background image

1

LOKALNA ANALIZA

CZĘSTOTLIWOŚCIOWA SYGNAŁÓW

Spis treści

1. Definicja

2. Okna

3. Transformacja Gabora

background image

2

Analiza czasowo-częstotliwościowa 

sygnału mowy

0

1 0 0

2 0 0

3 0 0

4 0 0

5 0 0

6 0 0

7 0 0

8 0 0

9 0 0

- 1 . 0

0 . 0

1 . 0

an d rze j_01_35_m.wav

Am

p

li

tu

d

a

Cz as  [m s ]

DW

T

  

0

1 0 0

2 0 0

3 0 0

4 0 0

5 0 0

6 0 0

7 0 0

8 0 0

9 0 0

  D 1

  D 2

  D 3

  D 4

  D 5

  D 6

0 . 0

0 . 5

1 . 0

1 . 5

2 . 0

2 . 5

3 . 0

3 . 5

4 . 0

background image

3

Kolejny przykład sygnału mowy

0

1 0 0

2 0 0

3 0 0

4 0 0

5 0 0

6 0 0

7 0 0

8 0 0

9 0 0

1 0 0 0

- 1 . 0

0 . 0

1 . 0

c ze rwie ñ s zy_01_35_m.wav

Am

p

li

tu

d

a

Cz as  [m s ]

DW

T

  

0

1 0 0

2 0 0

3 0 0

4 0 0

5 0 0

6 0 0

7 0 0

8 0 0

9 0 0

1 0 0 0

  D 1

  D 2

  D 3

  D 4

  D 5

  D 6

0 . 0

0 . 2

0 . 4

0 . 6

0 . 8

1 . 0

1 . 2

1 . 4

1 . 6

1 . 8

2 . 0

background image

4

Krótkoczasowa transformacja Fouriera

( )

t

t

t


1

1

0

1

dla
dla

Ang. 

short-time Fourier transform



b

b

t

f

j

t

f

j

w

dt

e

t

s

dt

e

b

t

t

s

f

b

s

1

1

2

2

)

(

)

(

)

(

)

,

(

ˆ

Widmo 

czasowo-częstotliwościowe 

można obliczyć posługując się wzorem

background image

5

Porównanie transformaty Fouriera z ....

Załóżmy, że

s t

f t

( ) cos(

)

2

0

Jak wiemy uogólniona transformata Fouriera tego sygnału ma postać

( )

.

(

)

,

(

)

s f

f

f

f

f

0 5

0 5

0

0

Obliczmy teraz jego krótkotrwałą transformatę Fouriera 
ograniczoną do przedziału .

[ , ]

4 4

background image

6

.... krótkoczasową transformatą Fouriera

Odpowiada to znalezieniu widma sygnału

s t

t

f t

w

( )

/

cos(

)

 

4

2

0

czyli

 ( )

cos(

) ( / )

cos(

)

s

f

f t

t

e

dt

f t e

dt

w

j f t

j f t





2

4

2

0

2

0

2

4

4

Posługując się wzorem na transformatę sygnału zmodulowanego 
otrzymujemy

 ( )

sin

(

)

(

)

sin

(

)

(

)

s

f

f

f

f

f

f

f

f

f

w

8

8

8

8

0

0

0

0

background image

7

Ilustracja przykładu

Sygnał s(t)

Jego transformata

background image

8

Widmo okna

 ( )

( )

w f

w t e

dt

j f t





2

dla 

t

T

w

2T

w

jest nazywane rozmiarem okna

0

)

(

t

w

Okno z nośnikiem zwartym

background image

9

Środek i szerokość okna

Środek okna

c

w

t w t dt

w





1

2

2

( )

Szerokość okna

w

w

w

t

c

w t dt





2

2

2

1
2

( )

gdzie norma jest obliczana w przestrzeni 

L

2

( )

2

2

)

(

w

t

w

odpowiada gęstości prawdopodobieństwa

background image

10

Normalizacja okna

Okno

powinno być

znormalizowane

w

w f df

( )

 ( )

0

1





w

c

f

j

w

e

f

w

c

t

w

2

)

(

ˆ

)

(

w c

w f e

df

w

j f c

w

( )

 ( )





2

1

gdzie

c

w

jest 

środkiem okna.

w t

( )

Po przesunięciu

czyli okno też będzie znormalizowane bo

background image

11

Widmo sygnału wyciętego przez okno

Sygnał

pomnożony przez okno 

posiada widmo

s t

s t w t

w

( )

( ) ( )





dg

g

w

g

f

s

dt

e

t

w

t

s

f

s

t

f

j

w

)

(

ˆ

)

(

ˆ

)

(

)

(

)

(

ˆ

*

2

dt

e

b

t

w

t

s

b

f

s

t

f

j

w

2

)

(

)

(

)

,

(

ˆ

w t

( )

)

(t

s

)

(

ˆ

*

f

w

gdzie

oznacza funkcję sprzężoną do widma

)

(

ˆ f

w



dt

e

t

s

f

s

t

f

j

w

w

2

)

(

)

(

ˆ

background image

12

Okno prostokątne (rysunek)

background image

13

Okno prostokątne

w t

t

T

t

T

( )


1

0

dla
dla

w

dt

T

T

T

2

2

środek okna znajduje się w zerze

c

T

t dt

w

T

T

1

2

0

a szerokość okna zgodnie z przyjętą definicją wynosi

w

T

T

T

t dt

T



 

2

2

2

3

2

1
2

czyli jest różna od 

.

2T

Widmo częstotliwościowe tego okna ma postać

 ( )

sin(

)

w f

f T

f

2

background image

14

Okno Bartletta (rysunek)

background image

15

Okno Bartletta zwane trójkątnym

środek tego okna również znajduje się w zerze, co można łatwo 
policzyć

c

T

t

t

T

dt

t

t

T

dt

w

T

T









3

2

1

1

0

2

0

2

0

Szerokość okna wynosi

w

T

T

T

t

t

T

dt

t

t

T

dt

T









6

1

1

2
5

2

2

2

2

0

0

a widmo częstotliwościowe

 ( )

sin (

)

w f

f T

T f

2

2

2

w t

t

T

t

T

t

T

( )





1

0

dla

dla

w

t

T

dt

t

T

dt

T

T

T

2

2

2

0

0

1

1

2

3









background image

16

Okno Hanna (rysunek)

w t

t T

t

T

t

T

( )

,

cos(

)





0 5 1
0

dla
dla

 ( )

sin(

)

(

)

w f

f T

T f

f

2

2 1 4

2

2

background image

17

Okno Hanna

w t

t T

t

T

t

T

( )

,

cos(

)





0 5 1
0

dla
dla

w

t

T

dt

T

T

T

2

2

1

4

1

3
4











cos

bo

cos ( )

sin(

)

2

1

2

1

4

2

at dt

t

a

at

Widmo częstotliwościowe ma postać

 ( )

sin(

)

(

)

w f

f T

T f

f

2

2 1 4

2

2

background image

18

Okno Hamminga

w t

t T

t

T

t

T

( )

,

,

cos(

/ )


0 54 0 46
0

dla
dla

 ( )

( ,

,

)sin(

)

(

)

w f

T f

T f

f

T f

1 08 0 64

2

2

1 4

2

2

2

2

background image

19

Okno paraboliczne

w t

T

t T

t

T

t

T

( )

/





3

4

1

0

2

dla

dla

background image

20

Okno Parzena (rysunek)

jest zbudowane z wielomianów trzeciego stopnia

background image

21

Okno Parzena

ma charakterystykę częstotliwościową

2

/

sin

12

)

(

ˆ

4

4

3

4

f

T

f

T

f

w

rok 1961



T

t

T

t

T

T

t

T

t

T

t

T

t

t

w

dla

0

2

/

dla

/

1

2

2

/

dla

/

6

/

6

1

)

(

3

3

3

2

2

background image

22

Okno Kaisera (rysunek), β=3

background image

23

Okno Kaisera

 

 

2

)

(

0

0

T

t

I

I

t

w

2

1

2

1

T

t

gdzie

 

1

2

0

2

!

1

1

k

k

k

I

jest funkcją Bessela rzędu zerowego

background image

24

Okno Gaussa

w t

e

t

( )

1

2

2

4

 

a widmo częstotliwościowe

( )

w f

e

f

 4

2

2

 

w

a

a

w

t w t dt

a



2

2

2

2

0 5

( )

,

Jego szerokość wynosi

background image

25

Okno Gaussa (rysunek)

background image

26

Przykład

Dany jest sygnał

s t

f t

( ) cos(

)

2

0

który ma widmo

)

(

)

(

5

,

0

)

(

ˆ

0

0

f

f

f

f

f

s

Jakie jest widmo po wymnożeniu sygnału przez wybrane okno ?

)

(

ˆ

)

(

ˆ

2

1

)

(

ˆ

0

0

f

f

w

f

f

w

f

s

w

Odpowiedź jest prosta. Postać widma lokalnego

zależy od widma okna i częstotliwości analizowanego sygnału.

background image

27

Przykład z oknem prostokątnym

 ( )

,

(

)

(

)

sin(

)

s

f

f

f

f

f

T

d

w

T

T

0 5

2

0

0

 

 

)

(

)

(

2

sin

)

(

)

(

2

sin

2

1

)

(

ˆ

0

0

0

0

f

f

f

f

T

f

f

f

f

T

f

s

w

Bo widmo iloczynu dwóch sygnałów jest równe splotowi ich widm, czyli

background image

28

Przykład z oknem Bartletta

2

0

0

2

2

0

0

2

2

)

f

+

(f

)

f

+

T(f

sin

+

)

f

-

(f

)

f

-

T(f

sin

T

2

1

)

(

ˆ

f

s

w

background image

29

Przykład z oknem Hanna

]

)

(

4

1

)[

(

)

(

2

sin

]

)

(

4

1

)[

(

)

(

2

sin

4

1

)

(

ˆ

2

0

2

0

0

2

0

2

0

0

f

f

T

f

f

f

f

T

f

f

T

f

f

f

f

T

f

s

w

background image

30

Przykład z oknem Parzena

4

0

0

4

4

0

0

4

3

4

)

(

)

(

5

,

0

sin

)

(

)

(

5

,

0

sin

6

)

(

ˆ

f

f

f

f

T

f

f

f

f

T

T

f

s

w

background image

31

Transformacja Gabora

opiera się na funkcji Gaussa

( , , )

( )

(

)

s f a b

s t w t

b e

dt

a

j f t



2

w t

b db

a

(

)



1

)

(

ˆ

)

,

,

(

ˆ

f

s

db

b

a

f

s

a b

t b

a

j f t

f t

a

e

,

(

)

( , )

1

2

2

4

2

( , , )

( )

( , )

,

s f a b

s t

f t dt

a b



Transformację Gabora można zatem zapisać w postaci

gdzie

w t

a

e

a

t

a

( )

1

2

2

4

i jest zdefiniowana następująco

Posiada własności