Nerwice: koszt doskonałości 

Rozmowy z dr Andrzejem Rogowiczem 

Joanna Duda, Aleksandra Ślaska, Marta Czerwińska, 

Martyna Zdunek, Patryk Hejduk 

Idea 

„

Człowiek poza tym, że jest biologicznym organizmem dążącym 

do przyjemności, jest także aktywnym podmiotem 

zaspokajającym świadomie potrzeby psychologiczne. Jest 

również czującym i wrażliwym członkiem grup społecznych, 

osadzonych w kulturze, z której wyrósł”  

Podstawowe formy działania Oddziału 

Leczenia Nerwic w Komorowie 

psychoterapia 

grupowa i 

indywidualna 

prace w ogrodzie 

lecznicza 

gimnastyka do 

tworzenia 

przedmiotów 

artystycznych 

czynności dnia 

codziennego 

(sprzątanie, 

nakrywanie i 

podawanie do stołu, 

zmywanie naczyń 

itp.) 

organizacja czasu 

wolnego ( wieczorki, 

dyskoteki, wycieczki 

itp.) 

Źródła nerwic 

źródeł nerwicy należy szukać 

w dzieciństwie, ponieważ 

nerwica zwykle jest 

zdeterminowana warunkami 

wychowania w rodzinie: 

nadopiekuńczością 

wyładowywaniem 

negatywnych emocji na 

dzieciach 

obie przyczyny skutkują u 

dzieci (a później dorosłych) 

poczuciem niższej wartości 

oraz brakiem wpływu na 

rzeczywistość 

Mechanizmy obronne  

• 

wydaje się, że jeżeli nikt 

danej osoby nie zauważy, to nikt 
jej nie poniży ( jestem słaby 
fizycznie, jeżeli nie wyjdę z domu 
nikt nie będzie mnie poniżał) 

• 

wypiera się silne i 

przykre uczucia, co później 
skutkuje brakiem świadomości 
przeżywania tych uczuć (np. nie  
wie, że został upokorzony, 
mimo że podnosi mu się 
ciśnienie i zaczyna się pocić) 

• 

braki w danej dziedzinie 

wywołują agresję (np. jestem 
słaby fizycznie, ale za to jestem 
wściekły i napastliwy) 

• 

wypieranie braków w 

jednej dziedzinie, poprzez 
wzmożoną aktywność w drugiej 
( np. jestem słaby fizycznie, ale 
za to bardzo mądry) 

Kompensacja   

Agresja   

Wycofanie   

Wyparcie 

 

 

Oczekiwania wobec siebie w relacji 

lekarz- pacjent: 

Lekarz poprzez próbę 

poznania życia pacjenta stara 

się wychwycić błędy, które 

popełnia, po czym 

nakierowuje go na 

wprowadzenie zmian (np. 

podjęcia wszelkich form 

aktywności o których 

wspomnieliśmy na początku). 

Pacjent oczekuje, 

że lekarz usunie 

jego dolegliwości i 

męczarnie. 

„przyjmijmy, że bardzo 

cierpisz, ale zgódźmy się 

również , że twoje cierpienie 

jest męczarnią człowieka, 

który nie umie żyć 

Psychiatra 

oczekuje, że bez 

względu na 

cierpienia pacjent 

zdecyduje się 

dotrzeć do jego  

Praca nad sobą 

Walka ze stresem to próba budowania własnych wartości. Pielęgnowania tego co 
we mnie dorzeczne, sensowne i jednym słowem dobre.  

Należy nauczyć się rozróżniać to w czym dobrze się czuję od tego do czego w 
ogóle się nie nadaję 

Tworzenie grup zajęciowych (12-15 osobowych) pomaga w zwalczaniu zachowań 
neurotycznych u pacjentów. Tworzą one mikrośrodowiska życia pacjenta takie 
jak rodzina, praca, przyjaciele, w których nie potrafią się odnaleźć. 

Techniki pracy z nerwicami 

Artoterapia 

Terapia 

ruchem 

Terapia 

pracy 

Mają na celu 

współprace między 

członkami grupy, 

naukę wytrwałości, 

solidności i 

konsekwencji w 

działaniu. 

„Wolałbym, niechby mi raczej lira była niestrojna i 

fałszywie brzmiała (...) niechby się ze mną większość 

ludzi zgadzała, a twierdziła przeciwnie niż ja 

ożeniłbym ja sam jedną jednostką będąc miał nosić 

rozdźwięk wewnętrzny i sprzeczne myśli 

wygłaszane.” 

Sokrates 

Techniki pracy z nerwicami 

Długotrwały stres 

prowadzi w 

konsekwencji do 

nerwicy–Selye 

W rzeczywistości 

na stres podatni 

są bardziej 

nerwicowcy, gdyż 

stawiają sobie 

zbyt wysokie 

wymagania. 

Ideałem 

neurotyka nie 

jest osiągnięcie 

żadnego celu, 

tylko święty 

spokój. 

Terapia nerwic 

neurotycy hodują neurotyków, 

dlatego najlepszą formą walki 

z neurotyzmem byłoby 

wywarcie wpływu na rodziców 
i nauczycieli, aby odpowiednio 

przygotowali dzieci do życia 

w terapii trzeba brać pod 

uwagę wiele płaszczyzn 

życia pacjenta i czerpać z 

różnych teorii 

psychologicznych, często 

je ze sobą łącząc.  

„Koncepcja teoretyczna 

dla mojego pacjenta, a 

nie mój pacjent dla 

koncepcji teoretycznej”! 

Terapia nerwic 

nerwice blokują możliwości 

sprawcze człowieka, 

ograniczają go, są klęską 

wychowania. Ich jedyną 

zaletą jest uleczalność 

Nie da się określić w stu 

procentach prawidłowego rozwoju 

osobowości człowieka, ale ważna 

jest znajomość środowiska w 

którym pacjent żyje, praw i 

zwyczajów w nim panujących oraz 

poziomu życia. W różnych 

kulturach można spodziewać się 

różnych zachowań, tak samo jak w 

środowiskach biednych inne 

zachowania są akceptowane niż w 

środowiskach bogatych. 

Prosta recepta na życie 

Systematyczne budowanie własnej wartości 
Mierzenie zamiarów i celów na swoje siły i możliwości 
Bycie sobą, znalezienie swojej własnej drogi 
Zredukowanie wygórowanych oczekiwań, aby się nie rozczarować i żyć w zgodzie z własnym interesem 
Nie poświęcanie się i nieoczekiwanie wdzięczności, bo za dobre uczynki często spotka nas przykrość; kierowanie się zdrowym egoizmem 
Samodzielne osądzanie swoich czynów i docenianie siebie 
Przyjmowanie komplementów i krytyki od osób, które cenimy 
Okazywanie uczuć w sposób społecznie akceptowalny jest zdrowsze niż duszenie ich w sobie 
Zaprzestanie wmawiania sobie choroby, a obiektywne zapytanie siebie o swoje uczucia 
Wyrażanie własnych opinii bez względu na konsekwencje, nawet jeśli są inne od pozostałych ludzi 
Zaakceptowanie swoich wad i zalet i rozwijanie talentów 
Uświadomienie sobie, że nasze słabości mogą być też naszą siłą 
Zaakceptowanie to, czego nie jesteśmy w stanie zmienić 
Budowanie relacji z otoczeniem na podstawie empatii, wczucia się w sytuacje innych 
Uświadomienie sobie, że niektóre osoby radzą sobie ze swoimi lękami i problemami poprzez ranienie innych i wycofanie się z takich relacji. 
Uświadomienie sobie, że popełnienie błędu na pewnym etapie nie przekreśla dalszych starań, a wyciągnięcie wniosków ze swoich pomyłek pozwala osiągnąć 
sukces 
Posiadanie marzeń i realizowanie ich, nawet jeśli zacznie się od tych najmniejszych. 
Nastawienie na przegraną spowoduje, że przegramy 
Pozwolenie sobie na przeżywanie wzlotów i upadków, niezamykanie się przed światem i życiem. 

Systematyczne budowanie własnej wartości 

Mierzenie zamiarów i celów na swoje siły i możliwości 

Bycie sobą, znalezienie swojej własnej drogi 

Zredukowanie wygórowanych oczekiwań, aby się nie rozczarować i żyć w 

zgodzie z własnym interesem 

Nie poświęcanie się i nieoczekiwanie wdzięczności, bo za dobre uczynki 

często spotka nas przykrość; kierowanie się zdrowym egoizmem 

Samodzielne osądzanie swoich czynów i docenianie siebie 

Przyjmowanie komplementów i krytyki od osób, które cenimy 

Okazywanie uczuć w sposób społecznie akceptowalny jest zdrowsze niż 

duszenie ich w sobie 

Zaprzestanie wmawiania sobie choroby, a obiektywne zapytanie siebie o 

swoje uczucia 

Wyrażanie własnych opinii bez względu na konsekwencje, nawet jeśli są 

inne od pozostałych ludzi 

Zaakceptowanie swoich wad i zalet i rozwijanie talentów 

Uświadomienie sobie, że nasze słabości mogą być też naszą siłą 

Zaakceptowanie to, czego nie jesteśmy w stanie zmienić 

Budowanie relacji z otoczeniem na podstawie empatii, wczucia się w sytuacje 

innych 

Uświadomienie sobie, że niektóre osoby radzą sobie ze swoimi lękami i 

problemami poprzez ranienie innych i wycofanie się z takich relacji. 

Uświadomienie sobie, że popełnienie błędu na pewnym etapie nie przekreśla 

dalszych starań, a wyciągnięcie wniosków ze swoich pomyłek pozwala 

osiągnąć sukces 

Posiadanie marzeń i realizowanie ich, nawet jeśli zacznie się od tych 

najmniejszych. 

Nastawienie na przegraną spowoduje, że przegramy 

Pozwolenie sobie na przeżywanie wzlotów i upadków, niezamykanie się przed 

światem i życiem. 

Różnice między płciami 

Najważniejszymi 

czynnikami dla 

wizerunku psychicznego 

kobiety i mężczyzny są 

sytuacja i nacisk 

społeczny 

Kobiety zawieszone są 

między dwoma 

biegunami – matki 

reproduktorki i 

bizneswoman z „Seksu w 

wielkim mieście”. Rodzi 

to czasami sprzeczność z 

wewnętrznymi 

dyspozycjami – czują się 

źle z tym, co robią.  

Podobnie mężczyźni 

mogą odnajdywać się w 

spokojnym domowym 

życiu, kiedy 

społeczeństwo usiłuje 

wymóc na nich 

wizerunek macho i 

prezesa firmy.  

Jednak żaden z tych 

wzorców nie jest lepszy, 

każdy powinien móc 

robić to co woli bardziej, 

bez konfliktu z samym 

sobą. 

Różnice między płciami 

Kobiety częściej zgłaszają 

się po pomoc, bo uważają, 

że są same sobie winne a 

także wierzą, po 

obcowaniem z 

zagranicznymi mediami, że 

są słabsze i bardziej 

podatne. Jednak jest to 

założenie błędne, 

natomiast istnieje 

przyzwolenie społeczne na 

chorowanie kobiet.  

Mężczyźni natomiast, 

mimo, że odsetek chorych 

jest podobny, 

społeczeństwo wymusza 

fałszywy obowiązek bycia 

silnym, przez co nie 

poddają się leczeniu. Nikt 

nie oferuje mu leczenia 

nie chcąc wypominać mu 

jego słabości. 

Różnice między płciami 

Kluczem do zdrowia umysłu jest 

rozpoznanie siebie. Każdy ma prawo 
do bycia zarówno osobą twardą jak i 

miękką, niezależnie od płci.  

W związku powinna 

dominować osoba nie 

ze względu na płeć, 

tylko cechy, które 

posiada.  

Idealnym związkiem 

będzie taki, w którym 

jedne będzie mogło 

prowadzić drugiego, 

jeżeli zaś będzie dwóch 

przywódców lub dwóch 

operatorów to związek 

nie zajdzie daleko na 

drogach życia.