background image

Metody Numeryczne w Mechanice - 

Ćwiczenia laboratoryjne (M.Pyrz) 

 

Rozwiązywanie równania nieliniowego 

 

1.

 

Programowanie 

Napisać  w  Scilabie  skrypt  umożliwiający  wyznaczanie  pierwiastków  nieliniowego  równania 
f(x)=0 za pomocą metody 

  

a) bisekcji,     

b) stycznych (Newtona-Raphsona).  

Zastosujemy  kryterium  zatrzymania 

n

n

x

x

+

<

1

1

ε

  (

ε

1

  jest  podawane  przez  użytkownika). 

Równanie f(x) może być zdefiniowane jako funkcja lub jako oddzielny skrypt *.sci.  

 

2.

 

Test procedury 

Wyznaczyć pierwiastek równania 

4

3

2

( )

2

11

12

f x

x

x

x

x

=

+

 za pomocą  

a)

 

metody bisekcji (w przedziale x

[3,2 ; 8,2] ), 

b)

 

metody stycznych (zaczynając iteracje od wartości x

0

=8,2 ).  

Przeprowadzić obliczenia pierwiastka z dokładnością 

ε

1

=10

-1

, 10

-2

, 10

-3

, 10

-4

, 10

-5

 i 10

-6

.  

Dla  każdych  obliczeń  podać  uzyskaną  wartość  pierwiastka  x,  wartość  funkcji  f(x),  błąd 
bezwzględny 

ε

=x-x* (dokładna wartość x* wynosi 4,0) i liczbę wykonanych iteracji.  

Sformułować wnioski. Potwierdzić wynik stosując funkcję  fsolve. 
 
3.

 

Przykład obliczeniowy  

Kula  o  promieniu  R  i  gęstości 

ρ

k

  została  umieszczona  w 

pojemniku  wypełnionym  cieczą  o  gęstości 

ρ

c

=1000  kg/m

3

 

(woda). Kula utonie lub będzie pływać, zanurzona na głębokość 
h  (patrz  rysunek).  Określić,  w  zależności  od  podanej  gęstości 
materiału  kuli 

ρ

k

,  jak  zachowa  się  kula  po  włożeniu  jej  do 

cieczy. Obliczyć (jeżeli zachodzi taka potrzeba) głębokość h zanurzenia kuli.  

a)  Rozważając  równowagę  sił  występujących  w  zadaniu,  podać  zależność  pozwalającą  na 

wyznaczenie głębokości h w funkcji 

ρ

k

ρ

c

 oraz

 

R. 

Podpowiedź : Objętość kuli o promieniu r jest równa 

V

r

s

=

4

3

3

π

/

. Objętość fragmentu 

kuli o promieniu r, uciętej poziomo na wysokości h wynosi 

V

h

r

h

=

π

2

3

3

(

) /

 

b)

 

Określić czy kula o promieniu R = 0,125 m utonie czy będzie pływać (a jeżeli tak, to na 
jaką głębokość h zanurzy się w cieczy)?  

Rozważyć następujące rodzaje materiału kuli: 
  plexiglas (

ρ

k

=1200 kg/m

3

), 

dąb świeżo ścięty (

ρ

k

=1000 kg/m

3

), 

 

grusza (

ρ

k

=800 kg/m

3

), 

sosna (

ρ

k

=400 kg/m

3

), 

korek (

ρ

k

=220 kg/m

3

). 

 
 
 

Zadania dodatkowe (nieobowiązkowe) :  

- rozwiązanie równania f(x)=0 za pomocą metody siecznych ; 

- wykonanie schematycznego rysunku kuli zanurzonej w cieczy na obliczoną głębokość h. 

h