UWM w Olsztynie, Architektura Krajobrazu – Biologia roślin, KARTA PRACY - TYDZIEŃ 7
Opracowanie: A. Zalewska, M. Środa
Katedra Botaniki i Ochrony Przyrody
1
Data .................Nazwisko i imię ............................................................................................Grupa ..........
KARTA PRACY – Tydzień 7
Zakres materiału: ANATOMIA ŁODYGI – BUDOWA PIERWOTNA I WTÓRNA
Budowa anatomiczna łodyg roślin jednoliściennych (pierwotna) i dwuliściennych (pierwotna, wtórna u roślin zielnych
i wtórna u roślin zdrewniałych).
Ćw. 21. Budowa anatomiczna ŁODYGI ZIELNEJ rośliny jednoliściennej
A, B. Podpisz i opisz rysunki
Ryc. M. Środa
walec osiowy typu ataktosteli (międzywęźle pełne) - brak rdzenia, kory pierwotnej, endodermy i perycyklu; wiązki rozproszone na przekroju;
A. ……………………………………………………………………………………………………………………………..
walec osiowy typu ataktosteli (miedzywęźle z kanałem) - brak kory pierwotnej, endodermy, perycyklu; wiązki zepchnięte na zewnątrz;
B. …………………………………………………………………………….
……………………………….………
UWM w Olsztynie, Architektura Krajobrazu – Biologia roślin, KARTA PRACY - TYDZIEŃ 7
Opracowanie: A. Zalewska, M. Środa
Katedra Botaniki i Ochrony Przyrody
2
Ćw. 22., 23 Powstawanie kambium. Budowa pierwotna i wtórna łodygi rośliny dwuliściennej.
A. Budowa pierwotna łodygi rośliny dwuliściennej (łodyga jednoroczna kokornaku Aristolochia sp.)
Wpisz nazwy tkanek lub wstaw oznakowania literowe (A-E) w odpowiednich miejscach
B. Uzupełnij tabelę.
FUNKCJE ŁODYG
ROŚLIN DWULIŚCIENNYCH
O BUDOWIE PIERWOTNEJ
TKANKA
1.
2.
3.
4.
5. Odbiór bodźca grawitropicznego
SKÓRKA (rejon)
……………………(tkanka)…
KORA PIERWOTNA:
………………………
………………………
……………………….
WALEC OSIOWY
okolnica (perycykl) - część
sklerenchyma tyczna
okolnica (perycykl) - część
miękiszowa
wiązka przewodząca
kolateralna otwarta:
A - floem
B - kambium
C - ksylem
D - promień rdzeniowy
(pierwotny promień łykodrzewny)
E - rdzeń miękiszowy
walec osiowy typu eusteli
– pojedynczy okrąg wiązek przewodzących, rdzeń i
kora pierwotna; nie zawsze wystepują perycykl i
endoderma (bez pasemek Caspary’ego)
UWM w Olsztynie, Architektura Krajobrazu – Biologia roślin, KARTA PRACY - TYDZIEŃ 7
Opracowanie: A. Zalewska, M. Środa
Katedra Botaniki i Ochrony Przyrody
3
C. Budowa wtórna łodygi rośliny dwuliściennej wieloletniej
Wpisz objaśnienia:
- korek, fellogen, felloderma
- kolenchyma, miękisz korowy, endoderma
- kambium, łyko pierwotne, łyko wtórne, drewno pierwotne, drewno wtórne,
- drewno wczesne, drewno późne
- rdzeń, pierwotny promień rdzeniowy; promień drzewny, promień łykowy
PERYDERMA:
………………………
……………………...
………………………
KORA PIERWOTNA:
……………………...
……………………...
……………………...
perycykl sklerenchymatyczny
……………………...
……………………...
……………………...
……………………...
(miękisz)
……………………...
……………………...
= wtórny promień
łykodrzewny (miękisz)
Budowa wtórna czteroletniej łodygi zdrewiałej rośliny dwuliściennej - kokornaku Aristolochia sp.
Zdrewniałe pnącze – szerokie promienie miękiszowe
D. Podaj główne różnice w rozwoju budowy wtórnej łodyg roślin zielnych i zdrewniałych.
Cecha
Łodyga o budowie wtórnej
ROŚLINY ZIELNEJ
Łodyga o budowie wtórnej
ROŚLINY ZDERWNIAŁEJ
Obecność fellogenu
Tkanka okrywająca
Drewno wczesne, drewno późne,
przyrosty roczne
Zachowanie tkanek kory
pierwotnej (kolenchymy, miękiszu,
endodermy)
…………………
(miękisz).
drewno ……………
drewno
……………
= PRZYROST ………...
drewno późne
drewno wczesne
UWM w Olsztynie, Architektura Krajobrazu – Biologia roślin, KARTA PRACY - TYDZIEŃ 7
Opracowanie: A. Zalewska, M. Środa
Katedra Botaniki i Ochrony Przyrody
4
Ćw.24. Budowa wtórna łodygi ROŚLINY DRZEWIASTEJ (łodyga zdrewniała lipy drobnolistnej Tilia cordata)
Po obejrzeniu przeparatu przedstawiającego przekrój poprzeczny przez łodygę lipy opisz rysunki
A. Anatomia 4 –letniej gałązki o budowie wtórnej.
A.
B. Schemat budowy wtórnej 2,5 letniej łodygi zdrewniałej lipy drobnolistnej.
Drzewo – bardzo wąskie promienie miękiszowe
Ryc. M. Środa
UWM w Olsztynie, Architektura Krajobrazu – Biologia roślin, KARTA PRACY - TYDZIEŃ 7
Opracowanie: A. Zalewska, M. Środa
Katedra Botaniki i Ochrony Przyrody
5
C. Podaj cechy drewna wiosennego (wczesnego) i letniego (późnego)
Cecha
Drewno wczesne (1)
Drewno późne (2)
Lipa (naczynia)
Sosna (cewki)
Okres powstawania
Średnice naczyń lub cewek
Włókna drzewne
Rola
D. Uzupelnij:
Przekrój poprzeczny pnia dębu
1. ………………….… 2 .…………………………..
3……………………... 4 ……………………………
Ilustracje przedstawiają: …………………………….
………………………………………………………......
.
Przekrój poprzeczny. Przekrój podłużny
E. Porównaj dwie części drewna wtórnego, występującego w pniach u roślin drzewiastych
Cecha
Biel
Twardziel
Miękisz drzewny
Wcistki w naczyniach
Obecność substancji konserwujących
(np. polifenole, garbniki)
FUNKCJE
1.
2.
3.
1.
1
2
1
2
3
4
UWM w Olsztynie, Architektura Krajobrazu – Biologia roślin, KARTA PRACY - TYDZIEŃ 7
Opracowanie: A. Zalewska, M. Środa
Katedra Botaniki i Ochrony Przyrody
6
F . Uzpełnij opis powstawania i budowy MARTWICY KORKOWEJ
Wskutek wielokrotnego zakładania się pasm
merystemu – ……………………, w coraz głębszych
częściach łodygi zdrewniałej powstaje wtórna okrywa
pnia drzewa -
MARTWICA KORKOWA. (= korowina).
Kolejne pasma tego merystemu powstają (poprzez
odróżnicowanie) z następujących tkanek:
a.
kolenchymy
b.
……………………………………….
c.
………………………………………..
Rycina obok przedstawia:
przekrój poprzeczny przez
……………………………………………………...,
zbudowaną z :.
- wielu pasm ………………… .(1-9 – kolejne, coraz
głębsze pasma), który jest nieprzepuszczalny, z powodu
suberynizacji ściany
- wielu warstw komórek pomiędzy pasmami
………………….odciętych od dopływu substancji z
wnętrza lodygi;komórki te stopniowo obumierają i
ulegają skleryfikacji,
tzn. pogrubieniu ściany i modyfikacji typu:
……………………………………………
- najmłodszej, działającej warstwy merystemu -
……………..……... (F).
G. Podaj funkcje wieloletnich łodyg zdrewniałych:
1. ………………………………………………………
2. ………………………………………………………
3. ……………………………………………………….
MIEJSCE NA NOTATKI
F
wnętrze łodygi, m.in. walec osiowy
zewnętrzna część łodyg