background image

BEZROBOCIE 

 

Definicja: 

 

zjawisko ekonomiczno-społeczne charakteryzujące się tym, że część zdolnych do pracy i 
poszukujących jej pracobiorców nie znajduje zatrudnienia, mimo stałego (i czynnego) jej 
poszukiwania. 

 

Eurostat  korzysta  z  definicji  bezrobotnego  wg.  Międzynarodowej  Organizacji  Pracy 
(MOP), tzn. za bezrobotnego uznaje się osobę, która:  

 

ma co najmniej 15 lat,  

 

jest zdolna podjąć pracę w ciągu dwóch tygodni, 

 

oraz poszukiwała aktywnie pracy przez ostatnie cztery tygodnie 

  Według  MOP,  której  definicję  bezrobocia  honorują  badania  statystyczne  prowadzone  w 

krajach  Europy  w  ramach  systemu  Eurostat,  osoba  bezrobotna  to  ta,  która  w  tygodniu,  w 
którym przeprowadzono badanie, nie wykonywała pracy zarobkowej dłużej niż przez godzinę. 
Wynikają  z  tego  pewne  różnice  w  poziomie  bezrobocia  obliczanego  w  Polsce  według 
rejestrów  urzędów  pracy  i  według  badań  reprezentatywnych,  w  których  zastosowano 
definicję MOP. Badania takie prowadzi m.in. Główny Urząd Statystyczny. 

 

Bezrobotny - osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa 
do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie 
lub  służbie  albo  innej  pracy  zarobkowej,  nieucząca  się  w  szkole,  zarejestrowana  we 
właściwym dla miejsca zamieszkania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz 
poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: 

 

ukończyła 18 lat, 

 

Nie ukończyła 60 lat (kobieta) lub 65 lat (mężczyzna), 

 

Nie nabyła prawa do emerytury lub renty, nie pobiera zasiłku, 

 

Nie jest właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej. 

 
Rodzaje bezrobocia 

 

BEZROBOCIE  FRYKCYJNE  (PRZEJŚCIOWE)  -  obejmuje  osoby,  które  chwilowo  pozostają  bez 
pracy,  najczęściej  ze  względu  na  zmianę  miejsca  zamieszkania,  poszukiwania  nowej  pracy, 
zmianą pór roku (np. w rolnictwie). Jest to bezrobocie krótkookresowe i występuje w każdej 
gospodarce, bez względu na stopień jej rozwoju.  

 

BEZROBOCIE  STRUKTURALNE  -  wynika  ze  zmian  struktury  gospodarki;  zaniku  niektórych 
dziedzin produkcji, zmian technicznych, technologicznych. Zwalniani są pracownicy, którzy ze 
względu na wiek i brak pewnych kwalifikacji nie mogą znaleźć pracy. 

 

BEZROBOCIE  REJESTROWANE  to  liczba  osób  bezrobotnych,  czyli  posiadających  określone  
w ustawie cechy i zarejestrowanych w urzędach pracy. 

 

BEZROBOCIE UKRYTE to pewna - nieokreślona - liczba osób, które w myśl ustawy nie mogą 
zarejestrować się jako bezrobotne, które albo nie są zatrudnione de facto albo wykonywana 
przez  nich  praca  nie  jest  niezbędna  z  punktu  widzenia  zatrudniającego,  (utożsamiane  z 
przerostami zatrudnienia), wynika z nadmiernego lub nieracjonalnego zatrudnienia. 

 

BEZROBOCIE  KLASYCZNE  -  oznacza  rodzaj  bezrobocia  pojawiający  się  wtedy,  gdy  płaca  jest 
celowo  utrzymywana  powyżej  poziomu  równowagi  (np.  za  sprawą  działań  związków 
zawodowych) 

background image

 

BEZROBOCIE  KEYNESISTOWSKIE  (WYNIKAJĄCE  Z  NIEDOSTATKU  POPYTU)  -  występuje,  gdy 
popyt  globalny  zmniejszył  się,  a  płace  i  ceny  nie  zdążyły  dostosować  się,  co  przeszkodziło 
przywróceniu pełnego zatrudnienia. 
 
WSKAŹNIKI BEZROBOCIA 

 

Współczynnik  aktywności zawodowej  -  Stosunek  liczby aktywnych zawodowo (zasobów  siły 
roboczej) do liczby ludności w wieku produkcyjnym 

 

Stopa bezrobocia - stosunek liczby bezrobotnych do zasobów siły roboczej 
 
KLIN PODATKOWY 

 

jest  różnicą  między  całkowitym  kosztem  pracy  ponoszonym  przez  pracodawcę  a 
wynagrodzeniem netto zatrudnionego. W analizach porównawczych przedstawia się go jako 
wskaźnik  procentowy,  stanowiący  relację  tej  różnicy  do  całkowitych  kosztów  pracy 
ponoszonych przez pracodawcę. 

 

Pojęcie klina podatkowego w odniesieniu do opodatkowania pracy zostało upowszechnione 
przez OECD w  publikowanych przez nią statystykach i opracowaniach analitycznych. Nazwa 
pochodzi stąd, że podatek nałożony na cenę pracy zakłóca równowagę podaży i popytu, co w 
obrazie graficznym przyjmuje  kształt klina. Przesunięcie punktu równowagi zmniejsza liczbę 
zatrudnionych i zwiększa liczbę bezrobotnych. 
Na klin podatkowy jako różnicę (koszt pracy minus wynagrodzenie netto) składają się podatki 
opłacane wg ustawowych stawek: 
– podatek ogólny – dochodowy od osób fizycznych (PIT), opłacany przez zatrudnionego, 
–  podatek  celowy  –  obowiązkowe  składki  ubezpieczeń  społecznych,  opłacane  przez 
zatrudnionego, 
–  podatek  celowy  –  obowiązkowe  składki  ubezpieczeń  społecznych,  opłacane  przez 
pracodawcę.