Prowadzenie przez Policję poszukiwania osób zaginionych

Szkoła Policji w Katowicach

Prowadzenie przez Policję poszukiwania

osób zaginionych oraz postępowanie w przypadku

ujawnienia osoby o nieustalonej toŜsamości

lub znalezienia nieznanych zwłok

Opracowanie:

nadkom. Piotr Podsiedlik

Zakład SłuŜby Kryminalnej

Wydawnictwo
Szkoły Policji w Katowicach
2010

ŁA

POL



Wszelkie prawa zastrzeŜone – Szkoła Policji w Katowicach 2010

KsiąŜki nie wolno reprodukować (adaptować) ani w całości, ani w części, niezaleŜnie od
zastosowanej techniki (druk, fotografia, komputer, kserograf, fonografia itd.), bez pisemnej zgody
Wydawcy.

Druk i oprawa: Szkoła Policji w Katowicach

Spis treści

Wprowadzenie

Rozdział 1

Zagadnienia wprowadzające

1.1.

Poszukiwanie osób zaginionych na tle pozostałych zadań Policji

1.2.

Wyjaśnienie podstawowych pojęć

Rozdział 2

Postępowanie Policji w przypadku zaginięcia osoby

2.1. Czynności podejmowane przez Policję w przypadku przyjęcia zawiadomienia

o zaginięciu osoby

Przyjęcie zawiadomienia o zaginięciu osoby

Rejestracja w policyjnych systemach informatycznych

Podjęcie czynności poszukiwawczych

2.2.

Właściwość miejscowa jednostki Policji do prowadzenia poszukiwań

osoby zaginionej

Poszukiwania osób zaginionych na terenie Polski

Poszukiwanie osób za granicą oraz poszukiwanie cudzoziemców

2.3. Dokumentowanie czynności poszukiwawczych

2.4. Zakończenie poszukiwania osoby zaginionej

Zakończenie poszukiwania

Zakończenie czynności poszukiwawczych

Rozdział 3

Postępowanie Policji w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej toŜsamości 34

3.1. Pojęcie osoby o nieustalonej toŜsamości

3.2. Typowe sytuacje, w których ujawnia się osoby o nieustalonej toŜsamości

3.3. Prowadzenie czynności identyfikacyjnych

3.4. Zakończenie czynności identyfikacyjnych

3.5. Ustalenie toŜsamości NN osoby

Rozdział 4

Postępowanie Policji w przypadku znalezienia nieznanych zwłok

4.1. Pojęcie nieznanych zwłok

4.2. Czynności wstępne

4.3. Przebieg czynności identyfikacyjnych

4.4.

Identyfikacja NN zwłok

Zakończenie

Wykaz rysunków i tabel

Wykaz aktów normatywnych

Bibliografia

Wprowadzenie

Problematyka prowadzenia czynności poszukiwawczych osób zaginionych,

a takŜe czynności identyfikacyjnych wobec ujawnionych osób o nieustalonej

toŜsamości i nieznanych zwłok wiąŜe się ściśle z tematyką czynności, które organy

Policji podjąć muszą bezpośrednio po wystąpieniu takiego faktu, podstaw prawnych,

które regulują podejmowane czynności, a takŜe sposobami ich dokumentowania.

Kluczowym zagadnieniem opracowania pod tytułem „Prowadzenie przez

Policję poszukiwania osób zaginionych oraz postępowanie w przypadku ujawnienia

osoby o nieustalonej toŜsamości lub znalezienia nieznanych zwłok” jest

przedstawienie przepisów prawnych, na których opiera się prowadzenie

wymienionych czynności, jak równieŜ samego sposobu ich prowadzenia.

Wybór powyŜszego tematu podyktowany był rangą zagadnienia, jak równieŜ

brakiem jego kompleksowego ujęcia, a takŜe moim zainteresowaniem opisywaną

problematyką. Mam nadzieję, Ŝe przedstawione przeze mnie opracowanie zobrazuje

w sposób kompletny kształtowanie się mechanizmu prowadzenia przez Policję

czynności poszukiwawczych i identyfikacyjnych.

Przedmiotowe opracowanie składa się ze wstępu, czterech rozdziałów

i zakończenia.

W rozdziale pierwszym, poświęconym zagadnieniom wprowadzającym,

zobrazowane zostanie poszukiwanie osób zaginionych na tle innych zadań

wykonywanych przez Policję. Podane zostaną podstawy prawne, które to właśnie

Policji nakazują wykonywanie tych czynności. Przedstawione zostaną niezbędne dane

statystyczne, które zobrazują skalę zaginięć osób w naszym kraju.

W dalszej części tego rozdziału wyjaśnione zostaną podstawowe określenia,

którymi operować będę w trakcie omawiania poszczególnych problemów. Podane

zostaną w związku z tym definicje pojęć, których zrozumienie wydaje się być

niezbędne w omawianiu zagadnień poszukiwawczo-identyfikacyjnych.

W rozdziale drugim omówione zostaną czynności podejmowane przez Policję

w przypadku zgłoszenia zaginięcia osoby. A zatem czynności, które podejmuje się

bezpośrednio po fakcie zgłoszenia, w zaleŜności od kategorii osoby zaginionej, dane,

które policjant prowadzący czynności poszukiwawcze musi zarejestrować, a takŜe

czynności poszukiwawcze realizowane przez Policję. Wskazane i omówione zostaną

równieŜ sytuacje, które kończą poszukiwanie osoby zaginionej. Zaprezentowany

zostanie sposób dokumentowania wspomnianych czynności.

W trzecim rozdziale opracowania omówione zostanie postępowanie Policji

w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej toŜsamości. Przedstawione zostanie

samo pojęcie osoby o nieustalonej toŜsamości, a takŜe czynności, które powinien

podjąć policjant na miejscu ujawnienia takiej osoby, jak równieŜ sama procedura

prowadzonego następnie postępowania identyfikacyjnego. Omówione będą równieŜ

sytuacje kończące czynności identyfikacyjne oraz sytuacje, w których następuje

identyfikacja osoby o nieustalonej toŜsamości.

W rozdziale ostatnim, czwartym, poświęconym postępowaniu Policji

w przypadku znalezienia nieznanych zwłok, omówione zostaną czynności, które

powinien podjąć policjant na miejscu ujawnienia nieznanych zwłok, czynności, które

podejmuje grupa operacyjno-procesowa na miejscu ujawnienia zwłok, jak równieŜ

w dalszej kolejności policjant prowadzący czynności identyfikacyjne. Omówione

zostaną równieŜ sytuacje, w których kończy się prowadzenie czynności

identyfikacyjnych i sposoby ich dokumentowania.

Reasumując, mam nadzieję, Ŝe treść zawarta w przedmiotowym opracowaniu

przybliŜy

młodym

adeptom

sztuki

policyjnej

czynności

poszukiwawczo-

identyfikacyjne prowadzone przez Policję, pozwoli na opanowanie podstawowych

pojęć, zrozumienie ich istoty, a co się z tym bezpośrednio wiąŜe, na wykorzystanie

zdobytej wiedzy teoretycznej w codziennej pracy policjanta.

Praca obejmuje stan prawny na dzień 1 września 2009 roku.

Rozdział 1

Zagadnienia wprowadzające

1.1.

Poszukiwanie osób zaginionych na tle pozostałych zadań Policji

Ustawodawca w treści ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

nie wskazuje

wśród bezpośrednich zadań Policji wykonywania czynności poszukiwawczych wobec

osób zaginionych, czy teŜ czynności identyfikacyjnych związanych z ujawnieniem

osoby o nieustalonej toŜsamości lub NN zwłok. Jedynie w art. 14, określającym

uprawnienia Policji, stanowi, Ŝe w granicach swych zadań Policja w celu

rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw i wykroczeń wykonuje

czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-

porządkowe. Obowiązek prowadzenia przez Policję czynności poszukiwawczych, czy

teŜ czynności identyfikacyjnych wynika bezpośrednio z treści art. 7 ustawy o Policji,

który stanowi, Ŝe Komendant Główny Policji określa metody i formy wykonywania

zadań przez poszczególne słuŜby policyjne, w zakresie nieobjętym innymi przepisami

wydanymi na podstawie ustawy.

Na podstawie cytowanego artykułu, w dniu 16 lipca 2003 r. Komendant

Główny Policji wydał zarządzenie nr 352 w sprawie prowadzenia przez Policję

poszukiwania osób zaginionych oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby

o nieustalonej toŜsamości lub znalezienia nieznanych zwłok

, które stanowi podstawę

prawną prowadzenia przez Policję czynności poszukiwawczych wobec osób

zaginionych i czynności identyfikacyjnych wobec osób o nieustalonej toŜsamości

i nieznanych zwłok. Natomiast załączona do wspomnianego zarządzenia Instrukcja

o sposobie prowadzenia przez Policję poszukiwania osób zaginionych i postępowaniu

w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej toŜsamości oraz znalezienia nieznanych

zwłok, zwana dalej „Instrukcją”, określa sposób w jaki powinny być prowadzone

i dokumentowane wspomniane czynności.

Tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, z późn. zm.

Dz. Urz. KGP Nr 15, poz. 75.

Zarządzenie Komendanta Głównego Policji nr 352 zostało w nieznacznym

stopniu uaktualnione zarządzeniem nr 911 Komendanta Głównego Policji z dnia 20

sierpnia 2004 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie prowadzenia przez Policję

poszukiwania osób zaginionych oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby

o nieustalonej toŜsamości lub znalezienia nieznanych zwłok

Oba akty prawne omówione zostaną dokładnie w dalszej części niniejszego

opracowania.

Z treści podanych aktów wynika, Ŝe poszukiwanie osób zaginionych jest formą

pracy operacyjnej, na którą składają się czynności operacyjno-rozpoznawcze,

dochodzeniowo-śledcze

administracyjno-porządkowe,

których

celem

jest

odnalezienie osoby, której zaginięcie zgłoszono Policji, ustalenie toŜsamości osoby,

która nie jest w stanie jej określić bądź zataja ją w sytuacji mającej znaczenie prawne,

oraz identyfikacja nieznanych zwłok.

W tym miejscu naleŜy nadmienić, iŜ Komendant Główny Policji w zarządzeniu

nr pf-634 z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie metod i form wykonywania przez

Policję czynności operacyjno-rozpoznawczych, nie zaliczył poszukiwania do form

pracy operacyjnej. Czy jest to świadome posunięcie, czy tylko omyłka, trudno

jednoznacznie stwierdzić, albowiem w takim wypadku, kto miałby te czynności

wykonywać? W praktyce czynności poszukiwawczo-identyfikacyjne nadal prowadzą

policjanci pionu kryminalnego, oni teŜ gromadzą całą dokumentację dotyczącą tych

czynności. Przedmiotowe czynności, choć w mniejszym zakresie, wykonują równieŜ

policjanci pionu prewencji, z pominięciem dzielnicowych, albowiem Komendant

Główny Policji w zarządzeniu nr 528 z dnia 6 czerwca 2007 r. w sprawie form i metod

wykonywania zadań przez dzielnicowego i kierownika rewiru dzielnicowych

w zakresie zadań, które naleŜą do dzielnicowego nie wymienia czynności

poszukiwawczo-identyfikacyjnych, a wręcz ich wykonywania zakazuje w § 15

wspomnianego

zarządzenia,

jednoznacznie

stwierdzając,

zakres

zadań

dzielnicowego pełniącego słuŜbę na terenach miejskich nie obejmuje prowadzenia

Dz. Urz. KGP Nr 16, poz. 97.

Dz. Urz. KGP Nr 12, poz. 95.

spraw dotyczących osób poszukiwanych i zaginionych. Wprawdzie na terenach

miejskich i pozamiejskich dzielnicowy na polecenie kierownika jednostki

organizacyjnej Policji moŜe wykonywać inne czynności, które negatywnie

wymieniono w § 15, jednakŜe nie odnosi się to do prowadzenia spraw dotyczących

osób poszukiwanych i zaginionych.

W tym miejscu naleŜy nadmienić, iŜ w projekcie ustawy o pracy operacyjnej,

zgłoszonym przez posłów Platformy Obywatelskiej, poszukiwanie jest wymieniane

jako forma pracy operacyjnej. Niemniej jednak obecnie nią nie jest.

W Polsce liczba osób zaginionych od kilku lat utrzymuje się na tym samym

wysokim poziomie. KaŜdego roku Policja jest informowana o ponad 15 tysiącach

przypadków zaginięć osób. Około 20 – 30% tej liczby stanowią dzieci. Jest to

zjawisko niepokojące, tym bardziej gdy chodzi o liczbę zaginionych dzieci. Dokładną

liczbę zaginięć zgłaszanych Policji przedstawiają poniŜsze tabele.

Rok

Ogółem

2007

15.671

2006

15.345

2005

14.210

2004

15.160

2003

15.573

2002

19.024

2001

19.734

2000

19.759

1999

15.196

1998

14.310

1997

12.631

Tabela 1.1. Osoby zaginione

Dane statystyczne KGP: www.policja.pl.

Tabela 1.2. Zgłoszone Policji zaginięcia dzieci

Omawiając

problematykę

wiąŜącą

się

wykonywaniem

czynności

poszukiwawczych osób zaginionych, nie sposób pominąć przyczyny samych zaginięć.

Co się dzieje, Ŝe ludzie wychodzą z domu i ślad po nich ginie? Dlaczego tak się

dzieje? Zastanówmy się przez chwilę, jakie mogą być przyczyny tak duŜej liczby

zaginięć.

Z danych Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych „Itaka”

wynika, iŜ to nie

przestępstwa są główną przyczyną zaginięć. Faktem jest, Ŝe często zdarzają się

przypadki zabójstw, handlu kobietami, uprowadzeń czy teŜ pedofilii. Te przypadki są

najbardziej spektakularne, dodatkowo są jeszcze nagłaśniane przez media. Pracownicy

„Itaki” podkreślają, Ŝe w Polsce czteroletnie dziecko bawiące się samo na podwórku,

podczas gdy „mama patrzy z okna”, to norma. Zapracowani rodzice coraz mniej czasu

poświęcają swoim pociechom. Modne są wyjazdy zarobkowe za granicę, gdzie pobyt

rodziców trwa nawet kilka lat. Pracownicy wspomnianego centrum wysunęli śmiałą

tezę, Ŝe ludzie giną, poniewaŜ – mówiąc w duŜym skrócie – są chorzy. Wychodzą

z domu i umierają gdzieś w lesie z wycieńczenia, z mrozu. Popełniają samobójstwa

albo tułają się po dworcach i przytułkach. Często nie pamiętają, kim są. Ludźmi tymi

nikt się nie zajmuje, nikt o nich nie pamięta. śyjemy w czasach, gdy nie zwraca się

uwagi na drugiego człowieka.

TamŜe.

Zobacz: www.itaka.org.pl lub www.zaginieni.pl.

Rok

Do 7 lat

7-13 lat

14-17 lat

2007

115

805

3.710

2006

142

739

3.584

2005

131

683

3.285

2004

173

834

3.730

2003

177

995

4.685

2002

194

1.446

6.526

2001

231

1.612

7.200

2000

202

1.737

7.249

1999

162

1.256

5.445

1998

122

1.309

5.044

1997

1.213

4.569

Ale giną równieŜ ludzie zdrowi. Odchodzą z domu w pełni świadomie:

nastoletnie dzieci uciekają od rodziców, matki od dzieci, Ŝony od męŜów, męŜowie od

on. Przyczyną w tym wypadku moŜe być brak serdecznego kontaktu w rodzinie.

Zdaniem „Itaki” wielu spośród tych zaginięć moŜna byłoby uniknąć. Wielu z tych,

którzy zaginęli moŜe szczęśliwie wrócić do domu albo przynajmniej powiadomić

bliskich o swoim losie. Wiele osób o nieustalonej toŜsamości moŜe z powrotem dostać

swoje imię, nazwisko, adres i dom.

1.2.

Wyjaśnienie podstawowych pojęć

Zanim przystąpimy do omawiania zagadnień związanych z poszukiwaniem

przez Policję osób zaginionych, naleŜy wcześniej wyjaśnić podstawowe pojęcia,

którymi będziemy się posługiwali. Istotne z oczywistych względów wydaje się

zdefiniowanie pojęcia samej czynności poszukiwania, tego czym ono jest i jak jest

postrzegane w literaturze przedmiotu. Tym bardziej, Ŝe jak wykazałem we

wcześniejszym rozdziale, jego legalna definicja budzi pewne kontrowersje.

JeŜeli chodzi o samą czynność poszukiwania, to mamy do czynienia, jak juŜ

podkreśliłem, z jej legalną definicją zamieszczoną w zarządzeniu nr 352 Komendanta

Głównego Policji z dnia 16 lipca 2003 r. w sprawie w sprawie prowadzenia przez

Policję poszukiwania osób zaginionych oraz postępowania w przypadku ujawnienia

osoby o nieustalonej toŜsamości lub znalezienia nieznanych zwłok. W brzmieniu

zaproponowanym przez Komendanta Głównego Policji: „Poszukiwanie osób, które

zaginęły, ustalanie nieznanej toŜsamości osób oraz identyfikacja nieznanych zwłok

– to forma pracy operacyjnej, stanowiąca zespół czynności operacyjno-

rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych i administracyjno-porządkowych, których

celem jest odnalezienie osoby, której zaginięcie zgłoszono Policji, ustalenie

toŜsamości osoby, która nie jest w stanie jej określić bądź zataja ją w sytuacji mającej

znaczenie prawne, oraz identyfikacja nieznanych zwłok”.

Trudno jest zgodzić się z brzmieniem tak przedstawionej definicji, albowiem

w zarządzeniu nr pf-634 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 czerwca 2006 r.

w sprawie metod i form wykonywania przez Policję czynności operacyjno

rozpoznawczych, wśród form pracy operacyjnej nie wymienia się poszukiwania.

NaleŜy zatem przyjąć, iŜ obecnie poszukiwanie, jak juŜ wcześniej wspominano, nie

jest formą pracy operacyjnej.

Czym zatem jest poszukiwanie? Oprócz tego, Ŝe poszukiwanie nie jest juŜ

formą pracy operacyjnej nic się nie zmieniło, zatem dla potrzeb niniejszego

opracowania przyjmujemy, Ŝe poszukiwanie osób, które zaginęły, ustalanie nieznanej

toŜsamości osób oraz identyfikacja nieznanych zwłok to zespół czynności operacyjno-

rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych i administracyjno-porządkowych, których

celem jest odnalezienie osoby, której zaginięcie zgłoszono Policji, ustalenie

toŜsamości osoby, która nie jest w stanie jej określić bądź zataja ją w sytuacji mającej

znaczenie prawne, oraz identyfikacja nieznanych zwłok.

Policjanci prowadzą czynności poszukiwawcze, określone w zarządzeniu nr

352 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 lipca 2003 r., przy zastosowaniu metod,

które wymienione są w Instrukcji, stanowiącej załącznik do zarządzenia. NaleŜy

dodać, iŜ czynności te prowadzą wszyscy policjanci zgodnie z ustalonym

indywidualnym zakresem obowiązków i uprawnień oraz poleceniami przełoŜonych.

Kolejne pojęcia, których uŜywać będziemy podczas prowadzenia i omawiania

czynności poszukiwawczych osób zaginionych, ujawnienia osoby o nieustalonej

toŜsamości i znalezienia nieznanych zwłok, zdefiniowane są w owej Instrukcji. Warto

zatem w tym miejscu przytoczyć niektóre z nich, tym bardziej Ŝe mamy do czynienia

z ich definicją legalną.

Prowadząc czynności poszukiwawcze w stosunku do osób zaginionych,

musimy wiedzieć czym jest samo zaginięcie, co prawodawca rozumie przez to

określenie. OtóŜ, zaginięcie osoby – to zaistnienie zdarzenia o charakterze nagłym,

uniemoŜliwiającego ustalenie miejsca pobytu osoby fizycznej i zapewnienie ochrony

jej Ŝycia, zdrowia lub wolności, wymagające jej odnalezienia albo udzielenia pomocy.

W praktyce policjanci prowadzący czynności poszukiwawcze, którzy przyjmują

zgłoszenie zaginięcia osoby, stoją przed zadaniem określenia kategorii osoby

zaginionej. Jest to niezmiernie waŜne, albowiem kaŜda z kategorii skutkuje podjęciem

stosownych czynności przez Policję, wiąŜe się teŜ z róŜnym zakresem obowiązków

stojących przed policjantami. Temat ten poruszony będzie w dalszej części niniejszego

opracowania.

Prawodawca wprowadza dwie kategorie osoby zaginionej:

osoba zaginiona kategorii I – to osoba, która opuściła nagle ostatnie miejsce

swojego pobytu w okolicznościach uzasadniających podejrzenie popełnienia na

jej szkodę przestępstwa przeciwko Ŝyciu, zdrowiu lub wolności, albo

uzasadniających podejrzenie zagroŜenia dla jej Ŝycia, zdrowia lub wolności,

a w szczególności:

wskazujących na realną moŜliwość popełnienia przez nią samobójstwa,

jeśli jest to osoba małoletnia do lat 15 i jej zaginięcie zgłoszono po raz

pierwszy,

jeśli jest to osoba, która z powodu wieku, choroby, upośledzenia

umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych nie moŜe

kierować swoim postępowaniem albo wymaga opieki lub pomocy innych

osób;

osoba zaginiona kategorii II – osoba, która opuściła ostatnie miejsce swojego

pobytu w okolicznościach nieuzasadniających niezwłocznej potrzeby

zapewnienia ochrony jej Ŝycia, zdrowia lub wolności, albo udzielenia pomocy,

w szczególności gdy:

nie istnieją przesłanki określone w kategorii I,

osoba zaginiona okazywała wcześniej niezadowolenie z własnej sytuacji

yciowej lub zamiar jej zmiany albo zabrała ze sobą rzeczy osobiste,

osoba zaginiona opuściła ostatnie miejsce swojego pobytu z własnej woli,

a w przypadku osoby małoletniej jej zaginięcie nie jest samowolnym

oddaleniem się z domu rodzinnego, ze schroniska dla nieletnich, zakładu

poprawczego, placówki interwencyjnej, domu dziecka, ośrodka szkolno-

wychowawczego lub innej tego rodzaju placówki, w której przebywała ona

na mocy orzeczenia sądu; w szczególności, jeŜeli fakty takich ucieczek

zgłaszane były wcześniej Policji.

Dla prowadzenia czynności poszukiwawczych osób zaginionych waŜnym

pojęciem jest równieŜ określenie miejsca zaginięcia osoby oraz miejsca pobytu osoby,

które słuŜą między innymi do ustalania właściwości miejscowej jednostki Policji do

prowadzenia czynności poszukiwawczych w stosunku do osoby zaginionej.

Prawodawca definiuje te pojęcia jako:

Miejsce zaginięcia – miejsce, w którym osoba zaginiona przebywała po raz ostatni

przed zaginięciem, co potwierdzają wiarygodne informacje.

Miejsce pobytu – miejsce zameldowania osoby na pobyt stały lub czasowy.

Wyjaśnienia pojęć stałego lub czasowego pobytu znajdziemy w ustawie z dnia

10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

. Osoba posiadająca

obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. W tym samym czasie

moŜna mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. W brzmieniu przepisów cytowanej

ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod

oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Natomiast pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca

pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej

miejscowości, lecz pod innym adresem.

Nieodłącznym pojęciem towarzyszącym prowadzeniu spraw poszukiwawczych

osób zaginionych, które wiąŜe się bezpośrednio z pojęciem osoby zaginionej, jest

osoba uprawniona. Za osobę uprawnioną prawodawca uwaŜa osobę, która

zawiadomiła Policję o zaginięciu osoby, to jest:

członka rodziny osoby zaginionej;

kierownika instytucji, w której osoba zaginiona lub NN osoba przebywała

w celu leczenia albo sprawowania nad nią opieki;

Tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.

inną osobę, która w złoŜonym zawiadomieniu uzasadnia podejrzenie

popełnienia przestępstwa przeciwko Ŝyciu, zdrowiu lub wolności osoby

zaginionej, albo wskazuje jednoznacznie okoliczności zaginięcia osoby;

przedstawiciela właściwego urzędu konsularnego, jeŜeli osobą zaginioną jest

cudzoziemiec.

Omawiając podstawowe pojęcia, którymi operować będziemy rozwaŜając

czynności Policji podejmowane w związku ze zgłoszeniem zaginięcia osoby,

ujawnieniem osoby o nieustalonej toŜsamości lub znalezienia nieznanych zwłok,

naleŜy pamiętać równieŜ o kilku definicjach, które moŜe nie wiąŜą się bezpośrednio

z zagadnieniem poszukiwania osób, niemniej jednak są niezwykle istotne dla pełnego

zrozumienia omawianych zagadnień. Chodzi w tym miejscu o takie definicje, jak:

Zbiory daktyloskopijne i zbiory zdjęć sygnalitycznych – zbiory odcisków linii

papilarnych i zbiory kart albumowych prowadzone na zasadach określonych

w przepisach dotyczących uzyskiwania, przetwarzania i wykorzystywania przez

Policję informacji oraz sposobów zakładania i prowadzenia zbiorów tych informacji.

Zbiory danych genetycznych – zbiory próbek biologicznych, słuŜących do uzyskania

danych osobowych dotyczących kodu genetycznego o niekodujących regionach

genomu, prowadzone na zasadach określonych w przepisach dotyczących

uzyskiwania, przetwarzania i wykorzystywania przez Policję informacji oraz

sposobów zakładania i prowadzenia zbiorów tych informacji.

Rejestracja i sprawdzanie w ewidencji policyjnej – czynności wykonywane

w trybie i na zasadach określonych w przepisach dotyczących uzyskiwania,

przetwarzania i wykorzystywania przez Policję informacji oraz sposobów zakładania

i prowadzenia zbiorów tych informacji.

Ewidencja policyjna – baza danych Krajowego Systemu Informacyjnego Policji

(KSIP).

Rozdział 2

Postępowanie Policji w przypadku zaginięcia osoby

2.1. Czynności podejmowane przez Policję w przypadku przyjęcia zawiadomienia

o zaginięciu osoby

Przyjęcie zawiadomienia o zaginięciu osoby

W rozdziale tym omówimy sposób właściwego postępowania Policji, a moŜe

raczej właściwej reakcji, w sytuacjach, gdy zgłaszane jest zaginięcie osoby, gdy

Policja otrzymuje informację o osobie zaginionej. Policja podejmuje czynności

poszukiwawcze osoby zaginionej po otrzymaniu informacji o zaginięciu osoby.

Przedmiotowe zawiadomienie przyjmuje się od osoby uprawnionej w kaŜdym

przypadku otrzymania takiej informacji. Podjęcie czynności poszukiwawczych

następuje w tym wypadku bezpośrednio po fakcie zgłoszenia zaginięcia, nie jest

wymagany okres karencji, czyli czas, który powinien upłynąć od chwili oddalenia się

osoby zaginionej z miejsca jej pobytu, do momentu, w którym osoba uprawniona

moŜe zawiadomić o jej zaginięciu.

Zawiadomienie jest obowiązany przyjąć dyŜurny jednostki Policji, do której

zgłosiła się osoba uprawniona, lub wyznaczony przez niego policjant tej jednostki.

Najczęściej jest ono przyjmowane przez policjanta pionu kryminalnego (dyŜurnego

referenta), który w danej chwili w jednostce Policji pełni tzw. dyŜur zdarzeniowy.

Policjant ten w ramach wykonywanych przez siebie obowiązków słuŜbowych

najczęściej przyjmuje zawiadomienie o zaginięciu osoby i podejmuje czynności

wstępne związane z zaginięciem osoby.

KaŜdy pełniący słuŜbę policjant, który nie jest dyŜurnym jednostki, ani nie

pełni obowiązków związanych z obsługą zdarzeń w jednostce, do którego zgłosi się

osoba uprawniona, jest obowiązany:

przyjąć od osoby uprawnionej informację o zaginięciu osoby;

niezwłocznie zawiadomić o tym dyŜurnego najbliŜszej jednostki Policji oraz

podjąć określone przez niego czynności w niezbędnym zakresie;

sporządzić notatkę słuŜbową z wykonanych czynności i przekazać ją

dyŜurnemu jednostki Policji, którego zawiadomiono o zaginięciu osoby.

JeŜeli z treści przyjętego zawiadomienia wynika, iŜ istnieje realna moŜliwość

szybkiego odnalezienia osoby zaginionej, a zwłaszcza małoletniej lub wymagającej

opieki, albo gdy zachodzi obawa bezpośredniego zagroŜenia Ŝycia, zdrowia lub

wolności tej osoby – dyŜurny jednostki Policji, do którego zgłosi się osoba

uprawniona, lub który zawiadomiony zostanie przez policjanta pełniącego słuŜbę,

zarządza i nadzoruje w niezbędnym zakresie przebieg czynności poszukiwawczych

zmierzających do odnalezienia osoby. Czynności te zostaną szczegółowo omówione

w dalszej części tego rozdziału.

Przyjmując zawiadomienie naleŜy ustalić w szczególności:

pełne dane personalne osoby zaginionej;

cechy wyglądu zewnętrznego z uwzględnieniem znaków szczególnych;

opis ubioru z uwzględnieniem znaków firmowych poszczególnych elementów;

oznaczenie grupy krwi;

opis przedmiotów posiadanych w czasie zaginięcia;

miejsce i okoliczności zaginięcia;

rodzaj chorób, nałogów oraz charakter nawyków i skłonności z uwzględnieniem

prób samobójczych;

rodzaj, czas trwania i skutki poprzednich oddaleń z miejsca pobytu;

prawdopodobną przyczynę zaginięcia w kontekście sytuacji rodzinnej,

zawodowej, konfliktów, wypowiedzi, pozostawionych listów;

10)

adresy osób i instytucji, do których mogła udać się osoba zaginiona;

11)

rodzaj i zakres czynności poszukiwawczych podjętych dotychczas przez

rodzinę, znajomych lub podmioty pozapolicyjne.

NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe prawodawca uŜywając określenia „w szczególności” nie

zamyka katalogu danych, które naleŜy ustalić przyjmując zawiadomienie o zaginięciu

osoby. Dane, o które naleŜałoby w tym wypadku uzupełnić składane zawiadomienie

o zaginięciu osoby, mogą wystąpić podczas samej czynności zgłaszania zaginięcia

w rozmowie z osobą uprawnioną.

NaleŜy pamiętać, Ŝe do zawiadomienia dołącza się aktualną fotografię osoby

zaginionej, przekazaną przez zawiadamiającego o zaginięciu. W przypadku gdy osoba

uprawniona nie posiada w chwili zgłaszania zaginięcia osoby jej fotografii, naleŜy ją

zobowiązać do niezwłocznego dostarczenia takiej fotografii.

JeŜeli treść złoŜonego zawiadomienia uzasadnia podejrzenie popełnienia

przestępstwa na osobie zaginionej (np. uprowadzenie dla okupu, zabójstwo lub inna

forma gwałtu), podejmuje się czynności określone w przepisach procedury karnej,

niezaleŜnie od innych przedsięwzięć określonych w niniejszej instrukcji. Chodzi tu

przede wszystkim o tzw. czynności dochodzeniowo-śledcze związane z procesowym

zabezpieczeniem miejsca zdarzenia (np. oględziny miejsca zdarzenia itp.), które

prowadzi się w trybie określonym w art. 308 kpk

lub wszczęcie postępowania

przygotowawczego.

Przyjmujący zawiadomienie jest obowiązany do niezwłocznego sprawdzenia

osoby zaginionej w ewidencji policyjnej (KSIP), przy czym ustalenie, Ŝe osoba

zaginiona jest zarejestrowana w tej ewidencji jako zaginiona na terenie innej jednostki

Policji albo ukrywająca się przed organami ścigania lub wymiaru sprawiedliwości –

stanowi podstawę do podjęcia jedynie czynności sprawdzających w niezbędnym

zakresie i uzasadnionych okolicznościami zawartymi w zawiadomieniu oraz do

przekazania przyjętego zawiadomienia jednostce Policji, która dokonała wcześniejszej

rejestracji tej osoby.

JeŜeli z treści przyjętego zawiadomienia wynika, Ŝe zaginięcie ma związek

z katastrofą statku powietrznego lub wodnego, albo z innym szczególnym zdarzeniem

o charakterze klęski Ŝywiołowej, czynności poszukiwawcze i identyfikacyjne są

prowadzone w zakresie określonym przez kierownika grupy operacyjno-procesowej,

powołanej w związku z zaistnieniem tego zdarzenia.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.). Zobacz

teŜ zarządzenie nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie metodyki
wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez słuŜby policyjne wyznaczone do wykrywania
przestępstw i ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP z 2005 r. Nr 1, poz. 1).

Przyjmujący zawiadomienie o zaginięciu osoby powinien poinformować osobę

zawiadamiającą o najbliŜszym punkcie lub siedzibie organizacji udzielającej pomocy

prawnej lub psychologicznej rodzinom osób zaginionych.

W Polsce jedyną organizacją, która w całości zajmuje się problemem zaginięcia

osób jest obecnie, wspomniane juŜ wcześniej, Centrum Poszukiwań Ludzi

Zaginionych „Itaka” z siedzibą w Warszawie. Pracownicy centrum pomagają ludziom

dotkniętym problemem zaginięcia, w szczególności osobom zaginionym, ich rodzinom

oraz osobom zagroŜonym zaginięciem, organizują takŜe spotkania rodzin ludzi

zaginionych (tzw. grupy wsparcia). Kontakt z centrum „Itaka” moŜliwy jest za

pośrednictwem prowadzonego przez nie Telefonu Zaufania – 801 24 70 70 lub 22 654

70 70, pod którym pracują psychologowie, prawnik i pracownik socjalny, a takŜe za

pośrednictwem Internetu na stronach www.itaka.org.pl oraz www.zaginieni.pl. Na

stronach internetowych „Itaki” prowadzona jest baza danych osób zaginionych i osób

o nieustalonej toŜsamości, a takŜe nieznanych zwłok. Owa baza adresowana jest

przede wszystkim adresowana do dziennikarzy, policjantów, kolejarzy, pracowników

słuŜby zdrowia, pracowników pomocy społecznej i innych słuŜb. W praktyce

policjanci

pionu

kryminalnego,

którzy

realizują

zadania

poszukiwawczo-

identyfikacyjne, na co dzień korzystają ze wspomnianej bazy.

Na stronie internetowej centrum znajduje się wiele cennych porad, w tym

prawnych, dla osób zaginionych i ich rodzin opracowanych w formie broszury

Broszurę tę moŜna bezpłatnie pobrać ze strony internetowej centrum „Itaka”.

RównieŜ Telewizja Polska – TVP1 wnosi spory wkład w poszukiwanie osób

zaginionych, głównie dzięki programowi pt. „Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie”,

w którym prezentowane są materiały dotyczące osób zaginionych. Program

współpracuje równieŜ z „Gazetą Wyborczą”, gdzie zamieszczane są zdjęcia osób

zaginionych. Program ten uruchomił specjalny telefon interwencyjny – 22 851 10 35,

pod którym osoby zainteresowane mogą uzyskać informacje na temat osób

zaginionych, a takŜe zgłaszać fakt zaginięcia swoich bliskich. Program prowadzi takŜe

stronę internetową pod adresem www.ktokolwiekwidzial.pl.

Zobacz: Kiedy zaginął człowiek. Podstawowe informacje prawne, Warszawa 2007.

Rys. 2.1. Okładka broszury wydanej przez Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych „Itaka”

Warto dodać, Ŝe równieŜ na stronach internetowych komend wojewódzkich

Policji w całej Polsce zamieszczane są fotografie i dane osób zaginionych.

Rejestracja w policyjnych systemach informatycznych

DyŜurny jednostki Policji, do którego zgłosi się osoba uprawniona lub

wyznaczony przez niego policjant niezwłocznie po przyjęciu informacji o zaginięciu

osoby i sporządzeniu zawiadomienia o zaginięciu osoby, rejestruje tę informację oraz

osobę zaginioną w ewidencji policyjnej.

Przedmiotową ewidencję stanowi Krajowy System Informacji Policyjnej

(KSIP), w którym rejestrowane są m.in. dane dotyczące osób fizycznych

poszukiwanych, o nieustalonej toŜsamości lub usiłujących ukryć swoją toŜsamość

przed organami ścigania lub wymiaru sprawiedliwości

. Na podstawie przepisów

Instrukcji wykonywania czynności słuŜbowych w zakresie przetwarzania informacji

w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, stanowiącej załącznik do decyzji nr 167

Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie funkcjonowania

zestawu centralnych zbiorów informacji tworzących Krajowy System Informacji

Policji, obowiązek rejestracji powinien nastąpić niezwłocznie po zaistnieniu

okoliczności to uzasadniających, jednak nie później niŜ w ciągu 3 godzin od przyjęcia

zawiadomienia o zaginięciu osoby. Natomiast informacje uzupełniające dotyczące

rejestracji osób zaginionych w zakresie rejestracji zdjęć, uzupełnienia informacji

o rysopisie oraz znakach szczególnych rejestruje się niezwłocznie po ich uzyskaniu,

jednak nie później niŜ w ciągu 9 dni od przyjęcia zawiadomienia o zaginięciu osoby.

Informacje o osobie zaginionej rejestruje policjant przyjmujący zawiadomienie

o zaginięciu. Informacje o osobie zaginionej rejestruje się w formie poszukiwań

w celu ustalenia miejsca jej pobytu oraz w formie okoliczności z podaniem przyczyny

rejestracji.

Osoba dokonująca rejestracji osoby zaginionej w KSIP wprowadza

w szczególności informacje w postaci:

danych osobowych obejmujących:

nazwiska – aktualne oraz poprzednio uŜywane,

imiona – aktualne oraz poprzednio uŜywane,

imiona rodziców i nazwisko rodowe matki,

datę i miejsce urodzenia,

posiadane obywatelstwo lub obywatelstwa,

narodowość,

płeć,

numer PESEL, jeŜeli osoba go posiada;

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie

przetwarzania przez Policję informacji o osobach (Dz. U. Nr 170, poz. 1203) i wydana na jego podstawie

decyzja nr 167 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie funkcjonowania zestawu
centralnych zbiorów informacji tworzących Krajowy System Informacji Policji.

adresu lub adresów miejsca zameldowania i pobytu;

rodzaju i numeru dokumentu toŜsamości, którym osoba się posługuje lub

dokumentu, na podstawie którego ustalono toŜsamość osoby.

Dodatkowo rejestracja osoby moŜe zawierać:

zdjęcia;

datę daktyloskopowania, numer sprawy, w której pobrano odciski linii

papilarnych i numer AFIS;

datę pobrania próbki biologicznej i numer bazy danych DNA;

rysopis oraz opis znaków szczególnych w tym tatuaŜy według cech zawartych

w wykazie oraz opis słowny nieujęty w wykazie;

pseudonimy;

dodatkowe zestawy prawdziwych lub fałszywych danych osobowych;

informacje o wykształceniu, zawodzie, miejscu i stanowisku pracy;

informacje o środowisku i kontaktach osoby;

informacje o posiadanych pojazdach, telefonach;

10)

informacje o adresach internetowych;

11)

informacje o numerach związanych z osobą, w tym poprzedni numer PESEL;

12)

dane osobowe, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia

1997 r. o ochronie danych osobowych

nie rejestrowane w innych zbiorach.

Osoba rejestrująca podczas rejestrowania w KSIP informacji o osobie

zaginionej umieszcza w szczególności:

informacje, o których była mowa wyŜej, podczas rejestracji osoby;

aktualne zdjęcie, jeŜeli jednostka rejestrująca jest w jego posiadaniu;

rysopis oraz opis znaków szczególnych, w tym tatuaŜy;

opis ubioru ze wskazaniem stopnia zuŜycia, znaków firmowych, monogramów

itp.;

opis przedmiotów posiadanych przez osobę w chwili zaginięcia;

Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.

informacje o stanie zdrowia mogące mieć wpływ na zachowanie lub miejsce

pobytu osoby poszukiwanej, w tym dane dotyczące: grupy krwi, zdjęć

rentgenowskich czaszki i uzębienia oraz doznanych urazów mechanicznych;

informację o pełnoletniości albo niepełnoletniości osoby zaginionej w dniu

zaginięcia;

informacje o uzyskanych odciskach śladów linii papilarnych i uzyskanym

materiale biologicznym do badań genetycznych;

datę, miejsce i opis okoliczności zaginięcia;

10)

ostrzeŜenia i dyspozycje komórki lub jednostki prowadzącej poszukiwania.

Przed zarejestrowaniem informacji o osobie zaginionej osoba rejestrująca

sprawdza, czy osoba zaginiona nie jest poszukiwana lub zatrzymana przez inną

komórkę lub jednostkę. Chodzi tu o równieŜ o poszukiwania osoby ukrywającej się

przed organami ścigania lub wymiaru sprawiedliwości.

Osoba rejestrująca informacje uzupełniające o poszukiwaniu osoby zaginionej

umieszcza w szczególności:

zmianę bądź uzupełnienie treści rejestracji;

rodzaj i datę zakończenia poszukiwań lub okoliczności;

przekazanie rejestracji do innej komórki lub jednostki;

przejęcie rejestracji z innej komórki lub jednostki, bez zmiany daty faktu i daty

wszczęcia poszukiwań;

zakończenie czynności poszukiwawczych;

zakończenie rejestracji.

NaleŜy pamiętać, iŜ zakończenie czynności poszukiwawczych osoby zaginionej

nie powoduje zakończenia rejestracji w KSIP.

Podjęcie czynności poszukiwawczych

Podejmowane bezpośrednio po zgłoszeniu zaginięcia osoby czynności

poszukiwawcze róŜnią się zdecydowanie, co jest spowodowane określeniem kategorii

osoby zaginionej. Kategorię osoby zaginionej określa policjant sporządzający

zawiadomienie o zaginięciu po dokonaniu analizy i oceny podanych w nim faktów

i okoliczności; wątpliwości w tym zakresie rozstrzyga kierownik jednostki Policji,

w której przyjęto zawiadomienie.

Zawiadomienie to sporządza się według wzoru

stanowiącego załącznik nr 1 do Instrukcji. Na Ŝądanie osoby uprawnionej wydaje się

jej potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia sporządzone według wzoru stanowiącego

załącznik nr 2 do niniejszej Instrukcji.

W przypadku przyjęcia zawiadomienia o zaginięciu osoby zakwalifikowanej do

kategorii I naleŜy niezwłocznie podjąć czynności poszukiwawcze zmierzające do

odnalezienia osoby zaginionej, zlecane i nadzorowane przez dyŜurnego jednostki,

a takŜe niezwłocznie po przyjęciu informacji o zaginięciu osoby i sporządzeniu

zawiadomienia, dokonać rejestracji w ewidencji policyjnej

oraz:

zorganizować i przeprowadzić penetrację terenu ostatniego miejsca pobytu

osoby zaginionej, wykorzystując w miarę potrzeb i moŜliwości siły i środki

innych jednostek Policji, w tym środki techniczne, psy policyjne, a takŜe

podmioty pozapolicyjne; w trakcie penetracji poszczególnych elementów

zabudowań czy pomieszczeń naleŜy dąŜyć do ujawnienia miejsc, w których

osoba zaginiona mogła się ukryć, nie moŜe się z nich wydostać lub gdzie mogą

znajdować się jej zwłoki;

szczegółowo rozpytać osoby, które jako ostatnie miały kontakt z osobą

zaginioną;

dokonać sprawdzenia szpitali, pogotowia ratunkowego lub opiekuńczego, izb

bądź domów dziecka, noclegowni, izb wytrzeźwień, zakładów prawnej izolacji

albo opieki społecznej w rejonie miejsca zaginięcia lub miejsca pobytu;

dokonać lustracji ostatniego miejsca pobytu osoby zaginionej celem ujawnienia,

zabezpieczenia i utrwalenia śladów i dowodów mogących ukierunkować

czynności poszukiwawcze, słuŜące celom identyfikacyjnym, w tym śladów linii

papilarnych, materiału biologicznego i próbek pisma ręcznego; z czynności tej

naleŜy sporządzić notatkę urzędową;

dokonać sprawdzenia, czy w rejonie miejsca zaginięcia osoby odnaleziono NN

osoby lub NN zwłoki, odpowiadające rysopisowi zaginionej osoby;

uzyskać fotografię osoby zaginionej i zarejestrować w ewidencji policyjnej;

dokonać rejestracji w ewidencji policyjnej przedmiotów i dokumentów, które

osoba zaginiona miała przy sobie lub nimi dysponowała;

spowodować publikację o poszukiwaniu osoby zaginionej w środkach

masowego przekazu;

zlecić laboratorium kryminalistycznemu właściwej miejscowo komendy

wojewódzkiej Policji oznaczenie kodu genetycznego materiału biologicznego

pochodzącego od osoby zaginionej celem porównania ze zbiorem danych

genetycznych.

Natomiast w przypadku przyjęcia zawiadomienia o zaginięciu osoby

zakwalifikowanej do kategorii II naleŜy:

dokonać rejestracji informacji o zaginięciu oraz rejestracji osoby zaginionej;

uzyskać fotografię osoby zaginionej i wprowadzić do ewidencji policyjnej;

podjąć czynności poszukiwawcze zmierzające do odnalezienia osoby

zaginionej, zlecane i nadzorowane przez dyŜurnego jednostki, jeŜeli uzasadnia

to treść przyjętego zawiadomienia.

Policjant prowadzący poszukiwanie osoby zaginionej, zakwalifikowanej do

kategorii I, niezaleŜnie od obowiązków określających czynności podejmowane

bezpośrednio po zgłoszeniu zaginięcia, które opisane zostały wyŜej, powinien takŜe

uwzględnić celowość podjęcia następujących czynności:

udziału w czynnościach poszukiwawczych, zarządzonych przez dyŜurnego

jednostki Policji;

udziału w czynnościach dochodzeniowo-śledczych prowadzonych w trybie

określonym w art. 308 kpk w związku z zaginięciem osoby;

sprawdzenia informacji podanych przez osobę uprawnioną w złoŜonym przez

nią zawiadomieniu o zaginięciu;

uzyskania wykazu połączeń telefonicznych osoby zaginionej i dokonania ich

weryfikacji pod kątem przydatności do działań poszukiwawczych;

ustalenia prawnej i faktycznej sytuacji rodzinnej małoletniej osoby zaginionej

lub ubezwłasnowolnionej;

dokonania przeglądu akt spraw prowadzonych wobec lub z udziałem osoby

zaginionej w celu ustalenia świadków, miejsc i innych okoliczności

wyznaczających kierunek prowadzonego poszukiwania;

dokonania penetracji lub lustracji innych niŜ ostatnie miejsc pobytu osoby

zaginionej w celu ustalenia świadków lub innych faktów bądź dowodów

umoŜliwiających odnalezienie osoby zaginionej;

podjęcia czynności operacyjno-rozpoznawczych w środowisku osoby

zaginionej.

Czynności poszukiwawczych w sprawach zaginięcia małoletnich naleŜy

dokonywać z udziałem komórki organizacyjnej do spraw nieletnich jednostki Policji

prowadzącej poszukiwanie.

2.2. Właściwość miejscowa jednostki Policji do prowadzenia poszukiwań osoby

zaginionej

Omawiając właściwość miejscową jednostki Policji do prowadzenia

poszukiwań osoby zaginionej, musimy wprowadzić pewien podział osób zaginionych,

według którego będziemy omawiali to zagadnienie. OtóŜ, jeŜeli chodzi o samych

zaginionych, pomijając kategorię osoby zaginionej, którą określamy podczas

przyjmowania zgłoszenia o zaginięciu osoby, musimy rozróŜnić osoby zaginione

narodowości polskiej, które moŜemy poszukiwać na terenie Polski i za granicą, oraz

osoby zaginione, będące cudzoziemcami, które poszukujemy na terenie naszego kraju.

Poszukiwania osób zaginionych na terenie Polski

Omawiając zagadnienia związane z ustalaniem jednostki Policji, która jest

właściwą do prowadzenia poszukiwania osoby zaginionej, naleŜy podkreślić, iŜ waŜne

w tym wypadku jest ustalenie miejsca zaginięcia i miejsca pobytu osoby zaginionej.

Oba pojęcia wyjaśnione zostały w pierwszym rozdziale.

Jednostką Policji właściwą miejscowo do prowadzenia poszukiwania osoby

zaginionej jest ta, na której obszarze właściwości terytorialnej osoba zaginęła.

Policjant przyjmujący zawiadomienie o zaginięciu osoby, jak juŜ wcześniej

wspominano, jest obowiązany do niezwłocznego sprawdzenia osoby zaginionej

w ewidencji policyjnej. JeŜeli nie moŜna ustalić miejsca zaginięcia osoby w kraju lub

za granicą, właściwą miejscowo do prowadzenia poszukiwania jest jednostka Policji,

na której obszarze właściwości terytorialnej osoba zaginiona miała swoje ostatnie

znane miejsce pobytu.

JeŜeli jednostka Policji, w której przyjęto zawiadomienie o zaginięciu osoby,

nie jest właściwa miejscowo do prowadzenia poszukiwania – dokumentację

z wykonanych czynności przekazuje się niezwłocznie jednostce właściwej, przesyłając

do wiadomości wydziału kryminalnego zwierzchniej komendy wojewódzkiej Policji

kopię pisma przewodniego zawierającego uzasadnienie tej decyzji.

Kierownik jednostki Policji właściwej miejscowo zleca prowadzenie

poszukiwania policjantowi komórki organizacyjnej słuŜby kryminalnej lub wyznacza

do tego policjanta innej komórki organizacyjnej. Policjant prowadzący poszukiwanie

jest obowiązany utrzymywać niezbędny kontakt z osobą uprawnioną, w tym udzielać

jej dozwolonych prawem informacji o stanie i przebiegu poszukiwania.

Poszukiwanie osób za granicą oraz poszukiwanie cudzoziemców

Poszukiwania obywateli Rzeczypospolitej Polskiej za granicą prowadzi

komórka organizacyjna Komendy Głównej Policji właściwa do spraw kontaktów

z Biurem Międzynarodowej Współpracy Policji. Policjant prowadzący poszukiwanie

osoby zaginionej jest obowiązany do wystąpienia do Biura Interpolu z wnioskiem

o wszczęcie poszukiwania za granicą w celu ustalenia miejsca pobytu w przypadku,

gdy:

zaginięcie ma związek z wyjazdem za granicę;

w trakcie wykonywania czynności poszukiwawczych uzyskano wiarygodną

informację wskazującą na pobyt osoby zaginionej za granicą.

Treść wniosku o wszczęcie poszukiwań osoby zaginionej poza granicami kraju

określa załącznik nr 3 do Instrukcji.

Jednostka Policji, która występuje z wnioskiem o poszukiwanie za granicą ma

obowiązek niezwłocznie zawiadomić Biuro Międzynarodowej Współpracy Policji

o odnalezieniu osoby zaginionej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przyjmowanie od organów ścigania innych państw wniosków o wszczęcie na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poszukiwania zaginionego cudzoziemca naleŜy

do właściwości Biura Międzynarodowej Współpracy Policji. Rejestracja w ewidencji

policyjnej wniosku o poszukiwanie osoby zaginionej za granicą naleŜy do

obowiązków wspomnianego Biura.

NaleŜy podkreślić, iŜ Biuro Międzynarodowej Współpracy Policji moŜe zlecić

kaŜdej jednostce Policji wykonanie określonych czynności poszukiwawczych na

terenie działania tej jednostki. Jednostka Policji, która odnalazła cudzoziemca, ustaliła

miejsce jego pobytu, ujawniła jego zwłoki lub zakończyła czynności poszukiwawcze,

niezwłocznie powiadamia o tym Biuro Międzynarodowej Współpracy Policji.

W tym miejscu naleŜy wspomnień, iŜ poszukiwanie na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca zgłoszonego jako zaginionego prowadzi się na

podstawie przepisów niniejszej Instrukcji. Oczywiście przepisy o właściwości

miejscowej jednostki Policji stosuje się odpowiednio. Policjant prowadzący

poszukiwanie osoby zaginionej – cudzoziemca, jest obowiązany pisemnie

powiadomić

Biuro

Międzynarodowej

Współpracy

Policji

tym

fakcie,

w szczególności w przypadku, gdy osoba uprawniona w złoŜonym zawiadomieniu

o zaginięciu nie jest w stanie wskazać ostatniego miejsca pobytu cudzoziemca na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przedstawić dowodów wskazujących, iŜ jego

zaginięcie mogło nastąpić na obszarze właściwości terytorialnej jednostki Policji,

w której zgłaszane jest zaginięcie. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie rozstrzyga

Biuro Międzynarodowej Współpracy Policji.

2.3. Dokumentowanie czynności poszukiwawczych

Zanim przystąpimy do omawiania sposobów gromadzenia i przechowywania

dokumentacji dotyczącej spraw poszukiwawczych, naleŜy podkreślić, iŜ forma

i zakres dokumentowania czynności poszukiwawczych zaleŜne są od kategorii osoby

zaginionej. Formą gromadzenia dokumentów z wykonywanych czynności

poszukiwawczych jest teczka poszukiwania. Prowadzenie teczki poszukiwania osoby

zaginionej przez wyznaczonego policjanta jest obowiązkowe jedynie w przypadku

zakwalifikowania osoby zaginionej do kategorii I. W tym wypadku teczkę

poszukiwania zakłada się po dokonaniu rejestracji osoby zaginionej w ewidencji

policyjnej.

Teczka poszukiwania osoby zaginionej powinna zawierać:

zawiadomienie o zaginięciu osoby;

potwierdzenie rejestracji w ewidencji policyjnej informacji o poszukiwaniu

osoby zaginionej;

plan czynności poszukiwawczych, systematycznie aktualizowany;

dokumenty dotyczące wykonywanych czynności poszukiwawczych;

kartę nadzoru słuŜbowego.

Dokumenty z wykonywanych czynności poszukiwawczych gromadzi się

w prowadzonych teczkach w układzie chronologicznym zgodnie z obowiązującymi

przepisami o pracy kancelaryjno-biurowej.

JeŜeli natomiast chodzi o osoby zaginione kategorii II, to dokumentację

czynności prowadzonych przez jednostkę Policji w sprawach poszukiwania osób

zaginionych zakwalifikowanych do kategorii II włącza się do jednej zbiorczej teczki

poszukiwania, prowadzonej w komórce organizacyjnej słuŜby kryminalnej lub przez

policjanta wyznaczonego przez kierownika jednostki Policji.

2.4. Zakończenie poszukiwania osoby zaginionej

Omawiając okoliczności, w których kończy się sprawę poszukiwawczą osoby

zaginionej, naleŜy podkreślić, Ŝe będziemy mieli tu do czynienia z dwoma róŜnymi

sytuacjami. Po pierwsze, z zakończeniem poszukiwania, które skutkuje usunięciem

danych o osobie zaginionej z ewidencji policyjnych oraz po drugie, z zakończeniem

czynności poszukiwawczych, którego wystąpienie nie powoduje usunięcia danych

z ewidencji policyjnych.

Zakończenie poszukiwania

Zakończenie poszukiwania i usunięcie danych o osobie zaginionej z ewidencji

policyjnej następuje, gdy:

odnaleziono osobę zaginioną lub jej zwłoki; przez odnalezienie osoby naleŜy

rozumieć nawiązanie z nią bezpośredniego kontaktu przez policjanta;

ustalono miejsce pobytu osoby zaginionej;

osoba zaginiona powróciła do miejsca pobytu;

odnaleziona, pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona osoba zaginiona nie wyraŜa

zgody na ujawnienie osobie uprawnionej swojego aktualnego miejsca pobytu,

składając pisemne oświadczenie według wzoru stanowiącego załącznik nr 4 do

Instrukcji; odmowę sporządzenia takiego oświadczenia dokumentuje się

w notatce słuŜbowej;

nastąpiło sądowe stwierdzenie zgonu lub sądowe uznanie osoby za zmarłą;

od dnia zakończenia czynności poszukiwawczych upłynęło 15 lat.

Uznanie za zmarłego następuje na zasadach określonych w przepisach Kodeksu

cywilnego

. Na mocy art. 29 kc, zaginiony moŜe być uznany za zmarłego, jeŜeli

upłynęło lat dziesięć od końca roku kalendarzowego, w którym według istniejących

wiadomości jeszcze Ŝył, jednakŜe gdyby w chwili uznania za zmarłego zaginiony

ukończył lat siedemdziesiąt, wystarcza upływ lat pięciu. Uznanie za zmarłego nie

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.).

moŜe nastąpić przed końcem roku kalendarzowego, w którym zaginiony ukończyłby

lat dwadzieścia trzy.

Natomiast, kto zaginął w czasie podróŜy powietrznej lub morskiej w związku

z katastrofą statku lub okrętu albo w związku z innym szczególnym zdarzeniem, ten

moŜe być uznany za zmarłego po upływie sześciu miesięcy od dnia, w którym

nastąpiła katastrofa albo inne szczególne zdarzenie. JeŜeli nie moŜna stwierdzić

katastrofy statku lub okrętu, bieg terminu sześciomiesięcznego rozpoczyna się

z upływem roku od dnia, w którym statek lub okręt miał przybyć do portu

przeznaczenia, a jeŜeli nie miał portu przeznaczenia – z upływem lat dwóch od dnia,

w którym była ostatnia o nim wiadomość.

JeŜeli chodzi o osoby, które zaginęły w związku z bezpośrednim

niebezpieczeństwem dla ich Ŝycia, nie przewidzianym w sytuacjach wyŜej opisanych,

osoby te mogą być uznane za zmarłe po upływie roku od dnia, w którym

niebezpieczeństwo ustało albo według okoliczności powinno było ustać

Jak powinno wyglądać postępowanie osoby uprawnionej w takiej sytuacji?

OtóŜ, do sądu cywilnego (w ostatnim miejscu zamieszkania zaginionego) naleŜy

złoŜyć wniosek o uznanie osoby zaginionej za zmarłego. Sąd na wniosek

zainteresowanego wszczyna postępowanie. W przedmiotowym wniosku naleŜy podać:

imię, nazwisko, wiek, imiona rodziców oraz nazwisko rodowe matki

zaginionego;

ostatnie znane miejsce zamieszkania lub pobytu zaginionego;

okoliczności faktyczne uzasadniające wniosek.

W postanowieniu o uznaniu za zmarłego sąd oznacza dokładną datę, a w miarę

moŜliwości takŜe godzinę domniemanej śmierci zaginionego. Postanowienie to

stanowi podstawę do sporządzenia w urzędzie stanu cywilnego aktu zgonu osoby

uznanej za zmarłą.

Zobacz teŜ: K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze 2003.

NiezaleŜnie od wniosku o uznanie za zmarłego, osoba zainteresowana moŜe

w pewnych okolicznościach złoŜyć do sądu wniosek o stwierdzenie zgonu. RóŜnica

między uznaniem za zmarłego a stwierdzeniem zgonu polega na tym, Ŝe w przypadku

uznania za zmarłego nie wiadomo na pewno czy osoba zaginiona Ŝyje, czy teŜ zmarła.

Natomiast przy stwierdzeniu zgonu wiemy na pewno, Ŝe osoba ta nie Ŝyje, ale nie

został sporządzony akt zgonu. Wniosek o stwierdzenie zgonu zostanie przez sąd

uwzględniony, jeŜeli śmierć osoby, której zgon ma być sądowo stwierdzony, będzie

niewątpliwa, nawet jeśli nie odnaleziono zwłok tej osoby (zaginęła np. w katastrofie

lotniczej lub podczas powodzi). Taki wniosek moŜe być złoŜony w kaŜdym czasie.

Sąd w trakcie postępowania bada wszystkie istotne okoliczności sprawy

i w postanowieniu stwierdzającym zgon określa najbardziej prawdopodobną chwilę

mierci tej osoby. TakŜe takie postanowienie jest z prawnego punktu widzenia

toŜsame ze śmiercią danej osoby i wywołuje wszelkie, wynikające z niej skutki.

Po zakończeniu poszukiwania dokumentację z czynności lub teczkę

poszukiwania przekazuje się do archiwum na zasadach określonych w odrębnych

przepisach.

Zakończenie czynności poszukiwawczych

Czynności poszukiwawcze kończy się, a materiały z wykonanych czynności

przekazuje się do archiwum na zasadach określonych w odrębnych przepisach

w przypadkach, gdy:

upłynęło 10 lat od dnia przyjęcia zawiadomienia o zaginięciu osoby;

upłynęło 5 lat od dnia zaginięcia osoby, która w chwili zgłoszenia miała

ukończone 70 lat Ŝycia;

upłynęło 10 lat od zgłoszenia zaginięcia osoby małoletniej, która ukończyłaby

23 lata Ŝycia.

W tym miejscu po raz kolejny naleŜy podkreślić, Ŝe zakończenie czynności

poszukiwawczych w przypadkach wyŜej wymienionych nie powoduje usunięcia

danych o osobie zaginionej z ewidencji policyjnej.

Rozdział 3

Postępowanie Policji w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej

toŜsamości

3.1. Pojęcie osoby o nieustalonej toŜsamości

Zanim zaczniemy omawiać jak powinno w sposób prawidłowy wyglądać

postępowanie Policji podczas ujawnienia osoby o nieustalonej toŜsamości, warto

w tym miejscu wyjaśnić, co prawodawca rozumie pod pojęciem takiej osoby. OtóŜ,

osoba o nieustalonej toŜsamości, zwana dalej „NN osobą” – to osoba, której dane

personalne są nieznane, niepełne lub niewiarygodne, w szczególności gdy:

jest to następstwem choroby, uniemoŜliwiającej samodzielne podejmowanie

decyzji przez tę osobę;

osoba ta zataja swoją toŜsamość w sytuacji mającej znaczenie prawne.

UŜyty w przedmiotowej definicji skrót NN osoba ma swoje korzenie w języku

łacińskim, gdzie określenie nomen nescio, z którego został utworzony, oznacza –

imienia nie znam, ktoś nieznany

Przedmiotowa definicja zamieszczona została w Instrukcji, która stanowi

podstawę prawną postępowania policjantów w sytuacjach ujawnienia NN osoby.

Zatem mamy w tym wypadku z tzw. definicją legalną.

3.2. Typowe sytuacje, w których ujawnia się osoby o nieustalonej toŜsamości

Policjanci podczas wykonywania czynności słuŜbowych mogą spotkać się

z osobami, których toŜsamości nie moŜna ustalić lub jest to powaŜnie utrudnione

praktycznie na kaŜdym kroku. Takie sytuacje mają najczęściej miejsce podczas

interwencji, kiedy to osoba legitymowana nie posiada przy sobie dokumentu

toŜsamości i nie potrafi podać swoich danych osobowo-adresowych. Sytuacja taka

moŜe być spowodowana stanem chorobowym, urazem mechanicznym głowy

E. Sobal, Słownik wyrazów obcych PWN, Warszawa 2002, s. 773.

powstałym chociaŜby w wyniku przestępstwa, którego jest ofiarą. MoŜe teŜ się

zdarzyć, Ŝe sprawca przestępstwa lub wykroczenia, ujęty na gorącym uczynku,

odmawia podania swoich danych lub wręcz nie odzywa się do policjantów nawet

słowem.

Trudno byłoby w tym miejscu wymienić wszystkie sytuacje, w których

policjanci wykonujący swoje obowiązki słuŜbowe mogą ujawnić osobę o nieustalonej

toŜsamości. Typowymi sytuacjami, w których policjant pełniący słuŜbę w terenie

moŜe ujawnić osobę o nieustalonej toŜsamości mogą być w szczególności:

pełnienie słuŜby patrolowej;

podejmowane interwencje (z własnej inicjatywy, jak i na polecenie dyŜurnego);

zgłoszenia obywateli;

powiadomienia instytucji, szpitali, oddziałów ratownictwa medycznego;

czynności realizowane w ramach art. 308 kpk, bądź zlecone przez uprawnione

organy (np. przeszukania pomieszczeń).

Nie są to oczywiście, tak jak juŜ wspominałem, wszystkie sytuacje, w których

policjant ujawnia NN osobę, jednak moŜna powiedzieć, Ŝe są one jednymi

z najczęściej występujących.

JeŜeli podczas wykonywania czynności słuŜbowych występują trudności

z ustaleniem danych personalnych osoby albo gdy zataja ona swoją toŜsamość,

a w szczególności jeśli jest to następstwem choroby, naleŜy podjąć czynności

identyfikacyjne.

Za realizację wstępnych czynności związanych z ujawnieniem NN osoby jest

odpowiedzialny dyŜurny jednostki Policji lub wyznaczony przez niego policjant

jednostki Policji, na której obszarze działania osoba ta została ujawniona.

Zakres wstępnych czynności identyfikacyjnych, podejmowanych w związku

z ujawnieniem osoby o nieustalonej toŜsamości, obejmuje w szczególności:

ustalenie faktów i okoliczności ujawnienia NN osoby, w tym przez nią

podawanych;

rozpytanie świadków;

sprawdzenie poczynionych ustaleń;

badanie lekarskie NN osoby;

opis cech wyglądu zewnętrznego, w tym znaków szczególnych, ubioru

i posiadanych przedmiotów oraz ustalenie potencjalnego wieku osoby;

niezwłoczne sporządzenie fotografii sygnalitycznej;

niezwłoczne pobranie odcisków linii papilarnych palców rąk i dłoni oraz

przeprowadzenie wywiadu daktyloskopijnego.

JeŜeli w wyniku wstępnych czynności nie zidentyfikowano NN osoby

i ustalono, Ŝe niemoŜność identyfikacji nie jest następstwem stanu zdrowia tej osoby,

naleŜy podjąć czynności określone w przepisach procedury karnej. Z sytuacją taką

będziemy mieli do czynienia, gdy np. osoba ujęta na gorącym uczynku popełnienia

przestępstwa lub wykroczenia odmawia podania swoich danych osobowych.

NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe Policja ma prawo zatrzymać osobę ujętą na gorącym

uczynku popełnienia wykroczenia lub bezpośrednio potem, jeŜeli nie moŜna ustalić jej

toŜsamości. Jest to jedna z przesłanek zatrzymania w prawie wykroczeń. Czas

zatrzymania takiej osoby nie moŜe przekroczyć 24 godzin. Tyle czasu ma Policja na

ustalenie toŜsamości osoby.

W postępowaniu karnym rzecz wygląda trochę inaczej. Osoba zatrzymana na

gorącym uczynku popełnienia przestępstwa, która ukrywa swoją toŜsamość przed

organami ścigania, w przypadku zastosowania wobec jej osoby, postanowieniem sądu,

rodka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, moŜe być osadzona

w areszcie śledczym jako osoba o nieustalonej toŜsamości. Zastosowanie mają tu

przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 2004 r.

w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego

aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności oraz

dokumentowania tych czynności

, gdzie ustawodawca stwierdza, Ŝe w razie

doprowadzenia tymczasowo aresztowanego, którego toŜsamości nie ustalono, organ

doprowadzający doręcza pismo stwierdzające, Ŝe osoba doprowadzona jest osobą

Dz. U. Nr 15, poz. 142.

o nieustalonej toŜsamości, której dotyczy postanowienie o tymczasowym aresztowaniu

i nakaz przyjęcia. W tym wypadku organ doprowadzający doręcza ponadto aktualne

zdjęcie osoby doprowadzonej.

JeŜeli natomiast w wyniku wstępnych czynności nie zidentyfikowano NN

osoby i ustalono, Ŝe niemoŜność identyfikacji jest następstwem choroby psychicznej,

upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych tej osoby,

naleŜy umieścić NN osobę w najbliŜszym zakładzie opiekuńczym albo leczniczym

i kontynuować czynności identyfikacyjne.

Z czynności umieszczenia NN osoby w zakładzie opiekuńczym lub leczniczym

policjant jest zobowiązany sporządzić się protokół przekazania osoby o nieustalonej

toŜsamości. Wzór przedmiotowego protokołu stanowi załącznik nr 5 Instrukcji. Kopię

protokołu naleŜy niezwłocznie przesłać do organu administracji samorządowej,

właściwego dla siedziby zakładu, w którym umieszczona została NN osoba.

Dokumenty z wstępnych czynności identyfikacyjnych dyŜurny jednostki Policji

przedkłada jej kierownikowi, który z kolei wyznacza policjanta do prowadzenia

dalszej identyfikacji NN osoby.

Właściwość miejscową jednostki Policji do prowadzenia identyfikacji określa

miejsce ujawnienia NN osoby.

3.3. Prowadzenie czynności identyfikacyjnych

Policjant prowadzący identyfikację jest obowiązany w szczególności do:

rejestracji informacji o ujawnieniu NN osoby i jej zdjęcia sygnalitycznego

w ewidencji policyjnej oraz przeprowadzenia lub zlecenia przeprowadzenia

typowania polegającego na porównaniu cech wyglądu zewnętrznego i znaków

szczególnych NN osoby ze stosownymi zbiorami ewidencji policyjnej;

dokonania analizy informacji uzyskanych w wyniku dotychczas podjętych

czynności oraz opracowania planu przedsięwzięć identyfikacyjnych;

w przypadku negatywnego rezultatu sprawdzenia NN osoby przy pomocy

urządzenia do szybkiej identyfikacji daktyloskopijnej, pobrania na kartę

daktyloskopijną odcisków linii papilarnych palców i przeprowadzenie na tej

podstawie wywiadu daktyloskopijnego, którego wynik wraz z kartą

daktyloskopijną naleŜy włączyć do teczki identyfikacji;

pobrania od NN osoby materiału biologicznego i przesłania go do laboratorium

kryminalistycznego komendy wojewódzkiej Policji w celu oznaczenia kodu

genetycznego.

Zgodnie z wytycznymi zawartymi w powoływanej juŜ decyzji nr 167/2008

Komendanta Głównego Policji, informacje o ujawnieniu osoby o nieustalonej

toŜsamości rejestruje się w KSIP w przypadku, gdy prowadzone czynności nie

doprowadziły do ich identyfikacji, nie później niŜ w ciągu 48 godzin od ujawnienia

NN osoby. Natomiast informacje uzupełniające dotyczące rejestracji NN osób

w zakresie rejestracji zdjęć, uzupełnienia informacji o rysopisie, znakach

szczególnych, daktyloskopowaniu i pobraniu próbki biologicznej, rejestruje się nie

później niŜ w ciągu 9 dni od ich ujawnienia.

JeŜeli prowadzone czynności identyfikacyjne wobec NN osoby wskazują, Ŝe

jest ona cudzoziemcem, policjant prowadzący identyfikację opracowuje i przesyła do

Biura Międzynarodowej Współpracy Policji – za pośrednictwem wydziału

kryminalnego właściwej miejscowo komendy wojewódzkiej Policji – wniosek

o zlecenie wykonania za granicą stosownych czynności identyfikacyjnych.

Przedmiotowy wniosek powinien określać:

czas, miejsce i okoliczności ujawnienia NN osoby;

fotografię, szczegółowy rysopis uwzględniający znaki szczególne oraz opis

ubioru NN osoby;

miejsce umieszczenia NN osoby;

kod genetyczny DNA lub informację o pobraniu materiału do badań

genetycznych oraz kopię karty daktyloskopijnej.

JeŜeli w ciągu roku od ujawnienia NN osoby jej toŜsamość nie zostanie

ustalona, policjant prowadzący identyfikację występuje do właściwego miejscowo

sądu rejonowego z wnioskiem o wydanie orzeczenia będącego podstawą do

sporządzenia aktu urodzenia osoby o nieustalonej toŜsamości na podstawie przepisów

o aktach stanu cywilnego

. W akcie stanu cywilnego sporządzonym na podstawie

decyzji administracyjnej, orzeczenia sądu lub protokołu wpisuje się w rubryce

„Uwagi” stosowną adnotację.

NaleŜy podkreślić, Ŝe nadanie personaliów w tym trybie nie stanowi ustalenia

toŜsamości NN osoby. Po sporządzeniu aktu urodzenia policjant prowadzący

identyfikację dokonuje stosownych uzupełnień rejestracji w ewidencji policyjnej,

a czynności identyfikacyjne wykonuje przez następne 3 lata, licząc od dnia

sporządzenia tego aktu.

MoŜe zdarzyć się, Ŝe zanim nastąpi ustalenie toŜsamości NN osoby, wcześniej

będzie miał miejsce jej zgon. W takiej sytuacji czynności identyfikacyjne prowadzi się

przez 3 lata, licząc od dnia zgonu. Wydanie aktu zgonu następuje w oparciu o przepisy

powoływanej wcześniej ustawy o aktach stanu cywilnego. W przypadku zgonu osoby

o nieustalonej toŜsamości, do aktu zgonu wpisuje się:

datę, godzinę, miejsce i okoliczności znalezienia zwłok oraz ich zewnętrzny

wygląd;

płeć oraz przypuszczalny rok urodzenia zmarłego;

znaki szczególne zmarłego;

opis odzieŜy oraz innych przedmiotów znalezionych przy zmarłym.

W wypadku późniejszego ustalenia toŜsamości osoby, policjant prowadzący

czynności identyfikacyjne zgłasza dane uzupełniające akt zgonu. Na podstawie danych

uzupełniających i dotychczasowego aktu sporządza się nowy akt zgonu z adnotacją

w rubryce „Uwagi”, Ŝe akt ten zastępuje akt dotychczasowy, który skreśla się.

Zobacz: ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 161,

poz. 1688).

W przypadku samowolnego opuszczenia przez NN osobę placówki opiekuńczej

lub leczniczej, w której została umieszczona, czynności identyfikacyjne prowadzi się

łącznie z poszukiwaniem NN osoby jako zaginionej, jeŜeli wcześniej nadano jej

personalia, moŜe być poszukiwana jako osoba zaginiona, w zaleŜności od sytuacji

– kategorii I lub II.

3.4. Zakończenie czynności identyfikacyjnych

Po upływie 3 lat od sporządzenia aktu urodzenia lub 3 lat od dnia zgonu osoby

o nieustalonej toŜsamości, sporządza się analizę zebranych materiałów i występuje

z wnioskiem o zakończenie czynności identyfikacyjnych do naczelnika wydziału

kryminalnego właściwej miejscowo komendy wojewódzkiej Policji. Zakończenie

czynności identyfikacyjnych nie powoduje usunięcia danych dotyczących identyfikacji

z ewidencji policyjnej. Zakończenie identyfikacji następuje po upływie 10 lat od daty

zakończenia czynności identyfikacyjnych i powoduje usunięcie danych dotyczących

identyfikacji z ewidencji policyjnej.

Materiały z wykonanych czynności naleŜy gromadzić w teczce identyfikacji,

która powinna zawierać:

dokumenty, które zgromadzone zostały podczas wykonywania wstępnych

czynności identyfikacyjnych;

potwierdzenie rejestracji informacji o NN osobie w ewidencji policyjnej;

plan czynności identyfikacyjnych systematycznie aktualizowany;

dokumenty dotyczące wykonywanych czynności identyfikacyjnych w układzie

chronologicznym;

kartę daktyloskopijną NN osoby;

kartę nadzoru słuŜbowego.

3.5. Ustalenie toŜsamości NN osoby

Ustalenie toŜsamości NN osoby następuje wtedy, gdy:

rozpozna ją członek najbliŜszej rodziny, opiekun prawny lub co najmniej dwie

osoby, które bezpośrednio ją znały;

zostaną zebrane inne dowody stwierdzające toŜsamość osoby, w tym

pozytywny wynik porównania kodu genetycznego lub potwierdzenie

toŜsamości za pomocą wywiadu daktyloskopijnego;

NN osoba poda swoje prawdziwe dane osobowe, co zostanie potwierdzone.

W przypadku ustalenia toŜsamości NN osoby policjant, który prowadził

czynności identyfikacyjne uzupełnia rejestrację w bazie śladów genetycznych oraz

w ewidencji policyjnej, następnie dokonuje sprawdzenia osoby w ewidencji policyjnej,

a jeŜeli wystąpiono z wnioskiem o zlecenie wykonania za granicą stosownych

czynności identyfikacyjnych, powiadamia Biuro Międzynarodowej Współpracy

Policji.

O identyfikacji NN osoby i miejscu jej przebywania powiadamia się rodzinę

albo jej opiekuna prawnego. O ustaleniu toŜsamości NN osoby, wobec której wydano

orzeczenie będące podstawą do sporządzenia aktu urodzenia osoby o nieustalonej

toŜsamości, naleŜy powiadomić sąd, który rozpatrywał sprawę i wydał orzeczenie.

JeŜeli wykonane czynności uzasadniają podejrzenie dokonania przestępstwa

polegającego na naruszeniu obowiązku troszczenia się o osobę nieporadną lub

małoletniego poniŜej lat 15, wszczyna się postępowanie przygotowawcze.

W tym wypadku o fakcie ujawnienia osób o nieustalonej toŜsamości ogłasza się

równieŜ komunikaty w środkach masowego przekazu. Wniosek o opublikowanie

komunikatu oraz jego projekt przygotowuje policjant prowadzący poszukiwanie lub

identyfikację i przekazuje go za pośrednictwem wydziału kryminalnego Komendy

Wojewódzkiej Policji do rzecznika prasowego Komendanta Wojewódzkiego Policji.

O ustaleniu miejsca pobytu osoby zaginionej, ustaleniu toŜsamości NN osoby

lub zidentyfikowaniu NN zwłok policjant prowadzący poszukiwanie lub identyfikację

jest obowiązany powiadomić pisemnie jednostki Policji oraz organy i instytucje,

którym zlecono wykonanie czynności poszukiwawczych lub identyfikacyjnych, osobę

Rozdział 4

Postępowanie Policji w przypadku znalezienia nieznanych zwłok

4.1. Pojęcie nieznanych zwłok

Przed omawianiem czynności, które podejmuje Policja na miejscu znalezienia

oraz w związku z samym znalezieniem nieznanych zwłok, naleŜy wyjaśnić, co

prawodawca rozumie pod pojęciem nieznanych zwłok. Legalna definicja jest w tym

przypadku równieŜ zamieszczona przez prawodawcę w Instrukcji, która stanowi

podstawę prawną czynności podejmowanych w związku ze znalezieniem nieznanych

zwłok.

W brzmieniu tej definicji nieznane zwłoki i szczątki ludzkie, zwane dalej „NN

zwłokami” – to ciało osoby zmarłej odnalezione w stanie lub okolicznościach

uniemoŜliwiających jego identyfikację, w tym części ciała ludzkiego odłączone od

całości, jeŜeli umoŜliwiają pobranie próbek biologicznych do badań genetycznych; nie

stanowią NN zwłok noworodki martwo urodzone. Natomiast skrót NN wyjaśniony

został w jednym z poprzednich rozdziałów niniejszego opracowania.

4.2. Czynności wstępne

W przypadku znalezienia NN zwłok policjanci, którzy dotarli na miejsce

zdarzenia, w pierwszej kolejności informują dyŜurnego właściwej miejscowo

jednostki Policji. DyŜurny podejmuje działania określone w przepisach o metodach

i formach wykonywania zadań przez dyŜurnego jednostki organizacyjnej Policji,

a w szczególności:

organizuje zabezpieczenie miejsca znalezienia zwłok;

zapewnia przyjazd lekarza celem stwierdzenia zgonu;

kieruje na miejsce zdarzenia policjantów grupy operacyjno-procesowej celem

wykonania czynności w niezbędnym zakresie i wyznacza kierownika tej grupy;

zawiadamia właściwego miejscowo prokuratora rejonowego.

Kierownik

grupy

operacyjno-procesowej

jest

odpowiedzialny

zorganizowanie, przeprowadzenie i udokumentowanie czynności w niezbędnym

zakresie, podjętych na miejscu znalezienia NN zwłok.

Na miejscu znalezienia NN zwłok naleŜy wykonać w szczególności następujące

czynności:

dokonać oględzin zwłok i miejsca ich znalezienia oraz zabezpieczyć znalezione

lady i przedmioty;

pobrać odciski linii papilarnych palców rąk i dłoni;

wykonać zdjęcia zwłok, spełniające wymogi określone w odrębnych

przepisach;

przeprowadzić penetrację terenu przyległego do miejsca znalezienia zwłok;

przeprowadzić rozpoznanie posesyjne;

spowodować zabezpieczenie zwłok do czasu ich otwarcia;

uzyskać wstępną ocenę biegłego lekarza co do przyczyny śmierci.

W przypadku gdy prokurator podjął decyzję o osobistym dokonaniu oględzin

lub innych czynności procesowych, kierownik grupy operacyjno-procesowej

współdziała z prokuratorem podczas dokonywania tych czynności. Oględziny zwłok

powinny być przeprowadzone z udziałem biegłego lekarza, w miarę moŜliwości

z zakresu medycyny sądowej. Dokumentację z wykonanych czynności kierownik

grupy operacyjno-procesowej przekazuje po ich zakończeniu dyŜurnemu jednostki

Policji lub jej kierownikowi.

JeŜeli wyniki ustaleń dokonanych na miejscu znalezienia NN zwłok lub wyniki

otwarcia zwłok uzasadniają podejrzenie przestępczego spowodowania śmierci,

materiały z wykonanych czynności naleŜy niezwłocznie przekazać prokuratorowi

w celu wszczęcia śledztwa.

JeŜeli natomiast chodzi o jednostkę Policji, która jest właściwą do prowadzenia

czynności identyfikacyjnych NN zwłok, to określa ją miejsce znalezienia NN zwłok.

JeŜeli stwierdzono zgon NN osoby znajdującej się w placówce leczniczej, z czynności

umieszczenia NN osoby w zakładzie opiekuńczym lub leczniczym sporządza się

protokół przekazania osoby o nieustalonej toŜsamości, którego kopię naleŜy

niezwłocznie przesłać do organu administracji samorządowej, właściwego dla siedziby

zakładu.

Kierownik właściwej miejscowo jednostki Policji wyznacza policjanta komórki

organizacyjnej słuŜby kryminalnej do prowadzenia identyfikacji NN zwłok. MoŜe

zdarzyć się, Ŝe w strukturze jednostki Policji brak jest takiej komórki, wtedy czynności

identyfikacyjne prowadzi odpowiednia komórka organizacyjna nadrzędnej jednostki

Policji.

Nie prowadzi się identyfikacji NN zwłok, jeŜeli z opinii biegłego lekarza

wynika, iŜ zgon osoby nastąpił co najmniej 35 lat przed datą znalezienia jej zwłok.

4.3. Przebieg czynności identyfikacyjnych

Prowadząc identyfikację nieznanych zwłok naleŜy stosować następujące

metody identyfikacji:

porównanie kodu genetycznego DNA;

porównanie odcisków linii papilarnych;

badanie uzębienia i innych danych odontologicznych;

badanie radiologiczne;

porównanie danych medycznych o przebytych zabiegach leczniczych

i chirurgicznych;

porównanie znaków szczególnych, w tym blizn i tatuaŜy;

porównanie cech rysopisowych;

identyfikacja rzeczy osobistych;

identyfikacja na podstawie dokumentów ujawnionych przy zwłokach lub

szczątkach zwłok;

10)

rozpoznanie przez świadków, członków rodziny lub znajomych.

Policjant prowadzący identyfikację NN zwłok jest obowiązany do podjęcia

w pierwszej kolejności następujących czynności:

dokonania wstępnych ustaleń zmierzających do identyfikacji NN zwłok,

w szczególności na podstawie analizy okoliczności ich znalezienia i wyników

przeprowadzonych wywiadów. Czas trwania tych ustaleń nie powinien

przekraczać 48 godzin;

rejestracji w ewidencji policyjnej informacji o ujawnieniu NN zwłok,

przeprowadzenia stosownego typowania na podstawie zgromadzonych w tej

ewidencji danych oraz uzupełnienia rejestracji o zdjęcia zwłok, umoŜliwiające

ich identyfikację;

udziału w czynności otwarcia zwłok, przeprowadzonej przez lekarza medycyny

sądowej;

czynności

tej

uczestniczy

takŜe

specjalista

techniki

kryminalistycznej, który wykonuje niezbędną dokumentację fotograficzną;

spowodowania pobrania tkanek od NN zwłok i ich przekazania do badań celem

oznaczenia kodu genetycznego, pobrania tkanek, krwi lub włosów dokonuje

biegły lub uprawniony pracownik słuŜby zdrowia w obecności policjanta

prowadzącego identyfikację;

przeprowadzenia wywiadu daktyloskopijnego w celach identyfikacyjnych;

wystąpienia, w uzasadnionych przypadkach, do prokuratora z wnioskiem

o zarządzenie zabezpieczenia czaszki do badań antropometrycznych;

pisemnego powiadomienia urzędu stanu cywilnego właściwego dla miejsca

znalezienia NN zwłok;

uzgodnienia z właściwym miejscowo prokuratorem rejonowym i organem

samorządu terytorialnego zasad i miejsca pochowania NN zwłok.

Informacje o znalezieniu zwłok o nieustalonej toŜsamości rejestruje się

w przypadku, gdy prowadzone czynności nie doprowadziły do ich identyfikacji, nie

później niŜ w ciągu 48 godzin od ujawnienia NN osoby lub znalezienia NN zwłok.

Natomiast informacje uzupełniające dotyczące NN zwłok w zakresie rejestracji zdjęć,

uzupełnienia informacji o rysopisie, znakach szczególnych, daktyloskopowaniu

i pobraniu próbki biologicznej, rejestruje się nie później niŜ w ciągu 9 dni od ich

znalezienia.

W przypadku gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, Ŝe ujawnione NN

zwłoki mogą być zwłokami cudzoziemca, kierownik jednostki Policji prowadzącej

identyfikację występuje – za pośrednictwem wydziału kryminalnego właściwej

miejscowo komendy wojewódzkiej Policji – do Biura Międzynarodowej Współpracy

Policji z wnioskiem o podjęcie czynności identyfikacyjnych za granicą. Wzór

przedmiotowego wniosku określony jest w załączniku nr 6 do Instrukcji.

JeŜeli pomimo przeprowadzenia wywiadu daktyloskopijnego i analizy danych

zgromadzonych w ewidencji policyjnej nieznane zwłoki nie zostały zidentyfikowane

– policjant prowadzący czynności identyfikacyjne zleca biegłemu z zakresu techniki

kryminalistycznej odtworzenie wyglądu twarzy oraz przeprowadzenie innych badań

niezbędnych w celu identyfikacji. Techniczny opis sposobów rekonstrukcji wyglądu

człowieka, z uwagi na swą obszerność, wykracza poza ramy niniejszego opracowania,

które dotyczy stricte czynności identyfikacyjnych, a nie zagadnień związanych

z kryminalistyką. Zainteresowanych powyŜszą dziedziną nauki odsyłam do lektury

stosownych publikacji

4.4. Identyfikacja NN zwłok

Nieznane zwłoki uwaŜa się za zidentyfikowane, gdy rozpoznał je członek

najbliŜszej rodziny, opiekun prawny lub co najmniej dwie osoby, które bezpośrednio

znały zmarłego, a takŜe, gdy uzyskano pozytywny wynik wywiadu daktyloskopijnego

lub pozytywną ekspertyzę daktyloskopijną oraz, gdy zebrano inne dowody

stwierdzające toŜsamość nieznanych zwłok, w tym pozytywną ekspertyzę badań

genetycznych.

Zobacz: B. Hołyst, Kryminalistyka, wyd. IX, Warszawa 2000, s. 820-841.

W praktyce moŜemy wymienić następujące metody identyfikacji, które mogą

pomóc w ustaleniu toŜsamości nieznanych zwłok:

porównanie kodu genetycznego DNA;

porównanie odcisków linii papilarnych;

badanie uzębienia i innych danych odontologicznych;

badanie radiologiczne;

porównanie danych medycznych o przebytych zabiegach leczniczych

i chirurgicznych;

porównanie znaków szczególnych, w tym blizn i tatuaŜy;

porównanie cech rysopisowych;

identyfikacja rzeczy osobistych;

identyfikacja na podstawie dokumentów ujawnionych przy zwłokach lub

szczątkach zwłok;

10)

rozpoznanie przez świadków, członków rodziny lub znajomych.

Niezwłocznie po zidentyfikowaniu NN zwłok policjant prowadzący

identyfikację wprowadza odpowiednie dane do ewidencji policyjnej oraz zawiadamia

właściwy miejscowo urząd stanu cywilnego, rodzinę lub opiekunów zmarłego, a takŜe

Biuro Międzynarodowej Współpracy Policji, jeŜeli podejmowano czynności związane

z wystąpieniem z wnioskiem o podjęcie czynności identyfikacyjnych za granicą,

a w przypadku identyfikacji dokonanej na podstawie informacji otrzymanej od Biura

Międzynarodowej Współpracy Policji – obowiązek powiadomienia dotyczy takŜe

zakończenia czynności identyfikacyjnych, w przypadku pobrania materiału

biologicznego do badań genetycznych – Centralne Laboratorium Kryminalistyczne

Komendy Głównej Policji.

Po wyczerpaniu moŜliwości identyfikacyjnych i dokonaniu analizy

zgromadzonych materiałów, nie wcześniej jednak niŜ przed upływem 3 lat od dnia

ujawnienia nieznanych zwłok, policjant prowadzący identyfikację moŜe podjąć

decyzję o zakończeniu czynności identyfikacyjnych. Wniosek o zakończenie

czynności identyfikacyjnych akceptuje kierownik komórki organizacyjnej słuŜby

kryminalnej jednostki Policji prowadzącej identyfikację, a w jednostce, w której nie

ma takiej komórki – jej kierownik. Następnie wniosek ten przesyła się do wydziału

kryminalnego właściwej miejscowo komendy wojewódzkiej Policji celem

zatwierdzenia.

W tym miejscu naleŜy zaznaczyć, Ŝe wykonanie powyŜszych czynności nie

powoduje usunięcia danych z ewidencji policyjnej. Zakończenie identyfikacji

i usunięcie danych dotyczących identyfikacji z ewidencji policyjnej następuje po

upływie 25 lat od daty zakończenia czynności identyfikacyjnych.

W razie ujawnienia nowych okoliczności, mogących przyczynić się do

zidentyfikowania NN zwłok, policjant prowadzący identyfikację podejmuje decyzję

o wznowieniu czynności identyfikacyjnych. O podjęciu decyzji w tej sprawie

informuje się wydział kryminalny komendy wojewódzkiej Policji.

Materiały z przeprowadzonych czynności identyfikacyjnych policjant

prowadzący wspomniane czynności gromadzi w teczce identyfikacji. Teczka

identyfikacji NN zwłok powinna zawierać następujące dokumenty:

kopie protokołów oględzin zwłok, odzieŜy i miejsca ich znalezienia;

odpis protokołu sekcji zwłok;

dokumentację fotograficzną, w tym zdjęcia sygnalityczne, zdjęcia odzieŜy,

przedmiotów znalezionych przy zwłokach, tatuaŜy i znaków szczególnych;

ekspertyzy, opinie i inne ustalenia lub ich odpisy, które mogą się przyczynić do

identyfikacji zwłok;

notatkę o czasie i miejscu pochowania zwłok, sporządzoną przez policjanta

prowadzącego identyfikację;

oznaczenie miejsca pochówku NN zwłok z opisem lokalizacji na planie

cmentarza;

notatki z wykonanych czynności;

kartę daktyloskopijną z odciskami linii papilarnych NN zwłok.

Materiały identyfikacyjne kompletuje się równieŜ w razie ujawnienia NN zwłok

rozkawałkowanych lub tylko ich części.

Zakończenie

W przedmiotowym opracowaniu podjąłem próbę przedstawienia zagadnień,

które wiąŜą się z prowadzeniem przez Policję czynności poszukiwawczych osób

zaginionych, czynności identyfikacyjnych po ujawnieniu osoby o nieustalonej

toŜsamości oraz czynności identyfikacyjnych związanych ze znalezieniem nieznanych

zwłok.

ZałoŜeniem opracowania było: po pierwsze uświadomienie młodym adeptom

sztuki policyjnej, iŜ opisane czynności – oprócz innych ustawowych obowiązków –

równieŜ wykonują policjanci, a po drugie zapoznanie ich z czynnościami, które

powinni wykonać w sytuacji ujawnienia takich osób i sposobami ich dokumentowania.

Słowem, zaopatrzenie ich w niezbędną wiedzę z ww. zagadnienia, pozwalającą na

udzielenie odpowiedniej pomocy tym osobom i ich najbliŜszym.

W opracowaniu tym przedstawiając stan prawny, wykorzystałem liczne

obowiązujące unormowania prawne, które wiąŜą się z opisywanym zagadnieniem.

Przedstawiłem takŜe legalne definicje niezbędnych pojęć, którymi naleŜy posługiwać

się opisując przedmiotowe zagadnienia. Wskazałem teŜ na ich róŜnice.

Ponadto

przytoczyłem

niezbędne

dane

statystyczne

zgromadzone

w Komendzie Głównej Policji, które pozwoliły na zobrazowanie liczby osób, których

zaginięcie zgłoszono Policji, a takŜe zobrazowałem jak na tym tle przedstawia się

liczba zgłoszonych zaginięć dzieci do lat 17.

Reasumując,

moŜna

stwierdzić,

policjant

zapoznaniu

się

z przedmiotowym opracowaniem, jak równieŜ z aktami prawnymi, które regulują

opisywaną problematykę, winien nabyć podstawową wiedzę, pozwalającą mu na

wykonywanie w przyszłej pracy zawodowej czynności poszukiwawczych

i identyfikacyjnych.

Wykaz rysunków i tabel

Tabela 1.1.

Osoby zaginione

Tabela 1.2.

Zgłoszone Policji zaginięcia dzieci

Rysunek 2.1.

Okładka broszury wydanej przez Centrum Poszukiwania Ludzi

Zaginionych „Itaka”

Wykaz aktów normatywnych

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn.

zm.).

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

(Tekst jednolity Dz. U. z 2006 Nr 139, poz. 993, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Tekst

jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688).

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43,

poz. 277).

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89,

poz. 555, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002

Nr 101, poz. 926, z późn. zm.).

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 2004 r. w sprawie

czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego

aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności

oraz dokumentowania tych czynności (Dz. U. Nr 15, poz. 142).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie sposobu

postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów (Dz. U. Nr

141, poz. 1186).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca

2007 r. w sprawie w sprawie wzorów kart rejestracyjnych oraz sposobu ich

wypełniania (Dz. U. Nr 127, poz. 881).

10.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września

2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach (Dz. U. Nr

170, poz. 1203).

11.

Zarządzenie nr 352 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 lipca 2003 r.

w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osób zaginionych oraz

postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej toŜsamości lub

znalezienia nieznanych zwłok (Dz. Urz. KGP Nr 15, poz. 75.).

12.

Zarządzenie nr 911 KGP z dnia 20 sierpnia 2004 r. zmieniające zarządzenie

w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osób zaginionych oraz

postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej toŜsamości lub

znalezienia nieznanych zwłok (Dz. Urz. KGP Nr 16, poz. 97).

13.

Zarządzenie nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r.

w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez

słuŜby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców

(Dz. Urz. KGP z 2005 r. Nr 1, poz. 1).

14.

Zarządzenie nr pf-634 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 czerwca 2006 r.

w sprawie metod i form wykonywania przez Policję czynności operacyjno-

rozpoznawczych.

15.

Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6 czerwca 2007 r.

w sprawie form i metod wykonywania zadań przez dzielnicowego i kierownika

rewiru dzielnicowych (Dz. Urz. KGP Nr 12, poz. 95).

16.

Decyzja nr 167 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2008 r.

w sprawie funkcjonowania zestawu centralnych zbiorów informacji tworzących

Krajowy System Informacji Policji (Dz. Urz. KGP Nr 10, poz. 57).

Bibliografia

Hołyst B., Kryminalistyka, wyd. IX, Warszawa 2000.

Kiedy zaginął człowiek. Podstawowe informacje prawne, Warszawa 2007.

Kotowski W., Ustawa o Policji. Komentarz praktyczny, Warszawa 2004.

Piasecki K., Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz,

Zakamycze 2003.

Sobal E., Słownik wyrazów obcych PWN, Warszawa 2002.