1 

Kinga Chmielewska 

®

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dr Grzegorz Matysek 

 

 

Finanse i rachunkowośd 2013/2014

 

 

2 

Kinga Chmielewska 

®

 

8.08.2014r. 

Podatki samorządowe: 

1.  Rolny 
2.  Leśny 
3.  Od nieruchomości 
4.  Od środków transportu 
5.  Od spadków i darowizn 
6.  Karta podatkowa 
7.  Od czynności cywilnoprawnych 

Samorządy mają także udział w PIT i CIT. 

PIT – urząd skarbowy właściwy dla podatku określa się na podstawie miejsca zamieszkania  

CIT – urząd skarbowy właściwy dla podatku określa miejsce świadczenia pracy określone w umowie o 
pracę 

Powiaty i województwa nie mają własnych podatków. 

Podatki  samorządowe  a  lokalne  –  samorządowe  zasilają  rachunek  gminy,  są  dochodem  własnym, 
lokalne  –  od  nieruchomości  i  od  środków  transportowych,  podatki  regulowane  przez  ustawę  o 
podatkach i opłatach lokalnych, reszta jest regulowana w osobnych ustawach, pojęcia te stosuje się 
zamiennie. 

Organem podatkowym jest naczelnik urzędu skarbowego, a nie urząd skarbowy 

Organy podatkowe: 

1.  Naczelnik urzędu skarbowego 
2.  Naczelnik urzędu celnego 
3.  Dyrektor izby skarbowej 
4.  Dyrektor izby celnej 

Odwołuje się do WSA i później do NSA 

Samorządowe organy podatkowe: 

1.  Wójt  
2.  Burmistrz 
3.  Prezydent miasta 
4.  Samorządowe kolegium odwoławcze 

PIT, CIT , karta podatkowa – naczelnik urzędu skarbowego 

Od spadków i darowizn – notariusz przekazuje do urzędu skarbowego (notariusz jest płatnikiem) 

Rolny, leśny, od środków transportowych i od nieruchomości – samorządowy organ podatkowy 

3 

Kinga Chmielewska 

®

 

Pozostałe  –  paostwowe  organy  podatkowe  (US),  PCC  karta  podatkowa,  podatek  od  spadków  i 
darowizn 

Karta  podatkowa  –  jedna  z  ryczałtowych  form  opodatkowania  osób  fizycznych,  działalnośd 
gospodarcza,  dochód  własny  gminy,  rodzaje  działalności:  załącznik  do  ustawy,  jednoosobowy 
przedsiębiorca,  jeśli  prowadzą  działalnośd w  formie  spółek  cywilnych,  stawka  podatku  jest  zależna 
od  rodzaju  działalności,  usługi  mogą  byd  świadczone  tylko  dla  osób  nieprowadzących  działalności 
gospodarczej, karta podatkowa jest prawem do opodatkowania w formie uproszczonej, preferencja, 
ściśle  określone  rodzaje  usług  (rzemieślnicze,  tradycyjne),  wysokośd  podatku  zależy  od  liczby 
mieszkaoców w miejscowości i liczby pracowników – skala prowadzonej działalności gospodarczej, 
mierzona w szczególności liczbą zatrudnionych pracowników, usługi parkingowe  – stawka zależy od 
liczby miejsc parkingowych, skala nieproporcjonalna – kwota podatku zmienia się nieproporcjonalnie 
do podstawy opodatkowania, wraz ze wzrostem podstawy opodatkowania rośnie stawka podatkowa, 
liczba urządzeo wykorzystywanych do świadczenia usług rozrywkowych, ilośd wydawanych posiłków, 
niektóre  wolne  zawody  –  lekarz  stomatolog,  felczer,  technik  dentystyczny,  pielęgniarka,  położna  -  
świadczenie  usług  osobiście,  zależnie  od  ilości  godzin  w  miesiącu.  Trzeci  czynnik  wpływający  na 
wysokośd  płaconego  podatku  jest  liczba  mieszkaoców  miejscowości,  w  której  działalnośd  jest 
wykonywana.  Przy  łączeniu  usług  wybierana  jest  wyższa  stawka  podatku.  Możliwośd  obniżenia 
stawki o 80%  -  bez zatrudniania pracowników i pracuje na umowie o pracę. Karta podatkowa nie 
jest  obowiązkiem  jest  prawem  przedsiębiorcy  –  składa  wniosek  do  organu  podatkowego  o  objecie 
kartą  podatkową,  organ  wydaje  decyzje  ustalającą  wysokośd  podatku  na  podstawie  wniosku. 
Rezygnacja jest możliwa w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji od organu podatkowego. Podatnik jest 
zwolniony  z  prowadzenia  ksiąg,  składania  deklaracji  podatkowych,  wpłacania  zaliczek  na  podatek 
dochodowy.  

Co należy zrobid aby byd objętym kartą podatkową? Jakie są ograniczenia i uwarunkowania? 

1.  Złożyd wniosek o zastosowanie opodatkowania w tej formie do organu podatkowego 
2.  We  wniosku  zgłosid  prowadzenie  działalności  określonego  rodzaju  ze  wskazaniem  liczby 

pracowników,  z  określeniem  miejsca  prowadzenia  usług,  z  określeniem  czy  pracujemy  na 
etacie 

3.  Nieprowadzenie innego rodzaju działalności niż ta objęta kartą podatkową  
4.  Małżonek podatnika nie prowadzi działalności w tym samym zakresie 
5.  Podatnik nie jest wytwórcą wyrobów akcyzowych 
6.  Działalnośd gospodarcza zgłoszona we wniosku jest prowadzona na terytorium RP 

 

29.03.2014r.  

Podatek  od  spadków  i  darowizn  –  organ  właściwy  dla  podatku  –  naczelnik  urzędu  skarbowego, 
zakres przedmiotowy opodatkowania:  

Nabycie  przez  osoby  fizyczne  własności  rzeczy  znajdujących  się  na  terytorium  RP  lub  praw 
majątkowych wykonywanych na terytorium RP tytułem: 

1.  Dziedziczenia, polecenia testamentowego 
2.  Darowizny  

4 

Kinga Chmielewska 

®

 

3.  Zasiedzenia 
4.  Nieodpłatnego zniesienia współwłasności  
5.  Zachowku  
6.  Nieodpłatnej renty, nieodpłatnego użytkowania i nieodpłatnej służebności  

Zakres  podmiotowy  podatku  –  nabycie  przez  osobę  fizyczną  nabycie  własności  rzeczy  lub  praw 
majątkowych 

Zasiedzenie  –  sprawowanie  faktycznego  władztwa  nad  ruchomościami  lub  nieruchomościami, 
zasiedzenie w dobrej lub złej wierze, nabycie poprzez upływ czasu, nieruchomości dobra wiara  – 20 
lat, zła wiara 30 lat, zasiedzenie ruchomości – tylko i wyłącznie w dobrej wierze, 3 lata.  

Zachowek – gwarantuje małżonkowi lub wstępnym ½ majątku 

Co nie podlega podatkowi od spadków i darowizn: 

a)  Nabycie w drodze spadku lub darowizny praw autorskich, praw do projektów wynalazczych, 

znaków towarowych 

b)  Nabycie w drodze dziedziczenia środków z PPE (pracowniczy program emerytalny) 
c)  Nabycie środków zgromadzonych na rachunku zmarłego członka OFE 

Zwolnienia przedmiotowe 

a)  Nabycie  własności  gospodarstwa  rolnego,  jeżeli  będzie  prowadzone  przez  nabywcę  przez 

okres 5 lat 

b)  Nabycie  w  drodze  darowizny  pieniędzy  lub  innych  rzeczy  przez  osobę  zaliczoną  do  I  grupy 

podatkowej  w  wysokości  nieprzekraczającej  9637  zł  od  jednego  darczyocy,  a  od  wielu 
darczyoców łącznie nie więcej niż 19274 zł w okresie 5 lat od daty pierwszej darowizny, jeżeli 
pieniądze te lub rzeczy obdarowany przeznaczy w okresie 12 m-cy od dnia ich otrzymania na 
zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych.  

c)  Nabycie w drodze spadku: 

1.  Przez  osoby  zaliczone  do  I  lub  II  grupy  podatkowej  przedmiotów  wyposażenia 

mieszkania,  pościeli,  odzieży,  bielizny  oraz  narzędzi  przeznaczonych  do  użytku  w 
gospodarstwie domowym 

2.  Dzieł  sztuki,  rękopisów  będących  przedmiotem  twórczości  spadkodawcy,  materiałów 

bibliotecznych  jeżeli spadkodawca  zajmował  się  twórczością  lub  działalnością  naukową, 
oświatową, artystyczną, literacką lub publicystyczna.  

3.  Nabycie przez rolnika pojazdów rolniczych, maszyn rolniczych pod warunkiem, że w ciągu 

3 lat od daty otrzymania nie zostaną przez nabywcę zbyte 

4.  Nabycie  przez  osoby  zaliczone  do  I  grupy  podatkowej  własności  rzeczy  lub  praw 

majątkowych w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności  

Zaliczenie  do  grupy  podatkowej  następuje  wg  osobistego  stosunku  nabywcy do  osoby,  od  której 
lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe  



 

I grupa podatkowa – małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięd, synowa, rodzeostwo, ojczym, 
macocha, teściowie 

5 

Kinga Chmielewska 

®

 



 

II  grupa  –  zstępni  rodzeostwa,  rodzeostwo  rodziców,  zstępni  i  małżonkowie  pasierbów, 
małżonkowie  rodzeostwa,  rodzeostwo  małżonków,  małżonkowie  rodzeostwa  małżonków, 
małżonkowie innych zstępnych,  



 

III grupa – inni nabywcy 

Zwalnia  się  od  podatku  nabycie  własności  rzeczy  lub  praw  majątkowych  przez  małżonka, 
zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeostwo, ojczyma, macochę, jeżeli: 

1.  Zgłoszą  nabycie  właściwemu  naczelnikowi  urzędu  skarbowego  w  terminie  6  m-cy  od  dnia 

powstania obowiązku podatkowego oraz 

2.  Udokumentują  w  przypadku  otrzymania  darowizny  pieniężnej  ich  otrzymanie  pieniędzy 

dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy 

Obowiązek  ten  nie  dotyczy  gdy  nabycie  następuje  w  ramach  umowy  zawartej  w  formie  aktu 
notarialnego. 

Kwota wolna podatku od spadków i darowizn 

Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od 1 osoby własności rzeczy i praw majątkowych o 
czystej wartości (po potrąceniu długów i ciężarów) przekraczający: 

1.  9637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba z pierwszej grupy podatkowej 
2.  7276 zł – jeżeli nabywcą jest II gr 
3.  4902 zł – jeżeli II grupa podatkowa 

Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż 1 raz, do 
wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartośd rzeczy i praw majątkowych 
nabytych  od  tej  osoby  lub  po  tej  samej  osobie  w  okresie  5  lat  poprzedzających  rok,  w  którym 
nastąpiło ostatnie nabycie. 

W przypadku nabycia własności czy współwłasności budynku mieszkalnego wyodrębnionego lokalu 
mieszkalnego czy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego: 

1.  W drodze dziedziczenia, polecenia testamentowego, darowizny przez osoby zaliczane do I gr 

podatkowej 

2.  W  drodze  dziedziczenia,  polecenia  testamentowego  przez  osoby  zaliczane  do  II  gr 

podatkowej  

3.  W drodze dziedziczenia przez osoby zaliczane do III gr podatkowej, które sprawowały opiekę 

nad  wymagającym  opieki  spadkodawcą  na  podstawie  pisemnej  umowy  z  podpisem 
notarialnie  poświadczonym  przez  co  najmniej  2  lata  od  dnia  poświadczenia  podpisu  przez 
notariusza 

-  nie  wlicza  się  do  podstawy  opodatkowania  ich  czystej  wartości  do  łącznej  wysokości  nie 
przekraczającej 110m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu 

Jakie warunki muszą byd spełnione: 

1.  Nabywcą jest obywatel RP, UE i EOG lub ma miejsca zamieszkania na terytorium RP 

6 

Kinga Chmielewska 

®

 

2.  Nabywca  nie  jest  właścicielem  innego  budynku  mieszkalnego  lub  lokalu  mieszkalnego  a 

będąc nimi przeniosą własnośd tego budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, SP lub gminy w 
terminie 6 m-cy  

3.  Nie jest najemcą lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 m-

cy 

4.  Będzie zamieszkiwad  będąc zameldowanym na pobyt  stały w  nabytym lokalu lub budynku i 

nie dokona jego zbycia przez okres 5 lat 

 

Rodzice (AB, CD) dali dzieciom (XY) - małżonkom 

Od AB: w styczniu 2014r.: 

1.  Samochód o wartości 30 000zł 
2.  Pieniądze na cele mieszkaniowe 20 000zł 

Od CD w lutym 2014r. 

1.  Pieniądze na cele mieszkaniowe 40 000zł 

Określ  skutki  podatku  od  spadków  i  darowizn  przy  założeniu,  że  nie  korzystali  ze  zwolnienia  
przewidzianego dla grupy 0.  

Uwzględnienie: kwota wolna, przekazanie od wielu darczyoców, każda osoba osobno, przeznaczenie 
pieniędzy na cele mieszkaniowe. 

Rodzic A  

Rodzic B 

 

 

Rodzic C 

Rodzic D 

Samochód (30.000) 

 

 

 

A – 20 000 B – 20 0000 na cele mieszkaniowe 

A – 15000 B – 15000 

A-10000 B 10000 – na cele mieszkaniowe 

 

 

 

 

Dziecko X 

 

 dziecko Y 

 

 

 

Za samochód od każdego po 7,5 tys zł 

 

 

 

Pieniądze od  A i B po 5 tys zł dla każdego na cele mieszkaniowe 

 

 

 

Pieniądza na cele mieszkaniowe od C i D po 10 000 na każde dziecko 

Po styczniu – nie ma skutków podatkowych 

W lutym – przekroczenie zwolnienia na cele mieszkaniowe 19 tys zł,  

X  –  na  cele  mieszkaniowe  otrzymał  30 000  zł,  powstaje  skutek  podatkowy,  19 274  zł  podlega 
zwolnieniu  przedmiotowemu,  pozostaje  10 726  zł,  następnie odejmuje  się  kwotę  wolną  podatku  w 
wysokości 9637 zł 

7 

Kinga Chmielewska 

®

 

X – od A 7500 zł na samochód, 5 000 na cele mieszkaniowe (zwolnienie przedmiotowe) w relacji X do 
A – nie ma skutków podatkowych 

Przy B tak samo 

X od C – 10000 na cele mieszkaniowe – powstaje skutek podatkowy, 9274 zł – ulga podzielona na C i 
D, po 4667 zł na C i D, czyli 10000 – 4667 = 5763 – mieści się w kwocie wolnej (9637 zł) – nie rodzi 
skutków podatkowych 

Przy D tak samo  

Doczytad opłaty lokalne – uzdrowiskowa, od posiadania psów, klimatyczna, itp. PCC,