Technik_hotelarstwa_341[04].Z2.05

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Zadania i obowiązki pracowników w zakresie obsługi gości zakładu

hotelarskiego

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.2. Pytania sprawdzające

4.1.3. Ćwiczenia

4.1.4. Sprawdzian postępów

4.2 Kultura i etyka zawodowa pracowników zakładów hotelarskich

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

4.3. Organizacja usług podstawowych i uzupełniających

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2. Pytania sprawdzające

4.3.3. Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

4.4. Standardy świadczenia usług związanych z pobytem gości w zakładzie

hotelarskim.

4.4.1. Materiał nauczania

4.4.2. Pytania sprawdzające

4.4.3. Ćwiczenia

4.4.4. Sprawdzian postępów

4.5. Potrzeby i oczekiwania gości w czasie pobytu w zakładzie hotelarskim

4.5.1. Materiał nauczania

4.5.2. Pytania sprawdzające

4.5.3. Ćwiczenia

4.5.4. Sprawdzian postępów

5. Sprawdzian osiągnięć

6. Literatura

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Zadaniem poradnika jest kształtowanie umiejętności dotyczących obsługi gości

w zakładzie  hotelarskim.  Szczególnie  jeśli  chodzi  o  usługi  dodatkowe  na  życzenie  gości,
udzielanie  informacji  gościom  hotelowym,  przyjmowania  i  wysyłania  korespondencji  gości,
przyjmowanie  i  przekazywanie  wiadomości  gościom  hotelowym,  przechowywania
i wydawania  depozytów,  rozwiązywanie  wszelkich  sytuacji  trudnych  i  nietypowych,
reagowanie na skargi gości i niedociągnięcia ze strony personelu.

Poradnik ten zawiera:

1. Wymagania wstępne, czyli wykaz niezbędnych umiejętności i wiedzy, które powinieneś

mieć opanowane, aby przystąpić do realizacji tj jednostki modułowej.

2. Wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z tym poradnikiem.
3. Materiał nauczania (rozdział 4) umożliwi Ci samodzielne przygotowanie się do wykonania

ćwiczeń i zaliczenia sprawdzianów.

4. Pytania sprawdzające wiedzę potrzebną do wykonania ćwiczeń. Możesz się z nimi

zapoznać przed przystąpieniem do rozdziału ”Materiały nauczania”, wówczas poznasz
wymagania wynikające z potrzeb zawodu, a po przyswojeniu wskazanych treści,
odpowiadając na te pytania sprawdzisz stan swojej gotowości do wykonywania ćwiczeń.

5. Ćwiczenia, które zawierają: wykaz materiałów i środków dydaktycznych potrzebnych do

ich realizacji. Ćwiczenia umożliwią Ci nabycie umiejętności praktycznych.

6. Sprawdzian postępów - wykonując sprawdzian powinieneś odpowiedzieć na pytanie „tak”

lub „nie”. Odpowiedzi „nie” wskazują na luki w Twojej wiedzy, informują Cię również,
jakich treści jeszcze dobrze nie poznałeś. Oznacza to także powrót do wiadomości, które
nie są dostatecznie opanowane.

7. Sprawdzian osiągnięć wraz z przykładowym zestawem zadań.
Wykorzystaj do poszerzenia wiedzy wskazaną literaturę oraz inne źródła informacji.

Powinieneś zwrócić szczególną uwagę na zagadnienia dotyczące organizowania stanowisk

pracy w recepcji oraz wykonywania podstawowych czynności pracowników recepcji
związanych z obsługą gościa podczas pobytu w zakładzie hotelarskim oraz procedury związane
z przyjmowaniem i przekazywaniem wiadomości gościom hotelowym oraz przyjmowaniem,
przechowywaniem i wydawaniem depozytów.

Jeżeli masz trudności ze zrozumieniem tematu lub ćwiczenia, to poproś nauczyciela

o wyjaśnienie  i sprawdzenie,  czy  dobrze  wykonujesz  daną  czynność.  Poznanie  przez  Ciebie
treści  objętych  tą  jednostką  modułową,  będzie  stanowiło  dla  nauczyciela  podstawę
przeprowadzenia  sprawdzianu  poziomu  przyswojonych  wiadomości  i  ukształtowanych
umiejętności.  W  tym  celu  nauczyciel  posłuży  się  ”Zestawem zadań  testowych”  zawierającym
różnego  rodzaju  zadania.  Znajdują  się  one  w  rozdziale  5,  który  zawiera  też:  instrukcję
omawiającą  tok  postępowania  podczas  przeprowadzania  sprawdzianu,  przykładową  kartę
odpowiedzi, w której, w przeznaczonych miejscach wpisz odpowiedzi na pytania.

Bezpieczeństwo i higiena pracy

W czasie pobytu w pracowni musisz przestrzegać regulaminów, przepisów bhp i higieny

pracy oraz instrukcji przeciwpożarowych, wynikających z rodzaju wykonywanych prac.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat jednostek modułowych

Moduł 341[04].Z2

Działalność recepcji zakładu

hotelarskiego

341[04].Z2.01

Organizacja pracy w
recepcji zakładu
hotelarskiego

341[04].Z2.02

Organizacja pracy w
części parterowej
zakładu hotelarskiego

341[04]. Z2.03

Rezerwacja usług w
zakładzie hotelarskim

341[04].Z2.04

Przyjmowanie gości do zakładu hotelarskiego

341[04].Z2.05

Obsługa gości w zakładzie hotelarskim

341[04].Z2.06

Rozliczanie kosztów pobytu gości w zakładzie hotelowym

341[04].Z2.07

Komunikowanie się w języku obcym z gośćmi w recepcji i

części parterowej zakładu hotelarskiego

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

określać usługi hotelarskie,

−

przedstawiać standardy i procedury obsługi w zakładach hotelarskich,

−

określać zakres pracy działów zakładu hotelarskiego,

−

określać zakres pracy na stanowiskach w zakładzie hotelarskim,

−

charakteryzować profesjonalne zachowania i wygląd pracownika branży hotelarskiej,

−

charakteryzować środki ochrony osób i mienia w zakładzie hotelarskim,

−

postępować z gośćmi hotelowymi,

−

stosować formy grzecznościowe,

−

oferować usługi o różnym zakresie w obiekcie hotelarskim,

−

uwzględniać życzenia gościa dotyczące usług hotelarskich,

−

korzystać z różnych źródeł informacji.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

wykonać usługi związane z pobytem gości w hotelu zgodnie ze standardami,

−

zorganizować usługi dodatkowe na życzenie gości i udokumentować zlecane usługi,

−

udzielić gościom hotelowym informacji dotyczących atrakcji turystycznych regionu
i imprez kulturalnych,

−

zastosować procedury przyjmowania i przekazywania wiadomości gościom hotelowym,

−

zastosować procedury przyjmowania i wysyłania korespondencji gości hotelowych,

−

zastosować procedury przyjmowania, przechowywania i wydawania depozytów gościom
hotelowym,

−

zadbać o wygodę

gości, bezpieczeństwo i zadowolenie z pobytu w hotelu,

−

zadziałać skutecznie w sytuacjach nietypowych i trudnych,

−

zareagować na skargi gości związane z pobytem w hotelu, zgodnie z obowiązującymi
zasadami,

−

wykorzystać informacje o niedociągnięciach w zakresie usług do poprawy funkcjonowania
hotelu,

−

zastosować procedury postępowania z rzeczami znalezionymi i zagubionymi przez gości
hotelowych.

−

zorganizować usługi dodatkowe na życzenie gości i udokumentować zlecane usługi,

−

udzielić gościom hotelowym informacji dotyczących atrakcji turystycznych regionu
i imprez kulturalnych,

−

zastosować procedury przyjmowania i przekazywania wiadomości gościom hotelowym,

−

zastosować procedury przyjmowania i wysyłania korespondencji gości hotelowych,

−

zastosować procedury przyjmowania, przechowywania i wydania depozytów gościom
hotelowym,

−

zadbać o wygodę gości, bezpieczeństwo i zwolnienie z pobytu w hotelu,

−

zadziałać skutecznie w sytuacjach nietypowych i trudnych,

−

zareagować na skargi gości związane z pobytem w hotelu, zgodnie z obowiązującymi
zasadami,

−

wykorzystać informację o niedociągnięciach w zakresie usług do poprawy funkcjonowania
hotelu,

−

zastosować procedury postępowania z rzeczami znalezionymi i zgubionymi przez gości
hotelowych.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Zadania i obowiązki pracowników w zakresie obsługi gości

zakładu hotelarskiego

4.1.1. Materiał nauczania

Z punktu widzenia gościa głównym punktem koordynacji i dyspozycji w hotelu jest

recepcja.  Tu  gość  załatwia  formalności  związane  z  pobytem,  tu  będzie  kierował  prośby,
podziękowania, pretensje. Tu będzie się rozliczał za pobyt. Jest ona wizytówką samego hotelu,
a czasem na jej przykładzie formułuje się szerszą opinię, gdyż kontakt z tym zespołem utrwala
się  najbardziej  w  pamięci  turystów  i odbiorców  usług.  To  pierwsze  zetknięcie  się  z danym
obiektem z chwilą przekroczenia  jego progu oraz ostatnie - podczas opuszczania - pozostawia
najczęściej trwały ślad, będący w przyszłości przesłanką do ewentualnego powrotu i skuteczną
reklamą wśród znajomych.

Olbrzymi wpływ na wizerunek hotelu mają:

1. Profesjonalizm pracowników recepcji.
2. Wyposażenie i wygląd recepcji

Podstawowym zadaniem recepcji jest przyjęcie gości do hotelu, ale ta czynność trwa

najczęściej  tylko  kilka  minut  i  nie  daje  zbyt  wielkiej  palety  możliwości  wyrobienia
pozytywnego  wizerunku.  Dużo  ważniejsza  jest  opieka  nad  gościem  w  trakcie  jego  całego
pobytu  i  służenie pomocą w każdej  sytuacji, dlatego też profesjonalny recepcjonista powinien
wymazać  ze  swojej  pamięci  –  przynajmniej  w  pracy-  takie  słowa  jak:  „nie  wiem”,
„niemożliwe”, „nie” itp.

Innymi wartościowymi i niezbędnymi cechami recepcjonisty są:

−

wysoka kultura osobista,

−

punktualność,

−

umiejętność słuchania,

−

odpowiedzialność,

−

takt,

−

dbałość o wygląd zewnętrzny,

−

opanowanie w sytuacjach konfliktowych.
Dla prawidłowego funkcjonowania recepcji konieczny jest wewnętrzny podział stanowisk.

Struktura organizacyjna recepcji i liczba pracowników tego działu zależą od wielkości,
kategorii hotelu oraz zakresu świadczeń. Koordynatorem pracy recepcji jest kierownik recepcji.
Jego zadania i obowiązki są następujące:

−

współpracuje z kierownikami pozostałych komórek organizacyjnych w celu prawidłowej
działalności całego hotelu,

−

szkoli pracowników w zakresie obsługi programu komputerowego,

−

ustala harmonogram dla podległego personelu,

−

przestrzega zasad pełnienia dyżuru w umundurowaniu służbowym,

−

organizuje, koordynuje i kontroluje pracę podległych pracowników,

−

sporządza harmonogramy pracy,

−

prowadzi prawidłowy dobór kadr pod wzglądem kwalifikacji, podejmuje decyzje
w sprawie przyjęć i zwolnień, awansów, premiowania i karania pracowników,

−

przekazuje do wiadomości i wykonania podległym pracownikom zarządzenia,

−

nadzoruje prawidłowe prowadzenie dokumentacji przez pracowników,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

załatwia wszelkie reklamacje i interwencje gości dotyczące działalności pionu
technicznego,

−

współpraca z innymi działami hotelu dot. obsługi gości VIP, grup
zorganizowanych,

−

odpowiada za terminowe przygotowanie pokoi,

−

sprawuje kontrolę nad depozytem i sejfem,

−

odpowiada za kontrolę kosztów w działalności hotelowej, odpowiada materialnie za
powierzone mienie,

Mówiąc o usługach świadczonych dla gości hotelowych nie można zapomnieć o zawodzie

concierge. Pracownicy na tym stanowisku należą do ważniejszych osób zatrudnionych w hotelu
i muszą się odznaczać wysokim poziomem etycznym, uczciwością i postępowaniem zgodnie
z zasadami moralnymi.

Słowo concierge jest symbolem doskonałości, osobistej obsługi, profesji która na świecie

zrobiła ogromną karierę i pochodzi od łacińskiego „conservus” i oznacza: towarzysza podróży,
współtowarzysza,  pomocnika  w  podróży.  Recepcji  Termin  ten  odnosi  się  do  członków
personelu  hotelowego  pracujących  w  uniformach,  którzy  są  odpowiedzialni  za  bagaż  gości,
parkowanie ich samochodów, udzielanie informacji i inne usługi.

W ciągle rosnącej liczbie hoteli luksusowych i wyższej klasy, pracownicy zatrudnieni na

tym  stanowisku  współpracują  z  personelem  biurowym  ważnych  gości  biznesowych,  jeszcze
przed  ich  przybyciem  do  hotelu,  w  celu  zapewnienia  bardziej  wszechstronnej
i zindywidualizowanej  obsługi.  Pracownicy  concierge  są  w  stanie  zapewnić  nie  zakłócony
pobyt gości i spełnić ich wszystkie, zarówno zawodowe, jak i prywatne potrzeby.

Najważniejsze cechy concierge:

−

entuzjazm – polega na wczuciu się w każdą potrzebę gościa. Gość musi być przekonany,
że przejmujemy się jego życzeniem i że propozycja jaką mu przedstawiamy jest dla niego
najlepsza. Musi mieć przekonanie, że nasze działanie jest tak szczere, jakbyśmy to robili
dla samego siebie.

−

organizacja  pracy  i  wydajność  –  praca  concierge  wymaga  nieustającej  aktywności
o różnych  porach  dnia  i  nocy.  W  wolnych  chwilach  pracownicy  concierge  powinni
uzupełniać swoją wiedzę, aby wszystkie informacje którymi dysponują, były aktualne (np.:
ceny wynajmu samochodów, opiekunki do dziecka, zakupu  biletów, kwiatów  lub numery
telefonów  kontaktowych).  Pracownicy  powinni  stale  doskonalić  również  znajomość
języków obcych.

−

dyskrecja to jedna z najbardziej wymaganych cech w pracy hotelarza, szczególnie na
stanowisku concierge. Ochrona prywatności gościa i wszystkich danych dotyczących jego
pobytu musi stanowić dla concierge obszar całkowitej dyskrecji i tajemnicy służbowej.

−

ciepło i przyjazne usposobienie oraz wrażliwość na odczucia innych osób – pracownicy
concierge muszą umieć pomagać innym, wsłuchiwać się z uwagą w ich słowa.
Gość, korzystając z hotelu, szuka gwarancji, że wszystko się uda, a w razie „czegoś

nieoczekiwanego”  znajdzie  się  ktoś,  by  mu  udzielić  pomocy.  To  właśnie  rola  concierge.
Concierge  jest  osobą  otwartą,  potrafi  inicjować  kontakt  z  gościem,  jest  gospodarzem  obiektu
i ma obszerną  wiedzę  na  temat  jego  funkcjonowania.  Wie doskonale,  co dzieje się w każdym
punkcie hotelu i potrafi sprawnie komunikować się ze wszystkimi jego działami.

Zadania i obowiązki recepcjonisty – concierge są następujace:

−

zna i poleca gościom korzystanie ze wszystkich usług oferowanych przez hotel,

−

na życzenie gościa dokonuje rezerwacji hotelowej restauracji lub poza hotelem,

−

prowadzi informację turystyczną, posiada aktualne materiały informacyjne na temat usług
biznesowych, lekarzy domowych, dyżurów aptek, wycieczek po mieście, usług
przewodnickich, usług rekreacyjnych, informacji o imprezach w hotelu i w mieście,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

załatwia przy pomocy pracowników służby parterowej drobne zlecenia gości, jak wysyłka
korespondencji, kupno biletów,

−

pełni dyżur zgodnie z harmonogramem pracy w przepisowym umundurowaniu.
Kolejnym pracownikiem działu recepcji jest recepcjonista - dysponent, kierownik zmiany,
którego zadania i obowiązki są następujące:

−

reprezentuje kierownictwo hotelu,

−

przyjmuje, melduje i obciąża gości za pobyt, ustala z gościem warunki płatności, termin
pobytu gościa w hotelu,

−

odpowiada za znajomość przez personel recepcji usług dodatkowych, świadczonych przez
hotel, godzin otwarcia punktów gastronomicznych oraz handlowych na terenie hotelu,

−

nadzoruje i koordynuje pracę recepcji i służby parterowej,

−

zna i przestrzega wewnętrzne instrukcje dotyczące alarmowania, ostrzegania i ewakuacji
obiektu, wzywa służby techniczne w przypadku awarii,

−

przekazuje kierownictwu recepcji wszelkie uwagi gości dotyczące funkcjonowania hotelu,

−

powiadamia odpowiednie służby hotelowe o zaistniałych problemach, wzywa policję czy
straż pożarną,

−

wykonuje czynności zlecone przez kierownika recepcji i dyrektora.
Recepcjonista /klucznik to następny pracownik działu recepcji, wykonujący następujące
zadania i obowiązki:

−

rejestruje gości hotelowych,

−

dokonuje i sprawdza rezerwacje,

−

dostarcza gościom informacji i korespondencje,

−

wydaje klucze do pokoju,

−

przyjmuje zlecenia od gości (np. budzenie).
Zadania i obowiązki pracownika rezerwacji to:

−

udzielanie odpowiedzi na zapytanie ofertowe,

−

ustalanie docelowej liczby pokoi, które można sprzedać dla grup oraz stosowną cenę dla
grup,

−

dokonywanie rezerwacji wstępnych, rezerwacji potwierdzonych,

−

przekazywanie pracownikom recepcji bieżących informacji o stanie rezerwacji,

−

przygotowanie listy przyjazdów na określone terminy.
W recepcji zazwyczaj istnieje wydzielone stanowisko telefonistki (operator hotelowej
centrali telefonicznej). Jej zadania i obowiązki to:

−

sprawna i uprzejma obsługa gości,

−

znajomość numerów wewnętrznych i nazwisk ważniejszych osób pracujących w hotelu
(dyrektor, zastępcy, kierownicy),

−

przyjmowanie zamówień na rozmowy międzymiastowe i międzynarodowe,

−

świadczenie serwisu „wake up call” i prowadzenie ewidencji zamówień,

−

wykonanie innych zadań związanych z podanymi wyżej.
Zadania i obowiązki referenta do spraw rozliczeń to:

−

sprawna i uprzejma obsługa gości hotelowych,

−

rzetelne i uczciwe kontrolowanie raportów dobowych recepcji,

−

weryfikowanie stanu zajętości pokoi wykazanych przez recepcję ze stanem wykazanym
przez służbę pięter,

−

weryfikowanie cen i rabatów — prawidłowość obciążeń, kontrola i weryfikacja rachunków
kredytowych, kontrola i analiza zadłużenia gości, ściśle przestrzeganie prawa finansowego
i dewizowego, właściwe prowadzenie korespondencji i dokumentacji związanej
z windykacją należności,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

właściwe prowadzenie archiwum recepcji, prowadzenie ewidencji druków ścisłego
zarachowania.
Natomiast rozrachunkami z gościem zajmuje się kasjer. Jego zadania i obowiązki to:

−

wystawianie rachunków i przyjmowanie należności za pobyt i usługi dodatkowe od gości
w formie gotówkowej i bezgotówkowej,

−

sprawdza prawidłowość obciążeń za noclegi i usługi dodatkowe,

−

przestrzega aktualnych przepisów finansowo-dewizowych.

Profesjonalny recepcjonista to taki, który:

−

doskonale zna topografię hotelu i jego otoczenie,

−

świetnie orientuje się w zakresie usług świadczonych przez hotel,

−

zna języki obce,

−

przyjmuje wszystkie uwagi i sugestie gości dotyczące funkcjonowania hotelu.

Obsługą  gościa  na  każdym  etapie  jego  pobytu  zajmują  się  również  służby  parterowe.
Pracownicy służb parterowych to osoby, które w całym cyklu obsługi jako pierwsze  i ostatnie
mają  bezpośredni  kontakt  z gościem.  Służby  parterowe to komórka  podlegająca  bezpośrednio
kierownikowi  recepcji.  Podobnie  jak  wszyscy  inni  pracownicy  wykonują  swoją  pracę
w uniformach.
Zakres obowiązków pracowników służb parterowych jest następujący:
1. Portier:

−

pełni służbę przy wejściu do obiektu,

−

otwiera i zamyka drzwi, wita i żegna gości,

−

pomaga w transporcie bagażu,

−

wskazuje miejsca parkingowe,

−

zamawia gościom taksówkę.

2. Bagażowy:

−

przynosi bagaże gości,

−

przejmuje opiekę nad gościem po jego odejściu od recepcji,

−

wprowadza do pokoi.

3. Parkingowy:

−

obsługuje parking,

−

przyjmuje pojazdy,

−

chroni samochody przed uszkodzeniem i kradzieżą.

Do  zakresu  obowiązków  pracowników  służby  pięter  należą  przede  wszystkim  czynności
związane z utrzymaniem  czystości w części  noclegowej obiektu hotelarskiego. Pracownicy tej
komórki to osoby niezwiązane z bezpośrednią obsługą gościa hotelowego, dlatego też podczas
pracy powinni być jak najmniej widoczni.

Zakres obowiązków pracowników służb pięter jest następujący:
1.  Kierownik pięter:
–

organizowanie i koordynowanie czynności związane z obsługą gości w pokojach,

–

dorywcze kontrolowanie stanu wyposażenia pokoi i innych pomieszczeń hotelowych,

–

opracowanie miesięcznych grafików,

–

zgłoszenie odpowiednim służbom wad i usterek wszelkich urządzeń.

–

dbałość o przestrzeganie przez personel obowiązujących przepisów sanitarnych,
szczególnie dotyczących zmiany bielizny pościelowej i ręczników,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

–

organizowanie szkoleń pracowników, dbałość o racjonalizację metod pracy,

–

współpraca z recepcją w zakresie wykorzystania pokoi, informowanie recepcji o pokojach
przygotowanych do sprzedaży, a także stała współpraca z pozostałymi działami,

–

realizacja dodatkowych usług na życzenie gości,

–

prowadzenie dokumentacji dotyczącej wykorzystywanych środków trwałych, sprzętu,
zgłaszanie zapotrzebowania na materiały potrzebne do pracy i przedmioty będące
wyposażeniem pokoi hotelowych,

–

prowadzenie podręcznego magazynu bielizny zapasowej i drobnego sprzętu,

–

zgłaszanie zapotrzebowania na potrzebne materiały niezbędne do pracy prowadzenie
ewidencji rzeczy pozostawionych przez gości,

–

odpowiedzialność za całość bielizny pościelowej hotelu,

–

odpowiedzialność za powierzone mienie.

2. Pokojowa:
–

właściwe przygotowanie jednostki mieszkalnej dla gości hotelowych,

–

uzupełnienia braków w wyposażeniu,

–

utrzymanie w przydzielonym rewirze wzorowej czystości i porządku,

–

natychmiastowe zgłoszenie kierownikowi pięter wszelkich zauważonych braków
i uszkodzeń,

–

przestrzeganie przepisów bhp i p.poż,

–

dostarczenie do pokoju rzeczy zamówionych przez gości.

3. Inspektor pięter:
–

nadzorowanie pracy służby pięter,

–

kontrola pokoi przygotowanych do sprzedaży,

–

aktualizacja informacji o stanie pokoi do sprzedaży,

–

szkolenie pracowników służby pięter w zakresie pracy i kultury obsługi.

4. Magazynier bielizny:
–

prowadzenie magazynu bielizny brudnej i czystej,

–

zabezpieczenie odpowiedniej ilości czystej bielizny na każdy dzień,

–

przekazywanie bielizny brudnej do pralni,

–

odbiór bielizny z pralni.

5. Kierownik pralni:
–

kontroluje pracę pracowników pralni,

–

współpracuje z pionem hotelowym i gastronomią,

–

prowadzi bieżącą kontrolę pracy podległego personelu,

–

odpowiada za rozliczenie się z bielizny z hotelem i gastronomią.

6. Praczka:

–

zajmuje się praniem i prasowaniem wszelkiej bielizny zarówno na potrzeby hotelu jak
i gości,

–

materialnie odpowiada wobec hotelu za powstałe w procesie pralniczym straty,

–

utrzymuje porządek w swoim miejscu pracy,

–

przestrzega przepisów bhp i p.poż.

Dobrze funkcjonujące zaplecze gastronomiczne jest w wielu przypadkach wizytówką

obiektu. W dużych hotelach ma ono charakter rozbudowany. Pracownicy działu
gastronomicznego to:

1. Kierownik pionu gastronomicznego, który:

−

organizuje i kontroluje pracę zespołu gastronomicznego,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

kontroluje i aktualizuje badania lekarskie pracowników,

−

reprezentuje zakład hotelarski na zewnątrz,

−

rozpatruje skargi i reklamacje gości,

−

odpowiada za plan szkoleń pracowników,

−

dba o dyscyplinę pracy,

−

planuje produkcję w porozumieniu z recepcją i działem rezerwacji,

−

odpowiada za utrzymanie odpowiedniego poziomu produkcji,

−

nadzoruje prawidłową produkcję, jakość potraw i napojów.

2.Kierownik produkcji (szef kuchni), który:

−

koordynuję pracę w kuchni,

−

nadzoruje przygotowanie potraw,

−

kieruje podległym personelem,

−

wprowadza nowe potrawy do kart menu,

−

odpowiada za jakość potraw i wagę deklarowaną.

3. Kierownik sali, który:

−

kieruje pracą zespołu kelnerów,

−

opiekuje się gośćmi,

−

jest gospodarzem restauracji,

−

kontroluje stosowanie obowiązujących przepisów,

−

dba o sprawność obsługi poprzez częste przebywanie na sali,

−

przyjmuje rezerwację,

−

odpowiada za czystość w zakładzie,

−

planuje podział pracy i zakres czynności dla poszczególnych pracowników,

−

interweniuje w sytuacjach konfliktowych,

−

prowadzi bieżące szkolenia personelu.

4. Kelner, którego zadania i obowiązki są następujące:

−

zajmuje się obsługą gości przy stolikach,

−

obsługuje gości przy cateringu,

−

przygotowuje salę konsumpcyjną do obsługi,

−

zapoznaje się z aktualną kartą menu,

−

wita gości wchodzących do sali,

−

doradza gościowi w doborze potraw i napojów,

−

przyjmuje i rejestruje zamówienia,

−

podaje rachunek i inkasuje należność,

−

utrzymuje sale w czasie konsumpcji w czystości.

5. Barman:

−

barman-mixer obsługuje drink-bar,

−

barman bufetowy przyrządza i podaje napoje oraz przygotowuje drobne zakąski.

6. Kucharz , którego zadania i obowiązki to:

−

planuje i przygotowuje potrawy,

−

pobiera surowce,

−

obsługuje zmechanizowany sprzęt znajdujący się w kuchni,

−

wydaje zamówione potrawy kelnerowi,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

dba o czystość,

−

eliminuje z produkcji surowce przeterminowane,

−

odpowiada za jakość i estetykę potraw.

7. Mistrz cukiernik, który:

−

zajmuje się produkcją cukierniczą na potrzeby zakładu gastronomicznego, do sprzedaży
dla konsumentów zewnętrznych,

−

wprowadza własne receptury.

8. Sommelier – wine kelner:

−

zabezpiecza asortyment sprzedawanych napojów,

−

podaje napoje konsumentom,

−

orientuje się w zakresie gatunków win oraz napoi alkoholowych,

−

zna wzory i rodzaje kieliszków stosowanych do poszczególnych napojów, a także zasady

serwowania win i napoi alkoholowych.

9. Technolog żywienia, który:

−

wprowadza nowe potrawy do karty,

−

prowadzi kalkulację,

−

opracowuje karty menu.

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jaką funkcję pełni w hotelu recepcja?
2.  Jakie są obowiązki kierownika recepcji?
3.  Co należy do zakresu obowiązków służby pięter?
4.  Jaki jest zakres odpowiedzialności pokojowej?
5.  Czym zajmuje się kierownik sali?
6.  Jaka jest celowość dokonywania podziału pracy?
7.  Kto to jest concierge?
8.  Jakimi cechami powinien dysponować concierg?
9.  Wymień pracowników służby pięter?
10.  Wymień pracowników pionu gastronomicznego?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przedstaw zakres obowiązków kierownika sali.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z wiadomościami dotyczącymi obowiązków kierownika sali,
2)  wypisać obowiązki kierownika na pojedynczych kartkach,
3)  przykleić swoje propozycje na arkusz zbiorczy,
4)  zaprezentować efekty swojej pracy,
5)  dokonać analizy prac wszystkich grup.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

małe kartki samoprzylepne,

−

arkusz zbiorczy,

−

flamastry.

Ćwiczenie 2

Sporządź w postaci wykresu strukturę organizacyjną pracowników recepcji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z wiadomościami dotyczącymi obowiązków kierownika recepcji,
2)  wypisać podległe komórki,
3)  uruchomić program komputerowy i wykonać schemat,
4)  wydrukować schemat na foliach,
5)  zaprezentować efekty swojej pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

stanowisko komputerowe z drukarką,

−

rzutnik na folie.

Ćwiczenie 3

Przygotuj prezentację dotyczącą pracy concierge w hotelach różnych kategorii.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania,
2) wyszukać i zebrać informacje dotyczące funkcjonowania tego stanowiska w różnych

hotelach

3)  przygotować materiały do prezentacji ,
4)  uruchomić program komputerowy do tworzenia prezentacji,
5)  wykonać prezentację,
6)  zaprezentować efekty swojej pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

stanowisko komputerowe z łączem internetowym programem biurowym,

−

drukarka,

−

rzutnik multimedialny,

−

ekran.

Ćwiczenie 4

Jakie predyspozycje fizyczne i psychiczne oraz umiejętności powinien posiadać pracownik

służby pięter. Wyboru cech dokonaj z wyrażeń zapisanych poniżej na kartkach. Zastanów się,
czy niektóre z kartek nie powinny wystąpić w większej ilości.
Odpowiedzi zamieść w tabeli podając stanowisko i odpowiednie cechy:

Stanowisko

Cechy fizyczne, psychiczne i umiejętności

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Materiał zapisany na kartkach papieru: dobry stan zdrowia, opanowanie, zamiłowanie do

porządku, uczciwość, umiejętność organizowania pracy, podległemu, umiejętność kierowania
zespołem ludzi, organizowanie pracy, umiejętność nadzorowania i kontroli, umiejętność
nawiązywania kontaktów, dokładność, miła prezencja, znajomość języków obcych, znajomość
obsługi komputera, znajomość języków obcych w stopniu podstawowym.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania,
2)  wypisać stanowiska pracy w dziale służby pięter,
3)  dobrać cechy do stanowiska i ułożyć kartki dopasowując je do stanowiska,
4)  wpisać wybrane cechy i stanowiska w tabeli,
5)  zaprezentować efekty swojej pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

tabela do wypełnienia,

−

karteczki z cechami.

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) wymienić pracowników hotelu związanych z obsługą gości?

2) określić zakres obowiązków kierownika recepcji ?

3) przedstawić zakres obowiązków recepcjonisty - dysponenta?

4) wymienić zakres obowiązków klucznika?

5) określić rolę pracownika concierge?

6) przedstawić zakres obowiązków kierownika sali?

7) wykonać schemat blokowy?

8) określić miejsce i zadania pracowników hotelu w procesie
9) obsługi gościa?

10) wykorzystać wiedzę w praktyce?

11) zaprezentować na forum zespołu wykonaną pracę?

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Kultura i etyka zawodowa pracowników zakładów hotelarskich

4.2.1. Materiał nauczania

Praca  w  hotelu,  zwłaszcza  w  recepcji,  służbie  parterowej,  służbie  pięter  oraz  obsłudze
gastronomicznej,  daje  okazję  kontaktu  bezpośredniego  z  bardzo  różnymi  ludźmi.  Pracownik
hotelu  powinien  łączyć  szacunek  i  uprzejmość,  z  zachowaniem  dystansu  wobec  gościa,
z poczuciem  własnej  godności  osobistej  i,  oczywiście  ze  stałą  troską  o  opinię  hotelu.    Każdy
gość  chce  i  powinien  być  traktowany  jak  VIP  (very  important  person).  Pamiętać  musimy,  że
każdy  człowiek  jest   indywidualnością,  ma własne preferencje, uprzedzenia, przyzwyczajenia,
nawyki. Najważniejsze jest, aby miał zaufanie do hotelu i jego pracowników.
Ważnym  aspektem    funkcjonowania  hotelu  jest  nie  tylko  kultura  osobista  pracowników,  ale
przede wszystkim kultura obsługi klienta. U jej podstaw leży:

−

poziom kultury osobistej pracowników i zrozumienie sensu oraz charakteru usług
hotelarskich,

−

stosunek do gościa, poprawne odnoszenie się, szacunek i rzeczowe załatwianie spraw,

−

prezentacja, ubiór, wygląd zewnętrzny, uczesanie, czystość, schludność, a u kobiet
dodatkowo dyskretny makijaż i ograniczenie ilości noszonej biżuterii,

−

sposób bycia, poszanowania dobrych obyczajów, kultura pracy, miły ton głosu, poczucie
taktu, powściągliwość,

−

estetyka, czystość, ład i porządek na stanowiskach pracy, sprawność urządzeń, instalacji,
sprzętu,

−

sprawność i szybkość obsługi, organizacja pracy,

−

postawa i zachowanie pracowników na stanowisku pracy i na terenie obiektu,

−

umiejętność rozmowy, wyczucie sytuacji, unikanie konfliktów, a gdy powstanie,
umiejętność ich rozwiązywania,

−

poczucie współodpowiedzialności każdego pracownika za prawidłowe funkcjonowanie
hotelu,

−

cicha praca służb i pracowników, zwłaszcza w kontaktach miedzy sobą,

−

poszanowanie dobrych obyczajów, których podstawą jest nie urażanie innych osób,
przestrzeganie formuł grzecznościowych,

−

widoczna dyscyplina pracy załogi. [10, s.132]

−

W codziennej pracy w hotelu istotna sprawą jest również:

−

staranność i poprawność korespondencji oraz bezwzględne przestrzeganie tajemnicy
korespondencji,

−

estetyka i poprawność językowa i redakcyjna wszelkich informacji, druków, napisów,
reklam itp. (niedopuszczalne jest posługiwanie się odręcznie wykonanymi wywieszkami).

Dopiero zbiór całości wymienionych zasad i zachowań składa się na poziom i kulturę obsługi,
a  ich  stałe  przestrzeganie  spowoduje,  ze  nasi  goście  będą  mieli  dobre  wrażenie  z pobytu
w hotelu, będą chcieli do niego wrócić.
W  hotelu  spotyka  się  pracownik  –  hotelarz  gotów  do  przyjęcia  i  obsłużenia  gościa  i  gość
oczekujący  deklarowanego  standardu  i  dobrej  obsługi.  Podstawowym  obowiązkiem  hotelarza
jest  zaspokojenie  tej  potrzeby,  a  gościa  –  uregulowanie  należności.  Ze  strony  hotelarza  musi
towarzyszyć tej transakcji wysoki poziom kultury obsługi.
Kultura osobista – to zestaw cech, umiejętności i zachowań., a wysoki poziom kultury osobistej
hotelarza  sprzyja  rozwojowi  dobrych  stosunków  między  pracownikami  i  wiąże  się  jak
najściślej z kulturą pracy, która obejmuje warunki pracy, organizację, wyposażenie techniczne,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

poziom wykształcenia ogólnego i zawodowego człowieka, jego stosunek do pracy, umiejętność
współżycia z kolegami, podwładnymi, przełożonymi i wreszcie gośćmi hotelu.

Podstawowe elementy, składające się na kulturę osobista pracownika są następujące:

−

czystość, porządek i poczucie estetyki,

−

postawa etyczno – moralna,

−

postawa  i  zachowanie  na  stanowisku  pracy,  czyli  odpowiedni,  nienaganny  wygląd,
uśmiech,  prawidłowa  ocena  sytuacji,  konsekwentne  postępowanie,  właściwy  sposób
prowadzenia  rozmowy  z gościem,  wzajemne  odnoszenie  się  pracowników  do  siebie,
opanowanie,  stosowanie  zwrotów  grzecznościowych,  panowanie  nad odruchami,  mimiką,
sumienność.

Obowiązkiem  każdej  firmy  jest  dbanie  o  pozytywne  efekty  swoich  działań  i  eliminowanie
skutków  negatywnych.  Działania  hotelu  się  działaniami  zgodnymi  z  prawem  stanowionym,
zgodnymi  z  zasadami  etyki  i  normami  prawa  zwyczajowego,  miejscowego  i  tradycji
poszczególnych  państw,  krain,  społeczeństw.  Słowa  etyka,  moralność,  uczciwość  gubią  się
wśród codziennych zajęć, rozliczeń, pogonią za zyskiem, w walce o nowych klientów. Jednak
okazuje  się,  że  na  wyniki  finansowe  hotelu  duży  wpływ  ma  atmosfera  w  pracy,  wzajemne
relacje miedzy pracownikami, między pracownikami a gośćmi, a także między firmą (hotelem),
a  społecznością  lokalną.  Wszystkie  przedsiębiorstwa  są  odpowiedzialne  wobec  swoich
pracowników, klientów i społeczności lokalnej, w której firma funkcjonuje.
Jakość usługi hotelarskiej to przede wszystkim zadowolony gość. Co jednak zrobić, w sytuacji
kiedy  mamy  do  czynienia  z  niezadowolonym  gościem.  Najwłaściwsze  wyjście  to  znalezienie
płaszczyzny  porozumienia,  czyli  miejsca,  w  którym  potrzeby  i  oczekiwania  gości  pokrywają
się z  intencjami  hotelarzy.  Goście  czasem  spodziewają się,  żądają  zbyt  dużo  lub  demonstrują
złość,  dlatego  też  należy  spokojnie  mu  wytłumaczyć,  co  może  otrzymać,  a  co  nie  i  przede
wszystkim nigdy nie okazywać złości. Należy też wiedzieć, kiedy przywołać przełożonego lub
innego członka personelu, zwłaszcza, kiedy sytuacja przybiera poważny obrót, na przykład gdy
mamy do czynienia z gościem nietrzeźwym.
W przypadku składania skargi przez gościa należy rzetelnie zająć się rozwiązaniem tej sytuacji.
Zawsze należy starać się spojrzeć na sprawę punktu widzenia gości i odpowiedzieć sobie jak na
pytanie jak chcielibyśmy być potraktowani w takiej sytuacji.

Postępowanie w takiej sytuacji jest następujące:

1.  zachować spokój,
2.  pokazać, że jest się gotowym gościa wysłuchać,
3.  podziękować gościowi, pokazując mu, że traktujemy jego sprawę poważnie,
4.  poszukać sposobu na rozwiązanie powstałego problemu,
5.  zakończyć sprawę.
Problem  etyki  zawodowej  można  odnieść  do  każdego zawodu,  a  w  szczególności  do  zawodu
hotelarza.  Personel  hotelowy  ma  zapewnić  gościom  nie  tylko  sprawną  i  miłą  obsługę,  ale  też
osobiste  bezpieczeństwo,  ich  życia  i  zdrowia,  bezpieczeństwo  mienia,  nietykalność  osobistą,
spokój  i  dyskrecję.  Gość  powierza  hotelowi  osobiste  bezpieczeństwo  oraz  mienie  w  postaci
rzeczy wniesionych na teren hotelu (bagaże, pieniądze, biżuteria).

Odpowiedzialność to gotowość ponoszenia konsekwencji własnego postępowania,

wynikająca  z wewnętrznego  przekonania  lub  nakazu  prawnego,  moralnego,  etycznego.  Żeby
nasze  postępowanie  było  odpowiedzialne,  potrzebujemy  punktu  odniesienia,  zbioru  zasad  –
kodeksu  etycznego.  Odpowiedzialność  hotelarza  powinna  być  rozpatrywana  w  następujących
płaszczyznach:

−

etyczno – moralnej,

−

służbowej (dyscyplinarnej),

−

materialnej,

−

karnej.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

W  kategoriach  etyczno  –  moralnych  odpowiedzialność  hotelarza  należy  oceniać  według  jego
stosunku  do  gościa  i  przyjętych  na  siebie  obowiązków  wobec  gościa  w  czasie  jego  pobytu
w zakładzie.  Jest  ona  istotnym  elementem  każdej  usługi  hotelowej.  Polega  na  zapewnieniu
bezpieczeństwa i zdrowia gościa, nietykalności osobistej, spokoju, dyskrecji.
Aby  zapewnić  spokój  gościom,  nie  należy  przyjmować  do  hotelu  osób  naruszających  ład
i porządek.  Pracownikom  w  hotelu  nie  wolno  wnikać  w  osobiste  sprawy  gości,  spoufalać  się
z nimi,  lub  udzielać  informacji  o  gościach  osobom  trzecim.  Nie  wolno  naruszać  tajemnicy
korespondencji. Hotel powinien być przygotowany na udzielenie pierwszej pomocy i wezwanie
pomocy  lekarskiej.  Prawidłowo  należy  tez  postępować  z  rzeczami  pozostawionymi  przez
gościa i rzeczami znalezionymi na terenie hotelu.
W  kategoriach  prawnych  odpowiedzialność  związana  jest  z  poniesieniem  przewidzianych
przez przepisy prawne konsekwencji materialnych i karnych. Odpowiedzialność materialna  ma
charakter  sankcji  majątkowej  i  wynika  z  przepisów  prawa  (np.  odszkodowanie  za  stratę,  jaką
gość poniósł z powodu zaniedbania lub lekkomyślności hotelarza).
Odpowiedzialność  karna  wynika  z  tytułu  winy  przypisanej  hotelarzowi.  Działają  tu  przepisy
prawa karnego.
W  hotelu  spotykamy  się  z  pojęciem  odpowiedzialności  indywidualnej  i  zbiorowej.
Odpowiedzialność  konkretnego  pracownika  wynika  przede  wszystkim  z  umowy  o  pracę,  na
podstawie  której  zobowiązuje  się  on  prawidłowo  wykonywać  swoje  obowiązki  i  polecenia
służbowe.

Odpowiedzialność przedsiębiorstwa wynika z umowy hotelowej, która reguluje prawa

i obowiązki stron, hotelu i gościa hotelowego oraz zapewnia gościowi, zgodnie z kategoria
obiektu, jakość usług, opiekę i bezpieczeństwo.

Szczególny obowiązek spoczywa na hotelu w zakresie:

−

udostępniania pokoju lub miejsca noclegowego,

−

zapewnienia sprawnego funkcjonowania wszystkich urządzeń,

−

zapewnienia bezpieczeństwa gościa i jego mienia,

−

wykonania usługi w deklarowanym zakresie i standardzie.
Wyjątkowość każdego zawodu, różnorodność branż, specyfika charakterów ludzi

pracujących  w danym  zawodzie  stwarza  potrzebę  opracowania  indywidualnego  zbioru  zasad
postępowania.  Kodeks  Praktycznego  Postępowania  dla  branży  turystycznej  i  hotelarskiej
opracowała  IH&RA.  Dotyczy  on  jednak  zasad  współpracy  pomiędzy  hotelami  a  biurami
podróży. Polski Kodeks Etyki Hotelarza opracował prezes Polskiej Izby Hotelarstwa Krzysztof
Milski. Kodeks składa się z 10 części. Każda z nich dotyczy innego rodzaju relacji.

Zgodnie z zasadami kodeksu podstawowymi zasadami obowiązującymi w świadczeniu

usług w hotelu są:

−

grzeczność – stosowana we wszystkich formach życzliwej obsługi i informowaniu gościa,

−

szacunek – wyrażany w stosunku do gościa oraz atmosfera przyjaźni,

−

zdolność zrozumienia drugiego człowieka – istotna w nawiązaniu kontaktu z gościem
i umiejętnym prowadzeniu rozmowy,

−

gotowość niesienia pomocy – przejawiająca się w życzliwym stosunku do gościa oraz
oferowaniu usług dodatkowych.
Gościnność to zespół zachowań, charakterystycznych dla określonego kręgu

geograficznego, kulturowego i społecznego nakierowany na zaspokojenie podstawowych
potrzeb: snu, głodu, pragnienia innych osób (gości), zgodnie z wyuczonymi i stale
kształtowanymi wzorcami.

Aspekty gościnności:

1)  Geograficzno – kulturowy.
Zaspokojenie tych samych potrzeb wygląda odmiennie w zależności od części  świata w jakiej
się  znajdziemy.  Nie  ma  znaczenia  czy  patrzymy  na  świat  w  skali  makro  –  porównując

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

kontynenty  czy  całe  państwa  czy  w  skali  mikro  –  analizując  różnice  występujące  pomiędzy
krainami geograficznymi lub regionami w ramach konkretnego panstwa np.: Polski.
2)  Społeczny:
Jest  on  aspektem  wtórnym  do  geograficzno  –  kulturowego.  Poziom  gościnności  ma  związek
z klasyfikacją  społeczną,  czyli  pozycją  społeczną  jaką  zajmuje  dana  osoba  w  hierarchii
społecznej  dzięki:  wychowaniu,  statusowi  materialnemu  i  zawodowemu  oraz  poziomowi
wykształcenia.
W  branży  usług  hotelarskich  gościnność  ma  znaczenie  szczególne.  Do  aspektów
wymienionych wyżej dochodzi zespół wyuczonych zachowań tzw. model gościnności zbliżony
dla wszystkich  obiektów  hotelowych  określonej  klasy  czy  kategorii. Nie  ma tutaj  specjalnego
znaczenia położenie geograficzne czy jakość personelu hotelu.

Nie ma określonego, jednego, wspólnego modelu gościnności. Są natomiast elementy,

które mają znaczący wpływ na model gościnności:

−

zespół przepisów, regulaminów i opisów stanowisk,

−

poziom wykształcenia ogólnego pracowników,

−

poziom wykształcenia zawodowego jaki dają szkoły hotelarskie,

−

indywidualne predyspozycje osobowe personelu,

−

formalne wymogi dot. kategorii obiektów hotelarskich,

−

pozaformalne – czyli indywidualne zabiegi właścicieli obiektów, gwarantując świadczenia
wykraczające poza ramy wymogów kategoryzacji.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Dlaczego uczciwość i etyka jest tak ważna w zawodzie hotelarza?
2.  Czym jest odpowiedzialność?
3.  Jak rozumiemy pojęcie etyki?
4.  Czemu sprzyja wysoki poziom etyki zawodowej hotelarza?
5.  Jakie  są  podstawowe  zasady  świadczenia  usług  w  hotelu  zgodnie  z  Kodeksem  Etyki

Hotelarza?

6.  Jak rozumiesz pojęcie kultury osobistej?
7.  Jakie są podstawowe elementy składające się na kulturę osobista pracownika ?
8.  Na jakich płaszczyznach można rozpatrywać odpowiedzialność hotelarza?
9.  Jak rozumiesz odpowiedzialność materialną hotelu?
10. Jakie znasz zbiory zasad postępowania obowiązujące w hotelarstwie?

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Opisz sposób postępowania recepcjonisty, w sytuacji kiedy do hotelu chce się zameldować

nietrzeźwy gość. Zaprezentuj na forum zespołu klasowego odpowiedź, skonfrontuj ją z innymi
wypowiedziami i przekonaj pozostałych do swojego wyboru.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem zawartym w rozdziale,
2)  zapisać na kartce sposób postępowania,
3)  przedstawić rezultat ćwiczenia na forum zespołu,
4)  podjąć dyskusję,
5)  przekonać pozostałych uczestników dyskusji do swoich racji.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

kartki i flamastry,

–

szary papier do zaprezentowania rezultatów ćwiczenia,

–

literatura rozdziału.

Ćwiczenie 2

Podkreśl te z poniższych zachowań portiera lub bagażowego, które uznałbyś za

nieodpowiednie.

Oczekiwanie na napiwek.
Zapytanie gościa, czy nie ma innych życzeń,
Zostawienie walizek pod drzwiami pokoju.
Złożenie gościowi życzeń miłego dnia.
Położenie bagażu na łóżku hotelowym.
Powitanie gości w drzwiach hotelu przez portiera palącego papierosa.

Dopisz własne propozycje dotyczące innych stanowisk.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z tekstem Kodeksu Etyki Hotelarza,
2)  zapoznać się z tekstem zachowań,
3)  podkreślić nieodopowiednie,
4)  dopisać własne propozycje,
5)  przedstawić wynik ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  tekst Kodeksu Etyki Hotelarza,
–  kartki papieru format A3,
–  flamastry,
–  szary papier do prezentacji,
–  literatura z rozdziału.

Ćwiczenie 3

Zaaranżuj scenki, podczas których wystąpisz w roli recepcjonisty przyjmującego gościa:

−

uprzejmego,

−

nieśmiałego,

−

pełnego temperamentu,

−

kłótliwego,

−

pod wpływem alkoholu,

−

o dużym mniemaniu o sobie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się materiałem nauczania,
2)  zaaranżować scenkę,
3)  odegrać swoją rolę,
4)  przedyskutować na forum zespołu sytuację.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

lada recepcyjna,

−

literatura z rozdziału..

Ćwiczenie 4

Opracuj własny hotelarski kodeks etyki, składający się z 10 najistotniejszych Twoim

zdaniem zasad i przedstaw go w formie prezentacji multimedialnej.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się materiałem nauczania,
2)  zapoznać się z treścią Kodeksu Etyki Hotelarza,,
3)  sformułować zasady,
4)  wybrać 10 najważniejszych,,
5)  zaprezentować na forum zespołu sytuację.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 5

Opracuj i przedstaw informacje o etycznych i nieetycznych zachowaniach hotelarzy

zarówno w stosunku do gości, jak i w innych wymienionych w Kodeksie relacjach.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się materiałem nauczania,
2)  zapoznać się z treścią Kodeksu Etyki Hotelarza,,
3)  wyszukać w dostępnych źródłach informacje,
4)  wybrać najbardziej interesujące,
5)  opracować materiał do prezentacji,
6)  zaprezentować na forum zespołu sytuację.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

literatura z rozdziału i kodeksu.

−

prasa branżowa np. Hotelarz,

−

stanowisko komputerowe z łączem internetowym,

−

drukarka.

Ćwiczenie 6

Podaj propozycje rozwiązania następujących sytuacji konfliktowych:

−

do lady podchodzi dwóch nietrzeźwych panów, z których jeden jest stałym gościem
hotelowym, z żądaniem znalezienia im dwóch apartamentów,

−

pilot grupy turystycznej zgłasza się do recepcji z informacją, że w pokojach jego grupy nie
było sprzątane od 3 dni,

−

znana piosenkarka żąda w środku nocy przyniesienia do jej pokoju 20 litrów koziego
mleka do kąpieli.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się materiałem nauczania,
2)  zapoznać się z zasadami rozwiązywania konfliktów,
3)  wypisać wszystkie sposoby rozwiązania sytuacji konfliktowych,
4)  wybrać najbardziej interesujące,
5)  opracować materiał do prezentacji,
6)  zaprezentować na forum zespołu sytuację.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

literatura z rozdziału i kodeksu.

−

prasa branżowa np. Hotelarz,

−

stanowisko komputerowe z łączem internetowym,

−

drukarka.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) opisać sposób postępowania w nietypowych sytuacjach obsługi gościa?

¨ ¨

2) określić czym jest etyka zawodowa?

¨ ¨

3) podać przykłady zachowań nieetycznych?

¨ ¨

4) pracować jako recepcjonista zgodnie z zasadami etyki?

¨ ¨

5) określić elementy, które maja wpływ na model gościnności?

¨ ¨

6) zastosować w praktyce zasady Kodeksu Etyki Hotelarza?

¨ ¨

7) podać zasady podane w Kodeksie Etyki Hotelarza?

¨ ¨

8) poradzić sobie z obsługą w recepcji różnych typów gości?

¨ ¨

9) radzić sobie w sytuacjach konfliktowych?

¨ ¨

10) wykorzystać zdobyta wiedzę w praktyce?

¨ ¨

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3. Organizacja usług związanych z pobytem gościa.

4.3.1. Materiał nauczania

Wachlarz świadczonych przez obiekt hotelarski usług może być ogromny i uzależniony

jest od wielu czynników. Między innymi mają na to wpływ rodzaj obiektu hotelarskiego,
standaryzacja, kategoryzacja, sezonowość.
Do korzystania z usług hotelowych uprawnia karta pobytu w hotelu, wydawana w recepcji
wszystkim gościom hotelowym.

Rys.1 Wzór karty pobytu

Źródło: www.hotelarze.pl

Wszystkie usługi hotelowe podlegają tym samym aktom prawnym. Zakład hotelarski nie

może świadczyć luźno zebranych, przypadkowo zgromadzonych usług. Sprzedaje produkt
całościowy składający się z określonego zestawu usług, choćby były one osobno wycenione
i rozliczone.

Biorąc pod uwagę, że każdy zakład hotelarski ze względu na swój charakter powinien

usługom  podstawowym  podporządkować  wszelką  działalność  obiektu,  możemy  przyjąć,  że:
„Usługi  hotelarskie”  składają  się  z:  usług  podstawowych  (noclegu  i  wyżywienia)  oraz  usług
dodatkowych  realizowanych  w różnym  zakresie  w  zależności  od  rodzaju  i  kategorii  obiektu
hotelarskiego.

Trudno jest wskazać granice między różnymi rodzajami usług. To co dla jednego zakładu

będzie usługą dodatkową, którą musi zapewnić ze względu na kategorię, dla drugiego o niższej
kategorii  będzie  usługą  dodatkową  podwyższającą  standard  obiektu.  Większość  obiektów
hotelarskich  stara  się  świadczyć  znacznie  szerszy  od  minimalnego  wymagania  przepisami
kategoryzacyjnymi  zakres  usług.  Wszystkie  usługi  podstawowe  i  uzupełniające  organizowane
dla  gości  hotelowych  powinny  być  udokumentowane.  Służą  do  tego  książki  zleceń
i odpowiednie  dokumenty  potwierdzające  przyjęcie  usługi  wręczane  gościowi.  Poszczególne
dokumenty zostaną omówione przy odpowiednich usługach.

Dodatkowa usługa może być dowolnie kształtowana przez przedsiębiorstwa hotelarskie,

ale musi uwzględniać ich rodzaj zgodny z wymogami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Gospodarki i pracy w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są
świadczone usługi hotelarskie z 19 sierpnia 2004 roku (DzU nr 188, poz.1945 z 2004 r.).

Usługi uzupełniające zwane też komplementarnymi, są usługami nieodłącznie związanymi

z działalnością podstawową, tzn. usługi, z których klient jest zmuszony skorzystać, jeżeli
zdecydował się na skorzystanie z działalności podstawowej, bądź też z których mógłby
skorzystać w innym miejscu lub w inny sposób, lecz byłoby to uciążliwe.

Według wymagań kategoryzacyjnych do usług podstawowych i uzupełniających

zaliczamy:

−

usługę gastronomiczną

−

podawanie posiłków do pokoju – room-service,

−

usługę noclegową,

−

budzenie,

−

usługi telekomunikacyjne,

−

doręczanie korespondencji i przekazywanie wiadomości,

−

informację turystyczną,

−

obsługa bagażowa,

−

przechowalnia bagażu,

−

usługi rekreacyjne,

−

udzielanie pierwszej pomocy.

Przyjmując usługę gastronomiczną równolegle z usługą noclegową za usługę podstawową,

należy  świadczyć  ją  z  poczuciem  gościnności  i  o  jak  najwyższym  standardzie.  Zgodnie
z obowiązującymi  wymaganiami  kategoryzacyjnymi  (Rozporządzenie  Ministra  Gospodarki
i Pracy  w  sprawie  obiektów  hotelarskich  i  innych  obiektów,  w  których  są  świadczone  usługi
hotelarskie  z  dnia  19  sierpnia  2004  roku.)  hotel  w  zakresie  obsługi  gastronomicznej  musi
obecnie świadczyć następujące usługi:

−

prowadzenie restauracji obowiązuje w kategorii 5*, 4*;

−

prowadzenie aperitif baru lub baru kawowego obowiązuje w kategorii 5*, 4*, 3*, 2*;

−

podawanie śniadań obowiązuje we wszystkich kategoriach hoteli;

−

sprzedaż napojów gorących przez całą dobę obowiązuje w kategorii 5* i 4*, a w niższych
dopuszcza się sprzedaż z automatów lub w recepcji.

Świadczenie usług noclegowych nakłada na obiekt noclegowy

obowiązek zapewnienia

spokojnego snu gościom. Na komfort świadczenia usługi noclegowej ma wpływ właściwy
dobór wyposażenia meblowego, instalacyjnego oraz oprawa estetyczna.

W hotelach wyższej kategorii i dla gości VIP budzenie realizowane jest przez telefon, ale

nie automatycznie.  W  niższych kategoriach usługa przebiega w ruchu automatycznym,  innym
rozwiązaniem  jest  wyposażenie  pokoi  w  telefon,  radio  czy  telewizor  z  wbudowaną  funkcją
budzika.  Usługa  nie  obowiązuje  na  kempingach  i  polach  biwakowych,  w  schroniskach
i schroniskach  młodzieżowych  oraz  obiektach  świadczących  usługę  hotelarską.  Budzenie  jest
usługą  bezpłatną.  Procedura  przyjęcia  zlecenia  na  budzenie  polega  na  odnotowaniu  numeru
pokoju,  godziny  budzenia,  nazwiska  gościa.  Faktyczna  realizacja  usługi  to:  powitanie
odpowiednio  do  pory  dnia,  sprawdzenie  nazwiska  gościa,  podanie  dokładnego  czasu,
ewentualne  podanie  stanu  pogody  na  zewnątrz  hotelu.  W dużych  hotelach  lub  przy  dużej
jednoczesności  budzeń  o  tej  samej  godzinie  dopuszczalne  jest  budzenie  automatem.  Należy
jednak zachować wyżej wymienioną procedurę. Czasami zdarza się, że gość pomimo budzenia
nie odpowiada, nie reaguje na budzenie. Wówczas recepcjonista lub inna osoba winna udać się
do  pokoju  w  celu  sprawdzenia  przyczyny  braku  reakcji  na  budzenie.  Zachowanie  tej  osoby
winno  być  takie  jak  np.:  pracownika  służby  piętrowej  przy  wejściu  do  pokoju:  trzykrotne
pukanie oraz przedstawienie się „służba pięter”, „recepcja” itp.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Usługi telekomunikacyjne dotyczą zamawiania rozmów, wysyłania faksów, teleksów

i telegramów.  Do  usługi  hotelarz  dolicza  własną  prowizję  wcześniej  ustaloną  przez
kierownictwo  hotelu  i  po  wcześniejszym poinformowaniu gościa o jej  wysokości.  Inną  formą
płatności  jest  automatyczne  obciążenie  rachunku gościa  za  usługę wg ustalonego  cennika.  Na
rynku  pojawiły  się  nowoczesne  aparaty  telefoniczne  Cisco  7970G  IP  z  dotykowym  ekranem
LCD i podłączeniem do Internetu. Telefony te z zastosowanym w nich systemem operacyjnym
pozwalają  na  wysyłanie  e-maili,  użytkowanie  poczty  głosowej,  czytanie  wiadomości
tekstowych  przez  recepcję,  sprawdzanie  konta  hotelowego,  w  tym  opłaty  za  rozmowy
telefoniczne  i  korzystanie  z  mini  baru,  umożliwiają  również  dokonywanie  rezerwacji  sal
konferencyjnych.  Gość  dodatkowo  ma  możliwość  sprawdzenia  kursów  walut,  pogody,
zobaczyć na zdjęciach dostępne usługi hotelowe oraz atrakcje turystyczne.

W hotelach wyższej klasy są ściśle określone w formie pisemnej zasady dotyczące obsługi

gościa,  odbierania  telefonów,  współpracy  z  innymi  komórkami  hotelu  itp.  Aby  właściwie
realizować  zadanie  udzielania  informacji  recepcjonista  powinien  posiadać  taką  cechę  jak
umiejętność słuchania. „Jest ona bardzo ważna ponieważ gość: czuje się rozluźniony, czuje się
dowartościowany, był w stanie przekazać informacje o swoich potrzebach, a osoba udzielająca
informacji:  dowiaduje  się  czegoś  więcej,  oszczędza  czas,  popełnia  mniej  błędów,  nawiązuje
z klientem lepsze stosunki. Dobry słuchacz:

−

obdarza mówcę cała swoja uwagą,

−

okazuje autentyczne zainteresowanie tematem rozmowy,

−

potrafi wybrać i zapamiętać istotne sprawy poruszone w trakcie rozmowy,

−

zajmuje stanowisko wobec tego, co usłyszał, robi notatki lub, jeśli to potrzebne,
przywołuje innych członków personelu.
W zakresie prowadzenia rozmów telefonicznych recepcja rządzi się również pewnymi

niepisanymi zasadami:

−

nie wykonuje się prywatnych rozmów telefonicznych w obecności gości,

−

telefon dzwoniący w recepcji powinien zostać odebrany najpóźniej po 3 sygnale,

−

każdy telefon odebrany w recepcji musi rozpocząć się od powitania i identyfikacji hotelu,
przy czym zawsze należy mieć pod ręką kartkę i długopis oraz materiały informacyjne, itp.
Sposób przekazywania korespondencji i wiadomości gościom może mieć różny wymiar,

w różnych  obiektach  hotelowych.  Pamiętać  należy,  aby  informacje  te  zostały  przekazane
gościowi  natychmiast  i bezpłatnie,  o  ile  przebywa  on  na  terenie  hotelu.  Pracownicy  hotelu
muszą  również  pamiętać  o zachowaniu  dyskrecji  i  tajemnicy  korespondencji.  Informacja  dla
gościa  w  pokoju  hotelowym  o pozostawionej  dla  niego  wiadomości  odbywa  się  najczęściej
przez  telefon  (jeśli  nie  jest  to  załatwione  bezpośrednio przy  ladzie  recepcyjnej)  z  wbudowaną
funkcją  świetlną.  Inne  hotele  stosują  do  tego  celu  aparat  telewizyjny,  na  ekranie  którego
pojawia  się  komunikat  dla  gościa.  W  innych  jest  specjalna  tablica,  na  której  pojawia  się
nazwisko gościa lub numer pokoju, dla którego jest wiadomość.

Przekazywanie wiadomości odbywa się za pomocą specjalnych druków „message”(Rys.2).

Druk ten powinien posiadać: adresata, nr pokoju, datę i godzinę przyjęcia informacji, która ma
być przekazana oraz miejsce na informację – wiadomość. Druki te mogą być wykonane
w postaci bloczka – notatnika, bądź mogą być generowane przez komputer. Wypełnione druki
z wiadomością przekazywane są gościowi w kopercie firmowej z nadrukiem.

W hotelu mamy do czynienia również z wysyłaniem telegramów i faxów. Do tego służą

druki: zalecany format A-4 lub A-5 zawierają datę, adresata, kraj i nr faxu, a także uwagi
techniczne (np.: pisać wyraźnie, pisać pismem drukowanym).
Dobrze jest umieścić na tych drukach klauzulę, że hotel nie bierze odpowiedzialności za
przerwy i opóźnienia w wysyłaniu faxu wynikłe z przyczyn niezależnych od hotelu.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys.2 Przykładowy druk „message”. Źródło własne.

Informacja turystyczna nie jest ona obowiązkowa, ale nie można sobie też wyobrazić hotelu,
w którym nie udziela się podstawowych informacji podróżniczych. Nakazuje to kultura obsługi
gościa obiektu hotelarskiego. Minimalny zakres wiadomości udzielanych przez hotel w ramach
informacji turystycznej został zaliczony do czterech grup:

−

informacji dotyczących hotelu i usług przez niego świadczonych (organizacja wycieczek
fakultatywnych, rezerwacja biletów na imprezy kulturalne, gospodarcze, sportowe,
turystyczne, bilety lotnicze),

−

informacji  o  miejscowości,  w  której  znajduje  się  hotel;  dotyczą  one  głównie  danych
z zakresu  książki  teleadresowej,  przewodnika  po  mieście,  planu  miasta,  mapy  okolic,
rozkładów  komunikacyjnych,  informacji  o turystycznej  atrakcyjności  i  ofercie  kulturalnej
miejscowości,

−

informacji o okolicy,

−

informacji ogólnokrajowych z zakresu mapy Polski, przewodnika po Polsce, rozkładów
jazdy różnych środków komunikacji.
Aby właściwie realizować swoje zadania w zakresie informacji turystycznej recepcjonista

musi posiadać określoną wiedzę:

−

doskonałą znajomość topografii hotelu i jego otoczenia,

−

pełną informację o wszystkich usługach świadczonych przez hotel,

−

znajomość języków obcych,

−

orientację w miejscowości, w której położony jest hotel, czyli znajomość komunikacji,
ulic, położenia kin, teatrów, dyskotek itp.,

−

znajomość obsługi komputera i innych urządzeń biurowych.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Naprawdę profesjonalny recepcjonista jest w stanie polecić gościowi wartościowy film w kinie,
ciekawe  przedstawienie  teatralne,  podać  określone  środki  komunikacji  miejskiej,  którymi
można  dojechać  do  polecanych  miejsc,  musi  wiedzieć,  gdzie  są  centra  handlowe,  najbliższe
stacje  benzynowe,  kantor,  bank,  a nawet  kościół,  cerkiew,  czy  synagoga.  To  oczywiście
wymaga  dokładnego  zapoznania  się  z  planem  miasta,  śledzenia  aktualnych  informacji
kulturalnych i innych nowości.

Do dyspozycji gości recepcja powinna być zaopatrzona w aktualne rozkłady jazdy

pociągów i autobusów, rozkład lotów, plan miasta, mapę regionu, mapę samochodową Polski
i Europy, książkę telefoniczną.

Obsługa bagażowa to usługa stanowiąca pomoc w transporcie bagażu, jaką otrzymuje gość

hotelowy w hotelach, motelach i pensjonatach począwszy od kategorii 3* .

Depozyt to oddanie na przechowanie pieniędzy i wartościowych rzeczy wniesionych

przez gościa hotelowego do obiektu wyznaczonej do tego celu obsłudze hotelowej. W polskim
prawodawstwie  hotele,  motele,  pensjonaty,  domy  wycieczkowe,  schroniska  młodzieżowe,
kempingi  wszystkich  kategorii  oraz  schroniska  mają  obowiązek  przyjęcia  określonych  rzeczy
na  przechowanie  i  odpowiadają  za  nie  zgodnie  z  przepisami  Kodeksu  Cywilnego.  Zgodnie
z prawem  właściciel  hotelu  ma  obowiązek  przyjąć  na  przechowanie  określone  rzeczy.
Właściciel  hotelu  może  jednak  odmówić  przyjęcia    rzeczy  w sytuacji,  kiedy  zagrażają  one
bezpieczeństwu,  mają  zbyt  dużą  wartość  lub  zajmują  zbyt  dużo  miejsca  w stosunku  do
wielkości,  skrytki  depozytowej,  sejfu  lub  standardu  hotelu.  Obiekty  mniejsze,  takie  jak
schroniska  czy  domy  wczasowe  mogą  odmówić  przyjęcia  cennego  przedmiotu  na
przechowanie.

Od złożenia cennego przedmiotu do depozytu hotelowego należy odróżnić sytuację,

w której gość hotelowy wynajmuje sejf. W przypadku gdy tylko gość dysponuje dostępem do
sejfu, nie powstaje między stronami umowa przechowania, lecz najmu.

Usługa depozytowa jest świadczona przez całą dobę. Pracownicy zobowiązani są do

zachowania rygorystycznych procedur. Gość otrzymuje klucz od skrytki depozytowej, klucz
uniwersalny jest przechowywany przez upoważnionego pracownika recepcji, a duplikat klucza
gościa przechowywany jest w banku. Kierownik recepcji nadzoruje i ewidencjonuje stan
skrytek

oraz

prawidłowość

prowadzonej

dokumentacji.

Obowiązuje

regulamin

przechowywania depozytów oraz księga depozytowa.

Gość często życzy sobie zdeponować coś wartościowego ze swojego bagażu w depozycie

hotelu. Są to najczęściej:

−

papiery wartościowe,

−

przedmioty mające wartość naukową lub artystyczną,

−

pieniądze,

−

biżuteria,

−

kamera video,

−

aparat fotograficzny,

−

laptop, itp.

Wówczas gość otrzymuje swój klucz od skrytki, wpisany zostaje do rejestru osób
deponujących – wraz z podaniem daty, godziny (w niektórych hotelach, zależnie od procedury,
wpisuje się również co jest deponowane), składa swój podpis.

Karta depozytowa skrytki depozytowej (tzw. kontrolka) powinna zawierać takie pola jak:

Na awersie: (Rys.3)

−

nazwa hotelu,

−

tytuł druku „kontrolka sejfu depozytowego”,

−

numer przyznanej gościowi skrytki depozytowej,

−

imię i nazwisko gościa,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

adres zamieszkania (domowy),

−

numer pokoju w hotelu,

−

numer paszportu gościa, lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość,

−

własnoręczny podpis gościa,

−

podpis pracownika hotelu wydającego klucz do skrytki depozytowej,

−

datę,

−

informację o konsekwencji zagubienia klucza do skrytki.

Na rewersie: (Rys.4)

−

tabelkę w której, w kolejnych kolumnach zapisywane będą: data złożenia, wydania
depozytu; godzina i podpis gościa przy każdej operacji; podpis pracownika potwierdzający
dokonanie operacji przez gościa.

Karta kontrolna skrytki sejfowej/ Controls of Safe Deposit Box Skrytka nr/Box No

......

Imię i nazwisko /Complete name
.....

Numer pokoju / Room No.
.....

Adres domowy/ Permanent Address
...............................................................................................................
..............................................................................................................
Numer dowodu tożsamości/ Passport No
...............................................................................................................
..............................................................................................................
Własnoręczny podpis / Authorised Signature
.........................

Podpis wydającego / Reception Signature
..............................

Data/Date ...............................

Rys.3 Wzór kontrolki depozytowej (awers) [www.hotelarze.pl].

Rys.4 Wzór kontrolki depozytowej (rewers) [13].

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przechowanie bagażu

to usługa, z której korzystają głównie ci goście, którzy nie

przedłużają  doby  hotelowej,  zatrzymują  się  w  miejscu  lokalizacji  hotelu  oraz  ci,  którzy
oczekują  na  pokój  (z  zasady  gość  nie  powinien  oczekiwać,  pokój  powinien  być  wcześniej
przygotowany).  W  miejscowościach  o nasilonym  ruchu  turystycznym  z  usługi  przechowania
bagażu  korzystają  grupy.  Realizacji  usługi  przechowania  bagażu  służy  bagażownia.  Jest  to
pomieszczenie,  które  powinno  być  usytuowane  na  parterze  obiektu  hotelowego,  w  pobliżu
recepcji,  przy  holu  niedaleko  wejścia  do  hotelu  i  wind  oraz  klatki  schodowej.  Droga  do
bagażowni powinna być pozbawiona jakichkolwiek różnic poziomów i zakrętów.

Gość może bezpłatnie skorzystać z apteczki hotelowej, która znajduje się w recepcji

obiektu hotelarskiego. W razie nagłego wypadku hotelarz jest zobowiązany udzielić pierwszej
pomocy gościowi, wezwać odpowiednie służby oraz zawiadomić, jeżeli taki jest, naszego
zwierzchnika.

Inną odmianą usług dodatkowych są usługi towarzyszące – odpłatne. Wśród tych usług

znajdują się np. usługi pralnicze. Gość akceptując wykonanie usługi wypełnia poniższy druk.

Rys 5. Druk zlecenia i akceptacji wykonania usługi pralniczej.

Źródło: www.hotelarze.pl

Usługi dodatkowe realizowane poza zakładem hotelarskim stanowią integralną część

działalności  obiektów  hotelarskich.  Mówimy  tutaj  o  tzw.  usługach  fakultatywnych,  które
najczęściej  są  odpłatne,  zazwyczaj  nieobowiązkowe  dla  hotelu,  ale  pożądane  przez  gości.  Do
grupy  tych  usług  zaliczamy  np. występy  artystów,  organizację  konferencji,  wynajem
samochodów,  usługi  rekreacyjne  (baseny,  sauny,  siłownie,  boiska  do  gier  zespołowych,  mini
golfa, tenisa, kręgielnie, pokoje zabaw dla dzieci), wynajęcie opiekunki do dzieci. W  hotelach
Europy  Zachodniej  usługi  rekreacyjne  dla  gości  zalicza  się  do  usług  bezpłatnych  mając  na
względzie zachęcenie  ich  do skorzystania z usługi  hotelu.  W Polsce  nadal  w wielu obiektach
bazy hotelowej są płatne.
Charakter płatny lub bezpłatny ma usługa parkingowa.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 6 Wzór kwitu parkingowego

Źródło: www.hotelarze.pl

Na terenie hotelu punkty handlowe i usługowe nie związane bezpośrednio z hotelem, ale
świadczące usługi również dla gości hotelowych, np.: fryzjer, sklep z pamiątkami, kwiaciarnia.

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Co kryje pojęcie usługi hotelarskiej?
2.  Co to są usługi uzupełniające?
3.  Jakie znasz usługi uzupełniające?
4.  Jakie

rozporządzenie

reguluje

realizację

przez

hotel

usług

podstawowych

i uzupełniających?

5.  W jakim przypadku usługa budzenia nie przebiega automatycznie?
6.  Wymień cztery grupy zakresu wiadomości udzielanych przez hotel.
7.  Co to jest kwit bagażowy i kontrolka depozytu?
8.  Kto korzysta w obiektach hotelarskich z przechowalni bagażu?
9.  Jaki druk stosowany jest do przekazywania wiadomości?
10.  Czego dotyczy usługa telekomunikacyjna?
11.  Jakie usługi zaliczamy do fakultatywnych?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Zaproponuj formułę budzenia dla swojego 3* hotelu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
2)  zapisać na kartce propozycje budzenia,
3)  zapoznać się z literaturą rozdziału,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
5)  dokonać oceny ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

stanowisko recepcyjne, telefon,

−

kartki A3,

−

markery,

−

literatura z rozdziału .

Usługowy Zakład Parkingowy - Jan Kowalski

Imię i nazwisko
Okres
Od ....... Do .....
Numer pokoju
Samochód marki
Nr rejestracyjny

Płatność w kasie hotelu

Podpis recepcjonisty

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Wymień materiały informacyjne, niezbędne do profesjonalnej obsługi gościa , które

powinny znajdować się w recepcji:

−

motelu zlokalizowanego przy autostradzie A4 niedaleko Krakowa

−

hotelu w Warszawie

−

pensjonatu nad morzem,

−

hotelu w centrum Świnoujścia,

−

hotelu w górach.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  przygotować stanowisko pracy,
2)  zapoznać się z rodzajem udzielanych informacji i ich zakresem,,
3)  dobrać odpowiednie przykłady,
4)  opracować zestaw materiałów informacyjnych dla wybranych miejscowości,
5)  przygotować odpowiednie pomoce,
6)  zaprezentować efekty swojej pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

mapy, rozkłady jazdy, katalogi biur podróży, repertuary kinowe,

−

kartki A4,

−

flamastry,

−

literatura z rozdziału.

Ćwiczenie 3

Przyjmij i wydaj z depozytu wartościowe przedmioty, wypełniając odpowiednie

formularze i udzielając gościowi niezbędnych informacji, związanych z usługa.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1.  zapoznać się z literaturą rozdziału,
2.  przeprowadzić rozmowę z klientem,
3.  wypełnić stosowne druki,,
4.  zaprezentować efekty swojej pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

lada recepcyjna,

−

druki depozytowe,

−

literatura z rozdziału .

−

Ćwiczenie 4

Udziel informacji gościom hotelowym o imprezach kulturalnych, sportowych,

turystycznych, gospodarczych odbywających się w twoim mieście.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z literaturą rozdziału,
2)  zapoznać się z ofertą turystyczna swojego regionu,
3)  zaaranżować scenkę, w której udzielasz informacji klientowi (koledze),

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4) zaprezentować efekty swojej pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

materiały o regionie,

−

stanowisko komputerowe z dostępem do internetu,

−

literatura z rozdziału.

Ćwiczenie 5

Przekaż gościowi informacje na poniższy temat:

−

skradziono mu samochód z parkingu,

−

do pokoju, w którym mieszka było włamanie,

−

zmarła bliska mu osoba,

−

został ojcem (złóż gratulacje) .

Do wykonania ćwiczenia w odpowiednich sytuacjach wykorzystaj druk „messsage”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z literaturą rozdziału,
2)  zapoznać się z podanymi sytuacjami,
3)  zaaranżować scenkę, w której udzielasz informacji klientowi (koledze),
4)  nagrać materiał na kamerze,
5)  zaprezentować efekty swojej pracy,
6)  przedyskutować odegrane scenki.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

materiał nauczania,

−

kamera i telewizor,

−

literatura z rozdziału

4.3.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak Nie

1) wymienić usługi uzupełniające?

¨ ¨

2) przeprowadzić budzenie przez telefon (nie automatycznie)?

¨ ¨

3) udzielić podstawowych informacji dot. Twojej miejscowości?

¨ ¨

4) przyjąć depozyt?

¨ ¨

5) wypełnić kontrolkę depozytową?

¨ ¨

6) odpowiednio przekazać wiadomość gościowi?

¨ ¨

7) wypełnić druk „message”?

¨ ¨

8) wymienić usługi dodatkowe płatne i nieodpłatne?

¨ ¨

9) określić usługi dodatkowe realizowane poza hotelem?

¨ ¨

10) wykorzystać wiedzę w praktyce?

¨ ¨

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4

Standardy świadczenia usług związanych z pobytem gości

w zakładzie hotelarskim

4.4.1. Materiał nauczania

Filozofia prowadzenia dobrego zakładu hotelarskiego wyraża się w prawidłowych

rozwiązaniach funkcjonalnych obiektu, jakości wyposażenia, doborze wykwalifikowanej kadry
i ustanowienia standardów i procedur obsługi oraz ich egzekwowaniu.

Najważniejszy w hotelarstwie jest gość. To on oczekuje i wymaga:

−

funkcjonalności i estetyki pomieszczeń, ładu, czystości i porządku,

−

prezencji i odpowiedniej postawy personelu, kultury obsługi,

−

komfortu pobytu,

−

dobrej organizacji i widocznej dyscypliny pracy,

−

bezpieczeństwa pobytu.

Spełnienie tych oczekiwań gości wiąże się z ustanowieniem i skutecznym egzekwowaniem
standardów wyposażenia i procedur obsługi.

W hotelach należących do międzynarodowych systemów hotelowych obowiązują

szczegółowo jakości obsługi. Stan wyposażenia i poziom obsługi są na świecie uznawane za
podstawowy czynnik gwarantujący wysoką jakość usług, a standardy mają służyć utrzymaniu
świadczonych usług na stałym, dobrym poziomie.

W hotelarstwie polskim zauważamy natomiast rozproszenie usług. Poza Orbisem,

Gromadą i od niedawna Polish Prestige Hotels, nikt inny, nie pokusił się na wprowadzenie
standardów wyposażenia i obsługi. Trzeba jednak zauważyć, że w Polsce system kategoryzacji
obiektów hotelarskich, wymuszał ujednolicenie zestawu wyposażenia jednostek mieszkalnych
i węzłów higieniczno-sanitarnych, co nie oznacza jeszcze standaryzacji wyposażenia.

Dotychczas tylko nieliczne organizacje hotelarskie i poszczególne hotele w Polsce podjęły

prace  zmierzające  do  formalnego  uregulowania  tej  problematyki.  Orbis  standardy  obsługi
wydał  w  1995  roku,  a następnie  je  uzupełniał.  Również  w  innych  przedsiębiorstwach
i organizacjach  zaczynają  pojawiać  się  dokumenty  wewnętrzne,  regulujące  normy  i  stan
wyposażenia  oraz  standardy  i  procedury  obsługi  i wymagania  stawiane  pracownikom.
Dokumenty te z zasady są wzorowane na uregulowaniach stosowanych w międzynarodowych
systemach  hotelowych.  Poniżej  omówione  zostaną  dokumenty  obowiązujące w  następujących
organizacjach:  Orbis  Hotels,  Hotel  Jan  III  Sobieski  w  Warszawie,  Intercontinental,  Polish
Prestige Hotels.

Orbis w 1995 roku wydał do użytku wewnętrznego „Standardy obsługi i wyposażenia

(minimalne wymagania eksploatacyjne)”, dotyczące następujących zagadnień:

−

utrzymanie, wyposażenie, procedury obsługi (budynek, otoczenie, hall, służby parterowe),

−

funkcjonowanie i procedury obsługi (recepcja, rezerwacja, kasa, centrala telefoniczna),

−

służby piętrowe (procedury obsługi),

−

wyposażenie i utrzymanie jednostek mieszkalnych (pokój-łazienka, apartament-łazienka),

−

wyposażenie w meble gastronomiczne (restauracja, kawiarnia, sale wielofunkcyjne
(bankietowe), lokal nocny (bar),

−

goście VIP (procedury obsługi).

W 1999 roku ukazały się „Standardy śniadaniowe”.

Regulacje zawarte w standardach obsługi i wyposażenia Orbisu są bardzo szczegółowe,

dotyczą spraw porządkowych, wyposażenia i procedur obsługi. Wymagania podzielono na dwa
rodzaje: a) wymagania odnoszące się do wszystkich zespołów i b) szczegółowe wymagania
adresowane do określonych zespołów i służb.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wymagania w odniesieniu do wszystkich części i zespołów związanych z bezpośrednią

obsługą gości :

−

funkcjonalność i estetka pomieszczeń, ład, czystość i porządek, przystosowanie do obsługi
osób niepełnosprawnych,

−

prezencja i postawa personelu, obowiązek noszenia identyfikatorów,

−

staranny i przepisowy ubiór pracowników (jednakowy sposób noszenia ubrań
w poszczególnych zespołach),

−

zakaz palenia, jedzenia, picia na stanowisku pracy, zakaz rozmowy z gościem w pozycji
siedzącej,

−

ograniczona ilość biżuterii, staranne uczesanie, u kobiet dyskretny makijaż,

−

witanie każdego gościa, nawet spotkanego wielokrotnie, słowami Dzień dobry, Dobry
wieczór,

−

dobra organizacja pracy, widoczna dyscyplina pracy, stałe szkolenie załogi,

−

grzeczna i kulturalna obsługa,

−

bezpieczeństwo przeciwpożarowe oraz bezpieczeństwo i higiena pracy, systematyczna
kontrola sprawności urządzeń alarmowych,

−

oznakowanie i utrzymanie dróg ewakuacyjnych,

−

sprawność sprzętu i urządzeń,

−

właściwa informacja i oznakowanie zewnętrzne i wewnętrzne,

−

jednolite napisy informacyjne, wykluczenie napisów odręcznych,

−

dobre oświetlenie, w tym awaryjne, oświetlenie dróg ewakuacyjnych,

−

wzorowa czystość węzłów higieniczno-sanitarnych, stała dezynfekcja, sprawna wentylacja
itd.
Szczegółowe wymagania dla niektórych zespołów i części składowych związanych

z bezpośrednią obsługą gości dotyczą m.in.:
1. recepcji, gdzie wymagana jest:

−

specjalna dbałość o ład, czystość i porządek, o prezencję, postawę i kwalifikacje
pracowników,

−

klimatyzacja pomieszczeń ogólnodostępnych,

−

niedopuszczalność gromadzenia przypadkowych sprzętów i urządzeń w hallu
hotelowym,

−

nagłośnienie, nadawanie jedynie dyskretnej muzyki.

2. służby pięter, gdzie wymagane jest:

−

czystość i schludny wygląd pracowników, zawsze świeży ubiór,

−

pokojowa nie wchodzi do jednostki mieszkalnej bez pukania,

−

praca pokojowej nie zakłóca pobytu gości, wykluczone są głośne rozmowy personelu,

−

pokojowe nie gromadzą się na korytarzach i w pokojach, nie prowadzą zbędnych
rozmów, wykluczone jest siadanie w pokoju i włączanie odbiorników radiowych lub
telewizyjnych,

−

wykluczone jest korzystanie z rzeczy gościa, napoi, kosmetyków,

−

sprzęt i urządzenia do utrzymania czystości nie mogą tarasować (utrudniać) przejść,

−

poza nagłymi przypadkami pokojowa nie korzysta z aparatów telefonicznych
znajdujących się w jednostkach mieszkalnych,

−

natychmiastowe zgłaszanie usterek i uzupełnianie wyposażenia,

−

niezwłoczne zgłaszanie rzeczy pozostawionych i znalezionych na korytarzach
i w jednostkach mieszkalnych.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

W hotelach Orbisu należących do międzynarodowych systemów hotelowych występują

dwa dokumenty regulujące standardy wyposażenia i obsługi:

−

ogólny (wyżej omówiony) dotyczący wszystkich hoteli firmy,

−

„systemowy”, wynikający ze zobowiązań przyjętych wobec konkretnych łańcuchów (np.:
Novotel, Mercure).

Hotel  Jan  III  Sobieski  w  Warszawie  posiada  także  „Standardy  jakości  obsługi”  –  dokument
regulujący  m.in.  powitanie  gościa,  sposób  prowadzenia  rozmów,  procedurę  przyjęcia  gościa.
Ale  podstawowym  dokumentem  w  omawianym  zakresie  hotelu  jest  ”Regulamin  pracy  oraz
przepisy  porządkowe  w  hotelu”  wydane  w  1994  roku.  Dokument  jest  traktowany  jako
podręcznik pracownika. W II części Regulaminu pracy znajdują się m.in zalecenia dotyczące:
wyglądu:

−

dla wszystkich pracowników Hotelu, którzy mają bezpośredni kontakt z gośćmi w czasie
wykonywania swoich obowiązków, jest rzeczą istotną zachowanie odpowiedniego
wyglądu i higieny osobistej,

−

długość włosów u mężczyzn nie powinna przekraczać linii kołnierzyka typowej męskiej
koszuli; baki powinny posiadać tę samą szerokość na całej swej długości i nie być dłuższe
od małżowiny ucha, wąsy przycięte schludnie nie mogą łączyć się z bakami, kozie bródki,
sumiaste wąsy oraz brody są niedozwolone;

−

długość włosów u kobiet – jeśli sięgają poza ramiona, należy nosić je upięte lub związane
z tyłu głowy; wyklucza się możliwość noszenia fryzur zbyt ekstrawaganckich,
farbowanych na jaskrawy kolor, używania spinek do włosów, jeżeli ich kolor nie pasuje do
koloru włosów;

−

pracownicy przygotowujący posiłki powinni nosić siatki lub czapki;

−

makijaż – kobiety powinny stosować gustowny, stonowany makijaż, który nie wygląda
ekstrawagancko;

−

stroje służbowe – pracownicy wykonujący swoje obowiązki w ubraniach służbowych
powinni nosić uniformy dostosowane do rodzaju wykonywanego zajęcia;

−

nie należy nosić ubiorów służbowych poza Hotelem;

−

ubrania cywilne mężczyzn to – marynarka i krawat;

−

kobiety wykonujące swoje obowiązki w ubraniu cywilnym powinny nosić ubiory
odznaczające się dobrym smakiem i miłą kolorystyką, itp.

zachowania na terenie Hotelu:

−

w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, a zwłaszcza przebywając
w bezpośredniej bliskości gościa unikać należy: trzymania rąk w kieszeniach, poprawiania
fryzury i stroju, opierania się o ściany, używania slangowego języka lub żargonu, itp.;

−

zwracając się do gościa lub swego współpracownika nie należy używać podniesionego
głosu, klaskania, cmokania, gwizdania, itp.;

−

wszyscy goście Hotelu zasługują na szacunek i miłą obsługę z naszej strony – nigdy nie
należy oceniać gościa na podstawie gościa na podstawie jego wyglądu zewnętrznego, itp.
Opracowane standardy dotyczą również rozmów telefonicznych. Zgodnie z treścią

zamieszczoną w dokumencie ważne jest, aby wszyscy pracownicy pamiętali o następujących
zasadach:

−

telefon nie powinien dzwonić więcej niż trzy razy,

−

w trakcie rozmowy należy zachować miły i łagodny ton swojego głosu i „uśmiechać się ”
przez telefon,

−

podnosząc słuchawkę należy podać swoje imię, nazwisko oraz nazwę działu,

−

należy mieć zawsze „pod ręką” ołówek i notes, słuchać uważnie i dokładnie notować,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

jeżeli został odebrany telefon skierowany do innej osoby, należy natychmiast poprosić ją
do telefonu,

−

nigdy nie prowadź rozmów telefonicznych w pobliżu zdjętej z widełek słuchawki,

−

jeżeli telefoniczny rozmówca mówi w języku, którego nie znasz – poroś kolegę, który zna
ten język,

−

jeżeli telefon dzwoni w trakcie bezpośredniej rozmowy z gościem, należy go przeprosić
i odebrać telefon,

−

po zakończeniu rozmowy należy podziękować rozmówcy i delikatnie odłożyć słuchawkę.
Do obowiązków recepcjonisty w hotelu Intercontinental związanych z realizacją

standardów obsługi gości należy:

−

nawiązać kontakt wzrokowy z wchodzącym do hotelu gościem,

−

używać w sposób właściwy nazwiska gościa,

−

potwierdzić specyficzne życzenia rezerwacyjne gościa dotyczące: usytuowania pokoju,
widoku, ceny, typu pokoju i łóżka, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek, gdy dotrze
do pokoju,

−

potwierdzić pisownię nazwiska, prawidłowość adresu,

−

uzgodnić sposób płatności (w przypadku płatności kartą kredytową gość daje kartę do
imprintu),

−

wyjaśnić dogodności – ulepszenia w pokoju, aby gość był świadom ich korzyści,

−

zaproponować pomoc bagażowego,

−

znać i polecać usługi świadczone prze hotel,

−

załatwiać prośby gości bez odsyłania ich do innych osób,

−

znać zasady udzielania rabatów w kwestiach spornych, odbierać i doręczać wiadomości,
udzielać informacji między innymi w następujących sprawach:

1.  usługi dla bussinesmenów,
2.  usług w zakresie opieki nad dziećmi,
3.  wycieczek po mieście,usług sekretarskich,
4.  wydarzeń bieżących w hotelu,
5.  rozkładów jazdy (pociągów, autobusów) i lotów,
6.  programów opery, teatrów, sal koncertowych.
Przytoczone  zapisy  są  niezbędnym  elementem  pracy  z  personelem  zarówno  w  hotelach
krajowych jak i zagranicznych.
W  lutym  2000  roku  marketingowe  porozumienie  Polish  Prestige  Hotels  wydało  „Minimalne
wymagania  standardowo  –  jakościowe  dla  hoteli  Polish  Prestige  Hotels”.  Jest  to  starannie
opracowany, liczący 21  stron dokument, składający się z dwóch części:

−

dziewięć głównych zasad, o których nie wolno zapominać pracownikowi hoteli Polish
Prestige Hotels;

−

ABC podstawowych błędów, których nie wolno popełnić pracownikowi hoteli należących
do porozumienia.

Analiza przedstawionych powyżej dokumentów prowadzi do następujących wniosków:
1) wydawane w organizacjach polskich dokumenty wewnętrzne dotyczące standardów

wzorowane są na uregulowaniach obowiązujących w międzynarodowych systemach
hotelowych;

2) w Orbisie połączono problematykę standardu wyposażenia i obsługi; takie rozwiązanie

łączy sprawy niezależne od pracownika (stan wyposażenia) i zależne (jakość obsługi);

3) w standardach Orbisu sprawy wyglądu, postawy, zachowań i higieny pracowników są

postawione znacznie mniej ostro niż w hotelach należących do międzynarodowych
systemów hotelowych i porozumienia Polish Prestige Hotels.

−

się z klientem, opinia o firmie, osobowość personelu,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

indywidualne podejście do klienta.
Postulaty te pozwolą na precyzyjne Na standard obsługi gości hotelowych ma wpływ wiele

czynników zewnętrznych, związanych z pojawieniem się nowych wymagań, takich jak:

−

coraz więcej gości oczekuje pokoi dla osób niepalących (w tym celu przygotowuje się
w hotelach osobne piętra dla niepalących, a w zakładach gastronomicznych – specjalnie
wydzielone miejsca lub całe sale),

−

obiekt powinien być przystosowany do obsługi osób niepełnosprawnych.

W przypadku usług hotelarskich ważne jest określenie kilku uniwersalnych postulatów

jakościowych, takich jak:

−

niezawodność realizacji,

−

szybkość obsługi, która wiąże się z gotowością personelu hotelu lub restauracji do
świadczenia danej usługi,

pewność i fachowość obsługi, na którą składają się wiedza i umiejętności personelu
bezpośrednio kontaktującego określenie standardów wyposażenia

i procedur obsługi gości oraz

solidne ich wdrażanie w życie.
Ważnym  aspektem  funkcjonowania  przedsiębiorstw  hotelarskich  jest  wdrażanie  standardów
jakościowych  zawartych  w  systemie  ISO  9001,  ustanowionym  przez  Międzynarodową
Organizację  Normalizacyjną.  Efektem  tego  jest  uzyskanie  w  wyniku  podjętych  działań
projakościowych  certyfikatu  z serii  ISO  9001,  który  jest  wiarygodną  gwarancja  wysokiej
jakości  świadczonych  usług.  Certyfikat  ten  jest  dowodem  dla  klienta  przedsiębiorstwa
hotelarskiego, że  firma  przywiązuje  dużą  wagę  do jakości  świadczonych usług,  dostosowując
rygorystyczne kryteria oceny wewnętrznej i spełniając wymagania co do najwyższego poziomu
jakości, określanego przez organ zewnętrzny.

Poddając się certyfikacji wg norm serii ISO 9000 hotel zyskuje:

−

wzrost wiarygodności i zaufania do hotelu w oczach potencjalnych klientów

−

poprawę wizerunku firmy

−

przewagę konkurencyjną hotelu na rynku usług hotelowych

−

pełną identyfikację wyrobów firmy z określonymi i przewidywanymi potrzebami klienta

−

wzrost zaangażowania pracowników w osiąganiu priorytetów jakościowych firmy

−

stworzenie sprawnego i przejrzystego systemu organizacji i zarządzania przedsiębiorstwem
hotelowym

−

obniżenie kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa

−

zapobieganie powstawaniu błędów - co powoduje obniżkę kosztów jakości

−

szybkie i skuteczne identyfikowanie i rozwiązywanie problemów

−

gwarantowaną satysfakcję klientów, partnerów i współpracowników

−

system jakości firmy potwierdzony certyfikatem niezależnej, obiektywnej jednostki
certyfikującej. (www.hotelarze.pl)

Dla dbającego o renomę hotelu bardzo ważne jest opinia gości i reagowanie na skargi, uwagi
oraz badanie zaistniałych konfliktów na linii gość – obsługa hotelowa.

W badaniu opinii gości hotele od lat posługują się sprawdzonymi metodami, najczęściej są

to:

−

ankiety imienne bądź anonimowe,

−

rozmowy kierownictwa z gościem,

−

księgi pamiątkowe,

−

udział w konkursach i pokazach,

−

szczegółowe badanie skarg i uwag oraz przyczyn powstałych konfliktów.

Olbrzymią sztuką jest właściwe reagowanie na skargi gości. Doświadczony hotelarz kieruje się

w tym zakresie sprawdzonymi w praktyce metodami:

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

przyjmuje wszelkie uwagi, wnioski i skargi, taktownie, spokojnie i z szacunkiem dla
zgłaszającego,

−

z reguły dąży do usatysfakcjonowania skarżącego,

−

wykorzystuje sygnały o niedociągnięciach w funkcjonowaniu hotelu, prowadzi ewidencję
pracowników, którzy najczęściej są uczestnikami konfliktów.
Systematyczne kontrole są uznawane za niezbędne jeżeli hotel dba o jakość i renomę.

Podstawą metodą nadzoru i kontroli są:

−

anonimowe, szczegółowe kontrole, prowadzone przez centralę systemów lub na zlecenie
centrali przez wyspecjalizowane agencje,

−

badanie opinii gości,

−

analizowanie skarg i uwag zgłaszanych przez gości.

Reguły  przeprowadzania  kontroli  są  bardzo  różne.  Kontroler  przebywa  w  hotelu  incognito
przez  kilka  dni,  korzysta  ze  wszystkich    usług,  obserwuje,  ocenia.  Efektem  jest  szczegółowy
raport. Zazwyczaj  badania takie prowadzone są w  międzynarodowych  systemach  hotelowych.
W przypadku niedociągnięć  hotel otrzymuje zalecenia. Inspekcje są drobiazgowe. W systemie
IHC  ankieta  liczy    195  pytań  podstawowych,  podzielonych  na  dodatkowe,  bardziej
szczegółowe.  W  systemie  Nowotel  ankieta  liczy  61  stron  i  zawiera  61  stron  i  zawiera  545
szczegółowych pytań. Przedstawione ankiety są zbiorem szczegółowych norm, według których
inspektor ocenia nie tylko usługę, ale i etapy jej wykonywania.
Badanie opinii gości opiera się  na ankietach anonimowych  bądź  imiennych .   Ankiety  bywają
rozbudowane  lub  na  odwrót  lakoniczne.  Na  przykład  sieci  Hoteli  „Marriot”  posługuje  się
„GSI” (Guest Service Index) – indeksem obsługi gości.
Badanie opinii gości są prowadzone w pięciopunktowej skali:

Jak Pan/Pani ocenia ogólnie nasz hotel?

¨ ¨ ¨

Znakomity

dobry średni przyzwoity

kiepski

Odpowiedź gościa ma dać informację – czy wróci jeszcze do Hotelu „Marriott”, czy może
skorzysta w przyszłości z oferty innego hotelu.

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Co to są standardy i procedury obsługi?
2.  Jaki jest cel wprowadzania standardów i procedur obsługi w obiektach hotelarskich?
3.  Jakie obiekty hotelarskie w Polsce posiadają własne standardy i procedury obsługi?
4.  Czego dotyczą standardy i procedury obsługi oraz

jaki jest ich zakres?

5.  Czym jest ISO 9001 w hotelarstwie?
6.  W którym roku ukazały się „standardy śniadaniowe”?
7.  Jakich szczegółowych wymagań dotyczą  standardy „Orbisu”?
8.  Jakie wymagania standaryzacyjne dotyczą służby pięter?
9.  Jakie czynniki wpływają na standard obsługi gości?
10.   Które zakłady hotelarskie stosują zasady standaryzacji swoich usług i obsługi?

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Zapisz w 5 punktach standardy i procedury dla: gastronomii i służby parterowej, dla 5*

hotelu. Gestor tego obiektu postanowił stworzyć standardy i procedury obsługi.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się dokładnie ze standardami sieci hoteli Orbis,
2)  przeanalizować dokładnie zadania poszczególnych działów hotelu,
3)  zastosować się do instrukcji,
4)  zapisać stworzone procedury dla poszczególnych działów,
5)  przedstawić wynik ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

standardy sieci hoteli Orbis,

–

kartki papieru formatu A3,

–

flamastry,

–

szary papier do prezentacji,

–

literatura z rozdziału .

Ćwiczenie 2

Przygotuj listę informacji o standardach w 3* hotelu, w którym pracujesz jako

recepcjonista.Wykorzystaj informacje dotyczące najlepiej znanego obiektu z praktyk.
Następnie w zainscenizowanej rozmowie telefonicznej przekaż informacje.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie,powinieneś:

1)  utworzyć listę informacji o standardzie Twojego hotelu,
2)  przeanalizować dokładnie sporządzona listę,
3)  ułożyć listę potencjalnych pytań gości o standardy,
4)  zapisać informacje i pytania,
5)  przygotować dialogi do scenek w recepcji,
6)  przedstawić wynik ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

lada recepcyjna wyposażona w komputer i telefon,

–

materiały piśmiennicze,

–

literatura z rozdziału .

Ćwiczenie 3

Przekonaj przedstawiciela firmy, która chce zorganizować szkolenie dla swoich

pracowników, żeby dokonał rezerwacji w hotelu, w którym pracujesz. Był już
w konkurencyjnym hotelu i jeszcze się waha. Możesz wykorzystać informacje z poprzedniego

ćwiczenia.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) utworzyć listę atutów do przeprowadzenia szkolenia w Twoim hotelu,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2)  opracować 3 pakiety szkoleniowe (konferencyjne) do zaprezentowania,
3)  przygotować prezentację
4)  zapisać przykładową propozycję rozmowy z przedstawicielem firmy,
5)  zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

foldery hoteli,

–

stanowisko komputerowe z oprogramowaniem,

–

rzutnik multimedialny,

–

lada recepcyjna lub zaaranżowane miejsce spotkania,

–

literatura z rozdziału .

Ćwiczenie 4

Przygotuj ankietę oceniającą poziom obsługi w hotelu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania,
2)  dobierz pytania do ankiety,
3)  przyporządkuj odpowiedzi,
4)  sporządzić ankietę, korzystając z edytora tekstu,
5)  wydrukuj ćwiczenie,
6)  przedstaw ćwiczenie uzasadniając dobór pytań w ankiecie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–  treść ćwiczenia,
–  stanowisko komputerowe z odpowiednim oprogramowaniem,
–  papier do drukarki,
–  literatura z rozdziału .

4.4.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak Nie

1) powiedzieć co to są standardy obsługi i procedury?

2) określić standardy i procedury dla poszczególnych działów hotelu? ¨

3) uzasadnić potrzebę standaryzacji usług?

4) podać definicję ISO 9001?

5) wymienić czynniki wpływające na standard obsługi gości?

6) sporządzić standardy obsługi dla 5* hotelu?

7) przekazywać informacje telefoniczne gościom?

8) wykorzystać wiadomości w praktyce?

9) przygotować profil pracownika hotelu?

10) opracować list powitalny dla VIPa?

11) wypełniać wzory druków?

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5. Potrzeby i oczekiwania gości w czasie pobytu w zakładzie

hotelarskim

4.5.1. Materiał nauczania

Maslow podzielił potrzeby ludzkie na potrzeby niższego i wyższego rzędu. Dopiero po

zaspokojeniu  potrzeb  niższych,  człowiek  może  zrealizować  te  wyższe.  U  źródeł  potrzeb
wyższego  rzędu  leżą  nasze  pragnienia  i  marzenia,  które  przeradzają  się  w  realne  potrzeby.
Podział  w  piramidzie  wygląda  następująco:  Najniżej  w  hierarchii  znajdują  się  potrzeby
fizjologiczne,  czyli  konieczność  zaspokajania  głodu,  posiadania  mieszkania,  odzieży  oraz
prokreacja. Są to potrzeby, które człowiek musi zaspokajać codziennie. Na kolejnym poziomie
piramidy  jest  potrzeba  bezpieczeństwa,  bez  poczucia  bezpieczeństwa  ludzie  nie  potrafią
normalnie  funkcjonować.  Poziom  wyżej  w  piramidzie  zajmuje  potrzeba  przynależności,  co
oznacza,  że  człowiek  pragnie  akceptacji,  miłości,  przyjaźni  oraz  przynależenia  do  grupy.
Kolejny  stopień  w  hierarchii  to  potrzeba  uznania.  Jest  to  potrzeba  szacunku,  odniesienia
sukcesu,  prestiżu  i  znaczenia.  Moim  zdaniem,  również  sprowadza  się  ona  do  poczucia
akceptacji.  Na  najwyższym  miejscu  w  piramidzie  znajduje  się  potrzeba  samorealizacji,  czyli
pragnienie  spełnienia  się,  rozwijania  siebie  i  własnej  osobowości,  talentów  i  zdolności,
zainteresowań,  rozwoju  duchowego  oraz  potwierdzenia  własnej  wartości.  Jeśli  człowiek
osiągnie  wszystkie  poziomy  swoich  potrzeb,  to  ma  szansę  funkcjonować  optymalnie  i  żyć
pełnią życia.

Nie zawsze bywa tak, że gość zastaje w hotelu to czego oczekiwał. Hotelarz też nie zawsze

jest usatysfakcjonowany po wyjeździe gości. Aby obie strony były zadowolone należy znaleźć
płaszczyznę porozumienia, czyli miejsce, w którym potrzeby i oczekiwania gości pokrywają
się z intencjami hotelarzy.

Praca hotelarza może być źródłem satysfakcji i radości, ale też przysparzać wielu stresów

i nieprzyjemnych sytuacji. Podstawą dobrej obsługi jest nie tylko poznanie potrzeb gościa, ale
też zrozumienie jego zachowania.

Hipokrates wyróżnił 4 typy temperamentów:

1) Typ choleryczny - charakteryzuje się szybko powstającą, silną i trwałą pobudliwością

emocjonalną. U ludzi o tym temperamencie uczucia wyraźnie odbijają się w mimice
twarzy, gestach i w mowie. Cechuje ich wybuchowość usposobienia, szybkość ruchu
i duża ogólna ruchliwość.

2) Typ sangwinaczny (gorący, krwisty), wyróżnia się on szybko powstającą, silną lecz

nietrwałą pobudliwością emocjonalną. U sangwiników jeden nastrój szybko przechodzi
w inny, często przeciwny.

3) Typ melancholiczny odznacza się powstającą powoli lecz silną i trwałą pobudliwością

emocjonalną. Ludzi o tym temperamencie cechuje trwałość nastrojów, które utrzymują się
przez dłuższy czas lecz wewnętrzne symptomy tych uczuć przejawiają się na zewnątrz
w słabym stopniu. Ludzie tacy odznaczają się powolnością ruchów i powolnością
rozpoczynania działań, które jednak z reguły doprowadzają do końca.

4) Typ flegmatyczny odznacza się on powolnością, słabością i krótkotrwałością pobudzeń

emocjonalnych.  Uczucia  flegmatyków  w  słabym  stopniu  się  uzewnętrzniają  –  trudno
u nich  wywołać  uczucia  radości,  gniewu,  itp.  procesy  psychiczne  przebiegają  u  nich
powoli.  Są  to  ludzie  spokojni,  zrównoważeni,  powolni  w  działaniu.  Potrafią  jednak
wytrwale pracować w jednym kierunku.

Przedstawione powyżej typy temperamentów w życiu rzadko występują w stanie czystym.
Najczęściej spotyka się typy mieszane, jednakże o przewadze elementów jednego z tych typów
temperamentów. Koncepcja czterech typów temperamentów uległa do czasów dzisiejszych

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

pewnym  zmianom,  aczkolwiek  w  głównych  zarysach  jest  ona  zbliżona  z  ową  pierwotną
typologią sformułowaną przede wszystkim przez Galena. Aktualnie poglądy na temperament są
zróżnicowane,  przy  czym  zróżnicowanie  to  dotyczy  zarówno  psychologicznych,  jak
i biologicznych podstaw temperamentu.

Według typologii osobowości C.G. Junga wyróżnić można dwa zasadnicze typy

osobowości:

−

ekstrawertyk - to, człowiek kierujący swoje zainteresowania przede wszystkim do świata
zewnętrznego. Interesują go ludzie, problemy zewnętrzne, zdarzenia. Reaguje szybko
i wyraźnie. Charakteryzuje go pozytywny stosunek do świata.

−

introwertyk, typ człowieka zwróconego raczej ku własnemu ja, aniżeli ku światu
zewnętrznemu, mającego trudności w nawiązywaniu kontaktu z ludźmi.
Każdy człowiek jest inny i powinniśmy traktować go indywidualnie. Każdy gość jest

indywidualnością, ma swoje preferencje, uprzedzenia, przyzwyczajenia, nawyki. Goście różnią
się  temperamentem,  odmienną  reakcją  nieraz  na  te  same  zjawiska.  Każdy  gość  chce  być
dostrzegany,  chce  czuć  atmosferę  zrozumienia  i  życzliwości.  Podróżny chce  znaleźć  w hotelu
warunki  pobytu  nie  gorsze  od  oczekiwanych,  a oczekiwania  są różne.  Goście  mają  odmienne
upodobania  i  kryteria  oceny.  To,  co  jednemu  się  podoba,  inny  zaledwie  akceptuje,  a jeszcze
inny  będzie ostro  krytykował.  Ten  sam  standard,  ta  sama  potrawa  uzyska  nieraz  diametralnie
odmienne opinie.

Znając typy charakterów możemy rzetelniej i właściwiej obsłużyć gości i uniknąć

stereotypowego myślenia i uprzedzeń. Ułatwieniu kontaktów z klientami – gośćmi hotelowymi
– posłuży poniższa tabela.

Tabela 1. Podstawowe typy klientów [10, s.52]

Trudno jest spełnić wszystkie potrzeby i oczekiwania gościa podczas pobytu.

Maksymalnie hotelarz musi być nastawiony na zapewnienie bezpieczeństwa, wygody i sprawić
aby gość wyjechał z obiektu hotelarskiego zadowolony. Hotelarz ma zapewnić gościom nie
tylko sprawną, miłą i kulturalną obsługę, deklarowany standard, tj. warunki pobytu, ale także

Typ

Charakterystyka

Sposób postępowania

Ignorant

Nie ma jasnego poglądu co do swoich potrzeb,
więc nie bardzo wiadomo, jak mu pomóc. W
zachowaniu bywa arogancki lub może sprawiać
wrażenie sfrustrowanego.

Wykorzystaj  pytania  w  celu  zebrania  jak
największej  ilości  informacji  o  jego  potrzebach,
wyjaśnij,  podsumowuj,  upewnij  się,  czy  dobrze
go rozumiesz. Stosuj pytania sondujące. Kończąc
rozmowę stosuj pytania zamknięte.

Skrępowany

obawy

przed

śmiesznością

lub

kompromitacją spowodowaną niewiedzą, nie
potrafi sformułować swoich potrzeb.

Wykaż  zainteresowanie,  przyjmij  swobodną  i
przyjacielską  postawę,  uśmiechaj  się,  używaj
(jeśli  jest  to  dopuszczalne)  jego  imienia.  Stwórz
przyjazną  atmosferę.  Używaj  pytań  zamkniętych
i dających ograniczone możliwości odpowiedzi.

Sarkastyczny
Arogancki

Każdy jego zachowanie jest na granicy
napastliwego konfliktu. Typ apodyktyczny,
gotowy

rozszerzyć

każdy

problem

rozmiarów konfliktu z całą firmą. Lubi mieć
wokół siebie grupę przypadkowych osób
słuchających jego absolutnych racji.

Nie

reaguj

spontanicznie,

nie

daj

się

sprowokować. Traktuj go normalnie, odpręż się i
utrzymaj kontakt wzrokowy. Zadawaj pytania –
najpierw otwarte, potem zamknięte.

Gadatliwy

Wyjaśnia każdą sprawę wielokrotnie, ze
wszystkimi szczegółami. Kilkakrotnie upewnia
się, co do słuszności swoich sądów.

Nie obawiaj się przerywać potoku wypowiedzi;
zadawaj pytania, używaj jego imienia (jeżeli jest
to dopuszczalne). Podsumuj kolejne części
wypowiedzi. Stosuj pytania zamknięte.

Nadprzyjacielski

Osoba o bardzo bezpośrednim, nawet wesołym
podejściu

dokonywanych

zakupów.

Przekonana, że takie podejście zapewni jej
lepszą obsługę i większą rzetelność personelu.

Jeżeli

możliwe,

zaakceptuj

przyjazny,

protekcjonalny ton, ale nie zachęcaj do przesady.
Zadawaj tylko pytania tylko typu zamkniętego.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

bezpieczeństwo osobiste gości i ich mienia. Kilka podstawowych oczekiwań gości hotelowych
dotyczące pracowników hotelu:

−

odpowiednie przywitanie uśmiechem, wygląd i zachowanie specjalisty,

−

utrzymanie kontaktu wzrokowego,

−

zwracanie się do klienta indywidualnie,

−

uważne słuchanie,

−

zrozumienie i empatia,

−

znajomość branży,

−

wyczerpująca informacja,

−

dyskrecja,

−

uprzejmość,

−

niespodzianki, jak np. gazeta w drzwiach pokoju, czekoladki w pokoju.
Gość powierza hotelowi bezpieczeństwo swoje i swego mienia, a hotel zobowiązany jest

zapewnić mu to bezpieczeństwo w czasie pobytu. Oczekuje, że hotel tak zorganizuje
świadczenie usług, aby zapewnić stały nadzór nad bezpieczeństwem w szerokim znaczeniu
tego słowa. Oznacza to dla hotelarza konieczność i obowiązek:

−

właściwego projektowania i budowy obiektu,

−

zastosowania właściwych materiałów i odpowiedniego wyposażenia,

−

zaprojektowania i zainstalowania odpowiednich zabezpieczeń, systemów alarmowych,
dróg ewakuacyjnych i utrzymania ich w należytym stanie,

−

przyjęcia odpowiednich uregulowań wewnętrznych (regulaminów, instrukcji) i właściwej
organizacji pracy,

−

właściwego doboru pracowników, ich szkolenia oraz nadzoru nad ich pracą,

−

stworzenia załodze bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
Należy zwrócić też uwagę, że właściciel hotelu ponosi odpowiedzialność za winę własną

i winę  osób  (fizycznych  i  prawnych)  przy  pomocy,  których  wykonuje  usługi,  tj.  za  własnych
pracowników  oraz  instytucje,  którym  powierzył  wykonywanie  określonych  czynności
(np. ochrona). Obowiązek zapewnienia  bezpiecznego pobytu  jest pojęciem  szerokim, rozciąga
się  na  obowiązek  przewidywania,  przeciwdziałania  i  likwidowania  potencjalnych  źródeł
zagrożeń.

Niewykonanie przez hotel obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa może polegać,

wyliczając  przykładowo,  na  nienależytym  sprzątaniu  pokoi  i  innych  pomieszczeń,  na  nie
utrzymywaniu  w bezpiecznym  stanie  łóżek  i  innych  mebli  w  pokojach,  a  także  okien
i balkonów, wind, schodów i innych części hotelu, złym stanie urządzeń sanitarnych, obecności
insektów i myszy, stworzeniu lub nie usuwaniu stanu niebezpieczeństwa na zewnątrz budynku
hotelowego  na  terenie  należącym  do  hotelu,  braku bezpieczeństwa  na terenie  hotelowym,  nie
zabezpieczeniu  hotelu przed pożarem, tolerowaniu w pomieszczeniach hotelowych osobników
znanych  jako  niebezpieczni  dla  gości  itp.  Oczywiście  tylko  wtedy  hotel  poniesie  za  to
odpowiedzialność,  jeżeli  na  skutek  tych  okoliczności  gość  doznał  szkody  pozostającej
w normalnym związku przyczynowym ze zdarzeniem. Nie  ma podstaw do odpowiedzialności,
jeśli  hotelowi  nie  można  przypisać  żadnej  winy,  np.  jeśli  gość  hotelowy  na  skutek  własnej
nieostrożności  pośliznął  się  w  mokrej  wannie  i  doznał  obrażeń  czy  spadł  z dobrze
utrzymywanych schodów albo z ezpiecznego krzesła, doznając złamania ręki.

W hotelarstwie coraz większą wagę przywiązuje się również do nowoczesnych systemów

i etod  zabezpieczenia,  pozwalających  zwiększyć  bezpieczeństwo  hotelu  i  gości.  Stosuje  się,
zwłaszcza  w obiektach  wysokiej  klasy,  systemy  zabezpieczające,  alarmowe,  monitoring
pomieszczeń,  zastępuje  się  klucze  coraz  bardziej  wyrafinowanymi  systemami  kart
perforowanych,  magnetycznych  i  elektronicznych.  Przydatność  systemów  nadzoru  wizyjnego
w biektach  hotelowych  to  w  obecnych  czasach  sprawa  nie  podlegająca  dyskusji.  Systemy

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

CCTV  (Closes  Cirkut  Television)  zapewniją  ochronę  mienia  hotelowego  oraz  gwarantują
bezpieczeństwo  gościa.  Telewizja  przemysłowa  w  hotelu  nie  tylko  zwiększa  bezpieczeństwo
gości,  ale  pozwala  również  zredukować  straty  wynikające  z  kradzieży,  a  także  ograniczyć
koszty związane z tzw. ochroną fizyczną.

Szczególny wymiar ma odpowiedzialność za rzeczy wniesione do hotelu. Zagadnienie

odpowiedzialności  cywilnej  właściciela  hotelu  za  rzeczy  wniesione  przez  gościa  reguluje
Kodeks  Cywilny  (art.  846-852).  Przepisy  te  odnoszą  się  do  odpowiedzialności  osób
„utrzymujących  zarobkowo  hotel  lub  podobny  zakład”.  Ustawa  z  29  sierpnia  1997  roku
o usługach turystycznych podaje, jakie jednostki określić można mianem obiektem hotelarskim
(mogą  to  być:  hotele,  motele,  pensjonaty).  Niestety  brak  jest  definicji  „podobnego  zakładu”.
Kwestię tę rozstrzyga orzecznictwo sądowe.

Za co odpowiada hotel
W treści art. 846 § 1 k.c. ustawodawca dokładnie określił, jakie przedmioty można uznać

za tzw. rzeczy wniesione.

Są to rzeczy, które w czasie korzystania przez gościa z usług hotelu znajdują się w tym

hotelu oraz rzeczy, które znajdują się poza hotelem, a zostały powierzone utrzymującemu
zarobkowo hotel lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczone w miejscu przez nich
wskazanym lub na ten cel przeznaczonym.

Dodatkowo art. 846 § 2 k.c. rzeczami wniesionymi nazywa przedmioty, które w krótkim,

zwyczajowo przyjętym okresie poprzedzającym lub następującym po tym, kiedy gość korzystał
z usług hotelu, zostały powierzone utrzymującemu zarobkowo hotel lub osobie u niego
zatrudnionej albo umieszczone w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel
przeznaczonym.

Rzeczy wniesione do hotelu to nie tylko przedmioty złożone w pokoju hotelowym, ale

także w holu, świetlicy, recepcji, magazynie, bagażowni lub hotelowym depozycie.

Podwórze hotelowe zamykane od wewnątrz, choćby tylko w porze nocnej, to część hotelu

i nie może być traktowane tak jak parking niestrzeżony przed hotelem.

Pamiętajmy o tym, żeby gość opuszczał nasz hotel zadowolony i chętnie do niego wracał.

Ma na to wpływ wiele czynników, o których już wspominaliśmy. Zadaniem pracowników
hotelu jest zapewnienie gościom właściwej obsługi, sprawnej i profesjonalnej oraz dbanie
o bezpieczeństwo gości i ich mienia, samego obiektu oraz zatrudnionych w nim pracowników.

Praca w hotelu zwłaszcza w recepcji, służbie parterowej, służbie pięter oraz obsłudze

gastronomicznej daje okazję kontaktu z bardzo różnymi ludźmi. W hotelu spotykamy różnych
ludzi: zwykłych, przeciętnych, wybitne jednostki, naukowców, polityków, artystów,
spotykamy przedstawicieli różnych zawodów, narodowości, wyznań, przedstawicieli
międzynarodowych

organizacji,

uczestników

narad,

spotkań,

uroczystości,

gości

indywidualnych,  liczne  rodziny,  różne  grupy  turystyczne.  Różnorodność  charakterów
i temperamentów,  jakie  prezentują  ich  indywidualne  potrzeby  i  wymagania  często  bywają
przyczyna  drobnych  spięć  i  większych  nieporozumień.  Naturalne  jest  także  występowanie
konfliktów  w  hotelu.  Obowiązkiem  hotelarza  jest  rzetelna  obsługa  gości,  priorytetem  –
zadowolenie  gościa.  Niestety  nie  zawsze  jesteśmy  w  stanie  to  zadowolenie  osiągnąć.
Sytuacjom  konfliktowym  towarzyszą  zazwyczaj  negatywne  emocje,  takie  jak:  gniew,  złość,
przygnębienie, upór, żal, bezsilność.

Rozwiązywanie konfliktów bywa czasami bardzo twórcze. Dyskutując, wymieniając

poglądy, uczymy się od siebie nawzajem. To, w jaki sposób rozwiązujemy spory
i nieporozumienia, zależy głównie od nas samych. Nie każda sprzeczność interesów musi
kończyć się konfliktem, ale jeśli już to nastąpi, dobrze jest zrobić wszystko, by żadna ze stron
uwikłanych w konflikt nie czuła się przegrana, poniżona i nieszczęśliwa.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Najważniejsze jest odnalezienie źródeł konfliktu. Biorąc pod uwagę najważniejsze

czynniki powodujące nieporozumienia , wyróżniono następujące przyczyny konfliktów:

Konflikt

Możliwe przyczyny

Przykład

Relacji

−

różnice w postrzeganiu tych samych
sytuacji,

−

błędy w komunikacji,

−

silne emocje,

−

stereotypy,

−

zachowania odwetowe,

Do  lady  recepcyjnej  podchodzi  starsza
pani, a młody  recepcjonista zaczyna do
niej mówić do niej bardzo powoli i dość
głośno.  Kobieta  czuje  się  urażona,
ponieważ świetnie słyszy.

Wartości

−

odmienne przekonania religijne,

−

odmienne wartości związane z własna
oceną,

−

odmienne zwyczaje i konwenanse,

−

odmienny światopogląd, filozofia życia,

Nowy,  właśnie  przyjęty  do  pracy
kelner,  odmawia  wykonania  poleceń
kierownika,  ponieważ  uważa,  że  jego
sposób obsługi gości jest lepszy.

Informacji

−

brak

informacji

lub

posiadanie

odmiennych danych,

−

błędna

interpretacja

lub

różnice

interpretacji danych,

−

różne formy zbierania danych,

Gość hotelowy jest wściekły, ponieważ
z jego nie ma widoku na morze. W
folderze

reklamowym

hotelu

jest

informacja o tym, że większość pokoi
taki widok posiada.

Strukturalny

−

pozycje zajmowane w społeczeństwie,
przedsiębiorstwie, rodzinie,

−

ograniczenia związane z pełnieniem w
społeczeństwie, rodzinie lub firmie
określonych ról.

Pokojowa  sama  zajęła  się  odesłaniem
gościowi  dokumentów  pozostawionych
przez  nieuwagę  w  szufladzie  biurka.
Przesyłka nie dotarła.

Interesów

−

rzeczowych (dostęp do ograniczonych
zasobów),

−

społecznych

(zaspokojenie

potrzeb

kosztem innych)

wszelkie

środki

finansowe

przeznaczone na zakup uniformów dla
całej

służby

hotelowej

zakupiono

ekskluzywne

uniformy

służbom

parterowym.

Tabela 2. Przyczyny konfliktów [7, s. 195]

W momencie znalezienia źródła konfliktu, należy zastanowić się czy można było zrobić

coś, by go uniknąć, a następnie poszukać najlepszy sposób na rozwiązanie.

Jak uniknąć konfliktów:

1)  uśmiechaj się i bądź życzliwy dla innych,
2)  postaraj się żyć w zgodzie ze sobą i swoim otoczeniem,
3)  przestrzegaj panujących w zakładzie pracy, szkole, domu, regulaminów i zasad,
4)  bądź tolerancyjny,
5)  szukaj w innych ludziach pozytywnych cech,
6)  panuj nad swoimi emocjami,
7)  słuchaj uważnie, pozwoli to dobrze zinterpretować informacje.

Jeżeli nie można uniknąć konfliktu, należy postarać się go zminimalizować.

Jak rozwiązywać konflikty:
1)  upewnij się co do istoty konfliktu,
2)  uwzględnij potrzeby i racje partnera,
3)  bądź krytyczny wobec siebie lub przynajmniej obiektywny,
4)  pamiętaj o tym, co jest dla Ciebie najważniejsze,
5)  bądź odpowiedzialny za to, co mówisz,
6)   pomyśl, zanim cos powiesz,
7)  pamiętaj, że masz poczucie humoru.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

W  rozwiązywani  konfliktów  bardzo  przydatną  cecha  jest  asertywność,  czyli  umiejętność
bezpośredniego,  pełnego  wyrażania  swoich  myśli,  emocji,  uczuć,  poglądów  i  pragnień
w kontaktach  z  innymi,  w  sposób  respektujący  uczucia,  myśli  i  poglądy  innych.
Bycie asrertywnym  daje  nam  poczucie kontroli  nad sytuacją  i całym  własnym  życiem. Dzięki
takiej  postawie  rośnie  nasza  samoocena,  mniej  ranimy  innych,  zyskujemy  szacunek
i zadowolenie.

4.5.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. Podaj kilka oczekiwań gości hotelowych?
2. Jakie znasz zasadnicze typy osobowości?

3.  Wymień podstawowe typy klientów?
4.  W jakich płaszczyznach rozpatrujemy odpowiedzialność hotelu ?
5.  Na czym opiera się odpowiedzialność zakładu hotelarskiego?
6.  Jakie działania podejmuje hotel w celu zwiększenia bezpieczeństwa hotelu i jego gości?
7.  Jakie przepisy regulują odpowiedzialność za rzeczy wniesione do hotelu?
8.  Jakie rzeczy uznajemy za rzeczy wniesione do hotelu?
9.  Jakie znasz przyczyny konfliktów?
10. Jak uniknąć konfliktów?

4.5.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W hotelowym pokoju gość pozostawił zegarek. Przedstaw procedurę postępowania

z rzeczą pozostawioną przez gościa:

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  Zapoznać się z materiałem zawartym w rozdziale,
2)  zapoznać się z fragmentami Kodeksu Cywilnego,
3)  zapisać przykładową procedurę postępowania z rzeczą pozostawioną przez gościa,
4)  przedstawić rezultat ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

kartki i flamastry,

–

szary papier do zaprezentowania rezultatów ćwiczenia,

–

literatura rozdziału,

–

fragmenty Kodeksu Cywilnego.

Ćwiczenie 2

Przedstaw system gospodarki kluczami do pomieszczeń mieszkalnych, w miejscach

Twojej praktyki. Wybierz dwa obiekty, porównaj jak spełniono w nich zasadę maksymalnego
zabezpieczenia mienia gości.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  przeanalizować ofertę kluczy (internet, czasopisma),
2)  dokonać wyboru dwóch obiektów do porównania,
3)  zapisać wnioski,

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4) zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

stanowisko z komputerem,

–

kartki format A3,

–

czasopisma branżowe, spis stron internetowych firm sprzedających systemy kluczy,

–

flamastry,

–

szary papier do prezentacji,

–

literatura z rozdziału .

Ćwiczenie 3

Przedstaw ocenę potrzeby zastosowania w obiekcie hotelowym systemu monitoringu

(CCTV).

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  przeanalizować różne sytuacje trudne w obiektach, w których odbywałeś praktyki,
2)  zapisać wnioski do oceny,
3)  sporządzić ocenę systemów monitoringu w punktach (za i przeciw),
4)  zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

kartki papieru format A3,

–

flamastry,

–

szary papier do prezentacji,

–

literatura z rozdziału .

Ćwiczenia 4

Opracuj list powitalny dla VIP-a i wypełnij zlecenie realizacji wstawki

Wzór listu powitalnego dla VIP-a

Marszałek Województwa
Dolnośląskiego

………………., dnia…………..

Panie Marszałku,

Mamy zaszczyt powitać Pana w hotelu „Marzenie”. Życzymy Panu przyjemnego pobytu w zielonym sercu Dolnego Śląska -
Polanicy Zdroju.
Proszę przyjąć, Panie Marszałku, wyrazy naszego poważania.

Dyrektor Hotelu

……………….
……………….

Źródło: www.hotelarze.pl

Zlecenie realizacji wstawki VIP

Termin realizacji………………………………… Nr pokoju gościa VIP……………………

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Gość VIP………………………………………………………………………………………...

Rodzaj wstawki

Nr dokumentu wydania

Kwiaty

.............................

Napoje

.............................

Kosz owoców

.............................

Butelka wina

.............................

Butelka szampana

.............................

Wyroby cukiernicze

.............................

Czekoladki deserowe

.............................

Inne .............................................................................................................

……………………………

Podpis Dyrektora

Zrealizowano zgodnie ze zleceniem
………………………………………
Podpis kierownika służby pięter

Źródło: www.hotelarze.pl

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z tekstem ćwiczenia,
2)  zapoznać się z załączonymi dokumentami,
3)  napisać list powitalny dla VIPa,
4)  wypełnić zlecenie wstawki dla VIPa,
5)  zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

kartki papieru format A3,

−

flamastry,

−

szary papier do prezentacji,

−

literatura z rozdziału .

Ćwiczenie 5

Opisz i uzasadnij sposób postępowania w przedstawionej sytuacji:

−

w hotelu chce się zameldować nietrzeźwy gość,

−

do hotelu zgłasza się gość, który w innych hotelach naruszył regulamin,

−

czy możesz/ a jeżeli tak, to w jakim przypadku/ zażądać natychmiastowego opuszczenia
hotelu przez gościa?

−

Czy przedłużysz pobyt osobom naruszającym porządek w trakcie przebywania na terenie
hotelu?

−

gość  zgłasza  się  do  recepcji  i  żąda zmiany rezerwacji  lotniczej. Niestety,  lista  pasażerów
jest  zamknięta.  Gość  wpada  w  złość  i  wykrzykuje;  -  Cóż  to  za  hotel,  jak  wy  pracujecie,
myślałem, że potraficie za te pieniądze, które tu zostawiam wszystko załatwić.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania,
2)  przeanalizować sytuację,
3)  zapisać wnioski do oceny,
4)  sporządzić pisemny opis rozwiązania tej sytuacji,,
5)  zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

treść ćwiczenia,

–

flamastry,

–

papier do prezentacji,

–

literatura z rozdziału .

4.5.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) wskazać płaszczyzny odpowiedzialności hotelu?

2) określić potrzeby gościa hotelowego?

3) wskazać z czego wynika odpowiedzialność zakładu hotelarskiego?

4) określić obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa pobytu gościa?

5) wskazać rozwiązania techniczne
wpływające na bezpieczeństwo i wygodę gości?

6) podać przepisy prawne regulujące odpowiedzialność za rzeczy wniesione? ¨

7) określić rzeczy wniesione do hotelu?

8) tworzyć procedury postępowania z rzeczą pozostawiona przez gościa?

9) postępować w sytuacjach konfliktowych?

10) zastosować wiedzę w praktyce?

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test zawiera  20  zadań  o  różnym  stopniu  trudności.  Są to  zadania: wielokrotnego  wyboru

i z luka

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej

rubryce znak X lub wpisując prawidłową odpowiedź. W przypadku pomyłki należy błędną
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

6. Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności: I część – poziom podstawowy,

II część - poziom ponadpodstawowy.

7. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
8. Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny.

9. Na rozwiązanie testu masz 45min.

Powodzenia

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Usługą uzupełniającą nie jest:

a) budzenie.
b) nocleg.
c) depozyt.
d) room-service.

2. Rzeczą wniesioną nie jest:

a) walizka gościa pozostawiona w samochodzie na parkingu hotelowym.
b) walizka gościa oddana na lotnisku osobie zatrudnionej przez hotelarza.
c) walizka, którą gość ma przy sobie w recepcji.
d) kot umieszczony w klatce.

3. Odpowiedzialność zakładu hotelarskiego w polskim kodeksie cywilnym płynie z:

a) ustawy.
b) umowy hotelowej.
c) ustawy i umowy hotelowej.
d) umowy słownej.

4. Depozyt oznacza:

e)  przedpłatę części ceny za usługę.
f)  przyjęcie na przechowanie kosztowności.
g)  korzystanie z sejfu w pokoju hotelowym.
h)  korzystanie ze skrytki na dworcu PKP.

5. Przedstaw w czterech punktach zadania pracownika concierge:

a)  ………………………………………
b)  ………………………………………
c)  ………………………………………
d)  ………………………………………

6. Celem zachowania dyskrecji i tajemnicy korespondencji druk „message” winno się

przekazywać gościowi w:
a)  teczce firmowej.
b)  koszulce foliowej.
c)  kopercie firmowej z nadrukiem.
d)  bez zabezpieczenia.

7. Skrót CCTV oznacza:

a)  system nadzoru wizyjnego.
b)  system alarmowy.
c)  system kluczy.
d)  system zapobiegawczy.

8. Realizacji usługi przechowania bagażu służy:

a)  bagażownia.
b)  sala konsumencka.
c)  recepcja.
d)  szatnia.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

9. Do usług dodatkowych – towarzyszących nie zaliczamy:

a)  fryzjera.
b)  organizacji konferencji.
c)  kwiaciarni.
d)  sklepiku prasowego.

10. Kodeks Praktycznego Postępowania opracowała:

a)  PZH.
b)  PIH.
c)  AEHT.
d)  IH&RA.

11.Zespół zachowań, charakterystycznych dla określonego kręgu geograficznego, kulturowego

i połecznego nakierowany  na zaspokojenie podstawowych potrzeb: snu, głodu, pragnienia
innych osób (gości), zgodnie z wyuczonymi i stale kształtowanymi wzorcami to definicja:
a)  aspektu geograficznego.
b) aspektu kulturowego.
c)  Gościnności.
d) etyki.

12. Etyka pochodzi od słowa z języka:

a) polskiego.
b) cyrylicy.
c) Łacińskiego.
d) greckiego.

13. Wskaż kto nie jest pracownikiem recepcji:

a)  recepcjonista.
b)  portier.
c)  kierownik recepcji.
d)  klucznik.

14. Określ zadania bagażowego:

a)  pełni służbę przy wejściu.
b)  przejmuje opiekę nad gościem po jego odejściu od recepcji.
c)  obsługuje parking.
d)  zamawia taksówkę.

15. Wskaż usługę, która nie jest świadczona w ramach informacji turystycznej:

a)  rezerwacja biletów.
b)  rozkłady jazdy PKP , PKS.
c)  informacja o okolicy.
d)  room – service.

16. Odpowiedzialność materialna ma charakter sankcji majątkowej i wynika z przepisów:

a)  prawa gospodarczego.
b)  prawa pracy.
c)  prawa cywilnego.
d)  prawa hotelowego.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

17. Który obiekt może odmówić przyjęcia cennego przedmiotu na przechowanie:

a)  hotel.
b) motel.
c)  dom wczasowy.
d)  pensjonat.

18.W przypadku gdy gość korzysta z hotelowego sejfu między stronami powstaje:

a)  umowa przechowania.
b)  umowa najmu.
c)  umowa hotelowa.
d)  umowa słowna.

19. Budzenie realizowane przez telefon nie automatycznie realizowane jest:

a)  dla wszystkich gości.
b) tylko dla  gościaVIP.
c)  w hotelach wyższej kategorii.
d) w hotelach wyższej kategorii i dla gościa VIP.

20. Wskaż właściwe elementy, które mają wpływ na model gościnności:

a) poziom wykształcenia ogólnego pracowników, poziom wykształcenia zawodowego,

indywidualne predyspozycje.

b) poziom wykształcenia zawodowego, indywidualne predyspozycje, brak jednolitych

przepisów i regulaminów.

c) poziom wykształcenia ogólnego pracowników, poziom wykształcenia zawodowego,

brak wymogów kategoryzacyjnych.

d) poziom wykształcenia zawodowego, indywidualne predyspozycje, nie wykrazcanie

poza ramy kategoryzacji.

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ……………………………………………………..

Obsługa gościa w zakładzie hotelarskim

Zakreśl poprawną odpowiedź lub wpisz brakujące wyrazy.

zadania

Odpowiedzi

Punkty

a)
b)
c)
d)

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

Razem:

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. LITERATURA

1. Adamowicz J. Wolak G.: Jak być hotelarzem. Krakowska Szkoła Hotelarska, Kraków

2004

2. Błądek Z.: Hotele, programowanie, projektowanie, wyposażenie. Wydawnictwo ALBUS,

Poznań 2001

3.  Bocho W.: Consierge z powołania. Przegląd gastronomiczny 6/2006
4.  Bortniak S.: Pracownicy z pasją do gości. Hotelarz 7/2006
5.  Karasiewicz K.: Hotel może być odpowiedzialny. Hotelarz 4/2006 , 5/2006
6.  Milewska  M.,  Włodarczyk  B.:  Hotelarstwo.  Podstawowe  wiadomości  z  zakresu

hotelarstwa. Wydawnictwo WSTH, Łódź 2005

7. Mitura E., Koniuszewska E., Ekonomika i organizacja pracy w hotelarstwie, Centrum

Doradztwa i Informacji Difin sp. z o.o., Warszawa 2006

8. Oparka S., Nowicka T.: Organizacja i technika pracy w hotelarstwie. Wydawca: PZH,

Warszawa-Polanica Zdrój 2003

9. Piasta J., Marketing w hotelarstwie, marketing, ludzie, negocjacje. Warszawa 1996,
10. Szostak D.: Podstawy hotelarstwa. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego,

Szczecin 2004

11. Turakiewicz J.: Bezpieczny hotel. PZH i Ministerstwo Gospodarki
12. Witkowski Cz.: Podstawy hotelarstwa cz.I. Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Zakład

Wydawniczy Druk Tur, Warszawa 2002

13. Źródła z Internetu:

−

http:/www.ehotelarz.com

−

http:/www.gastrona.pl

−

http:/www.hotelarze.pl