background image

Zarządzanie produkcją 
wykład 9

Obsługa eksploatacyjna 
obiektów i wyposażenia 
produkcyjnego

background image

Cele obsługi eksploatacyjnej:

„

Osiągnięcie pożądanej jakości wyrobów 
(usług) oraz zadowolenie klientów dzięki 
prawidłowo wyregulowanym, 
konserwowanym i obsługiwanym 
urządzeniom produkcyjnym,

„

Zmaksymalizowanie ekonomicznego 
okresu użytkowania wyposażenia 
produkcyjnego,

background image

Cele obsługi eksploatacyjnej: 

„

Utrzymanie warunków bezpiecznej 

eksploatacji sprzętu i zapobieganie rozwojowi 

zagrożeń,

„

Minimalizacja kosztów produkcji lub kosztów 

własnych bezpośrednio związanych z 

obsługą i naprawą urządzeń,

„

Minimalizacja częstotliwości i rozległości 

następstw przerw w procesie produkcji,

„

Maksymalizacja zdolności produkcyjnych 

obiektów i wyposażenia.

background image

Uszkodzenie 

„

Uszkodzenie – to niezdolność do 
poprawnego  świadczenia pracy. 
Element instalacji, który się popsuł 
wykonuje pracę o niskiej jakości lub 
po wysokich kosztach w stosunku 
do ogólnie przyjętych norm.

background image

Uszkodzenie 

Przeglądy, profilaktyka 
remontowa

Naprawy awaryjne, 
remonty kapitalne

Moment uszkodzenia

Obsługa wykonana przed uszkodzeniem to  przegląd lub 
profilaktyka remontowa

Obsługa wykonana po uszkodzeniu to naprawa awaryjna 
lub remont kapitalny

background image

Całkowity koszt strategii obsługi 
eksploatacyjnej

0

10

20

30

40

50

60

1

2

3

4

5

6

Koszt awarii

Koszt obsługi 
eksploatacyjnej

Koszt całkowity

background image

Strategie obsługiwania 
eksploatacyjnego

„

Naprawa lub 

wymiana wskutek 

uszkodzenia 

sprzętu 

(metoda 

doraźna, maszyny 

pracują do momentu, w 

którym się zepsują) 

„

Profilaktyka 
obsługowa

background image

Profilaktyka obsługowa

Okresowa –
wykonywanie 
obsługi w 
regularnych 
odstępach 
czasu

Resursowa –
obsługa jest 
wykonywana po 
upływie 
ustalonej liczby 
godzin, lub po 
wykonaniu 
określonej pracy

Według 
możliwości -
naprawa jest 
wykonywana 
w momencie, 
kiedy 
zapewniony 
jest dostęp do 
urządzania 
lub systemu

Uwarunkowana 
stanem – opiera 
się na wynikach 
planowanej 
inspekcji, w celu 
określenia 
momentu 
obsługi,

background image

Wydział remontowy

„

Obowiązki wydziału remontowego

¾

Dozór nad zakładem, budynkami i 
wyposażeniem produkcyjnym

¾

Instalacja nowych maszyn i urządzeń

¾

Nadzór nad nowymi inwestycjami

background image

Typy oddziałów (brygad) 
wydziałów remontowych

„

Ślusarze remontowi – instalują, 

obsługują, naprawiają wszelkie 

urządzenia mechaniczne

„

Elektrycy – instalują, obsługują i naprawiają 

wszelkie urządzenia elektromechaniczne, w 

tym energetyczne i środki łączności (ważną 

sekcją tej grupy są specjaliści elektronicy, 

którzy doglądają systemy sterowania, które 

przeważają w dzisiejszym 

zautomatyzowanym świecie).

background image

„

Robotnicy budowlani, w skład których 
wchodzą cieśle, murarze, hydraulicy i 
malarze.

„

Robotnicy ogólni – wykonujące prace 
transportowe – materiału i wyposażenia.

„

Sprzątacze – odpowiedzialni za czyszczenie i 
zamiatanie, w tym toalet i umywalni.

„

Pracownicy na zlecenie – niezbędni do 
obsługi specjalistycznego wyposażenia, np. 
telefonów, komputerów czy wyposażenia 
biurowego.

background image

Zasady organizacji remontów

„

Wszelkie zgłoszenia potrzeb na prace 

remontowe muszą być kierowane (najlepiej w 

formie pisemnej) do centralnego punktu 

dyspozycji prac. Żadna praca nie może 

zostać wykonana bez wiedzy i zgody nadzoru 

prac remontowych, działającego w tym 

punkcie. Brak ścisłego przestrzegania tej 

zasady prowadzi do marnotrawnego 

wykorzystania wykwalifikowanych 

pracowników i niemożliwości planowego i 

terminowego wykonania prac.

background image

„

Magazyny wydziału remontowego 
muszą być tak samo starannie 
kontrolowane jak wszelkie pozostałe 
magazyny w przedsiębiorstwie, gdyż 
brak jednej ważnej części może 
spowodować kosztowny przestój całej 
instalacji. Z drugiej strony nadmierne 
zapasy wiążą cenny kapitał.

background image

„

Należy przechowywać, wraz z wykazem 
zużytych materiałów, protokoły 
wszystkich wykonywanych prac, gdyż 
mogą one pomóc w ustaleniu 
racjonalnych strategii obsługi 
eksploatacyjnej, strategii wymiany i 
amortyzacji wyposażenia. Są one 
częścią ważnej bazy danych.

background image

Planowanie

typowy program prac remontowych

1.

Sporządzić listę wszelkich prac remontowych, w 

stosunku do których istnieje wymaganie, aby 

przeprowadzić je przez instytucję zewnętrzną:

„

Mycie i (lub) malowanie wszystkich wewnętrznych 

ścian, ścianek działowych, sufit i klatek 

schodowych;

„

Szczegółowa kontrola, po której może nastąpić 

zakończony protokołem podpisanym przez 

kompetentną osobę przegląd wszystkich wind, 

dźwigów, żurawi, podnośników, bojlerów, wag, 

dużych komputerów, itp..

background image

2. Sporządzić z odpowiednią 

częstotliwością listę prac zgłaszanych 

jako potrzebne przez poszczególnych 

kierowników w przedsiębiorstwie. 

Wykaz ten zawierać  będzie przeglądy i 

obsługę wszelkich maszyn i urządzeń 

zakładu. Częstotliwość obsługiwania 

może być ustalona na „chybił  – trafił” lub 

według wskazówek producenta. 

Podlega ona weryfikacji na podstawie 

protokołów pracy i awarii urządzeń.  

background image

3. Przygotować znormalizowaną 

dokumentację i instrukcje 
przeprowadzenia czynności 
obsługowych dla każdej pozycji z tych 
list. Instrukcje muszą mieć szczegółowy 
charakter.Należy pamiętać, że analizie 
poddaje się zastosowanie danego 
elementu, gdyż to samo wyposażenie 
zastosowane do różnych celów może 
potrzebować różnych poziomów 
obsługi.

background image

4. Sporządzić plan pracy obejmujący 

okres co najmniej 12 miesięcy w ten 
sposób, aby żaden z oddziałów nie był 
przeciążony. W tym celu można 
wykorzystać wykres Gantta. 

background image

„

Na podstawie planu wydawać 
odpowiednim brygadom polecenia, 
stawiając im zadania do wykonania 
pracy oraz odnotowanie na planie 
terminu jej ukończenia. 

background image

6. Po wykonaniu prac przeprowadzić 

kontrolę w celu zweryfikowania czasu 
przydzielonego na realizację 
poszczególnych zadań oraz w celu 
zebrania informacji dla określenia 
przyszłych strategii remontowych.

background image

Funkcjonowanie systemu obsługi

„

Podejmując decyzję o tym, kiedy należy 

naprawiać lub wymieniać elementy, 

składniki czy części wyposażenia, oraz o 

tym, kiedy wykonać planowane czynności 

obsługowe pod uwagę należy brać 

charakterystykę niezawodności

(zwłaszcza w zakresie intensywności 

uszkodzeń), którą można wykorzystać do:

1.

Diagnozy przyczyn uszkodzeń obiektów,

2.

Sformułowania sposobów usuwania skutków 

uszkodzeń.

background image

Funkcjonowanie systemu obsługi

A

B

C

Typowa krzywa intensywności uszkodzeń – krzywa wannowa

background image

Punkt A – uszkodzenie początkowe

„

Uszkodzenia początkowe związane są z 

okresem rozruchu i wynikają z istoty 

składników wyrobu lub usługi lub z 

nadmiernych naprężeń spowodowanych 

nieprawidłową instalacją lub regulacją. W 

miarę wymiany zepsutych części na nie 

uszkodzone, problem znika. Całkowita 

wymiana urządzania w punkcie A nie ma 

sensu, ponieważ cofa nas na początek 

krzywej – a wiec rozpocznie się na nowo 

okres uszkodzeń początkowych.  

background image

Funkcjonowanie systemu obsługi

Krzywa intensywności uszkodzeń z wydłużonym okresem 
uszkodzeń przypadkowych

background image

„

Krzywa intensywności uszkodzeń z 
wydłużonym okresem uszkodzeń 
przypadkowych mówi nam, że po 
okresie wysokiej intensywności 
uszkodzeń następuje długi okres 
intensywności małej lub stałej. Taki 
układ jest charakterystyczny dla wielu 
zespołów elektronicznych. 
Dokonywanie wymiany w tym 
momencie, po początkowym okresie 
wymian jest pozbawiony sensu. 

background image

Punkt B stałe prawdopodobieństwo uszkodzenia

„

Przypadkowe uszkodzenia zdarzają się w 

wyniku rozmaitych kombinacji okoliczności. 

Aby obniżyć poziom intensywności 

uszkodzeń w tym okresie, konieczne jest 

sprawdzenie projektu i sposobu działania 

danego urządzenia. W stosunku do 

pozostałych przypadkowych uszkodzeń 

przeprowadza się naprawy poawaryjne, gdyż 

dokonanie wymiany wprowadzi na nowo 

uszkodzenia początkowe

background image

Punkt C uszkodzenie na skutek zużycia

„

Obiekt, który przeżył okres stałej 
intensywności uszkodzeń, wchodzi w 
okres, w którym intensywność ta 
wzrasta. Związane to jest z 
wystąpieniem nadmiernego zużycia. W 
tym okresie można przewidzieć 
zależność pomiędzy wiekiem a 
intensywnością uszkodzeń obiektu

background image

Naprawa i wymiana

„

Naprawa – wymiana uszkodzonych, 
zniszczonych lub zużytych części jest 
elementem profilaktyki remontowej. Gdy 
koszt naprawy jest znaczny i trudny do 
przewidzenia należy rozważyć czy 
bardziej ekonomiczna nie jest wymiana. 

background image

Wymiana z powodu uszkodzenia

„

Wymiana grupowa – gdy niezbędne jest 

utrzymanie grupy obiektów w stanie 

zdatności, czasami bardziej opłaca się 

wymienić cała grupę, nawet wtedy gdy 

niektóre z jej elementów nadal działają 

poprawnie, niż wymieniać poszczególne 

obiekty po stwierdzeniu ich uszkodzenia. 

Taka sytuacja może zaistnieć wtedy, gdy 

koszt indywidualnej wymiany elementu jest 

większy od kosztu wymiany jako jednego z 

grupy.

background image

Problem wymiany żarówek

„

Na podstawie analizy danych historycznych 
stwierdzono, że każda ze 100 nowych 
żarówek średnio:

-

80 funkcjonuje co najmniej przez 1 miesiąc,

-

40 funkcjonuje co najmniej przez 2 miesiące,

-

10 funkcjonuje co najmniej przez 3 miesiące,

-

0 funkcjonuje co najmniej przez 4 miesiące.

background image

Problem wymiany żarówek

Koszt wymiany żarówki

Koszt dowozu elektryka 
i jego pomocnika oraz 
ich narzędzi na miejsce 
– koszt ten wynosi 500 
zł.

Koszt wymiany 
żarówki przez 
elektryka – koszt ten 
wynosi 2 zł.

background image

Problem wymiany żarówek

„

Kalkulacja kosztowa

-

dla grupy n żarówek  (500 + 2 * n) pln

-

dla pojedynczej żarówki 502 pln

-

dla n żarówek wymienianych 
indywidualnie 502 pln * n 

background image

Problem wymiany żarówek

„

Czy każda z żarówek powinna być 

wymieniana pojedynczo, gdy się 

przepali, czy też wszystkie żarówki 

powinny być wymienione po upływie 

pewnego czasu.

background image

Problem wymiany żarówek

„

Z danych historycznych wynika, że średnio 

każda ze początkowo sprawnych 100 

żarówek: 

-

na końcu miesiąca pierwszego przepali się 

prawdopodobnie 20,

-

Na końcu miesiąca drugiego przepali się 

prawdopodobnie następnych 40,

-

Na końcu miesiąca trzeciego przepali się 

prawdopodobnie następnych 30,

-

Na końcu miesiąca czwartego przepali się 

prawdopodobnie następnych 10.

background image

Problem wymiany

„

W związku z tym:

-

10 żarówek będzie się palić przez 4 miesiące 

tj. 40 żarówkomiesięcy,

-

30 żarówek będzie się palić przez 3 miesiące 

tj. 90 żarówkomiesięcy,

-

40 żarówek palić się będzie przez 2 miesiące 

tj. 80 żarówkomiesięcy,

-

20 żarówek palić się będzie przez 1 miesiąc 

tj. 20 żarówkomiesięcy.

background image

Problem wymiany 

„

Tak więc 100 żarówek ma czas życia 
równy 230 żarówkomiesięcy, co 
oznacza, że średnie czas życia żarówki 
wynosi 2,3 miesiąca.

background image

Wymiana indywidualna

Wymiana każdej żarówki po jej uszkodzeniu 
się oznacza wymianę 100 żarówek w ciągu 2,3 
miesiąca po koszcie :

100 * 502,00 pln

Co średnio wynosi:

100*502/2,3 = 21826,10 pln

background image

Wymiana grupowa

Ze względu na konieczność utrzymywania 

całkowitej liczby działających żarówek 
na poziomie 100 szt. wymiana grupowa 
obejmuje:

Wymianę uszkodzonych 
żarówek, jeżeli się 
przepalą 

Wymianę 100 żarówek w 

ustalonym

odstępie czasu

background image

Model drzewa uszkodzeń

background image

Obliczenie zakresu dokonywania wymian 
indywidualnych - model drzewa uszkodzeń

Na początku pierwszego miesiąca poprawnie działa 100 

żarówek, a na jego końcu 80:

D - oznacza działanie żarówki, 
0.8- oznacza prawdopodobieństwo „przeżycia” żarówki.

100

0.8

D

80

Aby utrzymać stała liczbę działających żarówek, należy 

wymienić 20 przepalonych żarówek,

background image

Obliczenie zakresu dokonywania wymian 
indywidualnych - model drzewa uszkodzeń

Wymiana 20 przepalonych żarówek

100

0.8

P

20

Oznacza to, że na początku następnego miesiąca 100 żarówek 
składać się będzie z 80 „początkowych” i 20 „wymienionych”

background image

Obliczenie zakresu dokonywania wymian 
indywidualnych - model drzewa uszkodzeń

„

Na końcu drugiego miesiąca liczba 80 

„początkowych” obniży się do 40 (szansa 

przetrwania wynosi 0.5) i 40 „wymienionych”. 

Z 20 żarówek wymienionych na końcu 

pierwszego miesiąca 0,8 * 20 = 16 dotrwa do 

końca miesiąca drugiego, a 4 będą musiały 

być wymienione. 

„

Na końcu miesiąca trzeciego 10 

„początkowych”  żarówek przetrwa, a 30 

wymieni się: z 40 wymienionych w ciągu 

miesiąca drugiego 32 żarówki przetrwają, 8 

podda się wymianie.

background image

Miesiąc I             Miesiąc II             Miesiąc III

100

0,8

D

D

D

10

80

0,5

40

0,25

20

0,8

P

40

0,8

16

0,5

4

0,8

P

D

P

P

D

P

D

P

D

30

32

8

8

8

3,2

P

0,8

background image

Obliczenie zakresu dokonywania wymian 
indywidualnych - model drzewa uszkodzeń

„

UWAGA – PODCZAS RYSOWANIA 

TEGO RODZAJU DRZEWA WYMIANY 

NALEŻY PAMIĘTAĆ O TYM, ŻE 

WYMIENIONE  ŻARÓWKI STAJĄ SIĘ 

POCZĄTKOWYMI, W ZWIĄZKU Z 

TYM  ŚREDNIO MOGĄ PRZETRWAĆ 

KOLEJNE MIESIĄCE W TEN 

SPOSÓB, W JAKI OKREŚLAJĄ TO 

DANE EWIDENCYJNE:

background image

Obliczenie zakresu dokonywania wymian 
indywidualnych - model drzewa uszkodzeń

„

Ze 100 żarówek:

-

80 przetrwa co najmniej 1 miesiąc,

-

40 przetrwa co najmniej 2 miesiące,

-

10 przetrwa co najmniej 3 miesiące,

-

0 przetrwa ponad 4 miesiące.

background image

Obliczenie zakresu dokonywania wymian 
indywidualnych - model drzewa uszkodzeń

„

Wymiana grupowa na końcu I miesiąca. 20 

żarówek wymieni się indywidualnie. Koszt 

wymiany wyniesie

„

20 * 502 = 10040 pln

„

Koszt 100 żarówek wymienionych grupowo 

na końcu miesiąca wyniesie:

„

500 +2 *100 = 700 pln

„

A wobec tego całkowity koszt wymiany:

„

10040 + 700 = 10740 pln.

background image

Obliczenie zakresu dokonywania wymian 
indywidualnych - model drzewa uszkodzeń

„

Wymiana grupowa na końcu drugiego 

miesiąca wyniesie: 

„

20 + 44 żarówki wymieni się indywidualnie. 

Koszt wymiany wyniesie:

„

64 * 502 = 32 126 pln

„

Koszt 100  żarówek wymienionych grupowo 

na końcu miesiąca wyniesie 700 pln, a 

całkowity koszt wymiany:

„

32 126 +700 = 32 826 pln.

background image

Obliczenie zakresu dokonywania wymian 
indywidualnych - model drzewa uszkodzeń

„

Stąd średni miesięczny koszt wymiany 

wynosi:

„

32826/2 = 16064.

„

Porównując tą wielkość ze średnim 

kosztem wymiany indywidualnej 21826 

pln na miesiąc, możemy stwierdzić, że 

najbardziej ekonomiczną strategią jest 

comiesięczna wymiana grupowa.


Document Outline