanie wywarów. Sporządzanie i podawanie  

zup czystych 

15 

5.2.1.  Ćwiczenia 

15 

5.3. Sporządzanie i podawanie zup podprawianych i kremów 

18 

5.3.1.  Ćwiczenia 

18 

5.4. Sporządzanie i podawanie sosów gorących 

22 

5.4.1.  Ćwiczenia 

22 

5.5. Sporządzanie i podawanie sosów zimnych 

26 

5.5.1.  Ćwiczenia 

26 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

29 

7.  Literatura 

41 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3

1. WPROWADZENIE 

 

W poradniku zamieszczono: 

− 

wymagania wstępne, 

− 

wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć, 

− 

przykładowe scenariusze zajęć, 

− 

propozycje  ćwiczeń,  które  mają  na  celu  wykształcenie  u  uczniów  umiejętności 
praktycznych, 

− 

wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  róŜnymi  metodami 

ze szczególnym uwzględnieniem: 

− 

pokazu z objaśnieniem, 

− 

instruktaŜu, 

− 

ć

wiczeń praktycznych. 

Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróŜnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

W  celu  przeprowadzenia  sprawdzianu  wiadomości  i  umiejętności  ucznia,  nauczyciel 

moŜe  posłuŜyć  się  zamieszczonym  w  rozdziale  6  zestawem  zadań  testowych  wielokrotnego 
wyboru. 

W tym rozdziale podano równieŜ: 

− 

plan testu w formie tabelarycznej, 

− 

punktacje zadań, 

− 

propozycje norm wymagań, 

− 

instrukcję dla nauczyciela, 

− 

instrukcję dla ucznia, 

− 

kartę odpowiedzi, 

− 

zestaw zadań testowych. 
 
 

Bezpieczeństwo i higiena pracy 

 
W  czasie  pobytu  w  pracowni  naleŜy  bezwzględnie  zwrócić  uwagę  na  przestrzeganie 

regulaminów,  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  oraz  instrukcji  przeciwpoŜarowych, 
wynikających z rodzaju wykonywanych prac. Z przepisami tymi naleŜy zapoznawać uczniów 
od początku trwania nauki i powinno się je bezwzględnie stosować.  

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4

  

 

 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Schemat układu jednostek modułowych

 

 

 
 
 
 

 

Moduł 512[02].Z2 

Produkcja i ekspedycja potraw 

512[02].Z2.04 

Sporządzanie i ekspedycja 

potraw z jaj, mleka  

oraz jego przetworów 

512[02].Z2.02 

Sporządzanie i ekspedycja 

potraw z mąki oraz kasz 

512[02].Z2.03 

Sporządzanie i ekspedycja 

zup oraz sosów 

512[02].Z2.01 

Sporządzanie i ekspedycja potraw 

z owoców, warzyw, ziemniaków 

oraz grzybów 

512[02].Z2.05 

Sporządzanie i ekspedycja 

potraw z mięsa zwierząt 

rzeźnych oraz dziczyzny 

512[02].Z2.08 

Sporządzanie i podawanie 

napojów zimnych oraz gorących 

512[02].Z2.09 

Sporządzanie i podawanie 

zakąsek zimnych oraz gorących 

512[02].Z1.06 

Sporządzanie i ekspedycja 

potraw z drobiu, ryb oraz 

owoców morza 

512[02].Z2.07 

Sporządzanie i ekspedycja 

wyrobów ciastkarskich oraz 

kulinarnych z ciast 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

5

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE

 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

− 

korzystać z róŜnych źródeł informacji, 

− 

posługiwać się technologią informacyjną, 

− 

organizować stanowisko pracy z zachowaniem zasad ergonomii, 

− 

prowadzić proste obliczenia matematyczne, 

− 

przeliczać jednostki masy, 

− 

scharakteryzować wartość odŜywczą mąki,  

− 

scharakteryzować wartość technologiczną mąki, 

− 

wyjaśnić przemiany fizykochemiczne zachodzące w mące podczas obróbki termicznej, 

− 

scharakteryzować  wartość  odŜywczą  i  technologiczną  warzyw,  owoców,  ziemniaków, 
grzybów, 

− 

przeprowadzić obróbkę wstępną i cieplną warzyw, owoców, ziemniaków, grzybów. 

  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

6

3.  CELE KSZTAŁCENIA 

 
W wyniku realizacji ćwiczeń podanych w poradniku uczeń powinien umieć: 

−−−−    

dokonać klasyfikacji wywarów, zup i sosów, 

−−−−    

określić zastosowanie zup i sosów w Ŝywieniu, 

−−−−    

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, 

−−−−    

zastosować zasady higieny w procesie produkcyjnym, 

−−−−    

określić warunki i zastosować zasady przechowywania zup i sosów, 

−−−−    

sporządzić zapotrzebowanie na surowce i półprodukty do produkcji zup i sosów, 

−−−−    

dokonać oceny jakości surowców stosowanych w procesie sporządzania zup i sosów, 

−−−−    

dobrać maszyny i urządzenia do wielkości produkcji, 

−−−−    

obsłuŜyć  i  dokonać  konserwacji  maszyn  oraz  urządzeń  stosowanych  w  procesie 

sporządzania zup i sosów, 

−−−−    

posłuŜyć się sprzętem kuchennym,  

−−−−    

sporządzić podstawowe wywary, 

−−−−    

sporządzić i podać zupy gorące, 

−−−−    

sporządzić i podać zupy zimne, 

−−−−    

zastosować metody zagęszczania zup i sosów, 

−−−−    

dobrać i sporządzić dodatki do zup czystych i zagęszczanych, 

−−−−    

sporządzić i podać sosy gorące,  

−−−−    

sporządzić i podać sosy zimne, 

−−−−    

sporządzić zupy i sosy charakterystyczne dla kuchni staropolskiej i regionalnej, 

−−−−    

sporządzić zupy i sosy charakterystyczne dla kuchni innych narodów, 

−−−−    

dokonać oceny organoleptycznej sporządzonych zup i sosów,  

−−−−    

dobrać naczynia i technikę podania zup oraz sosów, 

−−−−    

zagospodarować odpady poprodukcyjne i pokonsumpcyjne, 

−−−−    

zastosować przepisy sanitarno-epidemiologiczne, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony 

przeciwpoŜarowej oraz ochrony środowiska,  

−−−−    

skorzystać z róŜnych źródeł informacji. 

 

 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

7

4.  PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

 

Osoba prowadząca …………………………………….…………. 
Modułowy program nauczania:   Kucharz 512[02]  
Moduł: 

Produkcja i ekspedycja potraw 512[02].Z2 

Jednostka modułowa: 

Sporządzanie i ekspedycja zup oraz sosów 512[02].Z2.03 

Temat: Klasyfikacja wywarów i zup.  

Cel ogólny: nabycie umiejętności klasyfikacji wywarów i zup.  

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

− 

rozróŜnić wywary, 

− 

dokonać podziału zup. 

 
Metody nauczania–uczenia si
ę:  

− 

praca z tekstem drukowanym, 

− 

pogadanka. 
 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

− 

praca w parach, 

− 

praca indywidualna. 
 

Czas:  2 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

literatura, 

− 

foliogramy klasyfikacji zup, 

− 

foliogramy klasyfikacji wywarów, 

− 

arkusze papieru formatu A1, 

− 

pisaki kolorowe, 

− 

kolorowe kartki formatu A4, 

− 

stanowiska komputerowe z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką. 
 

Przebieg zajęć
1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 
3.  Omówienie  podstawowych  składników  kaŜdej  zupy  ze  szczególnym  uwzględnieniem 

róŜnic  w  wywarach  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  róŜnice  w  sposobach  zagęszczania  zup, 
temperaturze  ich  podawania  i  sposobach  podawania.  Konieczne  jest  odwołanie  się  do 
dotychczasowych  doświadczeń  uczniów  w  zakresie  znajomości  zup,  ich  rodzajów 
i  sposobów  podawania  czy  stosowanych  narzędzi,  maszyn  i  urządzeń  do  ich 
sporządzania. 

4.  Realizacja tematu  

Uczniowie  pracują  w  parach,  wyszukują  receptury  6  róŜnych zup, porównują ich składy 

surowcowe,  techniki  wykonania  i  zagęszczania  i  dobierają  sposoby  podawania,  narzędzia, 
sprzęt i urządzenia do ich sporządzania. Wypełniają wzorcową tabelkę 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

8

 

Tabela 1. Analiza receptur róŜnych zup, dobór sposobu podawania i wyposaŜenia do ich sporządzania  

Nazwa 

zupy 

Wywar 

Składnik 

główny 

Podprawa 

Przyprawy 

Sposób 

podania 

Maszyny, 

urządzenia, 

sprzęt, 

narzędzia 

 

 

 

 

 

 

 

 
Wypełnione  tabelki  prezentują  i  omawiają  na  forum.  Do  zeszytu  sporządzają  notatki 

zawierające tabele i innymi przykładami zup niŜ sami opracowali. 

 

Zakończenie zajęć 
Nauczyciel  podsumowuje  przebieg  zajęć,  wskazując  na  zaangaŜowanie  uczniów  w  ich 
realizację  i uzyskane  efekty,  a  szczególnie przydatność wykonanych ćwiczeń do opanowania 
nowej wiedzy i dalszej pracy w jednostce modułowej. 
 
Praca domowa 
Wyszukaj przynajmniej dwa przepisy na zupy z kuchni staropolskiej i regionalnej. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zako
ńczonych zajęciach 
Wypowiedzi  uczniów  podsumowujące ćwiczenia stanowią źródło informacji dla nauczyciela 
o ich zaangaŜowaniu i wkładzie pracy w realizację zagadnienia. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

9

Scenariusz zajęć 2 

 

Osoba prowadząca …………………………………….…………. 
Modułowy program nauczania:   Kucharz 512[02]  
Moduł: 

Produkcja i ekspedycja potraw 512[02].Z2 
Jednostka  modułowa:  Sporządzanie  i  ekspedycja  zup  oraz 
sosów 512[02].Z2.03 

Temat: Przechowywanie surowców, półproduktów i gotowych zup.  

Cel ogólny: nabycie umiejętności przechowywania surowców, półproduktów i gotowych zup. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

− 

dobrać warunki przechowywania do poszczególnych grup surowców, 

− 

dobrać warunki przechowywania do półproduktów i gotowych zup, 

− 

zachować  warunki  bhp  w  przechowywaniu  surowców,  półproduktów  i  gotowych 
wyrobów.  
 

Metody nauczania–uczenia się:  

− 

pogadanka, 

− 

instruktaŜ, 

− 

praca z tekstem, 

− 

sporządzenie notatki. 
 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

− 

praca indywidualna, 

− 

praca w parach. 
 

Czas:  2 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

literatura, 

− 

receptury zup, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

lub komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką. 
 

Przebieg zajęć
1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Nawiązanie  do  tematu,  omówienie  celów  zajęć  ze  szczególnym  zwróceniem  uwagi 

na zachowanie  higieny  w  przechowalnictwie.  Omówienie  surowców,  półproduktów  do 
sporządzania  zup  i  gotowych  zup  pod  kątem  zachowania  ich  wartości  odŜywczej  i  cech 
organoleptycznych w trakcie przechowywania. 

3.  Realizacja tematu 

Uczniowie  wykorzystują  receptury  zup  z  poprzedniego  ćwiczenia.  Powinni  wypisać  z 

kaŜdej  receptury  surowce,  otrzymywane  z  nich  półprodukty  oraz  warunki  ich 
przechowywania.  W  tabeli  wpisuje  się  takŜe  ewentualne  zagroŜenia  dla  zdrowia 
spowodowane  złym  przechowywaniem  danego  surowca,  półproduktu  lub  gotowej  zupy.  W 
poniŜszej tabeli znajduje się przykład wypełnienia. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10

Tabela 2. Przechowywanie surowców, półproduktów i gotowych zup 

Przechowywanie 

Nazwa zupy 

surowców 

półproduktów 

gotowego 

wyrobu 

Wpływ na wartość 

odŜywczą / zagroŜenia dla 

zdrowia wskutek złego 

przechowywania 

Marchew - w maga-
zynie warzyw lub 
mro
Ŝona w chłodni 

Marchew pokrojona- w 
chłodnym i ciemnym 
miejscu lub chłodni 

ObniŜenie wartości odŜywczej, 
rozwój szkodliwej mikroflory, 
zatrucia pokarmowe  

 

 

 

 

 

 

Natychmiast po 
zagotowaniu 
schłodzi
ć i 
podgrzewa
ć 
tylko zamówio-
ne ilo
ści 

 

 
Zako
ńczenie zajęć 
Nauczyciel  podsumowuje  przebieg  zajęć  wskazując  na  zaangaŜowanie  uczniów 
w ich realizację  i uzyskane  efekty,  a  szczególnie  przydatność  przeprowadzonej  analizy  w 
uświadomienie 

konsekwencji 

nieprawidłowego 

przechowywania 

produkcji 

gastronomicznej.  

 

Praca domowa 
Utrwalenie opanowanego materiału.  

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach 
Wypowiedzi uczniów nt. realizacji zadania i stopnia jego trudności. 

 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11

5.  ĆWICZENIA 

 

5.1. 

Podstawowe  wiadomości  o  zupach  i  sosach.  Zastosowanie 
zup i sosów w 
Ŝywieniu  

 

5.1.1.  Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Wyszukaj receptury 6 róŜnych zup, porównaj ich składy surowcowe, techniki wykonania 

i  zagęszczania  i  dobierz  sposoby  podawania,  narzędzia,  sprzęt  i  urządzenia  do  ich 
sporządzania.   

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób  jego 

wykonania. Proponuje się, aby uczniowie pracowali w parach. NaleŜy udostępnić im literaturę 
lub Internet,  w  których  mogą  wyszukać  receptury  zup.  Efektem  pracy  powinno  być 
zestawienie w tabeli 1. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury,  
2)  wyszukać w literaturze (i w Internecie) receptury róŜnych zup, 
3)  przeanalizować  wybrane  receptury  pod  kątem  róŜnic  w  składzie,  technice  wykonania  

i  zagęszczania,  dobrać  narzędzia,  sprzęt  i  urządzenia  do  sporządzenia  wybranych  zup 
(tabela 1), 

4)  porównać wybrane zupy ze schematami klasyfikacji zup, 
5)  zaprezentować na forum grupy wyniki pracy. 

 

Tabela 1. Analiza receptur róŜnych zup, dobór sposobu podawania i wyposaŜenia do ich sporządzania  

Nazwa 

zupy 

Wywar 

Składnik 

główny 

Podprawa 

Przyprawy  Sposób 

podania 

Maszyny, urządzenia, 

sprzęt, narzędzia 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

praca z tekstem.  

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

schemat klasyfikacji zup i wywarów, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

arkusze papieru formatu A1, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką. 

 

Ćwiczenie 2 

Do  wybranych  w  poprzednim  ćwiczeniu  zup  zaproponuj  sposoby  przechowywania 

półproduktów 

gotowych 

wyrobów 

ze 

szczególnym 

uwzględnieniem 

skutków 

przechowywania dla wartości odŜywczej. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12

 
Wskazówki do realizacji  
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania. Proponuje się, aby uczniowie pracowali w parach. NaleŜy udostępnić im literaturę 
lub Internet,  w  których  mogą  wyszukać  wartość  odŜywczą  składników  zup  oraz  znaleźć 
informacje o ich przechowywaniu. Efektem pracy powinno być zestawienie w tabeli 2. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury,  
2)  przeanalizować skład surowcowy wybranych zup pod kątem moŜliwości przechowywania 

poszczególnych surowców i półproduktów oraz gotowych wyrobów, 

3)  zapisać wnioski w tabeli 2, 
4)  zaprezentować wnioski na forum grupy. 

 
Tabela 2. Przechowywanie surowców, półproduktów i gotowych zup 

Przechowywanie 

Nazwa zupy 

surowców 

półproduktów 

gotowego 

wyrobu 

Wpływ na wartość 

odŜywczą / zagroŜenia dla 

zdrowia 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

instruktaŜ, 

− 

praca z tekstem, 

− 

sporządzenie notatki. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptury zup, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

lub komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką. 

 

Ćwiczenie 3 

Oblicz  zapotrzebowanie  na  surowce  do  sporządzania  zup  wg  wybranych  wcześniej 

receptur, jeŜeli konieczne będzie sporządzenie 30 i 45-krotnie więcej porcji.  

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  pracowali  indywidualnie.  Efektem  pracy  powinno 
być  zestawienie  w  tabeli  3.  NaleŜy  zwrócić  uwagę,  aby  uczniowie  wypisali  wszystkie 
składniki wchodzące w skład poszczególnych zup i dokonali odpowiednich obliczeń. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury,  
2)  przeanalizować skład surowcowy zup, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13

3)  obliczyć zapotrzebowanie na surowce dla 30 i 45-krotnie większej liczby porcji, 
4)  zaprezentować wyniki obliczeń na forum 

 
Tabela 3. Obliczenie zapotrzebowania na składniki zupy 

Nazwa 

zupy 

Składniki 

wg 

receptury 

Ilość 
składnika 

Jednostka  Ilość składnika dla 

dla 30- krotnie 

większej liczby 

porcji 

Ilość składnika dla 

dla 45- krotnie 

większej liczby 

porcji 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zalecane metody nauczania - uczenia się: 

− 

instruktaŜ, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z tekstem, 

− 

sporządzenie notatki. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

kalkulator, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

lub komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką. 

 

Ćwiczenie 4 

Wyszukaj  receptury  4  róŜnych  sosów,  porównaj  ich  składy  surowcowe,  techniki 

wykonania i zagęszczania i zaproponuj ich zastosowanie.   

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania. Proponuje się, aby uczniowie pracowali w parach. NaleŜy udostępnić im literaturę 
w pracowni lub Internet, w których mogą wyszukać receptury sosów. Efektem pracy powinno 
być  sporządzenie  przez  kaŜdą  parę  zestawienia  w  formie  tabelarycznej  wg  wzoru  (tabela  4). 
Uczniowie  powinni  teŜ  dobrać  sposób  podania  sosu  wskazując  do  jakiej  potrawy  moŜna  go 
zastosować. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury,  
2)  wyszukać w literaturze (lub w Internecie) receptury róŜnych sosów, 
3)  przeanalizować wybrane 4 receptury pod kątem róŜnic w składzie i technice wykonania i 

zagęszczania i zaproponować ich zastosowanie (tabela 4), 

4)  porównać wybrane sosy ze schematami klasyfikacji sosów, 
5)  zaprezentować na forum grupy wyniki pracy. 

 
Tabela 4. Analiza receptur sosów i ich zastosowanie 

Nazwa sosu 

Wywar 

Składnik 

główny 

Podprawa 

Przyprawy 

Zastosowanie 

sosu 

 

 

 

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

praca z tekstem. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

schemat klasyfikacji sosów, 

− 

receptury sosów, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką. 

 
Ćwiczenie 5 

Scharakteryzuj  budowę,  zasadę  działania  i  sposób  uŜytkowania  kotłów  warzelnych 

wykorzystując informacje zebrane z róŜnych źródeł.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania. Proponuje się, aby uczniowie pracowali w parach. NaleŜy udostępnić im literaturę 
lub  Internet,  w  których  mogą  wyszukać  informacje  o  kotłach  warzelnych.  Efektem  pracy 
powinien  być  komplet  informacji  o  budowie,  zasadzie  działania  i  sposobie  uŜytkowania 
kotłów warzelnych. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury,  
2)  wyszukać w Internecie informacji nt. kotłów warzelnych, 
3)  przygotować opis urządzenia, zasady działania, sposobu uŜytkowania i konserwowania, 
4)  określić moŜliwe wydajności pracy urządzenia, 
5)  zaprezentować zebrane informacje na forum grupy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

praca z tekstem. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką. 

 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15

5.2. 

Sporządzanie  i  zastosowanie  wywarów.  Sporządzanie 
i podawanie zup czystych  

 

5.2.1.  Ćwiczenia  

 

Ćwiczenie 1 

Sporządź  zupę  czystą  na  wywarze  z  warzyw  wg  wybranej  z  literatury  receptury  

(np. barszcz). 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania,  a  szczególnie  zwrócić  uwagę  na  zachowanie  higieny  i  bezpieczeństwa 
w sporządzaniu  zupy  czystej.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  pracowali  w parach.  Efektem 
pracy  powinna  być  gotowa  zupa  czysta  i  zaprezentowanie  jej  na  forum  klasy.  Ćwiczenie  to 
powinno być połączone z ćwiczeniem 3, w którym wykonuje się dodatki do zup. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury oraz wyszukać recepturę,  
2)  przygotować stanowisko pracy, 
3)  przygotować odpowiednie maszyny i urządzenia,  
4)  dokonać oceny jakości przygotowanych surowców, 
5)  odwaŜyć surowce, 
6)  surowce zalać odmierzoną ilością wody i gotować wywar, 
7)  przygotować składnik główny i dodać do wywaru, 
8)  zupę przyprawić, 
9)  zupę wyporcjować, 
10)  zaprezentować gotową potrawę na forum grupy, 
11)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną wykonanej potrawy 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia,literatura, 

− 

receptura zupy, 

− 

surowce zgodnie z recepturą, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania zupy, 

− 

talerz głęboki, talerz płytki, łyŜka stołowa lub bulionówka.  
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16

Ćwiczenie 2 

Sporządź  zupę  czystą  na  wywarze  z  mięsa  i  kości  wg  wybranej  z  literatury  receptury  

(np. rosół). 

 

Wskazówki do realizacji 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania,  a  szczególnie  zwrócić  uwagę  na  zachowanie  higieny  i  bezpieczeństwa  podczas 
obróbki wstępnej i cieplnej. Proponuje się, aby uczniowie pracowali w parach. Efektem pracy 
powinna  być  gotowa  zupa  i zaprezentowanie  jej  na  forum  klasy.  Ćwiczenie  to  wiąŜe  się  z 
ć

wiczeniem 3, w którym sporządzane są dodatki do zup. 

 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury oraz wyszukać recepturę,  
2)  przygotować stanowisko pracy: narzędzia, sprzęt i urządzenia, 
3)  dokonać oceny jakości przygotowanych surowców 
4)  odwaŜyć surowce, 
5)  surowce zalać odmierzoną ilością wody i gotować wywar, 
6)  przygotować składnik główny i dodać do wywaru, 
7)  zupę przyprawić, 
8)  zupę wyporcjować, 
9)  zaprezentować gotową potrawę na forum grupy, 
10)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną wykonanej potrawy, 
11)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura zupy czystej, 

− 

surowce zgodnie z recepturą, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania zupy czystej, 

− 

bulionówka, talerzyk podstawkowy, talerzyk na dodatek, łyŜka średnia.  
 

Ćwiczenie 3   

Sporządź  dwa  dodatki  do  zup  czystych  z  ćwiczenia  1  i  2  wg  wybranej  z  literatury 

receptury (makaron, kluski lane, kładzione, krajane, paluszki, paszteciki, uszka) odpowiednio 
do rodzaju wybranej zupy. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  pracowali  w  parach.  Sporządzone  dodatki  do  zup 
powinny być wykorzystane do zup sporządzonych w ćwiczeniach 1 i 2.  

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury oraz wyszukać recepturę,  
2)  wypisać zasady bhp konieczne do stosowania w ćwiczeniu, 
3)  przygotować stanowisko pracy, odpowiedni sprzęt, maszyny i urządzenia, 
4)  odwaŜyć surowce, 
5)  sporządzić wybrane dodatki, 
6)  podać dodatki odpowiednio do zupy (w talerzu głębokim lub na oddzielnym talerzyku), 
7)  zaprezentować gotową potrawę na forum grupy, 
8)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
9)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
WyposaŜenie stanowiska pracy: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptury dodatków do zup czystych, 

− 

surowce do sporządzenia dodatków zgodnie z recepturą, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania i obróbki cieplnej dodatków, 

− 

zastawa stołowa do podawania zupy z dodatkiem.  
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18

5.3. 

Sporządzanie i podawanie zup podprawianych i kremów  

 

5.3.1.  Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Sporządź  zupę  zagęszczaną  własnym  składnikiem  skrobiowym  wg  wybranej  receptury 

(np. krupnik).   

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania.  Głównym  celem  ćwiczenia  jest  nabycie  umiejętności  sporządzania  zup 
zagęszczanych  własnym  składnikiem  skrobiowym.  Szczególną  uwagę  naleŜy  zwrócić  na 
zachowanie  higieny  produkcji.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  pracowali  w  parach.  Gotowe 
zupy powinny być zaprezentowane na forum klasy i ocenione. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury i wyszukać recepturę,  
2)  wypisać przepisy ppoŜ., do stosowania w wykonaniu ćwiczenia, 
3)  przygotować stanowisko pracy, 
4)  przygotować odpowiedni sprzęt, maszyny i urządzenia, 
5)  dokonać oceny jakości przygotowanych surowców, 
6)  odwaŜyć surowce 
7)  sporządzić wywar, 
8)  przygotować składnik główny, 
9)  połączyć wywar ze składnikiem głównym, 
10)  wykończyć gotową zupę zgodnie z recepturą, 
11)  zaprezentować gotową zupę na forum grupy, 
12)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną wykonanego wyrobu, 
13)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką, 

− 

surowce do sporządzenia zupy zagęszczanej własnym składnikiem skrobiowym, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania zupy, 

− 

zastawa stołowa do podawania zupy.  
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19

Ćwiczenie 2   

Sporządź zupę zagęszczaną zasmaŜką według wybranej receptury. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania. Głównym celem ćwiczenia jest nabycie umiejętności sporządzania zasmaŜki 

i zagęszczania zupy zasmaŜką. Szczególną uwagę naleŜy zwrócić na zachowanie higieny 

produkcji.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  pracowali  w  parach.  Efektem  pracy  powinna  być 
gotowa  zupa,  zaprezentowanie  jej  we  właściwy  sposób  na  forum  grupy  i  dokonanie  oceny 
organoleptycznej.   

 

Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury i wyszukać recepturę,  
2)  wypisać zasady bhp konieczne do stosowania w realizacji ćwiczenia, 
3)  przygotować stanowisko pracy, 
4)  przygotować odpowiedni sprzęt, maszyny i urządzenia, 
5)  dokonać oceny jakości przygotowanych surowców, 
6)  odwaŜyć surowce, 
7)  sporządzić wywar, 
8)  przygotować składnik główny, 
9)  połączyć wywar ze składnikiem głównym, 
10)  sporządzić zasmaŜkę, 
11)  zagęścić zupę zasmaŜką, 
12)  wykończyć gotową zupę zgodnie z recepturą, 
13)  zaprezentować gotowa potrawę na forum grupy, 
14)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną wykonanego wyrobu, 
15)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura zupy, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką, 

− 

surowce do sporządzenia zupy zagęszczanej zasmaŜką, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania zupy zagęszczanej zasmaŜką, 

− 

zastawa stołowa do podawania zupy.  

 

Ćwiczenie 3   

Sporządź zupę zagęszczaną zawiesiną wg wybranej receptury (np. rybną) 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

realizacji  ćwiczenia.  Głównym  celem  ćwiczenia  jest  nabycie  umiejętności  zagęszczania 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20

zawiesiną.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  zachowanie  higieny  produkcji.  Proponuje  się,  aby 
uczniowie pracowali w parach. Efektem pracy powinna być gotowa zupa, zaprezentowanie jej 
na forum grupy i dokonanie oceny organoleptycznej.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury i wyszukać recepturę,  
2)  przygotować stanowisko pracy, 
3)  przygotować odpowiedni sprzęt, maszyny i urządzenia, 
4)  dokonać oceny jakości przygotowanych surowców , 
5)  odwaŜyć surowce, 
6)  sporządzić wywar, 
7)  przygotować składnik główny, 
8)  połączyć wywar ze składnikiem głównym, 
9)  sporządzić zawiesinę, 
10)  zagęścić zupę zawiesiną, 
11)  wykończyć gotową zupę zgodnie z recepturą, 
12)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną wykonanego wyrobu, 
13)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura zupy, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką, 

− 

surowce do sporządzenia zupy zagęszczanej zawiesiną, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania zupy zagęszczanej zawiesiną, 

− 

zastawa stołowa do podawania zupy.  
 

Ćwiczenie 4   

Sporządź zupę krem wg wybranej receptury (np. zupę krem z zielonego groszku). 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania.  Głównym  celem  ćwiczenia  jest  nabycie  umiejętności  zagęszczania  Ŝółtkami  i 
sporządzania zupy krem. NaleŜy zwrócić uwagę na zachowanie higieny produkcji. Proponuje 
się,  aby  uczniowie  pracowali  w  parach.  Efektem  pracy  powinna  być  gotowa  zupa, 
zaprezentowanie jej na forum grupy i dokonanie oceny organoleptycznej.  

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury oraz wyszukać recepturę, 
2)  wypisać zasady bhp do stosowania w realizacji ćwiczenia, 
3)  przygotować stanowisko pracy, 
4)  przygotować odpowiedni sprzęt, maszyny i urządzenia, 
5)  dokonać oceny jakości przygotowanych surowców, 
6)  odwaŜyć surowce, 
7)  sporządzić wywar, 
8)  przygotować składnik główny, 
9)  połączyć wywar ze składnikiem głównym, 
10)  sporządzić podprawę zacieraną, 
11)  zagęścić zupę podprawą i Ŝółtkiem, 
12)  wykończyć gotową zupę zgodnie z recepturą, 
13) przeprowadzić ocenę organoleptyczną wykonanej zupy, 
14) uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura zupy krem, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką, 

− 

surowce do sporządzenia zupy krem, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania zupy krem, 

− 

zastawa stołowa do podawania zupy krem.  

 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22

5.4. 

Sporządzanie i podawanie sosów gorących  

 

5.4.1.  Ćwiczenia  

 

Ćwiczenie 1   

Sporządź  sos  gorący  zagęszczany  zasmaŜką  zgodnie  z  wybraną  recepturą  i  zaproponuj 

jego zastosowanie. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania.  Głównym  celem  ćwiczenia  jest  nabycie  umiejętności  sporządzania  sosu 
zagęszczanego  zasmaŜką  i  doboru  sosu  do  potrawy.  Dlatego  uczniowie  oprócz  sporządzenia 
sosu  powinni  wykonać  potrawę,  do  której  ten  sos  zastosują.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na 
zachowanie  higieny  produkcji.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  pracowali  w parach.  Efektem 
pracy  powinna  być  potrawa  z  sosem  zagęszczanym  zasmaŜką  i  zaprezentowanie  jej  we 
właściwy sposób na forum grupy oraz dokonanie oceny organoleptycznej.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury i wyszukać recepturę,  
2)  wybrać sos i potrawę, do której zostanie podany, 
3)  wypisać zasady bhp do stosowania w realizacji ćwiczenia, 
4)  przygotować stanowisko pracy, 
5)  przygotować odpowiedni sprzęt, maszyny i urządzenia, 
6)  dokonać oceny jakości przygotowanych surowców,  
7)  odwaŜyć surowce do sporządzenia sosu i potrawy głównej, 
8)  sporządzić potrawę główną, 
9)  sporządzić wywar na sos, 
10)  przygotować składnik główny, 
11)  połączyć wywar ze składnikiem głównym, 
12)  sporządzić zasmaŜkę, 
13)  zagęścić sos zasmaŜką, 
14)  wykończyć gotowy sos zgodnie z recepturą, 
15)  wyporcjować potrawę z sosem,  
16)  zaprezentować gotową potrawę na forum grupy, 
17)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną wykonanej potrawy, 
18)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura sosu, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23

− 

receptura potrawy, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką, 

− 

surowce do sporządzenia sosu i potrawy, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania sosu i potrawy, 

− 

zastawa stołowa do podawania jednoporcjowo potrawy z sosem (do dania zasadniczego).  

 

Ćwiczenie 2 

Sporządź  sos  gorący  zagęszczany  zawiesiną  zgodnie  z  wybraną  recepturą  i  zaproponuj 

jego zastosowanie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania.  Głównym  celem  ćwiczenia  jest  nabycie  umiejętności  sporządzania  sosu 
zagęszczanego  zawiesiną  i  doboru  sosu  do  potrawy.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  zachowanie 
higieny  produkcji.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  pracowali  w  parach  i  wykonali  takŜe 
potrawę,  do  której  zastosują  wybrany  sos.  Efektem  pracy  powinien  być  gotowy  wyrób  i 
zaprezentowanie  go  we  właściwy  sposób  na forum  grupy  oraz  dokonanie  jego  oceny 
organoleptycznej. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury oraz wyszukać recepturę,  
2)  wybrać sos i potrawę do której zostanie podany, 
3)  przygotować stanowisko pracy, 
4)  przygotować odpowiedni sprzęt, maszyny i urządzenia, 
5)  odwaŜyć surowce do sporządzenia sosu i potrawy głównej, 
6)  dokonać oceny jakości przygotowanych surowców,  
7)  sporządzić potrawę główną, 
8)  sporządzić sos zgodnie z recepturą, 
9)  wyporcjować potrawę z sosem, 
10)  zaprezentować gotową potrawę na forum grupy, 
11)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną wykonanej potrawy, 
12)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura sosu, 

− 

receptura potrawy, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką, 

− 

surowce do sporządzenia sosu i potrawy, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania sosu i potrawy, 

− 

zastawa stołowa do podawania potrawy z sosem.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24

 

Ćwiczenie 3 

Sporządź  sos  gorący  charakterystyczny  dla  wybranej  kuchni  innych  narodów  zgodnie 

z wybraną recepturą i zaproponuj jego zastosowanie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania.  Głównym  celem  jest  nabycie  umiejętności  sporządzania  sosu  z  kuchni  innych 
narodów i doboru sosu do potrawy. NaleŜy zwrócić uwagę na zachowanie higieny produkcji. 
Proponuje  się,  aby  uczniowie  pracowali  w  parach  i  wykonali  takŜe  potrawę,  do  której 
zastosują wybrany sos. Efektem pracy powinien być gotowy wyrób i zaprezentowanie go we 
właściwy sposób na forum klasy oraz dokonanie jego oceny organoleptycznej. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury oraz wyszukać recepturę,  
2)  wybrać sos i potrawę do której zostanie podany, 
3)  przygotować stanowisko pracy, 
4)  przygotować odpowiedni sprzęt, maszyny i urządzenia, 
5)  odwaŜyć surowce do sporządzenia sosu i potrawy głównej, 
6)  dokonać oceny jakości przygotowanych surowców, 
7)  sporządzić potrawę główną, 
8)  sporządzić sos wg receptury, 
9)  wyporcjować potrawę z sosem, 
10)  zaprezentować gotową potrawę na forum grupy, 
11)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną wykonanej potrawy, 
12)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura sosu, 

− 

receptura potrawy, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką, 

− 

surowce do sporządzenia sosu i potrawy, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania sosu i potrawy, 

− 

zastawa stołowa do podawania potrawy z sosem.  
 

Ćwiczenie 4 

Sporządź  wybrany  gorący  sos  słodki  wg  receptury  i  zaproponuj  jego  zastosowani  (np. 

waniliowy).  

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania. Głównym celem ćwiczenia jest nabycie umiejętności sporządzania gorącego sosu 
słodkiego  i  jego  zastosowanie  do  potrawy.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  zachowanie 
bezpieczeństwa pracy i higieny produkcji. Proponuje się, aby uczniowie pracowali w parach. 
Efektem  pracy  powinna  być  potrawa  ze  słodkim  sosem,  zaprezentowanie  jej  we właściwy 
sposób na forum klasy i dokonanie oceny organoleptycznej. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury oraz wyszukać recepturę,  
2)  wybrać sos i potrawę, do której zostanie podany, 
3)  przygotować stanowisko pracy, 
4)  przygotować odpowiedni sprzęt, maszyny i urządzenia, 
5)  odwaŜyć surowce do sporządzenia sosu i potrawy głównej, 
6)  dokonać oceny jakości przygotowanych surowców, 
7)  sporządzić potrawę główną, 
8)  sporządzić sos słodki, 
9)  wykończyć gotowy sos zgodnie z recepturą, 
10)  wyporcjować potrawę z sosem, 
11)  zaprezentować gotową potrawę na forum grupy, 
12)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną wykonanej potrawy, 
13)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

instruktaŜ, 

− 

praca z tekstem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura sosu i potrawy, 

− 

surowce do sporządzenia sosu i potrawy, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania sosu i potrawy, 

− 

zastawa stołowa do podawania potrawy z sosem.  

 
 
 
 
 
 
 
 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26

5.5. 

Sporządzanie i podawanie sosów zimnych 

 

5.5.1.  Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1   

Sporządź i zastosuj sos śmietanowy wg wybranej receptury. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  w  parach  wyszukali  recepturę  sosów  zimnych 
ś

mietanowych,  wybrali  jeden  z  nich  i  zaproponowali  jego  zastosowanie,  przygotowali 

stanowisko  pracy  i  wykonali  wyrób  zgodnie  z recepturą.  Gotową  potrawę  powinni 
zaprezentować  na  forum  i  dokonać  jej  oceny  organoleptycznej.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na 
przestrzeganie zasad bhp w sporządzaniu sosów. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury oraz wyszukać recepturę,  
2)  wypisać zasady przechowywania sosów zimnych, 
3)  przygotować stanowisko pracy, 
4)  przygotować odpowiednie narzędzia, maszyny i urządzenia, 
5)  odwaŜyć surowce, 
6)  sporządzić potrawę główną,  
7)  sporządzić sos śmietanowy, 
8)  wyporcjować potrawę z sosem, 
9)  wykończyć potrawę zgodnie z recepturą, 
10)  zaprezentować gotową potrawę na forum grupy, 
11)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną gotowej potrawy. 
12)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem,  

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura potrawy i sosu śmietanowego, 

− 

surowce do sporządzenia potrawy i sosu, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania potrawy i sosu, 

− 

zastawa  stołowa  do  podania  potrawy  z  sosem  (np.  półmisek,  sosjerka,  sztućce  do 
serwowania i konsumpcji, talerzyk zakąskowy).  
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27

Ćwiczenie 2   

Sporządź i zastosuj sos majonezowy według wybranej receptury.  
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

realizacji  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  w  parach  wyszukali  receptury  sosów 
majonezowych,  zaproponowali  zastosowanie,  przygotowali  stanowisko  pracy  i  wykonali  sos 
oraz  potrawę  zgodnie  z recepturą.  Gotową  potrawę  powinni  zaprezentować  na  forum 
i  dokonać  jej  oceny  organoleptycznej.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  przestrzeganie  zasad  bhp 
w sporządzaniu sosów majonezowych. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury oraz wyszukać recepturę,  
2)  wypisać zasady przechowywania potraw z sosami zimnymi, 
3)  przygotować stanowisko pracy, 
4)  przygotować odpowiednie narzędzia, maszyny i urządzenia, 
5)  odwaŜyć surowce, 
6)  sporządzić potrawę główną,  
7)  sporządzić sos majonezowy, 
8)  wyporcjować potrawę z sosem, 
9)  zaprezentować gotową potrawę na forum grupy, 
10)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną gotowej potrawy, 
11)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem,  

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura potrawy i sosu majonezowego, 

− 

surowce do sporządzenia potrawy i sosu, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania potrawy i sosu, 

− 

zastawa  stołowa  do  podania  potrawy  z  sosem  (np.  półmisek,  sosjerka,  sztućce  do 
serwowania i konsumpcji, talerzyk zakąskowy). 
 

Ćwiczenie 3   

Sporządź i zastosuj sos warzywny wg wybranej receptury (np. sos grecki). 

 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  w  parach  wyszukali  recepturę  sosu  warzywnego 
i  potrawy  z  jego  zastosowaniem,  przygotowali  stanowisko  pracy  i  wykonali  wyrób  zgodnie 
z  recepturą.  Gotową  potrawę  naleŜy  zaprezentować  na  forum  i  dokonać  jej  oceny 
organoleptycznej. NaleŜy zwrócić uwagę na przestrzeganie zasad bhp. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał z poradnika dla ucznia i literatury oraz wyszukać recepturę,  
2)  przygotować stanowisko pracy, 
3)  przygotować odpowiednie narzędzia, maszyny i urządzenia, 
4)  odwaŜyć surowce, 
5)  sporządzić potrawę główną,  
6)  sporządzić sos warzywny, 
7)  wyporcjować potrawę z sosem, 
8)  wykończyć potrawę zgodnie z recepturą, 
9)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną gotowej potrawy, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda przewodniego tekstu, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

pogadanka. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura potrawy i sosu, 

− 

surowce do sporządzenia potrawy i sosu, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania potrawy i sosu, 

− 

zastawa  stołowa  do  podania  potrawy  z  sosem  (np.  półmisek,  sztućce  do  serwowania  
i konsumpcji, talerzyk zakąskowy).  
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29

6.  EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego    

 

TEST 1 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Sporz
ądzanie  i  ekspedycja 
zup oraz sosów” 

 
Test składa się z 22 zadań wielokrotnego wyboru, z których wszystkie zadania (oprócz 9, 

16,  18,  19)  są  z  poziomu  podstawowego.  Zadania  9,  16,  18,  19  są  to  zadania  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt, za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. Suma punktów moŜliwych do uzyskania wynosi 22. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 14 zadań,  

− 

dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  17  zadań  w  tym  2  zadania  z  poziomu 
ponadpodstawowego,  

− 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  21  zadań  w  tym  3  zadania  z  poziomu 
ponadpodstawowego.  

 

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. a, 3. b, 4. a, 5. c, 6. a, 7. b, 8. a, 9. a, 10. c, 11. a
12. 
d, 13. d, 14. c, 15. c, 16. b, 17. a, 18. c, 19. a, 20. b, 21. d, 22. c
Plan testu 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Dokonać klasyfikacji zup i sosów 

Dokonać klasyfikacji zup i sosów 

Zastosować metody zagęszczania zup i sosów 

Zastosować metody zagęszczania zup i sosów 

Zastosować metody zagęszczania zup i sosów 

Sporządzić i podać zupy gorące 

Sporządzić  zupy  charakterystyczne  dla  kuchni 
staropolskiej 

Określić 

warunki 

zastosować 

zasady 

przechowywania zup i sosów 

Sporządzić  zapotrzebowanie  na  surowce  i 
półprodukty do produkcji zup i sosów 

PP 

10  Podać zupy gorące 

11  Dokonać klasyfikacji zup 

12  Podać zupy gorące 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30

13  Sporządzić  zupy  charakterystyczne  dla  kuchni 

innych narodów 

14  Dobrać  maszyny  i  urządzenia  do  wielkości 

produkcji 

15  Określić zastosowanie sosów w Ŝywieniu 

16  Zastosować metody zagęszczania zup i sosów 

PP 

17  Sporządzić zupy gorące 

18  Sporządzić zupy gorące 

PP 

19  Sporządzić sosy gorące 

PP 

20  Sporządzić sosy zimne 

21  Podać sosy zimne 

22  Określić zastosowanie sosów w Ŝywieniu 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podaj  czas  przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru  

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich moŜliwości). 

9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test zawiera 22 zadania dotyczące sporządzania i ekspedycji zup oraz sosów. Wszystkie

 

zadania są wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: w zadaniach wielokrotnego 

wyboru  zaznacz  prawidłową  odpowiedź  X  (w  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną 
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową). 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31

7.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

Powodzenia 

 

Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

 

 

1.  Nazwa zupy pochodzi od 

a)  wywaru. 
b)  rodzaju podprawy. 
c)  składnika głównego. 
d)  charakterystycznych przypraw. 
 

2.  Chłodniki są to zupy 

e)  owocowe lub warzywne.  
f)  przechowywane w chłodnym miejscu. 
g)  podawane w temperaturze 50

0

C. 

h)  sporządzane z mroŜonek. 
 

3.  Konsystencja zupy wynika z 

a)  rodzaju wywaru. 
b)  obecności podprawy. 
c)  dodatku przypraw. 
d)  czasu ogrzewania. 
 

4.  Stosunek mąki do tłuszczu w zasmaŜce wynosi 

a)  1:1. 
b)  1:2. 
c)  2:1. 
d)  2:3. 
 

5.  Zupa ziemniaczana jest zagęszczana 

a)  śmietaną. 
b)  zawiesiną z mąki i śmietany. 
c)  zasmaŜką. 
d)  podprawą zacieraną. 
 

6.  W efekcie zagotowania zupy krem 

e)  następuje ścięcie Ŝółtka jaja.  
f)  potrawa staje się lŜej strawna. 
g)  poprawia się barwa zupy. 
h)  konsystencja staje się aksamitna. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32

7.  Polewka piwna jest 

a)  podawana do zakąsek z mięsa. 
b)  staropolską zupą. 
c)  gorącym napojem z piwa i śmietany. 
d)  rodzajem brunatnego sosu. 
 

8.  Podczas przechowywania zupy krem naleŜy 

a)  zachować niskie temperatury, a odgrzewać tylko zamówioną ilość. 
b)  stale mieszać, aby nie zmieniła swojej konsystencji. 
c)  utrzymywać temperaturę wydawania, aby wydawać natychmiast na zamówienie. 
d)  dolewać niewielką ilość wody, aby zapobiec nadmiernemu zagęszczeniu. 

 

9.  JeŜeli do sporządzenia 10 porcji rosołu zuŜyjesz 350 g włoszczyzny to do przygotowania 

112 porcji zupy potrzeba włoszczyzny  
a)  3,92 kg. 
b)  11,2 kg. 
c)  3500 g, 
d)  7000 g. 
 

10.  Porcja zupy krem wynosi 

a)  50 cm

3

b)  100cm

3

c)  200 cm

3

d)  300 cm

3

 

11.  Własnym składnikiem skrobiowym zagęszczana jest zupa 

a)  ziemniaczana. 
b)  pomidorowa z ryŜem. 
c)  krem z zielonego groszku. 
d)  chłodnik litewski. 
 

12.  Jako dodatek do rosołu moŜna zastosować 

a)  groszek ptysiowy. 
b)  fasolę. 
c)  kaszę zacieraną. 
d)  paszteciki z mięsem. 
 

13.  Zupa cebulowa jest charakterystyczna dla 

a)  Niemiec. 
b)  Rosji. 
c)  Anglii. 
d)  Francji. 
 

14.  Do gotowania 500 porcji zupy słuŜy 

e)  trzon kuchenny. 
f)  bemar. 
g)  kocioł warzelny. 
h)  taboret podgrzewczy. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

33

15.  Sosy gorące mogą  

a)  gotować się od 30 do 60 min. 
b)  być wyciskane z tuby. 
c)  zaostrzać smak mdłej potrawy lub złagodzić smak potrawy pikantnej. 
d)  być dodawane tylko do dań zasadniczych. 
 

16.  ZasmaŜanie mąki 

a)  nie wpływa na jej właściwości zagęszczające. 
b)  obniŜa właściwości zagęszczające. 
c)  podwyŜsza właściwości zagęszczające. 
d)  wpływa na aksamitny wygląd potrawy. 
 

17.  Aby uzyskać ciemniejszą barwę wywaru na zupę lub sos naleŜy 

a)  zrumienić kości. 
b)  dodać więcej marchwi. 
c)  zwiększyć ilość cebuli w wywarze. 
d)  dodać suszonych grzybów. 
 

18.  Aby jak największa ilość substancji wyciągowych przeszła do wywaru naleŜy 

a)  wkładać kości i włoszczyznę do wody wrzącej. 
b)  pod koniec gotowania dodać przyprawy. 
c)  rozdrobnione mięso i kości i wkładać do zimnej wody. 
d)  wywar posolić na początku gotowania. 
 

19.  Redukowanie sosów polega na 

a)  odparowaniu wywaru do 1/3 pierwotnej objętości. 
b)  usunięciu pod koniec gotowania włoszczyzny i kości z wywaru. 
c)  dodaniu pod koniec gotowania Ŝółtek wymieszanych ze śmietanką.  
d)  zagęszczeniu sosu zawiesiną z 1/3 objętości wywaru i mąki. 
 

20.  W skład sosu ravigotte obok majonezu wchodzi 

a)  jajo ugotowane na twardo i drobno posiekane. 
b)  szpinak. 
c)   szczypiorek. 
d)  koncentrat pomidorowy. 
 

21.  Sos cumerland stosuje się jako dodatek do  

a)  gorących dań z dziczyzny. 
b)  deserów z owoców. 
c)  ciasta droŜdŜowego. 
d)  zimnych mięs z drobiu i cielęciny. 
 

22.  Do zakąsek z ryb na zimno i na gorąco moŜna podać sos 

a)  beszamelowy. 
b)  szodonowy. 
c)  grecki. 
d)  holenderski. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

34

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko ……..............................……………………………………………….. 
 

Sporządzanie i ekspedycja zup oraz sosó

 
Zakreśl poprawną odpowiedź
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10   

 

11   

 

12   

 

13   

 

14   

 

15   

 

16   

 

17   

 

18   

 

19   

 

20   

 

21   

 

22   

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

35

TEST 2  

 

Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Sporządzanie  i  ekspedycja 
zup oraz sosów” 

 
Test  składa  się  z  22  zadań  wielokrotnego  wyboru  i  wszystkie  zadania  (oprócz  4,  6,  15, 

17)  są  z  poziomu  podstawowego.  Zadania  4,  6,  15,  17  są  zadaniami  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 
Punktacja zada
ń: 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt, za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. Suma punktów moŜliwych do uzyskania wynosi 22. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 14 zadań,  

− 

dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  17  zadań  w  tym  2  zadania  z  poziomu 
ponadpodstawowego,  

− 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  21  zadań  w  tym  3  zadania  z  poziomu 
ponadpodstawowego.  

 

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. c, 3. b, 4. b, 5. a, 6. d, 7. b, 8. c, 9. b, 10. c 11. b
12. 
a, 13. c, 14. d, 15. a, 16. c, 17. a, 18. d, 19. b, 20. d, 21. d, 22. a
Plan testu 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Dokonać klasyfikacji zup 

Dobrać dodatki do zup czystych 

Dobrać urządzenia do produkcji zup 

Zastosować metody zagęszczania zup 

PP 

Podać zupy gorące 

Sporządzić 

zapotrzebowanie 

na 

surowce 

i półprodukty do produkcji zup i sosów 

PP 

Sporządzić  zupy  charakterystyczne  dla  kuchni 
staropolskiej 

Dobrać dodatki do zup 

Sporządzić zupy zimne 

10  Sporządzić sosy gorące 

11  Sporządzić podstawowe wywary 

12  Zastosować metody zagęszczania zup i sosów 

13  Dobrać naczynia do podania zup 

14  Sporządzić zupy gorące  

15  Zastosować metody zagęszczania zup 

PP 

16  Sporządzić  zupy  charakterystyczne  dla  kuchni 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

36

innych narodów 

17  Sporządzić zupy gorące 

PP 

18  Sporządzić sosy gorące 

19  Sporządzić sosy zimne 

20  Dobrać dodatki do zup 

21  Dokonać  oceny  organoleptycznej  sporządzanych 

zup 

22  Sporządzić  sosy  charakterystyczne  dla  kuchni 

innych narodów 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podaj  czas  przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru  
9.  dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich moŜliwości). 
10.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

11.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
12.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
13.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

14.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
15.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test zawiera 22 zadania dotyczące sporządzania i ekspedycji zup oraz sosów. Wszystkie

 

zadania są wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: w zadaniach wielokrotnego 

wyboru  zaznacz  prawidłową  odpowiedź  X  (w  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną 
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową). 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

37

Powodzenia 

 

Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

 

 

1.  W skład zupy wchodzą 

a)  napar z warzyw lub kości i odpowiednie przyprawy. 
b)  składnik smakowy, przyprawy, woda i czynnik zagęszczający. 
c)  składnik główny, wywar, przyprawy i podprawa. 
d)  wywar, sól, pieprz liść laurowy i czynniki zagęszczające. 
 

2.  Do zupy pomidorowej czystej moŜemy podać 

a)  śmietankę. 
b)  Ŝółtko. 
c)  paluszki. 
d)  kasze drobną. 
 

3.  Urządzenie słuŜące do przetrzymywania w cieple nazywa się 

a)  trzonem kuchennym. 
b)  bemarem. 
c)  kociołkiem wywrotnym. 
d)  autoklawem. 
 

4.  Zupa krem jest podprawiana najczęściej z 

a)  Ŝółtkami. 
b)  podprawą zacieraną i śmietanką z Ŝółtkami. 
c)  zawiesiną z śmietanki i mąki ziemniaczanej. 
d)  zasmaŜką II stopnia i śmietanką. 
 

5.  Porcja zupy zagęszczanej wynosi 

a)  350 – 450 cm

3

b)  150 – 200 cm

3

c)  350 cm

3

d)  250 cm

3

 

6.  JeŜeli  do  zagęszczenia  1  porcji  zupy  potrzeba  7  g  mąki  to  do  zagęszczenia  450  porcji 

zupy mąki naleŜy odwaŜyć  
a)  4,5 kg. 
b)  3500g. 
c)  1500g. 
d)  3,15kg. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

38

7.  Czernina jest 

a)  zupą z suszonych śliwek. 
b)  staropolską zupa z krwi np. kaczki. 
c)  nazwą ciemnego francuskiego consomme. 
d)  sosem do potraw z mięsa wołowego. 
 

8.  Paszteciki z kapustą i grzybami moŜna podać do 

a)  krupniku. 
b)  rosołu. 
c)  barszczu. 
d)  kremu z pieczarek. 
 

9.  Głównym czynnikiem zagęszczającym w chłodniku wiśniowym jest 

a)  mąka pszenna. 
b)  mąka ziemniaczana. 
c)  śmietanka z Ŝółtkiem. 
d)  zasmaŜka I stopnia. 
 

10.  Sporządzanie sosów gorących powinno odbywać się 

a)  równocześnie ze sporządzaniem głównej potrawy. 
b)  zanim zostanie sporządzona potrawa główna. 
c)  gdy potrawa główna jest na ukończeniu. 
d)  gdy potrawa główna jest skończona. 
 

11.  Warzywa do sporządzenia wywaru powinny być 

a)  obrane i opłukane. 
b)  podzielone na małe cząstki. 
c)  ugotowane w skórce, a następnie obrane i włoŜone do wrzącej wody. 
d)  włoŜone do wody wrzącej. 
 

12.  Stosunek tłuszczu do mąki pszennej w podprawie zacieranej wynosi 

a)  1 : 1. 
b)  1 : 2. 
c)  2 : 1. 
d)  1,5 : 1. 
 

13.  Nakrycie na zdjęciu przygotowane jest do podania 

a)  kawy.                                     
b)  herbaty. 
c)  barszczu.          
d)  kremu z zielonego groszku. 
 

14.  ZasmaŜką zagęszcza się 

a)  barszcz. 
b)  chłodnik litewski. 
c)  zupę kalafiorową. 
d)  kapuśniak. 
 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

39

15.  Przed dodaniem zasmaŜki do zupy lub sosu naleŜy 

a)  zimną zasmaŜkę rozprowadzić gorącym wywarem. 
b)  zasmaŜkę dobrze wymieszać i włoŜyć do gotującej się zupy. 
c)  przetrzeć zasmaŜkę przez sito, aby nie było grudek. 
d)  gorącą zasmaŜkę rozprowadzić gorącym wywarem. 
 

16.  Gazpacho jest charakterystyczną zupą kuchni 

a)  niemieckiej. 
b)  francuskiej. 
c)  hiszpańskiej. 
d)  włoskiej. 
 

17.  Kłaczki w zupie krem świadczą o 

a)  przegotowaniu gotowej zupy powyŜej 84

0

C. 

b)  niecałkowitym rozprowadzeniu Ŝółtka jaja. 
c)  konieczności przetarcia lub zmiksowania zupy. 
d)  niedokładnym wymieszaniu podprawy zacieranej. 
 

18.  Sos waniliowy sporządza się 

a)  przez zagęszczenie wywaru z wanilii mąką pszenną. 
b)  na zasmaŜce I stopnia. 
c)  na wodzie z Ŝółtkami. 
d)  na mleku. 
 

19.  Sosy na bazie przetworów owocowych lub owoców zagęszczane są 

a)  śmietanką. 
b)  mąką ziemniaczaną. 
c)  mąką pszenną.  
d)  zawiesiną z mleka i mąki pszennej.  
 

20.  Diablotka jest to 

a)  dodatek do krupniku. 
b)  rodzaj pikantnego sosu. 
c)  przyprawa do zupy krem. 
d)  dodatek do zupy czystej. 
 

21.  Cechą charakterystyczną zupy krem jest 

a)  temperatura podania. 
b)  smak. 
c)  barwa. 
d)  aksamitny wygląd. 
 

22.  Charakterystyczny dla kuchni włoskiej jest sos 

a)  boloński. 
b)  beszamelowy. 
c)  maltański. 
d)  holenderski. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

40

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko ……..............................……………………………………………….. 
 

Sporządzanie i ekspedycja zup oraz sosów 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10   

 

11   

 

12   

 

13   

 

14   

 

15   

 

16   

 

17   

 

18   

 

19   

 

20   

 

21   

 

22   

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

41

7.  LITERATURA 

 
1.  Arens-Azêvedo U.  i  inni:  Technologia  gastronomiczna  z  obsługą  gości.  Część  3.  Rea, 

Warszawa 2002 

2.  Arens-Azêvedo U.,  Grimpe E.  i  inni:  Technologia  gastronomiczna.  Część  1–2.  Rea, 

Warszawa 2002 

3.  Bailey A.,  Lambert Ortiz E.,  Radecka H.:  Wielka  księga  ingrediencji.  Wiedza  i  śycie, 

Warszawa 1992 

4.  Berndt-Kostrzewska J. (red.): Kuchnie róŜnych narodów. Format AB, Warszawa 2001 
5.  Biller E. i inni: Kucharz & Gastronom: vademecum. Rea, Warszawa 2001 
6.  Blome E.: Stół elegancko nakryty. Kaliope, Warszawa 1998 
7.  Chuchlowa J.: Materiały pomocnicze i dodatki do Ŝywności. WSiP, Warszawa 1996 
8.  Flis K.,  Procner A.:  Technologia  gastronomiczna  z  towaroznawstwem.  Część  2  i  3. 

WSiP, Warszawa 2003 

9.  Górecka D.,  Limanówka H.,  Superczyńska E.,  śylinska-Kaczmarek M.:  Technologia 

gastronomiczna z obsługą konsumenta cz. 2 i 3, Format AB, Warszawa 2006 

10.  Jargoń R.: Obsługa konsumenta. Część 1 i 2. WSiP, Warszawa 2000 
11.  Jastrzębski W.: 

WyposaŜenie 

techniczne 

zakładów 

gastronomicznych. 

WSiP, 

Warszawa 2005 

12.  KołoŜyn-Krajewska D., Sikora T.: Towaroznawstwo Ŝywności. WSiP, Warszawa 2004 
13.  Konarzewska  M.,  Lada  E.,  Zielonka  B.:  WyposaŜenie  techniczne  zakładów 

gastronomicznych, Rea, Warszawa 2004 

14.  Kwapisz - Kulińska A.: Encyklopedia kulinarna. Alfa, Warszawa 1996 
15.  Leitner H.: Poradnik kelnera. WSiP, Warszawa 1993 
16.  Łebkowski M.: Kuchnia Polska. Tentens, Warszawa 1998 
17.  Mikuta B.:  Technologia  gastronomiczna  z  obsługą  konsumenta.  Format  AB, 

Warszawa 1998 

18.  Procner A.:  Technologia  gastronomiczna  z  towaroznawstwem.  Część  1.  WSiP, 

Warszawa 2003 

19.  Superczyńska E., 

ś

ylińska-Kaczmarek M.: 

Technologia 

gastronomiczna 

z towaroznawstwem  w  pytaniach  i  zadaniach.  Zeszyt  ćwiczeń.  Część  1–2.  eMPI², 
Poznań 2005 

20.  Wielka encyklopedia kulinarna. Muza, Warszawa 2001 
21.  Zalewski S.: Podstawy technologii gastronomicznej. WNT, Warszawa 1997 
22.  Czasopisma specjalistyczne:  

− 

Przegląd gastronomiczny, 

− 

Hotelarz, 

− 

Kuchnia – magazyn dla smakoszy, 

− 

Food service 

 
Literatura metodyczna 

1.  Figurski J., Symela K. (red.): Modułowe programy nauczania w kształceniu zawodowym, 

Wyd. ITEE, Radom 2001 

2.  Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia, WSiP S.A., Warszawa 1999 
3.  Okoń W.:  Wprowadzenie  do  dydaktyki  ogólnej,  Wydawnictwo  Akademickie  „śak”, 

Warszawa 2003 

4.  Plewka Cz.:  Metodyka  nauczania  teoretycznych  przedmiotów  zawodowych,  cz.  I  i  II, 

Wyd. ITEE, Radom 1999