Kodeks karny wykonawczy

Dz.U.97.90.557
1997.12.29

zm.

Dz.U.97.160.1083

1999.10.17

zm.

Dz.U.99.83.931

2001.01.01

zm.

Dz.U.00.60.701

2001.03.30

zm.

Dz.U.00.120.1268

2001.10.21

zm.

Dz.U.01.111.1194

2002.01.01

zm.

Dz.U.01.98.1071

2002.06.29

zm.

Dz.U.02.74.676

2003.01.01

zm.

Dz.U.02.200.1679

2003.07.01

zm.

Dz.U.03.111.1061

zm.

Dz.U.03.142.1380

2003.09.01

zm.

Dz.U.00.60.701

zm.

Dz.U.03.142.1380

2004.05.01

zm.

Dz.U.04.93.889

2004.07.01

zm.

Dz.U.03.179.1750

2004.10.01

zm.

Dz.U.04.210.2135

2004.10.17

zm.

Dz.U.03.142.1380

2004.11.23

zm.

Dz.U.04.240.2405

2005.01.01

zm.

Dz.U.04.273.2703

2005.05.16

zm.

Dz.U.04.243.2426

2005.09.26

zm.

Dz.U.05.163.1363

2005.12.17

zm.

Dz.U.05.178.1479

2006.01.01

zm.

Dz.U.05.163.1363

USTAWA

z dnia 6 czerwca 1997 r.

Kodeks karny wykonawczy.

(Dz. U. z dnia 5 sierpnia 1997 r.)

ĘŚĆ

OGÓLNA

Rozdział I

Zakres obowi

zywania

Art. 1. § 1. (1) Wykonywanie orzecze

w post

powaniu karnym, w post

powaniu w sprawach

o przest

pstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w post

powaniu w sprawach o

wykroczenia oraz kar porz

dkowych i

rodków przymusu skutkuj

cych pozbawienie wolno

odbywa si

według przepisów niniejszego kodeksu, chyba

e ustawa stanowi inaczej.

§ 2. W post

powaniu wykonawczym w kwestiach nie uregulowanych w niniejszym kodeksie

stosuje si

odpowiednio przepisy Kodeksu post

powania karnego.

Rozdział II

Organy post

powania wykonawczego

Art. 2. (2) Organami post

powania wykonawczego s

1) s

d pierwszej instancji,

2) s

d penitencjarny,

3) prezes s

du lub upowa

niony s

dzia,

4) s

dzia penitencjarny,

5) dyrektor zakładu karnego, aresztu

ledczego, a tak

e dyrektor okr

gowy i Dyrektor

Generalny Słu

by Wi

ziennej albo osoba kieruj

ca innym zakładem przewidzianym w

przepisach prawa karnego wykonawczego oraz komisja penitencjarna,
6) s

dowy kurator zawodowy,

7) s

dowy lub administracyjny organ egzekucyjny,

8) urz

d skarbowy,

9) odpowiedni terenowy organ administracji rz

dowej lub samorz

du terytorialnego,

10) inny organ uprawniony przez ustaw

do wykonywania orzecze

Art. 3. § 1. S

d, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest wła

ciwy równie

post

powaniu dotycz

cym wykonania tego orzeczenia, chyba

e ustawa stanowi inaczej.

§ 2. (3) W sprawach zastrze

onych w niniejszym kodeksie dla s

du penitencjarnego

wła

ciwy jest ten s

d penitencjarny, w którego okr

gu przebywa skazany, chyba

e ustawa

stanowi inaczej. S

dem penitencjarnym jest s

d okr

gowy.

§ 3. W stosunku do osób skazanych przez s

d wojskowy, w sprawach okre

lonych w § 2,

orzeka wojskowy s

d garnizonowy.

§ 4. (4) (uchylony).
§ 5. (5) (uchylony).

Rozdział III

Skazany

Art. 4. § 1. Kary,

rodki karne, zabezpieczaj

ce i zapobiegawcze wykonuje si

w sposób

humanitarny, z poszanowaniem godno

ci ludzkiej skazanego. Zakazuje si

stosowania tortur

lub nieludzkiego albo poni

cego traktowania i karania skazanego.

§ 2. (6) Skazany zachowuje prawa i wolno

ci obywatelskie. Ich ograniczenie mo

e wynika

jedynie z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia.

Art. 5. § 1. Skazany jest podmiotem okre

lonych w niniejszym kodeksie praw i obowi

zków.

§ 2. Skazany ma obowi

zek stosowa

do wydanych przez wła

ciwe organy polece

zmierzaj

cych do wykonania orzeczenia.

Art. 6. § 1. (7) Skazany mo

e składa

wnioski o wszcz

cie post

powania przed s

dem i bra

w nim udział jako strona oraz wnosi

alenia na postanowienia wydane w post

powaniu

wykonawczym, chyba

e ustawa stanowi inaczej.

§ 2. Skazany mo

e składa

wnioski, skargi i pro

by do organów wykonuj

cych orzeczenie.

§ 3. (8) Je

eli wnioski, o których mowa w § 1 i 2, oraz skargi i pro

by, o których mowa w § 2,

oparte s

na tych samych podstawach faktycznych, wła

ciwy organ mo

e wyda

zarz

dzenie

o pozostawieniu ich bez rozpoznania.

Art. 7. § 1. Skazany mo

e zaskar

do s

du decyzj

organu wymienionego w art. 2 pkt 3-6 i

10 z powodu jej niezgodno

ci z prawem, je

eli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2. (9) Skargi rozpoznaje s

d wła

ciwy zgodnie z art. 3. W sprawach dotycz

cych

odbywania kary pozbawienia wolno

ci, kary aresztu, kary porz

dkowej,

rodka przymusu

skutkuj

cego pozbawienie wolno

ci, wykonywania orzeczenia o warunkowym

przedterminowym zwolnieniu oraz

rodka zabezpieczaj

cego polegaj

cego na umieszczeniu

w zakładzie zamkni

tym s

dem wła

ciwym jest s

d penitencjarny.

§ 3. (10) Skarga na decyzj

, o której mowa w § 1, przysługuje skazanemu w terminie 7 dni od

dnia ogłoszenia lub dor

czenia decyzji; decyzj

ogłasza si

lub dor

cza wraz z

uzasadnieniem i pouczeniem o przysługuj

cym skazanemu prawie, terminie i sposobie

wniesienia skargi. Skarg

wnosi si

do organu, który wydał zaskar

decyzj

. Je

eli organ,

który wydał zaskar

decyzj

, nie przychyli si

do skargi, przekazuje j

wraz z aktami

sprawy bezzwłocznie do wła

ciwego s

du.

§ 4. S

d powołany do rozpoznania skargi mo

e wstrzyma

wykonanie zaskar

onej decyzji.

Odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.
§ 5. Po rozpoznaniu skargi s

d orzeka o utrzymaniu w mocy, uchyleniu albo zmianie

zaskar

onej decyzji; na postanowienie s

du za

alenie nie przysługuje.

Art. 8. § 1. (11) W post

powaniu wykonawczym skazany mo

e korzysta

z pomocy obro

ustanowionego w tym post

powaniu.

§ 2. W post

powaniu przed s

dem skazany musi mie

obro

, je

eli:

1) jest głuchy, niemy lub niewidomy,
2) zachodzi uzasadniona w

tpliwo

ść

co do jego poczytalno

ci,

3) nie uko

czył 18 lat,

4) nie włada j

zykiem polskim.

§ 3. (12) Skazany pozbawiony wolno

ci mo

e porozumiewa

ze swoim obro

lub

pełnomocnikiem b

cym adwokatem lub radc

prawnym podczas nieobecno

ci innych

osób. Korespondencja z tymi osobami nie podlega cenzurze i zatrzymaniu, a rozmowy w
trakcie widze

i telefoniczne nie podlegaj

kontroli. Nadzór nad korespondencj

z obro

e by

wykonany przez otwarcie listu wył

cznie wtedy, gdy zachodzi uzasadnione

podejrzenie,

e list zawiera przedmioty, których dotyczy zakaz posiadania, przechowywania,

przekazywania, przesyłania lub obrotu. Czynno

ci otwarcia dokonuje si

w obecno

skazanego i zawiadamia si

o niej s

dziego penitencjarnego, podaj

c jej powód i wynik.

Przepis art. 225 § 3 Kodeksu post

powania karnego stosuje si

odpowiednio.

Rozdział IV

Post

powanie wykonawcze

Oddział 1

Wykonywanie orzecze

Art. 9. § 1. Post

powanie wykonawcze wszczyna si

bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało si

wykonalne.
§ 2. Orzeczenie staje si

wykonalne z chwil

uprawomocnienia, chyba

e ustawa stanowi

inaczej.

Art. 10. § 1. Policja w zakresie post

powania wykonawczego wykonuje polecenia s

du.

§ 2. Przepis § 1 stosuje si

odpowiednio równie

andarmerii Wojskowej oraz dowódcy

wojskowego, je

eli skazany jest

ołnierzem.

§ 3. (13) Przepis § 1 stosuje si

odpowiednio równie

do Agencji Bezpiecze

stwa

Wewn

trznego, Stra

y Granicznej oraz innych organów, je

eli post

powanie wykonawcze

dotyczy spraw, które zgodnie z przepisami prawa nale

żą

do ich wła

ciwo

ci.

§ 4. Organy i instytucje pa

stwowe, organy samorz

du terytorialnego oraz stowarzyszenia i

organizacje społeczne w zakresie swojego działania udzielaj

pomocy organom

wykonuj

cym orzeczenia.

Art. 11. § 1. (14) S

d, kieruj

c orzeczenie do wykonania, przesyła jego odpis lub wyci

g, ze

wzmiank

o wykonalno

ci, a w wypadku orzeczenia prawomocnego - z dat

jego

uprawomocnienia si

, odpowiedniemu organowi powołanemu do wykonywania orzeczenia.

d przesyła dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu

ledczego orzeczenie wraz z

uzasadnieniem, je

eli zostało sporz

dzone i nie zawiera informacji niejawnych stanowi

cych

tajemnic

stwow

, oraz dane zawieraj

ce imi

, nazwisko i adres pokrzywdzonego.

§ 2. (15) S

d pierwszej instancji po wydaniu wyroku skazuj

cego przesyła dyrektorowi

zakładu karnego lub aresztu

ledczego posiadane w sprawie informacje dotycz

ce osoby

skazanego, w tym dane o uprzedniej karalno

ci oraz zastosowanych wobec niego

rodkach

wychowawczych lub poprawczych, informacje pozwalaj

ce na identyfikacj

skazanego, a w

szczególno

ci numer Automatycznego Systemu Identyfikacji Daktyloskopijnej (AFIS), numer

ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludno

ci (PESEL), rysopis

oraz opis znaków szczególnych i tatua

y, a tak

e zdj

cie skazanego, odpisy orzecze

i opinii

lekarskich oraz psychologicznych, w tym stwierdzaj

cych u skazanego uzale

nienia od

alkoholu,

rodków psychotropowych i odurzaj

cych, a tak

e informacje dotycz

popełnienia przest

pstwa okre

lonego w art. 197-203 Kodeksu karnego w zwi

zku z

zaburzeniami preferencji seksualnych, a po uprawomocnieniu si

wyroku, na wniosek

dyrektora zakładu lub aresztu - równie

akta s

dowe.

§ 3. (16) Minister Sprawiedliwo

ci, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, okre

la,

w drodze rozporz

dzenia, szczegółowy zakres informacji przesyłanych dyrektorowi zakładu

karnego lub aresztu

ledczego, o których mowa w § 2, maj

c na uwadze konieczno

ść

zebrania danych osobopoznawczych niezb

dnych do dokonania prawidłowej klasyfikacji

skazanego dla indywidualnego z nim post

powania zmierzaj

cego do realizacji celów, jakim

ma słu

wykonanie kary pozbawienia wolno

ci.

§ 4. W razie skazania tymczasowo aresztowanego lub osoby odbywaj

cej kar

pozbawienia

wolno

ci, s

d zawiadamia o tym odpowiednio dyrektora aresztu

ledczego lub zakładu

karnego.
§ 5. Organ, o którym mowa w § 1, zawiadamia s

d o przyst

pieniu do wykonania orzeczenia

oraz o zako

czeniu jego wykonywania.

Art. 12. O prawomocnych skazaniach osób podlegaj

cych obowi

zkowi słu

by wojskowej lub

słu

by w formacjach obrony cywilnej na kar

pozbawienia wolno

ci bez zawieszenia jej

wykonania, jak równie

o zmianach dotycz

cych wykonywania kary pozbawienia wolno

ci,

d zawiadamia równie

organy wła

ciwe w sprawach powszechnego obowi

zku obrony, na

zasadach i w trybie okre

lonych w odr

bnych przepisach.

Art. 13. § 1. Organ wykonuj

cy orzeczenie oraz ka

dy, kogo orzeczenie bezpo

rednio

dotyczy, mo

e zwróci

do s

du, który je wydał, o rozstrzygni

cie w

tpliwo

ci co do

wykonania orzeczenia lub zarzutów co do obliczenia kary.
§ 2. (17) (uchylony).
§ 3. (18) Na postanowienie w przedmiocie okre

lonym w § 1 za

alenie przysługuje równie

organowi okre

lonemu w art. 2 pkt 5-10 oraz ka

demu, kogo orzeczenie bezpo

rednio

dotyczy.

Art. 14. (19) § 1. W post

powaniu wykonawczym organ wykonuj

cy orzeczenie mo

zarz

dzi

zebranie informacji dotycz

cych skazanego, w szczególno

ci w drodze wywiadu

rodowiskowego przeprowadzonego przez kuratora s

dowego. W razie uzasadnionych

tpliwo

ci co do to

samo

ci skazanego organ wykonuj

cy orzeczenie mo

e za

żą

ustalenia jego to

samo

ci przez Policj

§ 2. Minister Sprawiedliwo

ci okre

li, w drodze rozporz

dzenia, w porozumieniu z ministrem

wła

ciwym do spraw wewn

trznych i z Ministrem Obrony Narodowej, inne organy powołane

do przeprowadzenia wywiadu

rodowiskowego, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci jego zakres

oraz tryb przeprowadzania.

Art. 15. § 1. S

d umarza post

powanie wykonawcze w razie przedawnienia wykonania kary,

mierci skazanego lub innej przyczyny wył

czaj

cej to post

powanie.

§ 2. Je

eli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemo

liwiaj

ca post

powanie wykonawcze, a

w szczególno

ci je

eli nie mo

na uj

ąć

skazanego albo nie mo

na wykona

wobec niego

orzeczenia z powodu choroby psychicznej lub innej przewlekłej, ci

ęż

kiej choroby,

post

powanie zawiesza si

w cało

ci lub w cz

ęś

ci na czas trwania przeszkody.

§ 3. Zawieszenie post

powania wykonawczego nie wstrzymuje biegu przedawnienia, chyba

e skazany uchyla si

od wykonania kary. Okres wstrzymania biegu przedawnienia nie mo

przekroczy

10 lat.

§ 4. (20) Wykonywanie kary pozbawienia wolno

ci, kary aresztu lub

rodka przymusu w tej

samej lub innej sprawie wstrzymuje bieg przedawnienia.

Art. 16. (21) (uchylony).

Art. 17. § 1. S

d, kieruj

c do wykonania orzeczenie o pozbawieniu wolno

ci, zawiadamia:

1) s

d opieku

czy, je

eli zachodzi potrzeba opieki nad dzie

mi skazanego,

2) wła

ciwy organ, je

eli zachodzi potrzeba opieki nad osob

niedoł

ęż

lub chor

, któr

opiekował si

skazany, albo potrzeba przedsi

wzi

cia niezb

dnych czynno

ci do ochrony

mienia lub mieszkania skazanego.
§ 2. O poczynionych wyst

pieniach i wydanych zarz

dzeniach zawiadamia si

skazanego.

Oddział 2

Post

powanie przed s

dem

Art. 18. § 1. W post

powaniu wykonawczym s

d orzeka postanowieniem.

§ 2. W kwestiach nie wymagaj

cych postanowienia prezes s

du lub upowa

niony s

dzia

wydaje zarz

dzenia.

§ 3. W kwestiach nie wymagaj

cych postanowienia s

du penitencjarnego zarz

dzenia

wydaje s

dzia penitencjarny.

Art. 19. § 1. (22) S

d orzeka na wniosek prokuratora, skazanego albo jego obro

cy oraz z

urz

du, a je

eli ustawa tak stanowi - na wniosek innych osób.

§ 2. Wniosek lub skarg

na zgłosi

na pi

mie lub ustnie. W wypadku ustnego zgłoszenia

spisuje si

protokół.

Art. 20. § 1. W post

powaniu wykonawczym s

d orzeka jednoosobowo.

§ 2. (23) Za

alenie wnosi si

do s

du, który wydał zaskar

one postanowienie; zostaje ono

przekazane bezzwłocznie zarz

dzeniem wraz z aktami sprawy do s

du wy

szej instancji,

chyba

e s

d orzekaj

cy w tym samym składzie przychyli si

do za

alenia.

§ 3. S

d wy

szej instancji rozpoznaje za

alenie jednoosobowo.

Art. 21. W post

powaniu przed s

dem prokurator jest stron

; w szczególno

ci mo

e składa

wnioski i wnosi

alenia na postanowienia wydane w post

powaniu wykonawczym.

Art. 22. § 1. (24) O terminie i celu posiedzenia s

du zawiadamia si

prokuratora, skazanego i

jego obro

, a tak

e s

dowego kuratora zawodowego w zakresie jego działania, a w razie

potrzeby inne osoby, o których mowa w art. 19 § 1. Bior

oni udział w posiedzeniu, jednak

ich niestawiennictwo nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, z wyj

tkiem obro

cy w wypadkach

okre

lonych w art. 8 § 2, chyba

e s

d orzeka na korzy

ść

lub zgodnie z wnioskiem

skazanego.
§ 2. S

d mo

e dopu

do udziału w posiedzeniu równie

inne osoby ni

wymienione w § 1,

eli ich udział mo

e mie

znaczenie dla rozstrzygni

cia.

§ 3. (25) Udział s

dowego kuratora zawodowego w posiedzeniu jest obowi

zkowy, je

eli s

uzna to za konieczne.

Art. 23. § 1. S

d mo

e zarz

dzi

sprowadzenie skazanego na posiedzenie s

du.

§ 2. S

d mo

e zleci

przesłuchanie skazanego s

dowi wezwanemu, w którego okr

skazany przebywa.
§ 3. (26) Je

eli post

powanie s

dowe dotyczy skazanego pozbawionego wolno

ci,

posiedzenie mo

e odby

w zakładzie, w którym on przebywa.

Art. 24. § 1. Je

eli ujawni

nowe lub poprzednio nie znane okoliczno

ci istotne dla

rozstrzygni

cia, s

d mo

e w ka

dym czasie zmieni

lub uchyli

poprzednie postanowienie.

§ 2. Niedopuszczalna jest zmiana lub uchylenie postanowienia, przewidzianego w § 1, na
niekorzy

ść

skazanego po upływie 3 miesi

cy od dnia uprawomocnienia si

postanowienia.

Oddział 3

Post

powanie egzekucyjne

Art. 25. (27) § 1. Egzekucj

zas

dzonych roszcze

cywilnych, orzeczonej grzywny,

wiadczenia pieni

ęż

nego, nale

ci s

dowych oraz zobowi

zania okre

lonego w art. 52

Kodeksu karnego prowadzi si

według przepisów Kodeksu post

powania cywilnego, je

eli

niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.
§ 2. Przepis § 1 stosuje si

równie

do wykonania postanowie

o zabezpieczeniu roszcze

cywilnych b

cych przedmiotem post

powania karnego oraz grzywny.

§ 3. W pierwszej kolejno

ci podlegaj

zaspokojeniu zas

dzone roszczenia cywilne maj

ce na

celu naprawienie szkody lub zado

ść

uczynienie za doznan

krzywd

Art. 26. Do tytułów egzekucyjnych maj

zastosowanie przepisy art. 776-795 Kodeksu

post

powania cywilnego.

Art. 27. (28) Egzekucj

rodka karnego przepadku oraz nawi

zki na rzecz Skarbu Pa

stwa

prowadzi urz

d skarbowy według przepisów o post

powaniu egzekucyjnym w administracji,

eli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 28. § 1. Orzeczone w stosunku do jednego z mał

onków, pozostaj

cych we wspólno

maj

tkowej, kary grzywny, nawi

zki i nale

ci s

dowe podlegaj

zaspokojeniu z

odr

bnego maj

tku skazanego oraz z wynagrodzenia za prac

lub za inne usługi

wiadczone

przez niego osobi

cie, jak równie

z praw twórcy wynalazku, wzoru u

ytkowego oraz projektu

racjonalizatorskiego. Je

eli zaspokojenie z tych

ródeł oka

e si

niemo

liwe, egzekucja

e by

prowadzona z maj

tku wspólnego. Niemo

ść

zaspokojenia z maj

tku

odr

bnego skazanego stwierdza si

w protokole.

§ 2. Egzekucja z maj

tku wspólnego jest niedopuszczalna w razie skazania za przest

pstwo,

którym pokrzywdzony jest mał

onek skazanego albo osoby, w stosunku do których mał

onek

ten obci

ąż

ony jest obowi

zkiem alimentacyjnym.

§ 3. W razie skierowania egzekucji do maj

tku wspólnego, mał

onek skazanego mo

żą

ograniczenia lub wył

czenia w cało

ci zaspokojenia nale

ci, wymienionych w § 1, z

maj

tku wspólnego lub niektórych jego składników, je

eli skazany nie przyczynił si

lub

przyczynił si

w stopniu nieznacznym do powstania tego maj

tku albo do nabycia

okre

lonych jego składników lub je

eli zaspokojenie z maj

tku wspólnego tych nale

jest sprzeczne z zasadami współ

ycia społecznego.

Art. 29. (29) § 1. Z chwil

prawomocnego orzeczenia

rodka karnego przepadku wobec

jednego z mał

onków pozostaj

cych we wspólno

ci maj

tkowej, przedmioty maj

tkowe,

których dotyczy przepadek lub które podlegaj

egzekucji przepadku równowarto

przedmiotów lub korzy

ci, trac

z mocy prawa charakter składników maj

tku wspólnego. Od

tej chwili stosuje si

do nich odpowiednio przepisy o współwłasno

ci w cz

ęś

ciach

ułamkowych, przy czym udział Skarbu Pa

stwa stanowi cz

ęść

orzeczona przepadkiem.

Mał

onek skazanego mo

e wyst

odpowiednio z

żą

daniem okre

lonym w art. 28 § 3.

§ 2. Przepis § 1 stosuje si

odpowiednio w wypadku orzeczenia

rodka karnego przepadku

przedmiotów obj

tych innym rodzajem współwłasno

ci ł

cznej.

Art. 29a. (30) § 1. Przy egzekucji

rodka karnego przepadku korzy

ci maj

tkowej uzyskanej z

popełnienia przest

pstwa lub jej równowarto

ci domniemywa si

e rzeczy oraz prawa

maj

tkowe, które s

we władaniu skazanego po orzeczeniu tego

rodka, nale

ały do niego

w chwili wydania orzeczenia.

§ 2. (31) Osoba fizyczna, w stosunku do której działa domniemanie ustanowione w art. 45 § 4
Kodeksu karnego lub w art. 33 § 4 Kodeksu karnego skarbowego, mo

e wnosi

o wył

czenie

z jego zakresu przedmiotów maj

tkowych, których ł

czna warto

ść

według oszacowania

organu egzekucyjnego nie przekracza przeci

tnego sze

ciomiesi

cznego dochodu tej osoby;

wniosek o wył

czenie zgłasza si

do tego organu.

§ 3. W razie nieuwzgl

dnienia wniosku, o którym mowa w § 2, osoba zainteresowana mo

w drodze powództwa

żą

wył

czenia przedmiotów z zakresu domniemania i zwolnienia ich

od egzekucji lub dokonanego zabezpieczenia.

Art. 29b. (32) § 1. (33) Pozew przeciwko Skarbowi Pa

stwa o obalenie domniemania

ustanowionego w art. 45 § 4 Kodeksu karnego lub w art. 33 § 4 Kodeksu karnego
skarbowego jest tymczasowo wolny od opłat s

dowych, a w razie oddalenia powództwa

powód jest obowi

zany ui

opłaty na zasadach ogólnych.

§ 2. Je

eli w celu obalenia domniemania powód powołuje si

na nabycie odpłatne, powinien

wskaza

ródło nabycia i udowodni

pochodzenie potrzebnych do nabycia

rodków.

§ 3. Sprzeda

ruchomo

ci lub nieruchomo

ci nie mo

e nast

przed prawomocnym

rozstrzygni

ciem sprawy.

Art. 30. (34) W sprawach wytoczonych przeciwko Skarbowi Pa

stwa reprezentuje go prezes

du okr

gowego lub urz

d skarbowy w sprawach, w których wykonał wyrok w zakresie

orzeczonego nim przepadku.

Art. 31. (35) W razie dokonania przez dłu

nika Skarbu Pa

stwa czynno

ci prawnej z

pokrzywdzeniem wierzyciela, z powództwem wyst

puje prezes s

du okr

gowego lub urz

skarbowy w sprawach, w których wykonuje orzeczenie.

Rozdział V

Nadzór penitencjarny

Art. 32. (36) Nadzór nad legalno

i prawidłowo

wykonywania kary pozbawienia

wolno

ci, kary aresztu, tymczasowego aresztowania, zatrzymania oraz

rodka

zabezpieczaj

cego zwi

zanego z umieszczeniem w zakładzie zamkni

tym, a tak

e kar

porz

dkowych i

rodków przymusu skutkuj

cych pozbawienie wolno

ci sprawuje s

dzia

penitencjarny.

Art. 33. § 1. S

dzia penitencjarny wizytuje zakłady karne, areszty

ledcze oraz inne miejsca,

w których przebywaj

osoby pozbawione wolno

ci. Ma on prawo wst

pu w ka

dym czasie,

bez ogranicze

, do tych zakładów, aresztów i miejsc oraz poruszania si

po ich terenie,

przegl

dania dokumentów i

żą

dania wyja

nie

od administracji tych jednostek.

§ 2. S

dzia penitencjarny ma prawo przeprowadzania podczas nieobecno

ci innych osób

rozmów z osobami pozbawionymi wolno

ci oraz badania ich wniosków, skarg i pró

Art. 34. (37) § 1. S

dzia penitencjarny uchyla sprzeczn

z prawem decyzj

organu

wymienionego w art. 2 pkt 5 i 6, o ile dotyczy ona osoby pozbawionej wolno

ci.

§ 2. Na decyzj

dziego skazanemu i organom okre

lonym w § 1 przysługuje skarga do

du penitencjarnego, w którego okr

gu wydano decyzj

§ 3. Przepisy art. 7 § 3-5 stosuje si

odpowiednio.

§ 4. W wypadku stwierdzenia niezgodnego z prawem pozbawienia wolno

ci, s

dzia

penitencjarny niezwłocznie zawiadamia o tym organ, do którego dyspozycji osoba
pozbawiona wolno

ci pozostaje, a w wypadku odbywania przez ni

kary lub wykonywania

wobec niej

rodka, o którym mowa w art. 32 - organ, który skierował orzeczenie do

wykonania, a w razie potrzeby zarz

dza zwolnienie takiej osoby.

Art. 35. § 1. Je

eli zdaniem s

dziego penitencjarnego zachodzi potrzeba wydania decyzji nie

nale

żą

cej do jego wła

ciwo

ci, a w szczególno

ci decyzji o charakterze administracyjnym,

przekazuje on swoje spostrze

enia wraz z odpowiednimi wnioskami wła

ciwemu organowi.

§ 2. Organ wymieniony w § 1 zawiadamia s

dziego penitencjarnego, w terminie 14 dni albo w

innym wyznaczonym przez s

dziego terminie, o zaj

tym stanowisku. Je

eli s

dzia

penitencjarny uzna to stanowisko za niezadowalaj

ce, przedstawia spraw

organowi

nadrz

dnemu nad organem wymienionym w § 1; organ nadrz

dny zawiadamia s

dziego o

sposobie załatwienia sprawy.
§ 3. W wypadku powtarzania si

żą

cych uchybie

w funkcjonowaniu zakładu karnego,

aresztu

ledczego lub innego miejsca, w którym przebywaj

osoby pozbawione wolno

ci,

albo gdy istniej

ce w nim warunki nie zapewniaj

poszanowania praw osób tam

przebywaj

cych, s

dzia penitencjarny wyst

puje do wła

ciwego organu nadrz

dnego z

wnioskiem o usuni

cie w okre

lonym terminie istniej

cych uchybie

. Je

eli w wymienionym

terminie uchybienia te nie zostały usuni

te, s

dzia penitencjarny wyst

puje z wnioskiem do

wła

ciwego ministra o zawieszenie działalno

ci b

likwidacj

w cało

ci lub w cz

ęś

okre

lonego zakładu, aresztu lub miejsca.

Art. 36. (38) Minister Sprawiedliwo

ci okre

li, w drodze rozporz

dzenia, sposób, zakres i tryb

sprawowania nadzoru penitencjarnego, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci legalno

ść

prawidłowo

ść

wykonywania kary pozbawienia wolno

ci, sposób eliminowania stwierdzonych

uchybie

oraz sposoby dokumentowania i przeprowadzania tego nadzoru, a tak

e rodzaj i

typ zakładu karnego.

Rozdział VI

Zatarcie skazania

Art. 37. § 1. W przedmiocie zatarcia skazania orzeka s

d, chyba

e zatarcie nast

piło z mocy

prawa.
§ 2. Je

eli w pierwszej instancji wyroki wydało kilka s

dów, wła

ciwy jest s

d, który jako

ostatni wydał wyrok skazuj

cy. Je

eli orzekały s

dy ró

nego rz

du, wła

ciwy jest s

szego rz

du.

§ 3. Wniosek skazanego o zatarcie skazania, zło

ony przed upływem roku od wydania

postanowienia odmawiaj

cego zatarcia, mo

na pozostawi

bez rozpoznania.

Rozdział VII

Uczestnictwo społecze

stwa w wykonywaniu orzecze

oraz pomoc w społecznej

readaptacji skazanych

Art. 38. § 1. W wykonywaniu kar,

rodków karnych, zabezpieczaj

cych i zapobiegawczych, w

szczególno

ci zwi

zanych z pozbawieniem wolno

ci, mog

współdziała

stowarzyszenia,

fundacje, organizacje oraz instytucje, których celem działania jest realizacja zada

okre

lonych w niniejszym rozdziale, jak równie

cioły i inne zwi

zki wyznaniowe oraz

osoby godne zaufania.
§ 2. Podmioty, o których mowa w § 1, mog

w porozumieniu z dyrektorem zakładu karnego

lub aresztu

ledczego uczestniczy

w prowadzeniu działalno

ci resocjalizacyjnej, społecznej,

kulturalnej, o

wiatowej, sportowej i religijnej w tych zakładach lub aresztach.

Art. 39. § 1. Przedstawiciele stowarzysze

, fundacji, organizacji i instytucji, o których mowa w

art. 38 § 1, ko

ciołów i innych zwi

zków wyznaniowych oraz osoby godne zaufania mog

uczestniczy

w radach oraz innych organach kolegialnych - powoływanych przez Prezesa

Rady Ministrów, Ministra Sprawiedliwo

ci lub podległe mu organy albo wojewodów - których

zadaniem jest

wiadczenie pomocy skazanym i ich rodzinom albo koordynowanie

współdziałania społecze

stwa z zakładami karnymi i aresztami

ledczymi. Przedstawiciele ci

oraz osoby godne zaufania mog

uczestniczy

w społecznej kontroli nad wykonywaniem

kar,

rodków karnych, zabezpieczaj

cych i zapobiegawczych.

§ 2. (39) Prezes Rady Ministrów okre

li, w drodze rozporz

dzenia, szczegółowy zakres i tryb

uczestnictwa podmiotów wymienionych w art. 38 § 1 w wykonywaniu kar i

rodków karnych

oraz zabezpieczaj

cych i zapobiegawczych, a tak

e społecznej kontroli, o której mowa w § 1,

uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci cele, jakim powinno słu

uczestnictwo tych podmiotów w

zakresie zapobiegania przest

pczo

ci i readaptacji społecznej, warunki, jakim powinien

odpowiada

przedstawiciel podmiotu, oraz charakter uczestnictwa.

Art. 40. § 1. W celu koordynowania współdziałania organów pa

stwowych i przedstawicieli

społecze

stwa w zapobieganiu przest

pczo

ci i wykonywaniu orzecze

oraz w celu

wiadczenia pomocy w readaptacji społecznej, a tak

e wykonywania kontroli społecznej i

dokonywania oceny polityki penitencjarnej, Prezes Rady Ministrów powołuje Rad

Główn

Spraw Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym, zwan

dalej "Rad

Główn

§ 2. W skład Rady Głównej wchodz

przedstawiciele wymiaru sprawiedliwo

ci, Ministrów:

Sprawiedliwo

ci, Pracy i Polityki Socjalnej, Zdrowia i Opieki Społecznej, Edukacji Narodowej,

Spraw Wewn

trznych i Administracji oraz Obrony Narodowej, a tak

e Policji i Słu

ziennej. W skład Rady Głównej mog

wchodzi

przedstawiciele stowarzysze

fundacji, organizacji i instytucji, o których mowa w art. 38 § 1, ko

ciołów i innych zwi

zków

wyznaniowych, a tak

e zwi

zków zawodowych i samorz

du zawodowego, przedstawiciele

nauki oraz osoby godne zaufania, mog

ce przyczyni

do realizacji celów wymienionych w

§ 1.
§ 3. Stosownie do potrzeb, wojewoda mo

e powoła

terenowe rady do spraw społecznej

readaptacji i pomocy skazanym, zwane dalej "radami terenowymi". Do składu rady terenowej
zaprasza si

równie

przedstawicieli organów odpowiedniego szczebla, o których mowa w §

2, a tak

e organów samorz

du terytorialnego. Do uczestniczenia w pracach rady terenowej

na zaprosi

równie

przedstawicieli innych podmiotów, o których mowa w § 2. Rady

terenowe wykonuj

zadania okre

lone w § 1.

§ 4. Prezes Rady Ministrów okre

la, w drodze rozporz

dzenia, szczegółowe zasady i tryb

powoływania oraz działania Rady Głównej i rad terenowych.

Art. 41. § 1. W celu ułatwienia społecznej readaptacji, a w szczególno

ci przeciwdziałania

powrotowi do przest

pstwa, powinno udziela

skazanym oraz ich rodzinom niezb

dnej

pomocy, zwłaszcza materialnej, medycznej, w znalezieniu pracy i zakwaterowaniu, a tak

porad prawnych.
§ 2. Pomocy, o której mowa w § 1, udzielaj

wła

ciwe organy administracji rz

dowej i

samorz

du terytorialnego oraz kuratorzy s

dowi; pomocy tej mog

równie

udziela

podmioty, o których mowa w art. 38 § 1.

Art. 42. § 1. Skazany mo

e ustanowi

, na pi

mie, jako swojego przedstawiciela osob

godn

zaufania, za jej zgod

, zwłaszcza spo

ród przedstawicieli stowarzysze

, fundacji, organizacji

oraz instytucji, o których mowa w art. 38 § 1.
§ 2. Przedstawiciel skazanego, o którym mowa w § 1, mo

e działa

wył

cznie w interesie

skazanego i w tym celu składa

w jego imieniu wnioski, skargi i pro

by do wła

ciwych

organów oraz instytucji, stowarzysze

, fundacji, organizacji, ko

ciołów i innych zwi

zków

wyznaniowych.
§ 3. Prezes s

du, upowa

niony s

dzia, a w toku posiedzenia s

d, mo

e na wniosek

skazanego dopu

do udziału w post

powaniu przed s

dem przedstawiciela skazanego, o

którym mowa w § 1. Na postanowienie s

du za

alenie nie przysługuje.

Art. 43. (40) § 1. Tworzy si

Fundusz Pomocy Postpenitencjarnej, zwany dalej "Funduszem",

którego dysponentem jest Minister Sprawiedliwo

ci.

§ 2. Fundusz jest pa

stwowym funduszem celowym.

§ 3. Przychodami Funduszu s

rodki pieni

ęż

ne pochodz

ce z:

1) potr

w wysoko

ci 20 % wynagrodzenia przysługuj

cego za prac

skazanych

zatrudnionych w formach okre

lonych w art. 121 § 2,

2) wykonania kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 143 § 1 pkt 7,
3) spadków, zapisów i darowizn,

4) dotacji, zbiórek i innych

ródeł.

§ 4. Wydatki Funduszu przeznacza si

na udzielanie pomocy osobom pozbawionym

wolno

ci, zwalnianym z zakładów karnych i aresztów

ledczych oraz ich rodzinom. W

wyj

tkowych wypadkach ze

rodków tych mo

na udzieli

pomocy równie

osobom

pokrzywdzonym przest

pstwem i ich rodzinom.

§ 5. Stowarzyszenia, fundacje, organizacje i instytucje, o których mowa w art. 38 § 1, jak
równie

cioły i inne zwi

zki wyznaniowe mog

otrzymywa

z Funduszu

rodki na

udzielanie pomocy, w tym na zapewnienie czasowego zakwaterowania osobom zwolnionym
z zakładu karnego lub aresztu

ledczego.

§ 6. Minister Sprawiedliwo

ci okre

li, w drodze rozporz

dzenia, zakres i tryb udzielania

pomocy osobom pozbawionym wolno

ci, zwalnianym z zakładów karnych i aresztów

ledczych, rodzinom tych osób, pokrzywdzonym przest

pstwem i ich rodzinom, a tak

sposób podziału

rodków Funduszu, z uwzgl

dnieniem terminów i rodzajów

wiadcze

ramach udzielanej pomocy oraz sposobu ich rozliczania.

ĘŚĆ

SZCZEGÓLNA

Rozdział VIII

Grzywna

Art. 44. § 1. Skazanego na grzywn

d wzywa do jej uiszczenia w terminie 30 dni.

§ 2. W razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu grzywn

ga si

w drodze

egzekucji.

Art. 45. (41) § 1. Je

eli egzekucja grzywny oka

e si

bezskuteczna lub z okoliczno

ci sprawy

wynika,

e byłaby ona bezskuteczna, s

d mo

e zamieni

grzywn

nieprzekraczaj

stu

dwudziestu stawek dziennych, po uprzednim wyra

eniu zgody przez skazanego, na prac

społecznie u

yteczn

, przyjmuj

e dziesi

ęć

stawek dziennych jest równowa

nych

miesi

cowi pracy społecznie u

ytecznej, z zaokr

gleniem do pełnego miesi

ca. Prac

społecznie u

yteczn

okre

la si

w miesi

cach; ustalaj

c wymiar godzin pracy w stosunku

miesi

cznym, s

d kieruje si

wskazaniami zawartymi w art. 53 Kodeksu karnego.

§ 2. Do wykonywania pracy, o której mowa w § 1, stosuje si

odpowiednio przepisy art. 35 §

1 Kodeksu karnego oraz art. 53, art. 54-58, art. 60, 62 i 63.
§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje si

odpowiednio do grzywny okre

lonej kwotowo, z tym

e górna

granica grzywny podlegaj

cej zamianie nie mo

e przekroczy

240.000 złotych, a miesi

pracy społecznie u

ytecznej jest równowa

ny grzywnie w kwocie do 20.000 złotych.

Art. 46. § 1. (42) Je

eli skazany, mimo mo

liwo

ci, nie ui

ci grzywny w terminie ani te

nie

podejmie orzeczonej zast

pczej formy jej wykonania okre

lonej w art. 45 i zostanie

stwierdzone,

e nie mo

na jej

ąć

w drodze egzekucji, s

d orzeka wykonanie

zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci przyjmuj

e jeden dzie

pozbawienia wolno

ci jest

równowa

ny dwóm stawkom dziennym; kara zast

pcza nie mo

e przekracza

12 miesi

pozbawienia wolno

ci, jak równie

górnej granicy kary pozbawienia wolno

ci za dane

przest

pstwo, a je

eli ustawa nie przewiduje za dane przest

pstwo kary pozbawienia

wolno

ci, górna granica zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci nie mo

e przekroczy

miesi

cy.

§ 2. W razie gdy grzywna została uiszczona lub

gni

ta w drodze egzekucji tylko w cz

ęś

albo tylko w cz

ęś

ci wykonana w formie pracy społecznie u

ytecznej, s

d okre

la wymiar

zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci według zasad przewidzianych w § 1.

§ 3. (43) S

d mo

e warunkowo zawiesi

wykonanie zast

pczej kary pozbawienia wolno

na okres próby, który wynosi od roku do 2 lat. Przepisy art. 69 § 1 i 2 oraz art. 75 Kodeksu
karnego stosuje si

odpowiednio.

§ 4. (44) Przepisy § 1-3 stosuje si

odpowiednio do grzywny okre

lonej kwotowo, z tym

jeden dzie

pozbawienia wolno

ci jest równowa

ny grzywnie w kwocie od 20 do 4.000

złotych.

Art. 47. § 1. (45) Je

eli grzywna została uiszczona w cz

ęś

ci, prezes s

du lub upowa

niony

dzia zarz

dza zmniejszenie kary zast

pczej w sposób odpowiadaj

cy stosunkowi kwoty

zapłaconej do wysoko

ci grzywny.

§ 2. Od zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci lub wykonywania pracy, o której mowa w art.

45 § 1, skazany mo

e si

w ka

dym czasie zwolni

przez zło

enie kwoty pieni

ęż

nej

przypadaj

cej jeszcze do uiszczenia tytułem grzywny.

§ 3. W uzasadnionych wypadkach s

d mo

e na wniosek skazanego, wobec którego

orzeczono wykonanie zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci, zamieni

kar

wykonywanie pracy, o której mowa w art. 45 § 1. W takim wypadku przepisy art. 45 i 46
stosuje si

odpowiednio. Ponowna zamiana zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci na

wykonywanie pracy, o której mowa w art. 45 § 1, jest niedopuszczalna.
§ 4. (46) Je

eli skazany ui

cił w wymaganym terminie co najmniej połow

grzywny, a

egzekucja pozostałej cz

ęś

ci okazała si

bezskuteczna, s

d orzekaj

c wykonanie zast

pczej

kary pozbawienia wolno

ci mo

e okre

jej wymiar, stosuj

c, zgodnie z art. 46, przeliczenie

korzystniejsze dla skazanego od przeliczenia przyj

tego w wyroku. Przepis stosuje si

odpowiednio do wykonywania pracy, o której mowa w art. 45 § 1.

Art. 48. Przed wydaniem postanowienia okre

laj

cego wymiar kary zast

pczej s

d w razie

potrzeby wysłuchuje skazanego lub jego obro

Art. 49. § 1. (47) S

d mo

e odroczy

wykonanie grzywny albo rozło

na raty na czas nie

przekraczaj

cy 1 roku, licz

c od dnia wydania pierwszego postanowienia w tym zakresie,

eli natychmiastowe jej wykonanie poci

łoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt

ęż

kie skutki.

§ 2. W wypadkach zasługuj

cych na szczególne uwzgl

dnienie, a zwłaszcza wówczas, gdy

wysoko

ść

grzywny jest znaczna, mo

na rozło

grzywn

na raty na okres do 3 lat.

§ 3. (48) S

d mo

e w ka

dym czasie postanowi

w my

l § 1 lub 2, a

do całkowitego

wykonania grzywny albo odbycia przez skazanego w cało

ci zast

pczej kary pozbawienia

wolno

ci.

Art. 50. § 1. (49) S

d odwołuje odroczenie wykonania grzywny lub rozło

enia jej na raty,

eli ujawniły si

nowe lub poprzednio nie znane okoliczno

ci, istotne dla rozstrzygni

cia;

art. 24 § 2 nie ma zastosowania.
§ 2. Rozło

enie grzywny na raty mo

na odwoła

równie

wówczas, gdy skazany uchybił

terminowi płatno

ci cho

by jednej raty, chyba

e wyka

e, i

nast

piło to z przyczyn od niego

niezale

nych.

Art. 51. (50) Je

eli skazany, z przyczyn od niego niezale

nych, nie mo

e ui

grzywny, a

wykonanie tej kary w innej drodze okazało si

niemo

liwe lub niecelowe, s

d mo

e, w

szczególnie uzasadnionych wypadkach, grzywn

w cało

ci lub cz

ęś

ci umorzy

; nie zarz

dza

egzekucji, je

eli z okoliczno

ci sprawy wynika,

e byłaby ona bezskuteczna.

Art. 52. Udzielaj

c skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty

kary pozbawienia wolno

ci, s

d penitencjarny mo

e, je

eli istniej

podstawy do przyj

cia,

skazany ui

ci grzywn

dobrowolnie, wstrzyma

uprzednio zarz

dzone wykonanie zast

pczej

kary pozbawienia wolno

ci, stosuj

c jednocze

nie art. 49; wówczas okres odroczenia

gni

cia grzywny lub rozło

enia na raty biegnie od dnia wydania postanowienia o

warunkowym przedterminowym zwolnieniu.

Rozdział IX

Kara ograniczenia wolno

Art. 53. § 1. (51) Wykonanie kary ograniczenia wolno

ci ma na celu wzbudzenie w skazanym

woli kształtowania jego społecznie po

żą

danych postaw, w szczególno

ci poczucia

odpowiedzialno

ci oraz potrzeby przestrzegania porz

dku prawnego.

§ 2. Skazany ma obowi

zek pracowa

sumiennie oraz przestrzega

ustalonych w miejscu

pracy porz

dku i dyscypliny.

§ 3. S

d poucza skazanego o jego prawach i obowi

zkach oraz o konsekwencjach

wynikaj

cych z uchylania si

od odbywania kary.

Art. 54. Kar

ograniczenia wolno

ci wykonuje si

w miejscu zamieszkania lub zatrudnienia

skazanego albo w niewielkiej odległo

ci od tego miejsca, chyba

e wa

ne wzgl

przemawiaj

za wykonaniem kary w innym miejscu.

Art. 55. § 1. Nadzór nad wykonywaniem kary ograniczenia wolno

ci oraz orzekanie w

sprawach dotycz

cych wykonania tej kary nale

żą

do s

du rejonowego, w którego okr

kara jest lub ma by

wykonywana.

§ 2. Czynno

ci zwi

zane z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kary

ograniczenia wolno

ci wykonuje s

dowy kurator zawodowy. Przepisy o dozorze i kuratorze

dowym stosuje si

odpowiednio.

Art. 56. (52) § 1. W razie orzeczenia kary ograniczenia wolno

ci s

d przesyła odpis

orzeczenia podmiotowi zatrudniaj

cemu wskazanemu przez wła

ciwy organ samorz

terytorialnego, który jest organem zało

ycielskim dla tego podmiotu, b

wskazanemu przez

d innemu zakładowi pracy, placówce słu

by zdrowia lub opieki społecznej, instytucji albo

organizacji nios

cej pomoc charytatywn

, wzgl

dnie reprezentuj

cej społeczno

ść

lokaln

§ 2. Je

eli w wyroku nie wskazano rodzaju lub miejsca pracy albo zachodzi potrzeba zmiany

tego rozstrzygni

cia, s

d wykonuj

cy orzeczenie okre

la je przy kierowaniu do wykonania

orzeczenia, uwzgl

dniaj

c w miar

liwo

ci pro

skazanego lub wniosek kuratora

dowego. Zmiana okre

lonego przez ten s

d rodzaju pracy lub miejsca jej wykonywania

e nast

równie

zarz

dzeniem s

dziego.

§ 3. Podmioty, dla których organem zało

ycielskim jest organ samorz

du terytorialnego,

obowi

zane do przyj

cia skazanych w celu wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy

na cele społeczne, wyznacza wła

ciwy organ samorz

du terytorialnego, za

inne zakłady

pracy, placówki słu

by zdrowia lub opieki społecznej oraz inne instytucje lub organizacje

nios

ce pomoc charytatywn

, wzgl

dnie reprezentuj

ce społeczno

ść

lokaln

- wyznacza s

za ich zgod

Art. 57. § 1. S

d wzywa skazanego do stawienia si

w wyznaczonym terminie do

wskazanego zakładu, placówki, instytucji lub organizacji. Skierowania do zakładu, placówki,
instytucji lub organizacji s

d mo

e dokona

na posiedzeniu z udziałem ich przedstawicieli.

§ 2. (53) (uchylony).

Art. 57a. (54) § 1. Rozpocz

cie odbywania kary orzeczonej na podstawie art. 35 § 1 Kodeksu

karnego nast

puje w dniu, w którym skazany przyst

pił do wykonywania wskazanej pracy.

§ 2. Rozpocz

cie odbywania kary orzeczonej na podstawie art. 35 § 2 Kodeksu karnego

nast

puje w pierwszym dniu okresu, w którym dokonuje si

potr

cenia skazanemu z

wynagrodzenia za prac

Art. 58. § 1. Zakłady pracy, placówki, instytucje lub organizacje, w których jest wykonywana
kara ograniczenia wolno

ci, maj

obowi

zek zawiadamia

dowego kuratora zawodowego

w terminach przez kuratora okre

lonych o rodzaju przydzielonej skazanemu pracy, jego

stosunku do pracy oraz o tym, czy skazany przestrzegał porz

dku prawnego, jak równie

zako

czeniu wykonywania pracy. Zakłady pracy, placówki, instytucje lub organizacje maj

obowi

zek wyznaczenia pracowników odpowiedzialnych za organizowanie pracy skazanych i

jej przebieg.
§ 2. Je

eli skazany nie stawił si

w terminie do pracy lub j

porzucił albo nie przestrzega

ustalonego porz

dku i dyscypliny, zakład pracy, placówka, instytucja lub organizacja

bezzwłocznie zawiadamia o tym s

dowego kuratora zawodowego.

§ 3. Kwoty odpowiadaj

ce wynagrodzeniu, jakie za wykonan

nieodpłatn

kontrolowan

prac

na cele społeczne nale

ałoby zapłaci

, gdyby została wykonana na podstawie umowy

o prac

lub umowy o

wiadczenie usług, przeznacza si

w szczególno

ci na cele zwi

zane z

organizowaniem i kontrolowaniem pracy skazanych.
§ 4. (55) Rada Ministrów okre

li, w drodze rozporz

dzenia, tryb wyznaczania przez wła

ciwy

organ samorz

du terytorialnego podmiotów, w których wykonywana jest kara ograniczenia

wolno

ci oraz praca, o której mowa w art. 45 § 1, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci obowi

zki

zakładów, podmiotów, placówek, instytucji i organizacji, o których mowa w art. 56 § 1, w
zakresie wykonywania tej kary i pracy, ubezpieczenia skazanych, oraz szczegółowe zasady
gospodarowania

rodkami uzyskanymi z wykonywania tej kary i pracy, jak równie

szczegółowe zasady wynagradzania wyznaczonych pracowników, o których mowa w § 1.

Art. 59. § 1. (56) Je

eli w stosunku do skazanego zatrudnionego, zamiast obowi

zku

wykonywania wskazanej pracy, orzeczono potr

canie okre

lonej cz

ęś

ci wynagrodzenia za

prac

, s

d przesyła odpis orzeczenia zakładowi pracy zatrudniaj

cemu skazanego, podaj

jednocze

nie, na czyj

rzecz maj

dokonywane potr

cenia i dok

d powinny by

wpłacane, a nadto wskazuj

c, z jakich składników wynagrodzenia za prac

i w jaki sposób

nale

y ich dokonywa

§ 2. Wypłacaj

c wynagrodzenie skazanemu, potr

ca si

okre

lon

w orzeczeniu cz

ęść

wynagrodzenia i bezzwłocznie przekazuje potr

con

kwot

stosownie do otrzymanych

wskaza

, zawiadamiaj

c o tym s

d. Koszty zwi

zane z przekazywaniem tych kwot odlicza

od dokonywanych potr

Art. 60. S

d, a tak

e s

dowy kurator zawodowy mog

w ka

dym czasie

żą

od skazanego

wyja

nie

dotycz

cych przebiegu odbywania kary ograniczenia wolno

ci i w tym celu

wzywa

skazanego do osobistego stawiennictwa.

Art. 61. (57) § 1. Je

eli wzgl

dy wychowawcze za tym przemawiaj

, s

d mo

e w okresie

wykonywania kary ograniczenia wolno

ci ustanawia

, rozszerza

lub zmienia

obowi

zki, o

których mowa w art. 36 § 2 Kodeksu karnego, albo od wykonania tych obowi

zków zwolni

jak równie

odda

skazanego pod dozór lub od dozoru zwolni

§ 2. Z tych samych wzgl

dów s

d mo

e zmniejszy

orzeczon

liczb

godzin wykonywanej

pracy w stosunku miesi

cznym lub wysoko

ść

miesi

cznych potr

z wynagrodzenia za

prac

, jednak nie wi

cej ni

do granicy ustawowego minimum okre

lonego w art. 35 § 1 i 2

Kodeksu karnego.

Art. 62. § 1. S

d mo

e odroczy

wykonanie kary ograniczenia wolno

ci na czas do 6

miesi

cy, je

eli natychmiastowe wykonanie kary poci

łoby dla skazanego lub jego

rodziny zbyt ci

ęż

kie skutki.

§ 2. S

d odracza wykonanie kary ograniczenia wolno

ci w razie powołania skazanego do

czynnej słu

by wojskowej, do czasu uko

czenia tej słu

by. Wobec takiego skazanego s

e zastosowa

odpowiednio przepisy art. 336 § 3 i 4 Kodeksu karnego.

§ 3. S

d mo

e odwoła

odroczenie wykonania kary ograniczenia wolno

ci w razie ustania

przyczyny, dla której zostało udzielone, lub w wypadku, gdy skazany nie korzysta z
odroczenia kary zgodnie z celem, w jakim zostało udzielone, albo ra

żą

co narusza porz

dek

prawny.

Art. 63. § 1. Je

eli stan zdrowia skazanego uniemo

liwia wykonanie kary ograniczenia

wolno

ci, s

d udziela przerwy w odbywaniu kary do czasu ustania przeszkody.

§ 2. (58) S

d mo

e udzieli

przerwy w odbywaniu kary ograniczenia wolno

ci do roku ze

wzgl

dów, o których mowa w art. 62 § 1.

§ 3. (59) Przepisy art. 62 § 2 i 3 stosuje si

odpowiednio.

Art. 63a. (60) W szczególnie uzasadnionych wypadkach s

d mo

e zmieni

form

obowi

zku

wykonywania pracy, przyjmuj

c 20 godzin pracy na cele społeczne za równowa

ne 10%

wynagrodzenia za prac

; orzeczona praca nie mo

e przekroczy

40 godzin w stosunku

miesi

cznym.

Art. 64. (61) W razie niewykonania pełnego wymiaru pracy albo niedokonania cało

potr

z wynagrodzenia za prac

lub niewykonania innych obowi

zków zwi

zanych z kar

ograniczenia wolno

ci w okresie, na jaki kar

orzeczono - s

d orzeka o tym, czy i w jakim

zakresie kar

uzna

za wykonan

ze wzgl

du na osi

gni

te cele tej kary, chyba

e chodzi

o obowi

zek naprawienia szkody lub zado

ść

uczynienia.

Art. 65. § 1. (62) Je

eli skazany uchyla si

od odbywania kary ograniczenia wolno

ci, s

zamienia j

na zast

pcz

kar

grzywny, przyjmuj

c jeden dzie

kary ograniczenia wolno

za równowa

ny jednej stawce dziennej; s

d okre

la w takim wypadku wysoko

ść

jednej

stawki dziennej - kieruj

c si

wskazaniami zawartymi w art. 33 § 3 Kodeksu karnego.

Uchylaniem si

e by

równie

uporczywe naruszanie ci

ążą

cych na nim obowi

zków, jak

uchylanie si

od dozoru.

§ 2. (63) Je

eli orzeczenie zast

pczej kary grzywny byłoby niecelowe z uwagi na brak

liwo

ci jej uiszczenia lub

gni

cia w drodze egzekucji, s

d okre

la zast

pcz

kar

pozbawienia wolno

ci przyjmuj

e jeden dzie

zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci jest

równowa

ny dwóm dniom ograniczenia wolno

ci, i orzeka jej wykonanie.

§ 3. (64) Je

eli skazany, mimo mo

liwo

ci uiszczenia zast

pczej kary grzywny, nie ui

ci jej w

terminie, a zostanie stwierdzone,

e nie mo

na jej

ąć

w drodze egzekucji, s

d orzeka

wykonanie zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci, kieruj

c si

odpowiednio zasadami

okre

lonymi w § 2.

§ 4. Je

eli ustawa nie przewiduje za dane przest

pstwo kary pozbawienia wolno

ci, górna

granica zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci nie mo

e przekroczy

6 miesi

cy.

§ 5. S

d mo

e wstrzyma

wykonanie zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci w wypadku, gdy

skazany podejmie nakazan

prac

i podda si

rygorom z ni

zwi

zanym; wstrzymanie

nast

puje do czasu wykonania orzeczonej kary ograniczenia wolno

ci.

§ 6. (65) (uchylony).

Art. 66. § 1. Orzekanie w przedmiocie zmian w sposobie wykonywania kary ograniczenia
wolno

ci oraz w przedmiocie wykonania kary zast

pczej, a tak

e zwolnienia od reszty kary

e nast

równie

na wniosek s

dowego kuratora zawodowego.

§ 2. (66) Wniosku skazanego lub jego obro

cy o zwolnienie od reszty kary ograniczenia

wolno

ci zło

onego przed upływem 3 miesi

cy od wydania poprzedniego postanowienia w

tym przedmiocie nie rozpoznaje si

do upływu tego okresu.

§ 3. (67) Zwalniaj

c skazanego od reszty kary ograniczenia wolno

ci, s

d zawiadamia o tym

zakład pracy, placówk

, instytucj

lub organizacj

, w której skazany odbywał kar

Rozdział X

Kara pozbawienia wolno

Oddział 1

Cele wykonywania kary

Art. 67. § 1. Wykonywanie kary pozbawienia wolno

ci ma na celu wzbudzanie w skazanym

woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie po

żą

danych postaw, w szczególno

poczucia odpowiedzialno

ci oraz potrzeby przestrzegania porz

dku prawnego i tym samym

powstrzymania si

od powrotu do przest

pstwa.

§ 2. Dla osi

gni

cia celu okre

lonego w § 1 prowadzi si

zindywidualizowane oddziaływanie

na skazanych w ramach okre

lonych w ustawie systemów wykonywania kary, w ró

nych

rodzajach i typach zakładów karnych.
§ 3. W oddziaływaniu na skazanych, przy poszanowaniu ich praw i wymaganiu wypełniania
przez nich obowi

zków, uwzgl

dnia si

przede wszystkim prac

, zwłaszcza sprzyjaj

zdobywaniu odpowiednich kwalifikacji zawodowych, nauczanie, zaj

cia kulturalno-o

wiatowe

i sportowe, podtrzymywanie kontaktów z rodzin

wiatem zewn

trznym oraz

rodki

terapeutyczne.

Oddział 2

Zakłady karne

Art. 68. Zakłady karne podlegaj

Ministrowi Sprawiedliwo

ci.

Art. 69. (68) Kar

pozbawienia wolno

ci wykonuje si

, z zastrze

eniem art. 87 § 4, w

nast

puj

cych rodzajach zakładów karnych:

1) zakładach karnych dla młodocianych,
2) zakładach karnych dla odbywaj

cych kar

po raz pierwszy,

3) zakładach karnych dla recydywistów penitencjarnych,
4) zakładach karnych dla odbywaj

cych kar

aresztu wojskowego.

Art. 70. § 1. Zakłady karne wymienione w art. 69 mog

organizowane jako:

1) zakłady karne typu zamkni

tego,

2) zakłady karne typu półotwartego,
3) zakłady karne typu otwartego.
§ 2. Zakłady karne, o których mowa w § 1, ró

w szczególno

ci stopniem

zabezpieczenia, izolacji skazanych oraz wynikaj

cymi z tego ich obowi

zkami i

uprawnieniami w zakresie poruszania si

w zakładzie i poza jego obr

bem.

Art. 71. (69) Minister Sprawiedliwo

ci mo

e, w drodze rozporz

dzenia, tworzy

, zgodnie z

ustalonymi w niniejszym kodeksie celami wykonywania kary pozbawienia wolno

ci i z

ustalonymi zasadami klasyfikacji skazanych, zakłady karne inne ni

wymienione w art. 69 lub

ustali

inny ni

okre

lony w art. 81 system wykonywania kary, uwzgl

dniaj

c w szczególno

potrzeby w zakresie sprawdzania nowych

rodków i metod oddziaływania na skazanych.

Art. 72. § 1. Zakładem karnym kieruje dyrektor, a wyodr

bnionym oddziałem mo

e kierowa

podlegaj

cy dyrektorowi kierownik.

§ 2. Funkcjonariusze i pracownicy zakładu karnego, w którym skazany przebywa, a tak

osoby kieruj

ce jego prac

lub innymi zaj

ciami s

, w zakresie wykonywanych przez nich

czynno

ci słu

bowych, przeło

onymi skazanego.

§ 3. Zakłady karne mog

tworzone jako samodzielne zakłady lub jako wyodr

bnione

oddziały zakładów karnych i aresztów

ledczych. Kilka zakładów mo

e posiada

wspóln

administracj

wydzielone słu

by.

§ 4. (70) Minister Sprawiedliwo

ci, w drodze zarz

dzenia, tworzy i znosi zakłady karne,

maj

c na wzgl

dzie istniej

ce potrzeby w tym zakresie.

§ 4a. (71) Dyrektor Generalny Słu

by Wi

ziennej, w drodze zarz

dzenia, okre

przeznaczenie zakładów karnych, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci potrzeb

zapewnienia oraz

racjonalnego wykorzystania miejsc zakwaterowania dla wszystkich grup skazanych.
§ 5. (72) Minister Sprawiedliwo

ci, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, w drodze

zarz

dzenia, tworzy i znosi zakłady karne dla odbywaj

cych kar

aresztu wojskowego, maj

na wzgl

dzie istniej

ce potrzeby w tym zakresie oraz konieczno

ść

zapewnienia warunków

szkolenia wojskowego osób w nich przebywaj

cych.

Art. 73. § 1. W zakładzie karnym utrzymuje si

dyscyplin

i porz

dek w celu zapewnienia

bezpiecze

stwa i realizacji zada

kary pozbawienia wolno

ci, w tym ochrony społecze

stwa

przed przest

pczo

§ 2. Dyrektor ustala porz

dek wewn

trzny zakładu karnego.

Art. 74. § 1. (73) Zmian

okre

lonego w wyroku rodzaju i typu zakładu karnego, a tak

orzeczonego systemu terapeutycznego wykonywania kary mo

e orzec tylko s

penitencjarny, z zastrze

eniem,

e w wypadku ucieczki skazanego z zakładu karnego typu

półotwartego albo otwartego lub niezgłoszenia si

do takiego zakładu po jego opuszczeniu

na podstawie stosownego zezwolenia, decyzj

o skierowaniu skazanego do danego rodzaju i

typu zakładu karnego podejmuje komisja penitencjarna.
§ 2. Je

eli po wydaniu postanowienia przez s

d penitencjarny zajd

nowe okoliczno

uzasadniaj

ce zmian

typu zakładu karnego i systemu terapeutycznego, decyzj

w tym

przedmiocie mo

e podj

ąć

komisja penitencjarna.

Art. 75. § 1. W zakładach karnych działaj

komisje penitencjarne.

§ 2. W skład komisji penitencjarnej dyrektor zakładu karnego powołuje funkcjonariuszy i
pracowników tego zakładu. Do udziału w pracach komisji, z głosem doradczym, dyrektor
mo

e zaprasza

tak

e inne osoby godne zaufania, zwłaszcza przedstawicieli stowarzysze

fundacji, organizacji i instytucji, o których mowa w art. 38 § 1, oraz ko

ciołów i innych

zwi

zków wyznaniowych.

Art. 76. § 1. (74) Do zakresu działania komisji penitencjarnej nale

1) kierowanie skazanego do wła

ciwego zakładu karnego, je

eli nie okre

lił tego s

d w

wyroku,
2) kierowanie skazanego do okre

lonego systemu odbywania kary, je

eli nie okre

lił tego

d w wyroku,

3) ustalanie indywidualnych programów oddziaływa

na skazanego i dokonywanie ocen ich

wykonywania,
4) dokonywanie ocen okresowych post

pów skazanego w resocjalizacji,

  5)  kwalifikowanie skazanych do nauczania w szkołach i na kursach,
  6)  kwalifikowanie skazanych, o których mowa w art. 84 § 2, do zakładów karnych dla
młodocianych oraz skazanych, o których mowa w art. 96 § 3, do odbywania kary w
oddziałach terapeutycznych,
  7)  kwalifikowanie skazanego, o którym mowa w art. 88 § 4, jako wymagaj

cego osadzenia

w zakładzie karnym typu zamkni

tego w warunkach zapewniaj

cych ochron

społecze

stwa

i bezpiecze

stwo zakładu, oraz wymienionego w art. 88 § 3, jako wymagaj

cego osadzenia

w tym zakładzie w wyznaczonym oddziale lub celi oraz dokonywanie, co najmniej raz na 3
miesi

ce, weryfikacji tych decyzji,

8) weryfikowanie indywidualnych programów oddziaływania albo indywidualnych
programów terapeutycznych, a tak

e kierowanie i wycofywanie skazanych z oddziałów

terapeutycznych,
9) wyra

anie opinii w sprawach przyznania skazanemu przepustki, o której mowa w art. 91

pkt 7 lub art. 92 pkt 9, oraz nagrody, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8, wówczas gdy
s

one udzielane:

a) po raz pierwszy,
b) po przerwie trwaj

cej dłu

ej ni

6 miesi

cy,

c) po powstaniu istotnych zmian w sytuacji prawnej lub rodzinnej skazanego,
10) wyra

anie opinii w sprawach:

a) przyznania nagrody, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8, skazanemu skierowanemu
do odbywania kary w zakładzie karnym typu zamkni

tego,

b) projektu porz

dku wewn

trznego zakładu karnego oraz zmiany tego porz

dku,

c) innych przekazanych jej przez dyrektora,
11) podejmowanie decyzji w sprawie korzystania przez skazanego z uprawnie

okre

lonych

w art. 107 oraz zwolnienia z wykonywania pracy, na podstawie art. 121 § 7,
12) wykonywanie innych zada

przewidzianych w ustawie i w przepisach wydanych na jej

podstawie.
§ 2. Je

eli decyzja komisji penitencjarnej w przedmiocie klasyfikacji jest sprzeczna z prawem,

o jej zmianie lub uchyleniu orzeka s

d penitencjarny; art. 7 § 5 stosuje si

odpowiednio.

§ 3. (75) W wypadku okre

lonym w § 2 decyzj

komisji penitencjarnej mo

e tak

e uchyli

dyrektor okr

gowy Słu

by Wi

ziennej albo Dyrektor Generalny Słu

by Wi

ziennej.

Art. 77. § 1. W zakładzie karnym dyrektor mo

e powoływa

tak

e inne organy kolegialne, w

skład których mog

wchodzi

równie

osoby spoza zakładu.

§ 2. Organy kolegialne mog

podejmowa

zadania zwi

zane z oddziaływaniem na

skazanych, zwłaszcza z organizacj

ich zatrudnienia i przygotowywaniem do zwolnienia oraz

ze współprac

z instytucjami, organizacjami, stowarzyszeniami i fundacjami

wiadcz

cymi

pomoc skazanym i ich rodzinom.

Art. 78. § 1. Kar

pozbawienia wolno

ci w zakładzie karnym wykonuj

funkcjonariusze

Słu

by Wi

ziennej oraz pracownicy tego zakładu.

§ 2. Dyrektor Generalny lub dyrektor okr

gowy Słu

by Wi

ziennej mog

wydawa

dyrektorom zakładów karnych polecenia niezb

dne dla prawidłowego i praworz

dnego

wykonywania kary pozbawienia wolno

ci oraz realizowania kierunków pracy

resocjalizacyjnej, a tak

e uchyla

wydane przez nich decyzje sprzeczne z prawem.

Oddział 3

Wykonywanie kary i jej indywidualizacja

Art. 79. § 1. (76) Skazanego na kar

pozbawienia wolno

ci lub zast

pcz

kar

pozbawienia

wolno

ci s

d wzywa do stawienia si

w zakładzie karnym w wyznaczonym terminie wraz z

dokumentem stwierdzaj

cym to

samo

ść

. W uzasadnionych wypadkach s

d mo

e poleci

doprowadzenie skazanego do zakładu karnego bez wezwania.
§ 2. Je

eli skazany, mimo wezwania, nie stawił si

w zakładzie karnym, s

d poleca go

doprowadzi

. Kosztami doprowadzenia s

d obci

ąż

a skazanego.

§ 3. Je

eli skazanym jest

ołnierz, a s

d zarz

dza doprowadzenie go do zakładu karnego,

obowi

zek doprowadzenia spoczywa na wła

ciwych organach wojskowych.

Art. 79a. (77) § 1. Przy przyj

ciu do zakładu karnego skazany okazuje dokument

stwierdzaj

cy to

samo

ść

, podaje dane osobowe, informuje o zmianie danych osobowych, o

miejscu zameldowania lub przebywania bez zameldowania, o uprzedniej karalno

ci, o stanie

zdrowia, a tak

e o ci

ążą

cych na nim zobowi

zaniach alimentacyjnych. Skazany mo

e by

tak

e poddany czynno

ciom maj

cym na celu jego identyfikacj

, a w szczególno

ci:

sfotografowaniu, ogl

dzinom zewn

trznym ciała, pobraniu odcisków oraz okazaniu innym

osobom.
§ 2. Skazany przekazuje do depozytu dokumenty, pieni

dze, przedmioty warto

ciowe i inne

przedmioty, których nie mo

e posiada

w celi.

Art. 79b. (78) § 1. Skazanego przyj

tego do zakładu karnego umieszcza si

w celi

przej

ciowej, na okres niezb

dny, nie dłu

ej jednak ni

na 14 dni, dla poddania go wst

pnym

badaniom lekarskim, zabiegom sanitarnym i wst

pnym badaniom osobopoznawczym oraz

zapoznania z podstawowymi aktami prawnymi dotycz

cymi wykonywania kary pozbawienia

wolno

ci i porz

dkiem wewn

trznym zakładu karnego.

§ 2. Umieszczenia w celi przej

ciowej nie stosuje si

do skazanego przetransportowanego z

innego zakładu karnego albo aresztu

ledczego, je

eli był ju

poddany badaniom i zabiegom,

o których mowa w § 1.

§ 3. Skazanego informuje si

o obliczonym okresie wykonywania kary. Przyj

cie informacji

do wiadomo

ci skazany potwierdza podpisem.

Art. 80. § 1. (79) Je

eli t

sam

osob

skazano na kilka nie podlegaj

cych ł

czeniu kar

skutkuj

cych pozbawienie wolno

ci, wykonuje si

je w takiej kolejno

ci, w jakiej

uprawomocniły si

orzeczenia, którymi wymierzono te kary.

§ 1a. (80) Orzeczenia prawomocne wykonuje si

przed orzeczeniami nieprawomocnymi.

Kary porz

dkowe i

rodki przymusu wykonuje si

w pierwszej kolejno

ci.

§ 2. S

dzia penitencjarny mo

e zarz

dzi

wykonanie kar i

rodków w innej kolejno

ci ni

okre

lona w § 1, je

eli wzgl

dy penitencjarne za tym przemawiaj

§ 3. W wypadku skierowania do wykonania orzeczenia o zastosowaniu

rodka

zabezpieczaj

cego wobec skazanego, który odbywa kar

wymierzon

innym orzeczeniem, o

kolejno

ci wykonania kary i

rodka zabezpieczaj

cego rozstrzyga s

dzia penitencjarny.

§ 4. (81) Pierwszy dzie

kary ko

czy si

dnia nast

pnego od jej rozpocz

cia.

§ 5. (82) Je

eli wobec tej samej osoby wykonuje si

kilka kar skutkuj

cych pozbawienie

wolno

ci, dzie

zako

czenia wykonania poprzedniej kary jest dniem rozpocz

cia

wykonywania kolejnej.

Art. 81. Kar

pozbawienia wolno

ci wykonuje si

w systemie:

  1)  programowanego oddziaływania,
  2)  terapeutycznym,
  3)  zwykłym.

Art. 82. § 1. W celu stwarzania warunków sprzyjaj

cych indywidualnemu post

powaniu ze

skazanymi, zapobieganiu szkodliwym wpływom skazanych zdemoralizowanych oraz
zapewnieniu skazanym bezpiecze

stwa osobistego, wyboru wła

ciwego systemu

wykonywania kary, rodzaju i typu zakładu karnego oraz rozmieszczenia skazanych wewn

trz

zakładu karnego - dokonuje si

ich klasyfikacji.

§ 2. Klasyfikacji skazanych dokonuje si

maj

c na wzgl

dzie w szczególno

ci:

1) płe

2) wiek,
3) uprzednie odbywanie kary pozbawienia wolno

ci,

4) umy

lno

ść

lub nieumy

lno

ść

czynu,

5) (83) czas pozostałej do odbycia kary pozbawienia wolno

ci,

6) (84) stan zdrowia fizycznego i psychicznego, w tym stopie

uzale

nienia od alkoholu,

rodków odurzaj

cych lub psychotropowych,

7) stopie

demoralizacji i zagro

enia społecznego,

8) (85) rodzaj popełnionego przest

pstwa.

§ 3. Podstaw

klasyfikacji s

w szczególno

ci badania osobopoznawcze.

Art. 83. § 1. Skazanego poddaje si

w miar

potrzeby, za jego zgod

, badaniom

psychologicznym, a tak

e psychiatrycznym. S

dzia penitencjarny mo

e zarz

dzi

przeprowadzenie bada

bez zgody skazanego.

§ 2. Badania, o których mowa w § 1, przeprowadza si

przede wszystkim w odpowiednich

rodkach diagnostycznych.

§ 3. (86) Minister Sprawiedliwo

ci, w porozumieniu z ministrem wła

ciwym do spraw zdrowia,

w drodze rozporz

dzenia, powołuje o

rodki diagnostyczne, o których mowa w § 2, oraz

okre

li zasady organizacji i warunki przeprowadzania bada

w tych o

rodkach.

Rozporz

dzenie uwzgl

dni potrzeb

1) wyja

nienia psychologicznych i socjologicznych procesów zachowania skazanego,

2) zdiagnozowania ewentualnych zaburze

psychicznych skazanego,

3) okre

lenia ewentualnego post

powania leczniczego i rehabilitacyjnego

- w celu podj

cia wła

ciwej decyzji klasyfikacyjnej i okre

lenia warunków indywidualnego

oddziaływania na skazanego.

Art. 84. § 1. (87) W zakładzie karnym dla młodocianych odbywaj

kar

skazani, którzy nie

uko

czyli 21 roku

ycia; w uzasadnionych wypadkach skazany mo

e odbywa

kar

w tym

zakładzie po uko

czeniu 21 roku

ycia.

§ 2. Je

eli jest to uzasadnione potrzebami oddziaływania, dorosły skazany po raz pierwszy,

wyró

niaj

cy si

dobr

postaw

, mo

e, za swoj

zgod

, odbywa

kar

w zakładzie karnym

dla młodocianych; korzysta on wtedy z takich uprawnie

jak młodociany.

§ 3. (88) Młodocianego, któremu pozostało co najmniej 6 miesi

cy do nabycia prawa do

ubiegania si

o warunkowe zwolnienie lub sprawiaj

cego trudno

ci wychowawcze, poddaje

badaniom psychologicznym; przepisy art. 83 stosuje si

odpowiednio.

Art. 85. W zakładzie karnym dla odbywaj

cych kar

po raz pierwszy osadza si

równie

skazanych odbywaj

cych zast

pcz

kar

pozbawienia wolno

ci orzeczon

w tej samej

sprawie oraz skazanych na kar

pozbawienia wolno

ci nie wymienionych w art. 86.

Art. 86. W zakładzie karnym dla recydywistów penitencjarnych odbywaj

kar

doro

li skazani

za przest

pstwo umy

lne na kar

pozbawienia wolno

ci lub zast

pcz

kar

pozbawienia

wolno

ci oraz ukarani za wykroczenia umy

lne zasadnicz

lub zast

pcz

kar

aresztu,

którzy uprzednio ju

odbywali takie kary lub kar

aresztu wojskowego za umy

lne

przest

pstwa lub wykroczenia, chyba

e szczególne wzgl

dy resocjalizacyjne przemawiaj

za skierowaniem ich do zakładu karnego dla odbywaj

cych kar

po raz pierwszy.

Art. 87. § 1. Kobiety odbywaj

kar

pozbawienia wolno

ci odr

bnie od m

ęż

czyzn.

§ 2. Skazana kobieta odbywa kar

w zakładzie karnym typu półotwartego, chyba

e stopie

demoralizacji lub wzgl

dy bezpiecze

stwa przemawiaj

za odbywaniem kary w zakładzie

karnym innego typu.
§ 3. Kobiecie ci

ęż

arnej lub karmi

cej zapewnia si

opiek

specjalistyczn

§ 4. (89) W celu umo

liwienia matce pozbawionej wolno

ci sprawowania stałej i

bezpo

redniej opieki nad dzieckiem organizuje si

przy wskazanych zakładach karnych

domy dla matki i dziecka, w których dziecko mo

e przebywa

yczenie matki do

uko

czenia trzeciego roku

ycia, chyba

e wzgl

dy wychowawcze lub zdrowotne,

potwierdzone opini

lekarza albo psychologa, przemawiaj

za oddzieleniem dziecka od matki

albo za przedłu

eniem lub skróceniem tego okresu. Decyzje w tym zakresie wymagaj

zgody

du opieku

czego. Do matek pozbawionych wolno

ci sprawuj

cych stał

i bezpo

redni

opiek

nad dzieckiem przepisu art. 69 nie stosuje si

§ 5. (90) Minister Sprawiedliwo

ci okre

li, w drodze rozporz

dzenia, tryb przyjmowania dzieci

matek pozbawionych wolno

ci do domów dla matki i dziecka przy wskazanych zakładach

karnych oraz szczegółowe zasady organizowania i działania tych placówek, uwzgl

dniaj

sytuacje, o których mowa w § 3-4, a tak

e potrzeby w zakresie zabezpieczenia prawidłowego

rozwoju dziecka.

Art. 87a. (91) § 1. Wykonuj

c kar

wobec skazanych sprawuj

cych stał

piecz

nad

dzieckiem do lat 15, uwzgl

dnia si

w szczególno

ci potrzeb

inicjowania, podtrzymywania i

zacie

niania ich wi

zi uczuciowej z dzie

mi, wywi

zywania si

z obowi

zków

alimentacyjnych oraz

wiadczenia pomocy materialnej dzieciom, a tak

e współdziałania z

placówkami opieku

czo-wychowawczymi, w których te dzieci przebywaj

§ 2. Skazani sprawuj

cy stał

piecz

nad dzie

mi, które przebywaj

w placówkach

opieku

czo-wychowawczych, powinni by

w miar

liwo

ci osadzani w odpowiednich

zakładach karnych, poło

onych najbli

ej miejsca pobytu dzieci.

Art. 88. (92) § 1. Skazanego odbywaj

cego kar

w systemie programowanego oddziaływania

osadza si

w zakładzie karnym typu półotwartego, chyba

e szczególne okoliczno

uzasadniaj

osadzenie go w zakładzie karnym typu zamkni

tego.

§ 2. Skazanego za przest

pstwo nieumy

lne lub odbywaj

cego zast

pcz

kar

pozbawienia

wolno

ci albo kar

aresztu osadza si

w zakładzie karnym typu półotwartego, chyba

szczególne okoliczno

ci przemawiaj

za osadzeniem go w zakładzie karnym innego typu.

§ 3. Skazanego stwarzaj

cego powa

ne zagro

enie społeczne albo powa

ne zagro

enie dla

bezpiecze

stwa zakładu osadza si

w zakładzie karnym typu zamkni

tego w warunkach

zapewniaj

cych wzmo

ochron

społecze

stwa i bezpiecze

stwo zakładu.

§ 4. W zakładzie karnym, o którym mowa w § 3, osadza si

równie

skazanego za

przest

pstwo popełnione w zorganizowanej grupie albo zwi

zku maj

cym na celu

popełnianie przest

pstw, chyba

e szczególne okoliczno

ci przemawiaj

przeciwko takiemu

osadzeniu.
§ 5. Skazanego na kar

ywotniego pozbawienia wolno

ci albo na kar

25 lat pozbawienia

wolno

ci osadza si

w zakładzie karnym typu zamkni

tego.

§ 6. W zakładzie karnym typu zamkni

tego mo

na tak

e osadzi

, ze wzgl

du na zagro

enie

społeczne albo zagro

enie dla bezpiecze

stwa zakładu:

1) skazanego za przest

pstwo nieumy

lne, odbywaj

cego zast

pcz

kar

pozbawienia

wolno

ci, osob

odbywaj

kar

aresztu oraz skazane kobiety, a tak

e innych skazanych,

których wła

ciwo

ci i warunki osobiste, sposób

ycia przed popełnieniem przest

pstwa,

zachowanie po dokonaniu przest

pstwa, negatywna ocena postawy i zachowania w areszcie

ledczym, wzgl

dy bezpiecze

stwa zakładu albo inne szczególne okoliczno

ci wskazuj

nale

y wobec nich wykonywa

kar

w warunkach zwi

kszonej izolacji i zabezpieczenia,

2) skazanego, który podczas pobytu w areszcie

ledczym lub zakładzie karnym naruszył w

powa

nym stopniu dyscyplin

i porz

dek,

3) skazanego przebywaj

cego dotychczas w zakładzie karnym typu otwartego lub

półotwartego, je

eli negatywna ocena jego postawy i zachowania, a tak

e wzgl

bezpiecze

stwa zakładu wskazuj

e nale

y wobec niego wykonywa

kar

w warunkach

zwi

kszonej izolacji i zabezpieczenia,

4) skazanego, który popełnił przest

pstwo o znacznym stopniu społecznej szkodliwo

ci,

eli jego postawa i zachowanie przemawiaj

za przebywaniem w zakładzie karnym typu

zamkni

tego.

Art. 88a. (93) § 1. Skazanego, o którym mowa w art. 88 § 3, osadza si

w wyznaczonym

oddziale lub celi zakładu karnego typu zamkni

tego, zawiadamiaj

c o tym s

dziego

penitencjarnego.
§ 2. Przepis § 1 stosuje si

do skazanego, którego wła

ciwo

ci, warunki osobiste,

motywacje, sposób zachowania si

przy popełnieniu przest

pstwa, rodzaj i rozmiar ujemnych

nast

pstw przest

pstwa, sposób zachowania si

w trakcie pobytu w zakładzie karnym lub

stopie

demoralizacji stwarzaj

powa

ne zagro

enie społeczne albo powa

ne zagro

enie dla

bezpiecze

stwa zakładu i który:

1) popełnił przest

pstwo, w szczególno

ci:

a) zamachu na:
- niepodległo

ść

lub integralno

ść

Rzeczypospolitej Polskiej,

- konstytucyjny ustrój pa

stwa lub konstytucyjne organy Rzeczypospolitej Polskiej,

ycie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,

- jednostk

Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

b) ze szczególnym okrucie

stwem,

c) wzi

cia lub przetrzymania zakładnika albo w zwi

zku z wzi

ciem zakładnika,

d) uprowadzenia statku wodnego lub powietrznego,
e) z u

yciem broni palnej, materiałów wybuchowych albo łatwo palnych,

2) podczas uprzedniego lub obecnego pozbawienia wolno

ci stwarzał zagro

enie dla

bezpiecze

stwa zakładu karnego lub aresztu

ledczego w ten sposób,

a) był organizatorem lub aktywnym uczestnikiem zbiorowego wyst

pienia w zakładzie

karnym lub areszcie

ledczym,

b) dopu

cił si

czynnej napa

ci na funkcjonariusza publicznego lub inn

osob

zatrudnion

w zakładzie karnym lub areszcie

ledczym,

c) był sprawc

zgwałcenia albo zn

cał si

nad skazanym, ukaranym lub tymczasowo

aresztowanym,
d) uwolnił si

lub usiłował uwolni

z zakładu karnego typu zamkni

tego lub aresztu

ledczego albo podczas konwojowania poza terenem takiego zakładu lub aresztu.

Art. 88b. (94) W zakładzie karnym typu zamkni

tego skazani, o których mowa w art. 88a § 2,

odbywaj

kar

w nast

puj

cych warunkach:

1) cele mieszkalne oraz miejsca i pomieszczenia wyznaczone do: pracy, nauki,
przeprowadzania spacerów, widze

, odprawiania nabo

stw, spotka

religijnych i

nauczania religii oraz zaj

ęć

kulturalno-o

wiatowych, z zakresu kultury fizycznej i sportu

wyposa

a si

w odpowiednie zabezpieczenia techniczno-ochronne,

2) cele mieszkalne pozostaj

zamkni

te cał

dob

i s

ęś

ciej kontrolowane ni

te, w

których osadzeni s

skazani, wobec których nie podj

to decyzji, o której mowa w art. 76 § 1

pkt 7,
3) skazani mog

uczy

, pracowa

, bezpo

rednio uczestniczy

w nabo

stwach,

spotkaniach religijnych i nauce religii oraz korzysta

z zaj

ęć

kulturalno-o

wiatowych, z

zakresu kultury fizycznej i sportu, tylko w oddziale, w którym s

osadzeni,

4) poruszanie si

skazanych po terenie zakładu karnego odbywa si

pod wzmocnionym

dozorem i jest ograniczone tylko do niezb

dnych potrzeb,

5) skazanych poddaje si

kontroli osobistej przy ka

dorazowym wyj

ciu i powrocie do cel,

6) spacer skazanych odbywa si

w wyznaczonych miejscach pod wzmocnionym dozorem,

7) sposób osobistego kontaktowania si

przedstawicieli podmiotów okre

lonych w art. 38 §

1 ze skazanymi okre

la ka

dorazowo dyrektor zakładu karnego,

8) widzenia skazanych odbywaj

w wyznaczonych miejscach pod wzmocnionym

dozorem. Skazani nie mog

korzysta

z widze

w obecno

ci skazanych, wobec których nie

podj

to decyzji, o której mowa w art. 76 § 1 pkt 7,

9) widzenia mog

udzielane w sposób uniemo

liwiaj

cy bezpo

redni kontakt z

osobami odwiedzaj

cymi, je

eli zachodzi powa

ne zagro

enie bezpiecze

stwa osób

odwiedzaj

cych. Decyzje w tej sprawie podejmuje dyrektor zakładu karnego. Nie dotyczy to

osób, o których mowa w art. 8 § 3. Jednak na

żą

danie tych osób widze

udziela si

w sposób

uniemo

liwiaj

cy bezpo

redni kontakt ze skazanymi. W czasie korzystania z widze

skazani

nie mog

spo

ywa

artykułów

ywno

ciowych i napojów,

10) skazani nie mog

korzysta

z własnej odzie

y i obuwia.

Art. 89. § 1. Je

eli postawa i zachowanie skazanego za tym przemawiaj

, przenosi si

go z

zakładu karnego typu zamkni

tego do zakładu typu półotwartego lub otwartego.

§ 2. Przepis § 1 stosuje si

odpowiednio przy przenoszeniu skazanego z zakładu typu

półotwartego.
§ 3. Skazanego na kar

ywotniego pozbawienia wolno

ci mo

na przenie

ść

do zakładu

karnego typu półotwartego po odbyciu przez niego co najmniej 15 lat, a do zakładu typu
otwartego - po odbyciu przez niego co najmniej 20 lat kary.
§ 3a. (95) Przeniesienie, o którym mowa w § 1, skazanego z zaburzeniami preferencji
seksualnych za przest

pstwo okre

lone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w

zwi

zku z tymi zaburzeniami, wymaga zgody s

dziego penitencjarnego.

§ 4. Ujemna ocena postawy i zachowania skazanego, a tak

e wzgl

dy bezpiecze

stwa mog

powodowa

przeniesienie go do zakładu karnego typu półotwartego lub zamkni

tego.

Art. 90. W zakładzie karnym typu zamkni

tego:

1) cele mieszkalne skazanych mog

otwarte w porze dziennej przez okre

lony czas,

eli wzgl

dy bezpiecze

stwa nie stoj

temu na przeszkodzie,

2) skazani mog

zatrudniani poza terenem zakładu karnego w pełnym systemie

konwojowania,
3) zaj

cia kulturalno-o

wiatowe i sportowe oraz nauczanie organizuje si

w obr

bie

zakładu karnego,
4) ruch skazanych po terenie zakładu karnego odbywa si

w sposób zorganizowany i pod

dozorem,
5) skazani mog

korzysta

z własnej bielizny i obuwia, a za zezwoleniem dyrektora zakładu

karnego - tak

e z odzie

6) (96) skazani mog

korzysta

z dwóch widze

w miesi

cu, a za zgod

dyrektora zakładu

karnego wykorzysta

je jednorazowo,

7) (97) widzenia skazanych podlegaj

nadzorowi administracji zakładu karnego; rozmowy

skazanych w trakcie widze

podlegaj

kontroli administracji zakładu karnego,

8) (98) korespondencja skazanych podlega cenzurze administracji zakładu karnego, z
wyj

tkiem korespondencji, o której mowa w art. 8 § 3, art. 102 pkt 11 i art. 103 § 1, która

e podlega

jedynie nadzorowi,

9) (99) rozmowy telefoniczne skazanych podlegaj

kontroli administracji zakładu karnego.

Art. 91. W zakładzie karnym typu półotwartego:
1) cele mieszkalne skazanych pozostaj

otwarte w porze dziennej, natomiast w porze

nocnej mog

zamkni

te,

2) skazani mog

zatrudniani poza terenem zakładu karnego w systemie zmniejszonego

konwojowania lub bez konwojenta, w tym równie

na pojedynczych stanowiskach pracy,

3) skazanym mo

na zezwala

na uczestniczenie w nauczaniu, szkoleniu oraz w zaj

ciach

terapeutycznych organizowanych poza terenem zakładu karnego,
4) skazani mog

bra

udział w organizowanych przez administracj

poza terenem zakładu

karnego grupowych zaj

ciach kulturalno-o

wiatowych lub sportowych,

5) skazani mog

porusza

po terenie zakładu karnego w czasie i miejscach ustalonych

w porz

dku wewn

trznym,

6) skazani mog

korzysta

z własnej odzie

y, bielizny i obuwia,

7) skazanym mo

na udziela

przepustek z zakładu karnego, nie cz

ęś

ciej ni

raz na dwa

miesi

ce, ł

cznie na okres nie przekraczaj

cy 14 dni w roku,

8) (100) skazani mog

korzysta

z trzech widze

w miesi

cu, które za zgod

dyrektora

zakładu karnego mog

poł

czone,

9) (101) widzenia skazanych podlegaj

nadzorowi administracji zakładu karnego; rozmowy

skazanych w trakcie widze

mog

podlega

kontroli administracji zakładu karnego,

10) (102) korespondencja skazanych mo

e podlega

cenzurze administracji zakładu

karnego,

11) (103) rozmowy telefoniczne skazanych mog

podlega

kontroli administracji zakładu

karnego.

Art. 91a. (104) W zakładach karnych dla młodocianych typu zamkni

tego i półotwartego

skazani maj

ponadto prawo do dodatkowego widzenia w miesi

cu.

Art. 92. W zakładzie karnym typu otwartego:
1) cele mieszkalne skazanych pozostaj

otwarte przez cał

dob

2) skazanych zatrudnia si

przede wszystkim poza terenem zakładu karnego, bez

konwojenta, na pojedynczych stanowiskach pracy,
3) skazanym mo

na zezwala

na uczestniczenie w nauczaniu, szkoleniu oraz zaj

ciach

terapeutycznych organizowanych poza terenem zakładu karnego,
4) skazani mog

bra

udział w organizowanych przez administracj

, poza terenem zakładu

karnego, grupowych zaj

ciach kulturalno-o

wiatowych lub sportowych,

5) skazanym mo

na zezwala

na udział w zaj

ciach i imprezach kulturalno-o

wiatowych

lub sportowych organizowanych poza terenem zakładu karnego,
6) skazani mog

porusza

po terenie zakładu karnego w czasie i miejscach ustalonych

w porz

dku wewn

trznym,

7) skazani mog

korzysta

z własnej odzie

y, bielizny i obuwia,

8) skazani mog

otrzymywa

z depozytu zakładu karnego pieni

dze pozostaj

ce do ich

dyspozycji,
9) skazanym mo

na udziela

przepustek z zakładu karnego, nie cz

ęś

ciej ni

raz w

miesi

cu, ł

cznie na okres nie przekraczaj

cy 28 dni w roku,

10) (105) skazany mo

e korzysta

z nieograniczonej liczby widze

11) (106) widzenia skazanych mog

podlega

nadzorowi administracji zakładu karnego.

Rozmowy skazanych w trakcie widze

nie podlegaj

kontroli administracji zakładu karnego,

12) (107) skazanym, w miar

liwo

ci, stwarza si

warunki do przygotowywania

dodatkowych posiłków we własnym zakresie,
13) (108) korespondencja skazanych nie podlega cenzurze administracji zakładu karnego,
14) (109) rozmowy telefoniczne skazanych nie podlegaj

kontroli administracji zakładu

karnego.

Art. 93. (110) Do przepustek okre

lonych w art. 91 pkt 7 i art. 92 pkt 9 stosuje si

odpowiednio przepisy art. 139 § 1, 2, 5, 7 i 8 oraz art. 140.

Art. 94. (111) Skazany na kar

aresztu wojskowego odbywa kar

w zakładzie karnym typu

otwartego, chyba

e szczególne wzgl

dy przemawiaj

za potrzeb

osadzenia skazanego w

zakładzie karnym innego typu.

Art. 95. § 1. W systemie programowanego oddziaływania odbywaj

kar

skazani młodociani,

a tak

e skazani doro

li, którzy po przedstawieniu im projektu programu oddziaływania

wyra

zgod

na współudział w jego opracowaniu i wykonaniu.

§ 2. W programach oddziaływania ustala si

zwłaszcza: rodzaje zatrudnienia i nauczania

skazanych, ich kontakty przede wszystkim z rodzin

i innymi osobami bliskimi,

wykorzystywanie czasu wolnego, mo

liwo

ci wywi

zywania si

z ci

ążą

cych na nich

obowi

zków oraz inne przedsi

wzi

cia niezb

dne dla przygotowania skazanych do powrotu

do społecze

stwa.

§ 3. Wykonywanie programów oddziaływania podlega okresowym ocenom; programy te
mog

ulega

zmianom.

§ 4. (112) Je

eli zachodz

warunki okre

lone w art. 96, skazanego przenosi si

odbywania kary w systemie terapeutycznym. Skazanego dorosłego przenosi si

odbywania kary w systemie zwykłym, je

eli nie przestrzega on wymaga

ustalonych w

programie oddziaływania.

Art. 96. (113) § 1. (114) W systemie terapeutycznym odbywaj

kar

skazani z

niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi, w tym skazani za przest

pstwo okre

lone w

art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w zwi

zku z zaburzeniami preferencji

seksualnych, upo

ledzeni umysłowo, a tak

e uzale

nieni od alkoholu albo innych

rodków

odurzaj

cych lub psychotropowych oraz skazani niepełnosprawni fizycznie - wymagaj

oddziaływania specjalistycznego, zwłaszcza opieki psychologicznej, lekarskiej lub
rehabilitacyjnej.
§ 2. W systemie terapeutycznym odbywaj

kar

równie

skazani, o których mowa w art. 95 §

1 Kodeksu karnego.
§ 3. Je

eli przemawiaj

za tym wzgl

dy lecznicze i wychowawcze, w oddziale

terapeutycznym mog

odbywa

kar

tak

e inni skazani, za ich zgod

§ 4. Kar

pozbawienia wolno

ci w systemie terapeutycznym wykonuje si

przede wszystkim

w oddziale terapeutycznym o okre

lonej specjalizacji.

Art. 97. § 1. Wykonuj

c kar

w systemie terapeutycznym, uwzgl

dnia si

w post

powaniu ze

skazanymi w szczególno

ci potrzeb

zapobiegania pogł

bianiu si

patologicznych cech

osobowo

ci, przywracania równowagi psychicznej oraz kształtowania zdolno

ci współ

ycia

społecznego i przygotowania do samodzielnego

ycia.

§ 2. Wykonywanie kary dostosowuje si

do potrzeb w zakresie leczenia, zatrudnienia,

nauczania i wymaga

higienicznosanitarnych. Je

eli wzgl

dy zdrowotne tego wymagaj

organizuje si

zatrudnienie w warunkach pracy chronionej.

§ 3. Skazanych, którzy nie wymagaj

oddziaływania specjalistycznego, o którym mowa w

art. 96, przenosi si

do odpowiedniego systemu wykonywania kary.

Art. 98. W systemie zwykłym skazany mo

e korzysta

z dost

pnego w zakładzie karnym

zatrudnienia, nauczania oraz zaj

ęć

kulturalno-o

wiatowych i sportowych.

Art. 99. (115) § 1. Zast

pcz

kar

pozbawienia wolno

ci wykonuje si

w systemie zwykłym, w

miar

liwo

ci w oddzieleniu od innych skazanych, chyba

e szczególne wzgl

przemawiaj

za skierowaniem skazanego do innego systemu.

§ 2. Ukarani kar

aresztu orzeczon

za wykroczenie lub karami porz

dkowymi oraz osoby,

wobec których zastosowano

rodki przymusu skutkuj

ce pozbawienie wolno

ci, odbywaj

oddzielnie od skazanych, w systemie zwykłym, chyba

e szczególne wzgl

dy przemawiaj

za skierowaniem do innego systemu.
§ 3. Je

eli wobec skazanego wykonywana jest kolejno kara pozbawienia wolno

ci, a

nast

pnie kara orzeczona za wykroczenie albo kara porz

dkowa lub

rodek przymusu

skutkuj

cy pozbawienie wolno

ci, to w czasie wykonywania tej kary lub

rodka skazany

pozostaje w takim systemie wykonywania kary, do jakiego został skierowany w czasie
odbywania kary pozbawienia wolno

ci.

Art. 100. Skazany odbywa kar

we wła

ciwym zakładzie karnym, poło

onym, w miar

liwo

ci, najbli

ej jego miejsca zamieszkania. Przeniesienie skazanego do innego zakładu

e nast

tylko z uzasadnionych powodów.

Oddział 4

Prawa i obowi

zki skazanego

Art. 101. (116) Skazanego po osadzeniu w zakładzie karnym nale

y bezzwłocznie

poinformowa

o przysługuj

cych mu prawach i ci

ążą

cych na nim obowi

zkach, a zwłaszcza

umo

liwi

mu zapoznanie si

z przepisami niniejszego kodeksu i regulaminu organizacyjno-

porz

dkowego wykonywania kary pozbawienia wolno

ci, oraz podda

odpowiednim

badaniom lekarskim i zabiegom sanitarnym.

Art. 102. Skazany ma prawo w szczególno

ci do:

1) (117) odpowiedniego ze wzgl

du na zachowanie zdrowia wy

ywienia, odzie

warunków bytowych, pomieszcze

oraz

wiadcze

zdrowotnych i odpowiednich warunków

higieny,
2) utrzymywania wi

zi z rodzin

i innymi osobami bliskimi,

3) korzystania z wolno

ci religijnej,

4) otrzymywania zwi

zanego z zatrudnieniem wynagrodzenia oraz do ubezpieczenia

społecznego w zakresie przewidzianym w odr

bnych przepisach, a tak

e pomocy w

uzyskiwaniu

wiadcze

inwalidzkich,

5) (118) kształcenia i samokształcenia oraz wykonywania twórczo

ci własnej, a za zgod

dyrektora zakładu karnego do wytwarzania i zbywania wykonanych przedmiotów,
6) korzystania z urz

dze

i zaj

ęć

kulturalno-o

wiatowych i sportowych, radia, telewizji,

ksi

ąż

ek i prasy,

7) komunikowania si

z obro

, pełnomocnikiem, wła

ciwym kuratorem s

dowym oraz

wybranym przez siebie przedstawicielem, o którym mowa w art. 42,
8) komunikowania si

z podmiotami, o których mowa w art. 38 § 1,

9) zapoznawania si

z opiniami, sporz

dzonymi przez administracj

zakładu karnego,

stanowi

cymi podstaw

podejmowanych wobec niego decyzji,

10) składania wniosków, skarg i pró

b organowi wła

ciwemu do ich rozpatrzenia oraz

przedstawiania ich, w nieobecno

ci innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom

jednostek organizacyjnych Słu

by Wi

ziennej, s

dziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i

Rzecznikowi Praw Obywatelskich,
11) (119) prowadzenia korespondencji, bez jej cenzurowania, z organami

cigania, wymiaru

sprawiedliwo

ci i innymi organami pa

stwowymi, samorz

dowymi oraz z Rzecznikiem Praw

Obywatelskich.

Art. 103. § 1. Skazani, ich obro

cy i pełnomocnicy oraz wła

ciwe organizacje pozarz

dowe

maj

prawo kierowa

skargi do organów powołanych na podstawie ratyfikowanych przez

Rzeczpospolit

Polsk

umów mi

dzynarodowych dotycz

cych ochrony praw człowieka.

Korespondencja, w tych sprawach, osób pozbawionych wolno

ci powinna by

bezzwłocznie

przekazywana do adresata i nie podlega cenzurze.
§ 2. Przepis art. 8 § 3 stosuje si

odpowiednio.

Art. 104. Korzystanie przez skazanego z przysługuj

cych mu praw powinno nast

powa

sposób nie naruszaj

cy praw innych osób oraz nie zakłócaj

cy ustalonego w zakładzie

karnym porz

dku.

Art. 105. § 1. Skazanemu nale

y umo

liwia

utrzymywanie wi

zi przede wszystkim z rodzin

i innymi osobami bliskimi przez widzenia, korespondencj

, rozmowy telefoniczne, paczki i

przekazy pieni

ęż

ne, a w uzasadnionych wypadkach, za zgod

dyrektora zakładu karnego,

równie

przez inne

rodki ł

czno

ci, oraz ułatwia

utrzymywanie kontaktów z podmiotami, o

których mowa w art. 38 § 1.
§ 2. Skazany cudzoziemiec mo

e prowadzi

korespondencj

z wła

ciwym urz

dem

konsularnym, a w razie braku takiego urz

du - z wła

ciwym przedstawicielstwem

dyplomatycznym oraz korzysta

z widze

z urz

dnikiem konsularnym lub wykonuj

cym

funkcje konsularne pracownikiem przedstawicielstwa dyplomatycznego.
§ 3. (120) Zakres i sposób kontaktów, o których mowa w § 1 i 2, w szczególno

ci nadzór nad

widzeniami, cenzura korespondencji, kontrolowanie rozmów w trakcie widze

telefonicznych, s

uzale

nione od rodzaju i typu zakładu karnego, w którym skazany odbywa

kar

, a tak

e od wymogów indywidualnego oddziaływania, z wyj

tkiem prawa do

otrzymywania paczek.
§ 4. (121) Dyrektor zakładu karnego podejmuje decyzje dotycz

ce zatrzymania

korespondencji w zakładach karnych typu zamkni

tego i półotwartego, a w zakładach

karnych typu półotwartego tak

e cenzurowania korespondencji oraz kontrolowania rozmów w

trakcie widze

i telefonicznych, z wyj

tkiem wypadków okre

lonych w art. 8 § 3, art. 102 pkt

11 i art. 103 § 1, je

eli wymagaj

tego wzgl

dy bezpiecze

stwa zakładu lub porz

dku

publicznego, powiadamiaj

c o tym s

dziego penitencjarnego oraz skazanego. Dyrektor

zakładu karnego mo

e zezwoli

na przekazanie skazanemu wa

nej wiadomo

ci zawartej w

zatrzymanej korespondencji.
§ 5. (122) Doł

czonych do akt osobowych kopii korespondencji przed jej ocenzurowaniem

oraz korespondencji zatrzymanej nie udost

pnia si

skazanemu.

§ 6. (123) Dyrektor zakładu karnego podejmuje decyzje dotycz

ce zatrzymania

otrzymywanych i przesyłanych przez skazanych paczek lub ich zniszczenia, je

eli wymagaj

tego wzgl

dy bezpiecze

stwa zakładu lub porz

dku publicznego, powiadamiaj

c o tym

dziego penitencjarnego oraz skazanego. Zniszczenie paczek odbywa si

na podstawie

odr

bnych przepisów.

§ 7. (124) Skazany otrzymuje pisemne potwierdzenie odbioru w zakładzie karnym wysyłanej
przez niego korespondencji urz

dowej. Na kopercie umieszcza si

odcisk stempla z nazw

zakładu karnego oraz odnotowuje si

dat

jej odbioru.

Art. 105a. (125) § 1. Widzenie trwa 60 minut. W tym samym dniu skazanemu udziela si

tylko

jednego widzenia, z zastrze

eniem art. 90 pkt 6 i art. 91 pkt 8.

§ 2. W widzeniu mog

uczestniczy

nie wi

cej ni

dwie osoby pełnoletnie. Liczba osób

niepełnoletnich nie podlega ograniczeniu. Osoby do lat 15 mog

korzysta

z widze

tylko pod

opiek

osób pełnoletnich.

§ 3. Skazani, o których mowa w art. 87a, maj

prawo do dodatkowego widzenia z dzie

mi.

§ 4. Widzenie z osob

nieb

członkiem rodziny lub inn

osob

blisk

skazany mo

otrzyma

za zezwoleniem dyrektora zakładu karnego.

§ 5. Widzenia odbywaj

pod nadzorem funkcjonariusza, w sposób umo

liwiaj

bezpo

redni kontakt skazanego z osob

odwiedzaj

, przy oddzielnym stoliku.

§ 6. W czasie widzenia zezwala si

na spo

ywanie artykułów

ywno

ciowych i napojów

zakupionych przez odwiedzaj

cych na terenie zakładu karnego.

§ 7. W razie naruszenia przez skazanego lub osob

go odwiedzaj

ustalonych zasad

odbywania widzenia, mo

e by

ono przerwane lub zako

czone przed czasem.

§ 8. Szczegółowe warunki i zasady odbywania widze

dyrektor zakładu karnego podaje do

wiadomo

ci, w formie ogłoszenia, w miejscu dost

pnym dla odwiedzaj

cych.

§ 9. Ograniczenia wynikaj

ce z § 1, 2 i 5 nie maj

zastosowania do widze

skazanego z

osobami wymienionymi w art. 8 § 3 i art. 105 § 2.

Art. 105b. (126) § 1. Skazany ma prawo korzysta

, na własny koszt, z samoinkasuj

cego

aparatu telefonicznego.
§ 2. W uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego mo

e zezwoli

skazanemu na

skorzystanie z innego, ni

okre

lony w § 1, aparatu na koszt abonenta lub skazanego, a

eli skazany nie posiada

rodków pieni

ęż

nych, na koszt zakładu karnego.

§ 3. W wypadkach zagro

enia porz

dku publicznego lub zagro

enia dla bezpiecze

stwa

zakładu dyrektor zakładu karnego mo

e na czas okre

lony pozbawi

skazanego

uprawnienia, o którym mowa w § 1.

Art. 106. § 1. Skazany ma prawo do wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług
religijnych oraz bezpo

redniego uczestniczenia w nabo

stwach odprawianych w zakładzie

karnym w dni

teczne i słuchania nabo

stw transmitowanych przez

rodki masowego

przekazu, a tak

e do posiadania niezb

dnych w tym celu ksi

ąż

ek, pism i przedmiotów.

§ 2. Skazany ma prawo do uczestniczenia w prowadzonym w zakładzie karnym nauczaniu
religii, brania udziału w działalno

ci charytatywnej i społecznej ko

cioła lub innego zwi

zku

wyznaniowego, a tak

e do spotka

indywidualnych z duchownym ko

cioła lub innego

zwi

zku wyznaniowego, do którego nale

y; duchowni ci mog

odwiedza

skazanych w

pomieszczeniach, w których przebywaj

§ 3. Korzystanie z wolno

ci religijnej nie mo

e narusza

zasad tolerancji ani zakłóca

ustalonego porz

dku w zakładzie karnym.

§ 4. (127) Minister Sprawiedliwo

ci, po zasi

gni

ciu opinii odpowiednich władz duchownych

ciołów i innych zwi

zków wyznaniowych, okre

li, w drodze rozporz

dzenia, szczegółowe

zasady wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych w zakładach
karnych i aresztach

ledczych, maj

c na wzgl

dzie potrzeb

zapewnienia warunków dla

indywidualnego i zbiorowego uczestnictwa osób osadzonych w tych zakładach i aresztach w
nabo

stwach i spotkaniach.

Art. 107. § 1. Skazani za przest

pstwo popełnione z motywacji politycznej, religijnej lub

przekona

ideowych odbywaj

kar

w oddzieleniu od skazanych za inne przest

pstwa; maj

prawo do korzystania z własnej odzie

y, bielizny i obuwia oraz nie podlegaj

obowi

zkowi

pracy.
§ 2. Z uprawnie

, o których mowa w § 1, nie korzystaj

skazani za przest

pstwa popełnione

z u

yciem przemocy.

Art. 108. (128) § 1. Administracja zakładu karnego ma obowi

zek podejmowania

odpowiednich działa

celem zapewnienia skazanym bezpiecze

stwa osobistego w czasie

odbywania kary.
§ 2. Skazany jest obowi

zany poinformowa

niezwłocznie przeło

onego o zagro

eniach dla

jego bezpiecze

stwa osobistego oraz unika

tych zagro

Art. 109. (129) § 1. Skazany otrzymuje trzy razy dziennie posiłki, o odpowiedniej warto

ywczej, w tym co najmniej jeden posiłek gor

cy, z uwzgl

dnieniem zatrudnienia i wieku

skazanego, a w miar

liwo

ci tak

e wymogów religijnych i kulturowych oraz napój do

zaspokajania pragnienia. Skazany, którego stan zdrowia tego wymaga, otrzymuje
wy

ywienie według wskaza

lekarza.

§ 2. Minister Sprawiedliwo

ci okre

la, w drodze rozporz

dzenia, warto

ść

dziennej normy

ywienia oraz rodzaje diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i

aresztach

ledczych, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci wiek, rodzaj wykonywanej pracy, stan

zdrowia oraz wpływ warunków izolacji wi

ziennej na zasady

ywienia.

Art. 110. (130) § 1. Skazanego osadza si

w celi mieszkalnej wieloosobowej lub

jednoosobowej.
§ 2. Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadaj

ca na skazanego, wynosi nie mniej ni

m2. Cele wyposa

a si

w odpowiedni sprz

t kwaterunkowy zapewniaj

cy skazanemu

osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i
odpowiedni

do pory roku temperatur

, według norm okre

lonych dla pomieszcze

mieszkalnych, a tak

e o

wietlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy.

§ 3. Urz

dzenia sanitarne w zakładzie karnym typu półotwartego i otwartego mog

usytuowane poza celami mieszkalnymi.
§ 4. Przy umieszczaniu skazanego w celi mieszkalnej bierze si

pod uwag

w szczególno

ci:

1) decyzj

klasyfikacyjn

2) konieczno

ść

oddzielenia skazanego od tymczasowo aresztowanego,

3) potrzeb

zapewnienia porz

dku oraz bezpiecze

stwa w zakładzie karnym,

4) zalecenia lekarskie, psychologiczne i rehabilitacyjne,
5) potrzeb

kształtowania wła

ciwej atmosfery w

ród skazanych,

6) konieczno

ść

zapobiegania samoagresji i popełnianiu przest

pstw w trakcie odbywania

kary.

Art. 110a. (131) § 1. Skazany ma prawo posiada

w celi dokumenty zwi

zane z

post

powaniem, którego jest uczestnikiem, artykuły

ywno

ciowe i wyroby tytoniowe,

rodki

higieny osobistej, przedmioty osobistego u

ytku, zegarek, listy oraz fotografie członków

rodziny i innych osób bliskich, przedmioty kultu religijnego, materiały pi

mienne, notatki

osobiste, ksi

ąż

ki, pras

i gry

wietlicowe.

§ 2. Dyrektor zakładu karnego mo

e zezwoli

skazanemu na posiadanie w celi sprz

audiowizualnego, komputerowego oraz innych przedmiotów, w tym tak

e podnosz

cych

estetyk

pomieszczenia lub b

cych wyrazem kulturalnych zainteresowa

skazanego, je

eli

posiadanie tych przedmiotów nie narusza zasad porz

dku i bezpiecze

stwa obowi

zuj

cych

w zakładzie karnym.
§ 3. Skazany nie mo

e posiada

w celi albo przekazywa

do depozytu w trakcie pobytu w

zakładzie karnym przedmiotów, których wymiary lub ilo

ść

naruszaj

obowi

zuj

cy porz

dek

albo utrudniaj

konwojowanie. Przedmioty te przesyła si

, na koszt skazanego, do wskazanej

przez niego osoby, instytucji lub organizacji. W uzasadnionym wypadku przedmioty te mog

przesłane na koszt zakładu karnego.

§ 4. Skazany nie mo

e posiada

, poza depozytem,

rodków ł

czno

ci oraz przedmiotów i

dokumentów, które mog

stanowi

zagro

enie dla porz

dku lub bezpiecze

stwa w zakładzie

karnym.

Art. 111. (132) § 1. Skazany otrzymuje do u

ytku, z zakładu karnego, odpowiedni

do pory

roku odzie

, bielizn

oraz obuwie, o ile nie korzysta z własnych. Skazanemu zapewnia si

warunki niezb

dne do utrzymania higieny osobistej, w szczególno

ci otrzymuje on z zakładu

karnego po

ciel oraz inne

rodki do utrzymania higieny i czysto

ci w celi.

§ 2. W czasie przeprowadzania czynno

ci procesowych, transportowania oraz w innych

uzasadnionych wypadkach skazany korzysta z własnej odzie

y, bielizny i obuwia, chyba

one nieodpowiednie ze wzgl

du na por

roku lub zniszczone albo je

eli przemawiaj

przeciwko temu wzgl

dy bezpiecze

stwa.

Art. 112. (133) § 1. Skazany korzysta z niezb

dnego dla zdrowia wypoczynku, w

szczególno

ci z prawa do co najmniej godzinnego spaceru i 8-godzinnego czasu

przeznaczonego na sen w ci

gu doby. Skazana, o której mowa w art. 87 § 3 i 4, ma prawo do

korzystania z dłu

szego spaceru.

§ 2. W razie naruszenia przez skazanego ustalonego sposobu odbywania spaceru, spacer
mo

e by

zako

czony przed czasem.

Art. 113. (134) § 1. Skazany przekazuje do depozytu

rodki pieni

ęż

ne i przedmioty

warto

ciowe posiadane w zakładzie karnym.

rodki pieni

ęż

ne pozostawione w depozycie nie

podlegaj

oprocentowaniu.

§ 2. Do dyspozycji skazanego pozostaj

rodki pieni

ęż

ne pozostałe po wywi

zaniu si

ążą

cych na nim zobowi

obj

tych egzekucj

oraz po dokonaniu gromadzenia

rodków,

o których mowa w art. 126 § 1.
§ 3.

rodki pieni

ęż

ne, o których mowa w § 2, skazany mo

e przekaza

na wybrany rachunek

bankowy, ksi

ąż

eczk

oszcz

dno

ciow

lub pozostawi

w depozycie.

§ 4. Na pisemny wniosek skazanego wydaje si

mu z depozytu przedmioty warto

ciowe

niezaj

te podczas post

powania egzekucyjnego oraz je

eli nie zakłóca to ustalonego w

zakładzie karnym porz

dku i nie narusza uprawnie

innych osób.

§ 5. Na pisemny wniosek skazanego i na jego koszt przekazuje si

rodki pieni

ęż

ne i

przedmioty warto

ciowe pozostaj

ce do jego dyspozycji na rzecz okre

lonych osób, instytucji

i organizacji; w uzasadnionych wypadkach koszty przekazania mo

e pokry

zakład karny.

§ 6. Wolne od egzekucji s

1) zapomogi przyznane skazanemu przez dyrektora zakładu karnego,
2)

rodki pieni

ęż

ne, otrzymane przez skazanego w danym miesi

cu, w wysoko

ci 10%

jednego przeci

tnego miesi

cznego wynagrodzenia pracowników.

§ 7. W wypadku zezwolenia na czasowe opuszczenie przez skazanego zakładu karnego lub
udzielenia mu przepustki, na jego pisemny wniosek, dokonuje si

wypłaty pozostaj

cych do

jego dyspozycji

rodków pieni

ęż

nych.

Art. 113a. (135) § 1. Skazany ma prawo co najmniej trzy razy w miesi

cu dokonywa

zakupów artykułów

ywno

ciowych i wyrobów tytoniowych oraz innych artykułów

dopuszczonych do sprzeda

y w zakładzie karnym, za

rodki pieni

ęż

ne pozostaj

ce do jego

dyspozycji w depozycie. Skazana, o której mowa w art. 87 § 3 i 4, ma prawo do dokonywania
dodatkowych zakupów artykułów

ywno

ciowych.

§ 2. Skazanemu umo

liwia si

dokonanie pierwszego zakupu nie pó

niej ni

trzeciego dnia

roboczego po przyj

ciu do zakładu karnego.

§ 3. Skazany ma prawo otrzyma

raz na kwartał paczk

ywno

o ci

ęż

arze

nieprzekraczaj

cym wraz z opakowaniem 5 kg. W uzasadnionym wypadku skazany mo

otrzyma

, za zgod

dyrektora zakładu karnego, paczk

przekraczaj

dopuszczalny ci

ęż

ar.

§ 4. Skazany mo

e, za zezwoleniem dyrektora zakładu karnego, otrzymywa

paczki z

niezb

mu odzie

żą

, bielizn

, obuwiem i innymi przedmiotami osobistego u

ytku oraz

rodkami higieny, a po pozytywnym zaopiniowaniu przez lekarza - równie

z lekami;

wydawanie leków odbywa si

na zasadach ustalonych przez lekarza.

§ 5. Paczki podlegaj

kontroli w obecno

ci skazanego. W paczkach nie mog

dostarczane artykuły, których sprawdzenie jest niemo

liwe bez naruszenia w istotny sposób

ich substancji, jak te

artykuły w opakowaniach utrudniaj

cych kontrol

ich zawarto

ci, a

tak

e przedmioty, o których mowa w art. 110a § 4.

§ 6. Artykuły

ywno

ciowe, uznane przez lekarza lub innego upowa

nionego pracownika

słu

by zdrowia zakładu karnego za nienadaj

ce si

do spo

ycia, podlegaj

zniszczeniu w

obecno

ci skazanego.

§ 7. Dyrektor zakładu karnego mo

e, na wniosek lub po zasi

gni

ciu opinii lekarza, zezwoli

skazanemu, ze wzgl

du na stan jego zdrowia, na dokonywanie dodatkowych zakupów

artykułów

ywno

ciowych i otrzymywanie paczek o wi

kszym ci

ęż

arze.

Art. 114. Skazanemu, który nie ma mo

liwo

ci zarobkowania oraz nie posiada niezb

dnych

rodków materialnych, dyrektor zakładu karnego mo

e przyzna

miesi

czn

zapomog

wysoko

ci do 1/10 przeci

tnego miesi

cznego wynagrodzenia pracowników.

Art. 115. (136) § 1. Skazanemu zapewnia si

bezpłatne

wiadczenia zdrowotne, leki i

artykuły sanitarne.
§ 1a. (137) Skazanemu odbywaj

cemu kar

pozbawienia wolno

ci nie przysługuje prawo

wyboru lekarza i piel

gniarki podstawowej opieki zdrowotnej,

wiadczeniodawcy

udzielaj

cego ambulatoryjnych

wiadcze

opieki zdrowotnej, lekarza dentysty oraz szpitala,

okre

lone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o

wiadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze

rodków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135).

§ 2. Protezy, przedmioty ortopedyczne i

rodki pomocnicze zapewnia si

skazanemu

bezpłatnie, je

eli ich brak mógłby pogorszy

stan zdrowia lub uniemo

liwi

odbywanie kary

pozbawienia wolno

ci, a w innych wypadkach odpłatnie.

§ 3. Minister Sprawiedliwo

ci, w porozumieniu z ministrem wła

ciwym do spraw zdrowia,

okre

li, w drodze rozporz

dzenia, warunki i sposób zaopatrzenia osób osadzonych w

zakładach karnych i aresztach

ledczych w protezy, przedmioty ortopedyczne i

rodki

pomocnicze dostarczane tym osobom bezpłatnie, a tak

e warunki odpłatno

ci w wypadkach,

gdy nie s

spełnione przesłanki do uzyskania ich bezpłatnie, maj

c na wzgl

dzie ochron

zdrowia osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach

ledczych, ich mo

liwo

zarobkowe oraz prawidłowo

ść

wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar i

rodków

przymusu skutkuj

cych pozbawienie wolno

ci, a tak

e normalne funkcjonowanie w

warunkach izolacji wi

ziennej.

§ 4.

wiadczenia zdrowotne udzielane s

skazanemu przede wszystkim przez zakłady opieki

zdrowotnej dla osób pozbawionych wolno

ci.

§ 5. Pozawi

zienne zakłady opieki zdrowotnej współdziałaj

ze słu

zdrowia w zakładach

karnych w zapewnieniu skazanym

wiadcze

zdrowotnych, gdy konieczne jest w

szczególno

ci:

1) natychmiastowe udzielenie

wiadcze

zdrowotnych ze wzgl

du na zagro

enie

ycia lub

zdrowia skazanego,
2) przeprowadzenie specjalistycznych bada

, leczenia lub rehabilitacji skazanego,

3) zapewnienie

wiadcze

zdrowotnych skazanemu, który korzysta z przepustki lub

czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego.
§ 6. W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego, po zasi

gni

ciu

opinii lekarza zakładu karnego, mo

e zezwoli

skazanemu, na jego koszt, na leczenie przez

wybranego przez niego innego lekarza, ni

zakładu okre

lonego w § 4, oraz na korzystanie z

dodatkowych leków i innych

rodków medycznych.

§ 7. Skazanemu odbywaj

cemu kar

pozbawienia wolno

ci w zakładzie karnym typu

zamkni

tego

wiadczenia zdrowotne s

udzielane w obecno

ci funkcjonariusza

niewykonuj

cego zawodu medycznego; na wniosek funkcjonariusza lub pracownika

ziennego zakładu opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolno

ci,

wiadczenia

zdrowotne mog

udzielane skazanemu bez obecno

ci funkcjonariusza niewykonuj

cego

zawodu medycznego.
§ 8. Skazanemu odbywaj

cemu kar

pozbawienia wolno

ci w zakładzie karnym typu

półotwartego

wiadczenia zdrowotne mog

udzielane na wniosek osoby wykonuj

cej

wiadczenie w obecno

ci funkcjonariusza niewykonuj

cego zawodu medycznego, je

eli

wymaga tego bezpiecze

stwo tej osoby.

§ 9. Minister Sprawiedliwo

ci, w porozumieniu z ministrem wła

ciwym do spraw zdrowia,

okre

li, w drodze rozporz

dzenia, szczegółowe zasady, zakres i tryb udzielania

wiadcze

zdrowotnych osobom pozbawionym wolno

ci przez zakłady opieki zdrowotnej dla osób

pozbawionych wolno

ci, maj

c na uwadze konieczno

ść

zapewnienia osobom pozbawionym

wolno

ci opieki zdrowotnej tak

e przez pozawi

zienne publiczne zakłady opieki zdrowotnej,

eli udzielenie takiej opieki przez zakłady przeznaczone dla osób pozbawionych wolno

nie jest mo

liwe, w szczególno

ci z powodu braku wyposa

enia zakładów karnych i aresztów

ledczych w specjalistyczny sprz

t medyczny.

§ 10. Minister Sprawiedliwo

ci oraz minister wła

ciwy do spraw zdrowia okre

, w drodze

rozporz

dzenia, szczegółowe zasady, zakres i tryb współdziałania zakładów opieki

zdrowotnej ze słu

zdrowia w zakładach karnych i aresztach

ledczych w zapewnieniu

wiadcze

zdrowotnych osobom pozbawionym wolno

ci, gdy konieczne jest w szczególno

natychmiastowe udzielenie

wiadczenia zdrowotnego ze wzgl

du na zagro

enie

ycia lub

zdrowia osoby pozbawionej wolno

ci, przeprowadzenie specjalistycznego badania, leczenia

lub rehabilitacji osoby pozbawionej wolno

ci, a tak

e zapewnienie

wiadczenia zdrowotnego

osobie pozbawionej wolno

ci korzystaj

cej z przepustki lub czasowego zezwolenia na

opuszczenie zakładu karnego lub aresztu

ledczego.

Art. 116. (138) § 1. Skazany ma obowi

zek przestrzegania przepisów okre

laj

cych zasady i

tryb wykonywania kary, ustalonego w zakładzie karnym porz

dku oraz wykonywania polece

przeło

onych i innych osób uprawnionych, a w szczególno

ci:

1) poprawnego zachowania si

2) przestrzegania higieny osobistej i czysto

ci pomieszcze

, w których przebywa,

2a) niezwłocznego zawiadomienia przeło

onego o chorobie własnej oraz o zauwa

onych

objawach chorobowych u innego skazanego,
3) poddania si

- niezale

nie od obowi

zków okre

lonych w przepisach o zwalczaniu

chorób zaka

nych, wenerycznych i gru

licy, alkoholizmu i narkomanii - przewidzianym

przepisami badaniom, leczeniu, zabiegom lekarskim, sanitarnym oraz rehabilitacji, a
skazany, co do którego s

dzia penitencjarny zarz

dził przeprowadzenie bada

psychologicznych lub psychiatrycznych, dodatkowo - udzielania osobom prowadz

cym

badania informacji o stanie zdrowia, przebytych chorobach i urazach oraz warunkach, w
jakich si

wychowywał, oraz wykonywania zleconych przez psychiatr

lub psychologa

czynno

ci niezb

dnych dla potrzeb badania,

4) wykonywania pracy, je

eli przepisy szczególne, tak

e wynikaj

ce z prawa

dzynarodowego, nie przewiduj

zwolnienia od tego obowi

zku, oraz wykonywania prac

porz

dkowych w obr

bie zakładu karnego,

5) dbało

ci o mienie zakładu karnego oraz instytucji lub podmiotu gospodarczego, w którym

jest zatrudniony,
6) poddania si

czynno

ciom maj

cym na celu identyfikacj

osoby.

§ 2. W wypadkach uzasadnionych wzgl

dami porz

dku lub bezpiecze

stwa skazany podlega

kontroli osobistej. Z tych samych wzgl

dów kontroli podlegaj

równie

cele i inne

pomieszczenia, w których skazany przebywa, znajduj

ce si

w nich przedmioty, a tak

przedmioty jemu dostarczane lub przekazywane przez niego innej osobie. Kontrol

celi i

innych pomieszcze

przeprowadza si

podczas nieobecno

ci skazanych.

§ 3. Kontrola osobista polega na ogl

dzinach ciała oraz sprawdzeniu odzie

y, bielizny i

obuwia, a tak

e przedmiotów posiadanych przez skazanego. Ogl

dziny ciała oraz

sprawdzenie odzie

y i obuwia przeprowadza si

w pomieszczeniu, podczas nieobecno

osób postronnych oraz osób odmiennej płci i dokonywane s

za po

rednictwem osoby tej

samej płci.
§ 4. Kontrola mo

e by

przeprowadzona w ka

dym czasie. W razie konieczno

dopuszczalne jest naruszenie plomb gwarancyjnych oraz uszkodzenie kontrolowanych
przedmiotów w niezb

dnym zakresie.

§ 5. Znalezione w czasie kontroli przedmioty, których skazany nie mo

e posiada

, podlegaj

zatrzymaniu, za

przedmioty, których wła

ciciela ustalono, przekazuje si

do depozytu albo

przesyła si

na koszt skazanego, do wskazanej przez niego osoby, instytucji lub organizacji.

W uzasadnionym wypadku przedmioty te mog

przesłane na koszt zakładu karnego.

Przedmioty i notatki, których wła

ciciela nie ustalono, podlegaj

zniszczeniu, pieni

dze za

oraz przedmioty warto

ciowe przekazuje si

na rzecz Skarbu Pa

stwa albo na pomoc

postpenitencjarn

§ 6. Decyzje w sprawach, o których mowa w § 4 i 5, podejmuje dyrektor zakładu karnego. Ze
zniszczenia przedmiotów i notatek oraz przekazania pieni

dzy i przedmiotów warto

ciowych

sporz

dza si

protokół.

Art. 116a. (139) Skazanemu nie wolno:
1) uczestniczy

w grupach organizowanych bez zgody lub wiedzy wła

ciwego

przeło

onego,

2) posługiwa

wyrazami lub zwrotami wulgarnymi, obel

ywymi albo gwar

przest

pców,

3) uprawia

gier hazardowych,

4) spo

ywa

alkoholu oraz u

ywa

rodków odurzaj

cych lub substancji psychotropowych,

5) odmawia

przyjmowania posiłków dostarczanych przez administracj

zakładu karnego w

celu wymuszenia okre

lonej decyzji lub post

powania, a tak

e powodowa

u siebie

uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, jak równie

nakłania

lub pomaga

w dokonywaniu

takich czynów,
6) wykonywa

tatua

y i zezwala

na ich wykonywanie na sobie, jak równie

nakłania

lub

pomaga

w dokonywaniu takich czynów,

7) porozumiewa

z osobami postronnymi oraz osadzonymi w innej celi, je

eli

naruszałoby to ustalony w zakładzie karnym porz

dek,

8) samowolnie zmienia

celi mieszkalnej, miejsca wyznaczonego do spania, stanowiska

pracy i miejsca wykonywania zleconej czynno

ci,

9) zmienia

wygl

du zewn

trznego w sposób utrudniaj

cy identyfikacj

, w szczególno

poprzez zgolenie lub zapuszczenie przez skazanego włosów, brody lub w

sów albo zmian

ich koloru, chyba

e uzyska na to zgod

dyrektora zakładu karnego.

Art. 117. (140) Skazanego, u którego stwierdzono uzale

nienie od alkoholu albo

rodków

odurzaj

cych lub psychotropowych oraz skazanego za przest

pstwo okre

lone w art. 197-

203 Kodeksu karnego, popełnione w zwi

zku z zaburzeniami preferencji seksualnych,

obejmuje si

, za jego zgod

, odpowiednim leczeniem i rehabilitacj

; w razie jej braku - o

stosowaniu leczenia lub rehabilitacji orzeka s

d penitencjarny.

Art. 118. (141) § 1. W wypadku gdy wykonywanie kary pozbawienia wolno

ci mo

e zagra

yciu skazanego lub spowodowa

dla jego zdrowia powa

ne niebezpiecze

stwo, dyrektor

zakładu karnego, na wniosek lekarza, niezwłocznie powiadamia o tym s

dziego

penitencjarnego.
§ 2. W wypadku gdy

yciu skazanego grozi powa

ne niebezpiecze

stwo, stwierdzone co

najmniej przez dwóch lekarzy, mo

na dokona

koniecznego zabiegu lekarskiego, nie

wył

czaj

c chirurgicznego, nawet mimo sprzeciwu skazanego.

§ 3. W wypadku sprzeciwu skazanego o dokonaniu zabiegu orzeka s

d penitencjarny.

§ 4. W nagłym wypadku, je

eli zachodzi bezpo

rednie niebezpiecze

stwo

mierci

skazanego, o konieczno

ci zabiegu decyduje lekarz.

Art. 119. § 1. Skazany, który w celu wymuszenia okre

lonej decyzji lub post

powania organu

wykonawczego lub uchylenia si

od ci

ążą

cego na nim obowi

zku powoduje u siebie

uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, niezale

nie od odpowiedzialno

ci dyscyplinarnej,

e by

obci

ąż

ony w cało

ci lub w cz

ęś

ci kosztami zwi

zanymi z leczeniem.

§ 2. O obci

ąż

eniu kosztami, o których mowa w § 1, orzeka s

d penitencjarny.

Art. 120. § 1. (142) W razie wyrz

dzenia przez skazanego z jego winy szkody w mieniu

zakładu karnego, nieprzekraczaj

cej dwukrotnej wysoko

ci przeci

tnego miesi

cznego

wynagrodzenia pracowników, dyrektor tego zakładu mo

e zobowi

skazanego do

naprawienia tej szkody przez zapłat

odpowiedniej kwoty pieni

ęż

nej; decyzj

dyrektora wraz

z uzasadnieniem dor

cza si

zainteresowanemu.

§ 2. Skazanemu przysługuje, w terminie 30 dni od otrzymania orzeczenia dyrektora,
powództwo o ustalenie,

e nale

ść

nie istnieje w cało

ci lub w cz

ęś

ci.

§ 3.

gni

cie nale

ci nast

puje w trybie przewidzianym w przepisach o post

powaniu

egzekucyjnym w administracji.

Oddział 5

Zatrudnienie

Art. 121. (143) § 1. Skazanemu zapewnia si

w miar

liwo

wiadczenie pracy.

§ 2. Skazanego zatrudnia si

na podstawie skierowania do pracy albo umo

liwia si

skazanemu wykonywanie pracy zarobkowej w ramach umowy o prac

, umowy zlecenia,

umowy o dzieło, umowy o prac

nakładcz

lub na innej podstawie prawnej.

§ 3. Zatrudnienie skazanego nast

puje za zgod

i na warunkach okre

lonych przez dyrektora

zakładu karnego, zapewniaj

cych prawidłowy przebieg odbywania kary pozbawienia

wolno

ci.

§ 4. Nieprzestrzeganie przez skazanego lub podmiot zatrudniaj

cy warunków zatrudnienia,

okre

lonych przez dyrektora zakładu karnego, stanowi podstaw

cofni

cia zgody. O cofni

ciu

zgody powiadamia si

pisemnie skazanego i podmiot zatrudniaj

cy.

§ 5. Dyrektor zakładu karnego mo

e cofn

ąć

zgod

na zatrudnienie skazanego lub

wykonywanie przez niego pracy zarobkowej z przyczyn zwi

zanych z funkcjonowaniem

zakładu karnego, a zwłaszcza z jego bezpiecze

stwem. O cofni

ciu zgody powiadamia si

pisemnie skazanego oraz podmiot zatrudniaj

cy.

§ 6. Zdolno

ść

skazanego do pracy oraz w miar

potrzeby rodzaj, warunki i czas pracy

okre

la lekarz.

§ 7. Z wykonywania pracy mo

na zwolni

skazanego kształc

cego si

lub z innych wa

nych

powodów.
§ 8. W stosunku do skazanych pracuj

cych, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym

kodeksie, stosuje si

przepisy prawa pracy.

§ 9. W stosunku do skazanych zatrudnionych na podstawie skierowania do pracy nie stosuje
si

przepisów prawa pracy, z wyj

tkiem przepisów dotycz

cych czasu pracy oraz

bezpiecze

stwa i higieny pracy.

§ 10. Skazany na kar

ywotniego pozbawienia wolno

ci odbywaj

cy kar

w zakładzie

karnym typu zamkni

tego mo

e wykonywa

prac

wył

cznie na terenie zakładu karnego.

Art. 122. § 1. (144) Przy kierowaniu do pracy uwzgl

dnia si

w miar

liwo

ci zawód,

wykształcenie, zainteresowania i potrzeby osobiste skazanego. Je

eli skazanego zatrudnia

na podstawie skierowania do pracy, zatrudnienie przy pracach szkodliwych dla zdrowia

wymaga jego pisemnej zgody.
§ 2. Prac

zapewnia si

przede wszystkim skazanym zobowi

zanym do

wiadcze

alimentacyjnych, a tak

e maj

cym szczególnie trudn

sytuacj

materialn

, osobist

lub

rodzinn

Art. 122a. (145) § 1. Skazanego instruuje si

o sposobie wykonywania przydzielonej pracy,

szkoli w zakresie przepisów bezpiecze

stwa i higieny pracy, przepisów przeciwpo

arowych

oraz obsługi maszyn i urz

dze

, a tak

e zapoznaje z podstawowymi zasadami i normami

pracy oraz zasadami wynagradzania za prac

§ 2. Skazany jest obowi

zany pracowa

sumiennie i wydajnie, przestrzega

dyscypliny i

regulaminu pracy, przepisów porz

dkowych, przeciwpo

arowych oraz bezpiecze

stwa i

higieny pracy, a tak

e dba

o porz

dek w miejscu pracy, jak równie

o stan obsługiwanych

maszyn i urz

dze

Art. 123. (146) § 1. Praca skazanego jest odpłatna, z zastrze

eniem art. 123a. Zasady

wynagradzania za prac

ustala si

w porozumieniu zawieranym przez dyrektora zakładu

karnego lub w umowie zawieranej przez skazanego. Przy skierowaniu skazanego do prac
administracyjno-porz

dkowych na terenie zakładu karnego, wynagrodzenie za prac

ustala

dyrektor tego zakładu.
§ 2. Wynagrodzenie przysługuj

ce skazanemu zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu

pracy ustala si

w sposób zapewniaj

cy osi

gni

cie co najmniej połowy minimalnego

wynagrodzenia okre

lonego na podstawie odr

bnych przepisów, przy przepracowaniu

pełnego miesi

cznego wymiaru czasu pracy lub wykonaniu pełnej miesi

cznej normy pracy.

W wypadku przepracowania niepełnej miesi

cznej normy czasu pracy lub niewykonania

pełnej miesi

cznej normy pracy wynagrodzenie wypłaca si

proporcjonalnie do ilo

ci czasu

pracy lub wykonanej normy pracy. W razie zatrudnienia skazanego w niepełnym wymiarze
czasu pracy najni

sze wynagrodzenie ustala si

w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin

zatrudnienia, bior

c za podstaw

połow

minimalnego wynagrodzenia.

§ 3. Skazanemu wynagrodzenie przysługuje tylko za prac

wykonan

, z zastrze

eniem § 4.

§ 4. Skazanemu przysługuje wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy jedynie w
wypadku, gdy był gotów do jej wykonania, a doznał przeszkód z przyczyn dotycz

cych

podmiotu zatrudniaj

cego.

§ 5. Podmiot mo

e na czas przestoju powierzy

skazanemu, za zgod

dyrektora zakładu

karnego, inn

odpowiedni

prac

, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie

przewidziane za t

prac

§ 6. Skazanemu przysługuje wynagrodzenie za czas przestoju spowodowanego warunkami
atmosferycznymi jedynie w wypadku, gdy tak stanowi porozumienie lub umowa, o których
mowa w § 1.

Art. 123a. (147) § 1. Za prace porz

dkowe oraz pomocnicze wykonywane na rzecz jednostek

organizacyjnych Słu

by Wi

ziennej lub za prace porz

dkowe na rzecz samorz

terytorialnego, w wymiarze nieprzekraczaj

cym 90 godzin miesi

cznie, wynagrodzenie

skazanemu nie przysługuje.
§ 2. Skazanemu, za jego pisemn

zgod

lub na jego wniosek, dyrektor mo

e zezwoli

nieodpłatne zatrudnienie przy pracach publicznych na rzecz organów administracji publicznej
oraz przy pracach wykonywanych na cele charytatywne, a tak

e przy pracach porz

dkowych

i pomocniczych wykonywanych na rzecz jednostek organizacyjnych Słu

by Wi

ziennej.

§ 3. W celu przyuczenia do wykonywania pracy skazanemu, za jego pisemn

zgod

, mo

zezwoli

na wykonywanie nieodpłatnej pracy w przywi

ziennych zakładach pracy, przez

okres nie dłu

szy ni

1 miesi

§ 4. Za wykonywane prace nieodpłatne mog

skazanemu przyznawane nagrody.

Art. 124. § 1. (148) Skazanemu zatrudnionemu odpłatnie na podstawie skierowania do pracy
lub umowy o prac

nakładcz

przysługuje po roku nieprzerwanej pracy, w czasie odbywania

kary pozbawienia wolno

ci, zwolnienie od pracy przez okres 14 dni roboczych, z

zachowaniem prawa do wynagrodzenia, a skazanemu zatrudnionemu nieodpłatnie - 14 dni
zwolnienia od pracy, bez prawa do wynagrodzenia. Skazany nie mo

e zrzec si

prawa do

zwolnienia od pracy.
§ 2. Wymiar urlopu wypoczynkowego przysługuj

cego skazanemu zatrudnionemu na

podstawie umowy o prac

wynosi 18 dni roboczych.

§ 3. (149) Skazany w okresie urlopu wypoczynkowego lub zwolnienia od pracy, o których
mowa w § 1 i 2, korzysta z uprawnie

do:

1) dodatkowego lub dłu

szego widzenia,

2) dodatkowego zakupu artykułów

ywno

ciowych i wyrobów tytoniowych oraz

przedmiotów dopuszczonych do sprzeda

y w zakładzie karnym,

3) dłu

szych spacerów,

4) pierwsze

stwa lub cz

stszego udziału w zaj

ciach kulturalno-o

wiatowych, z zakresu

kultury fizycznej i sportu.
§ 4. (150) Zakres uprawnie

, o których mowa w § 3, okre

la dyrektor zakładu karnego

indywidualnie dla ka

dego skazanego.

Art. 125. (151) § 1. Skazany otrzymuje w cało

ci, bez potr

w wysoko

ci 20% na cele

pomocy, o której mowa w art. 43, dodatki za prac

uci

ąż

liw

, niebezpieczn

lub szkodliw

dla zdrowia, nagrody regulaminowe i przysługuj

ce mu z tytułu zatrudnienia, premie za

oszcz

dno

ść

surowca, wynagrodzenie za racjonalizatorstwo i wynalazczo

ść

oraz

wynagrodzenie za prac

wykonywan

ponad okre

lon

norm

pracy lub norm

czasu pracy.

§ 2. Z przypadaj

cego skazanemu wynagrodzenia za prac

, po odliczeniu zaliczki na

podatek dochodowy od osób fizycznych, wolne jest w ka

dym czasie od egzekucji 60%.

Art. 126. (152) § 1. Ze

rodków finansowych otrzymywanych przez skazanego, z wyj

tkiem

zapomóg, o których mowa w art. 113 § 6 pkt 1, gromadzi si

rodki pieni

ęż

ne, przekazywane

skazanemu w chwili zwolnienia z zakładu karnego, przeznaczone na przejazd do miejsca
zamieszkania i na utrzymanie, do wysoko

ci jednego przeci

tnego miesi

cznego

wynagrodzenia pracowników; ze

rodków tych nie prowadzi si

egzekucji i na wniosek

skazanego mo

na je przekaza

na ksi

ąż

eczk

oszcz

dno

ciow

§ 2. Gromadzeniu podlega:
1) 50% kwoty zdeponowanej przez skazanego przy przyj

ciu do zakładu karnego, jednak

nie wi

cej ni

kwota odpowiadaj

ca wysoko

ci jednego przeci

tnego miesi

cznego

wynagrodzenia pracowników,
2) 50% z przypadaj

cego skazanemu miesi

cznie wynagrodzenia za prac

po odliczeniu

zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, jednak nie wi

cej ni

kwota 4% jednego

przeci

tnego miesi

cznego wynagrodzenia pracowników,

3) 50% ka

dego z wpływów pieni

ęż

nych skazanego niewymienionych w pkt 1 i 2, jednak

nie wi

cej ni

kwota 4% jednego przeci

tnego miesi

cznego wynagrodzenia pracowników.

§ 3. Gromadzenia kwot, okre

lonych w § 2 pkt 2 i 3, dokonuje si

po potr

ceniu nale

dochodzonych w post

powaniu egzekucyjnym.

§ 4. Zgromadzona kwota podlega ka

dorazowo uzupełnieniu w razie wzrostu przeci

tnego

miesi

cznego wynagrodzenia pracowników. Uzupełnienia dokonuje si

z wpływów

pieni

ęż

nych skazanego uzyskanych od pierwszego dnia miesi

ca nast

puj

cego po dniu

ogłoszenia wzrostu.

Art. 127. (153) § 1. Okresy pracy, za któr

przysługuje wynagrodzenie, wykonywanej przez

skazanego w czasie odbywania kary pozbawienia wolno

ci, z wyj

tkiem prac, o których

mowa w art. 123a § 1, 2 i 3, s

okresami składkowymi na zasadach okre

lonych w

przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
§ 2. Skazany zwalniany z zakładu karnego, zatrudniany w czasie odbywania kary
pozbawienia wolno

ci na podstawie skierowania do pracy, otrzymuje za

wiadczenie o

wykonywaniu pracy.

Art. 128. § 1. Okresy wykonywania przez skazanego odpłatnego zatrudnienia, z wył

czeniem

pracy wykonywanej na podstawie umów cywilnoprawnych, wlicza si

do okresu pracy, od

którego zale

żą

uprawnienia pracownicze, z zastrze

eniem § 2 i 3.

§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje si

, je

eli w my

l przepisu prawa lub postanowienia układu

zbiorowego pracy do sta

u pracy wlicza si

tylko okresy zatrudnienia w danym zakładzie

pracy, w okre

lonej bran

y albo okresy pracy na okre

lonych stanowiskach lub pracy

wykonywanej w szczególnych warunkach.
§ 3. Okresu pracy, o którym mowa w § 1, nie wlicza si

do okresu pracy:

1) od którego zale

y nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego lub innego

wiadczenia

przysługuj

cego z upływem roku pracy lub okresu krótszego ni

rok,

2) wymaganego do zajmowania okre

lonego stanowiska pracy.

Art. 129. § 1. Rada Ministrów mo

e okre

, w drodze rozporz

dzenia, zasady i tryb

powierzania podmiotom gospodarczym, instytucjom lub organizacjom wykonywania
okre

lonych zada

w zakresie zatrudnienia i nauczania skazanych oraz opieki

postpenitencjarnej.
§ 2. (154) (skre

lony).

§ 3. (155) Minister Sprawiedliwo

ci okre

li, w drodze rozporz

dzenia, szczegółowe zasady

zatrudniania skazanych, z uwzgl

dnieniem rodzajów zatrudnienia, zasad wynagradzania

skazanych zatrudnionych odpłatnie na podstawie skierowania do pracy, udzielania skazanym
zwolnie

od pracy lub urlopów wypoczynkowych, przyczyn i sposobów usprawiedliwiania

niewykonywania pracy oraz dokumentowania zatrudnienia.

Oddział 6

Nauczanie

Art. 130. § 1. (156) W zakładach karnych prowadzi si

nauczanie obowi

zkowe w zakresie

szkoły podstawowej i gimnazjum, a tak

e umo

liwia si

nauczanie w zakresie

ponadpodstawowym (ponadgimnazjalnym) i na kursach zawodowych. Zawodowe szkolenie

kursowe mo

e by

w cało

ci lub cz

ęś

ciowo odpłatne.

§ 2. Zakład karny ma obowi

zek prowadzenia nauczania, stosownie do mo

liwo

ci i

uzdolnie

młodocianych skazanych, o których mowa w § 3.

§ 3. (157) Pierwsze

stwo w uzyskaniu mo

liwo

ci obj

cia nauczaniem w szkole

ponadpodstawowej (ponadgimnazjalnej) i na kursach zawodowych maj

skazani, którzy nie

maj

wyuczonego zawodu albo po odbyciu kary nie b

mogli go wykonywa

, a tak

e nie

uko

czyli 21 roku

ycia.

§ 4. Skazanym nie posiadaj

cym wystarczaj

cych

rodków pieni

ęż

nych udost

pnia si

nieodpłatnie niezb

dne podr

czniki i pomoce naukowe.

§ 5. (158) W uzasadnionych wypadkach skazany mo

e, na własny koszt, kształci

szkołach poza obr

bem zakładu karnego za zgod

dyrektora zakładu. Koszty kształcenia

skazanego poza obr

bem zakładu karnego, ze wzgl

du na szczególne okoliczno

ci, mog

poniesione przez zakład karny.

§ 6. (159) W wypadku zaistnienia powa

nych przyczyn uniemo

liwiaj

cych skazanemu

realizacj

obowi

zku nauczania mo

liwe jest czasowe zwolnienie go z realizacji tego

obowi

zku.

Art. 131. § 1. Skazani mog

za zgod

dyrektora zakładu karnego uczy

w szkołach poza

obr

bem zakładu karnego, je

eli spełniaj

ogólnie obowi

zuj

ce wymagania w o

wiacie

publicznej, zachowuj

poprawnie oraz nie zagra

porz

dkowi prawnemu.

§ 2. Dyrektor mo

e zezwoli

skazanemu na udział w konsultacjach i zdawanie egzaminów

poza zakładem karnym, je

eli spełnia on warunki wymienione w § 1.

§ 3. Przepisu § 2 nie stosuje si

do skazanych na kar

ywotniego pozbawienia wolno

ci.

Art. 132. Praca w warsztatach szkolnych i praktyczna nauka zawodu jest obowi

zkowa, je

eli

wynika z programu nauczania. Praktyczna nauka zawodu mo

e by

poł

czona z prac

produkcyjn

, je

eli jest to zgodne z tym programem.

Art. 133. Skazanemu wywi

zuj

cemu si

z obowi

zków ucznia po roku nauki mo

na udzieli

14-dniowego urlopu, je

eli nie ma on prawa do takiego urlopu z tytułu wykonywanej pracy, w

ramach którego korzysta on z takich uprawnie

i ulg, jakie w okresie urlopu przysługuj

skazanemu pracuj

cemu.

Art. 134. (160) Minister Sprawiedliwo

ci, w porozumieniu z ministrem wła

ciwym do spraw

wiaty i wychowania, okre

la, w drodze rozporz

dzenia, szczegółowe zasady i tryb

prowadzenia nauczania w zakładach karnych, warunki i tryb realizacji obowi

zku nauczania i

zwalniania skazanych z tego obowi

zku, warunki oraz tryb ponoszenia odpłatno

ci za

kształcenie poza obr

bem zakładu karnego, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci rodzaje i formy

uzyskiwania przez skazanego wykształcenia i kwalifikacji zawodowych w warunkach zakładu
karnego, specyfik

prowadzonego nauczania w warunkach izolacji wi

ziennej, w tym

konieczno

ść

zapewnienia dyscypliny i porz

dku podczas nauczania.

Oddział 7

Działalno

ść

kulturalno-o

wiatowa, społeczna, kultura fizyczna i zaj

cia sportowe(161)

Art. 135. § 1. W zakładach karnych stwarza si

skazanym warunki odpowiedniego sp

dzania

czasu wolnego. W tym celu organizuje si

zaj

cia kulturalno-o

wiatowe, wychowania

fizycznego i sportowe oraz pobudza aktywno

ść

społeczn

skazanych.

§ 2. W ka

dym zakładzie karnym prowadzi si

zwłaszcza wypo

yczalni

ksi

ąż

ek i prasy dla

skazanych oraz stwarza mo

liwo

ść

korzystania z urz

dze

audiowizualnych w

wietlicach i w

celach mieszkalnych. Korzystaj

c z tych urz

dze

skazany nie mo

e zakłóca

ustalonego

porz

dku w zakładzie.

Art. 136. § 1. Skazanym mo

na zezwoli

na tworzenie zespołów w celu prowadzenia

działalno

ci kulturalnej, o

wiatowej, społecznej i sportowej. Z tych wzgl

dów mo

na równie

zezwoli

na nawi

zywanie kontaktów oraz na współdziałanie z odpowiednimi

stowarzyszeniami, organizacjami i instytucjami. W szczególno

ci mo

na zezwoli

podejmowanie prac na cele publiczne, jak równie

na realizacj

innych społecznie uznanych

celów.
§ 2. Dyrektor zakładu karnego mo

e powoła

rzeczników skazanych w celu powierzenia im

zada

opiniotwórczych i konsultacyjnych.

§ 3. (162) Do wykonywania zada

zwi

zanych z zaj

ciami kulturalno-o

wiatowymi, z zakresu

kultury fizycznej i sportu, dyrektor zakładu karnego mo

e wyznaczy

skazanych

wyró

niaj

cych si

wzorow

postaw

i zachowaniem.

Art. 136a. (163) § 1. W zakładach karnych mo

na zezwoli

na dobrowolne gromadzenie

przez skazanych

rodków finansowych przeznaczonych na pomoc skazanym oraz ich

rodzinom znajduj

cym si

w trudnej sytuacji materialnej lub na cele społeczne.

§ 2. Zasady gromadzenia

rodków finansowych, o których mowa w § 1, ustala dyrektor

zakładu karnego, po zapoznaniu si

z opiniami skazanych.

§ 3. Wnioski skazanych dotycz

ce wydatkowania zgromadzonych

rodków finansowych, o

których mowa w § 1, wymagaj

zatwierdzenia przez dyrektora zakładu karnego.

Oddział 8

Nagrody i ulgi

Art. 137. Skazanemu wyró

niaj

cemu si

dobrym zachowaniem w czasie odbywania kary

mog

przyznawane nagrody. Nagroda mo

e by

równie

przyznana skazanemu w celu

zach

cenia go do poprawy zachowania.

Art. 138. § 1. (164) Nagrodami s

1) zezwolenie na dodatkowe lub dłu

sze widzenie,

2) zezwolenie na widzenie bez osoby dozoruj

cej,

3) zezwolenie na widzenie w oddzielnym pomieszczeniu, bez osoby dozoruj

cej,

4) zatarcie wszystkich lub niektórych kar dyscyplinarnych,
5) nagroda rzeczowa lub pieni

ęż

na,

6) (165) (uchylony),
7) zezwolenie na widzenie bez dozoru, poza obr

bem zakładu karnego, z osob

najbli

lub osob

godn

zaufania, na okres nie przekraczaj

cy jednorazowo 30 godzin,

8) zezwolenie na opuszczenie zakładu karnego bez dozoru, na okres nie przekraczaj

jednorazowo 14 dni,
9) (166) pochwała,
10) (167) zezwolenie na cz

stsze branie udziału w zaj

ciach kulturalno-o

wiatowych, z

zakresu kultury fizycznej i sportu,
11) (168) zezwolenie na przekazanie osobie wskazanej przez skazanego upominku,
12) (169) zezwolenie na odbywanie widze

we własnej odzie

13) (170) zezwolenie na otrzymanie dodatkowej paczki

ywno

ciowej,

14) (171) zezwolenie na dokonywanie dodatkowych zakupów artykułów

ywno

ciowych i

wyrobów tytoniowych oraz przedmiotów dopuszczonych do sprzeda

y w zakładzie karnym,

15) (172) zezwolenie na telefoniczne porozumienie si

skazanego ze wskazan

przez niego

osob

na koszt zakładu karnego.

§ 2. (173) (uchylony).

Art. 139. § 1. (174) Nagrody wymienione w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 mo

na przyzna

skazanemu, którego postawa w czasie odbywania kary uzasadnia przypuszczenie,

e w

czasie pobytu poza zakładem karnym b

dzie przestrzegał porz

dku prawnego, po odbyciu

przez niego co najmniej połowy tej cz

ęś

ci kary, po której mógłby by

warunkowo

przedterminowo zwolniony, lub połowy kary nieprzekraczaj

cej 6 miesi

cy.

§ 2. (175) Przyznanie nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 tymczasowo
aresztowanemu, maj

cemu prawa i obowi

zki skazanego odbywaj

cego kar

pozbawienia

wolno

ci, wymaga wydania zarz

dzenia o zgodzie przez organ, do którego dyspozycji

pozostaje.
§ 3. Ł

czna liczba nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 7 nie mo

e przekroczy

28 w

roku.
§ 4. Ł

czny czas trwania nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 8 nie mo

e przekroczy

dni w roku.
§ 5. (176) Skazanemu odbywaj

cemu kar

ywotniego pozbawienia wolno

ci nagroda

wymieniona w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 mo

e by

przyznana po odbyciu co najmniej 15 lat

kary.
§ 6. Przyznanie nagrody wymienionej w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 skazanemu odbywaj

cemu

kar

25 lat pozbawienia wolno

ci albo kar

ywotniego pozbawienia wolno

ci, w zakładzie

karnym typu zamkni

tego, wymaga zgody s

dziego penitencjarnego.

§ 6a. (177) Przepis § 6 stosuje si

odpowiednio do skazanego z zaburzeniami preferencji

seksualnych odbywaj

cego kar

pozbawienia wolno

ci w zakładzie karnym typu

zamkni

tego za przest

pstwo okre

lone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w

zwi

zku z tymi zaburzeniami.

§ 7. (178) Nagrody wymienione w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 dyrektor zakładu karnego przyznaje
z urz

du lub na pisemny wniosek przeło

onego skazanego. Dyrektor zakładu karnego mo

upowa

kierownika wyodr

bnionego oddziału do przyznawania nagrody wymienionej w

art. 138 § 1 pkt 7.
§ 8. (179) Je

eli po przyznaniu nagrody, okre

lonej w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8, wyst

nowe

okoliczno

ci uzasadniaj

ce przypuszczenie,

e skazany w czasie pobytu poza zakładem

karnym nie b

dzie przestrzegał porz

dku prawnego, albo je

eli skazany korzystaj

cy z

nagrody okre

lonej w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 zostanie zatrzymany przez uprawniony organ w

zwi

zku z naruszeniem przez niego porz

dku prawnego w trakcie trwania nagrody, organ,

który przyznał nagrod

, podejmuje decyzj

o cofni

ciu nagrody b

o zamianie nagrody na

inn

. W wypadku, o którym mowa w § 2, powiadamia si

organ, który wydał zarz

dzenie.

§ 9. (180) Skazanemu, który, korzystaj

c z nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 7 i 8,

nadu

ył zaufania, a w szczególno

ci nie powrócił do zakładu karnego w wyznaczonym

terminie, nie udziela si

tych nagród przez okres co najmniej 6 miesi

cy od udzielenia

ostatniej nagrody.

Art. 140. § 1. (181) W razie korzystania przez skazanego z nagród wymienionych w art. 138
§ 1 pkt 7 lub 8 albo z zezwolenia, o którym mowa w art. 141a lub w art. 165 § 2, ma on
obowi

zek bezzwłocznego zgłoszenia si

do jednostki Policji, wła

ciwej terytorialnie dla

miejsca jego przebywania w okresie korzystania z zezwolenia, w celu potwierdzenia miejsca
pobytu.
§ 2. Skazany korzystaj

cy z zezwole

, o których mowa w § 1, w ka

dym przypadku zmiany

miejsca pobytu ma obowi

zek bezzwłocznego zgłoszenia si

do jednostki Policji wła

ciwej

terytorialnie dla nowego miejsca jego przebywania.
§ 3. Dyrektor zakładu karnego mo

e zobowi

skazanego, korzystaj

cego z zezwole

, o

których mowa w § 1, do okre

lonego zachowania si

, a zwłaszcza do przebywania w

okre

lonych w zezwoleniu miejscach pobytu lub cz

stszego zgłaszania si

do jednostki

Policji.
§ 4. Czasu przebywania skazanego poza zakładem karnym, na podstawie zezwole

, o

których mowa w § 1, nie odlicza si

od okresu odbywania kary, chyba

e s

dzia

penitencjarny zarz

dzi inaczej w wypadku, gdy skazany w tym czasie nadu

ył zaufania.

Art. 141. § 1. W wypadkach szczególnie uzasadnionych warunkami rodzinnymi lub
osobistymi skazanego nagrody mog

stosowane jako ulgi.

§ 2. Nie przyznaje si

jako ulg nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8.

§ 3. (182) Ulgi przyznaje dyrektor zakładu karnego lub osoba przez niego upowa

niona na

pro

skazanego lub osoby najbli

szej albo na wniosek przeło

onego skazanego.

§ 4. (183) (uchylony).

Art. 141a. (184) § 1. W wypadkach szczególnie wa

nych dla skazanego mo

na mu zezwoli

na opuszczenie zakładu karnego, na czas nieprzekraczaj

cy 5 dni, w miar

potrzeby pod

konwojem funkcjonariusza Słu

by Wi

ziennej lub w asy

cie innej osoby godnej zaufania.

§ 2. W stosunku do osadzonych w zakładzie karnym typu zamkni

tego zezwolenia, o którym

mowa w § 1, udziela s

dzia penitencjarny, a w wypadkach niecierpi

cych zwłoki - dyrektor

zakładu karnego.
§ 3. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w § 1, tymczasowo aresztowanemu maj

cemu

prawa i obowi

zki skazanego odbywaj

cego kar

pozbawienia wolno

ci wymaga wydania

zarz

dzenia o zgodzie przez organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany

pozostaje.
§ 4. Przepis art. 139 § 8 stosuje si

odpowiednio.

Oddział 9

Kary dyscyplinarne

Art. 142. § 1. Skazany podlega odpowiedzialno

ci dyscyplinarnej za zawinione naruszenie

nakazów lub zakazów wynikaj

cych z ustawy, regulaminu lub innych przepisów wydanych na

jej podstawie albo ustalonego w zakładzie karnym lub miejscu pracy porz

dku, zwane dalej

"przekroczeniem".
§ 2. Je

eli przekroczenie zawiera znamiona wykroczenia, skazany podlega

odpowiedzialno

ci dyscyplinarnej, chyba

e wykroczenie popełnione zostało w czasie pobytu

poza obr

bem zakładu karnego.

Art. 143. § 1. Karami dyscyplinarnymi s

1) nagana,
2) pozbawienie wszystkich lub niektórych nie wykorzystanych przez skazanego nagród lub
ulg albo zawieszenie ich wykonania, na okres do 3 miesi

cy,

3) pozbawienie korzystania z udziału w niektórych zaj

ciach kulturalno-o

wiatowych lub

sportowych, z wyj

tkiem korzystania z ksi

ąż

ek i prasy, na okres do 3 miesi

cy,

4) pozbawienie mo

liwo

ci otrzymania paczek

ywno

ciowych, na okres do 3 miesi

cy,

5) pozbawienie lub ograniczenie mo

liwo

ci dokonywania zakupów artykułów

ywno

ciowych lub wyrobów tytoniowych, na okres do 3 miesi

cy,

6) udzielanie widze

w sposób uniemo

liwiaj

cy bezpo

redni kontakt z osob

odwiedzaj

, na okres do 3 miesi

cy,

7) obni

enie przypadaj

cej skazanemu cz

ęś

ci wynagrodzenia za prac

, nie wi

cej ni

25%, na okres do 3 miesi

cy,

8) umieszczenie w celi izolacyjnej na okres do 28 dni.
§ 2. Kar dyscyplinarnych wymienionych w § 1 pkt 4, 5 lub 8 nie stosuje si

wobec kobiet

ęż

arnych, karmi

cych lub sprawuj

cych opiek

nad własnymi dzie

mi w domach matki i

dziecka.
§ 3. (185) Kar

dyscyplinarn

, o której mowa w § 1 pkt 8, mo

na wymierzy

skazanemu,

który popełnił przekroczenie naruszaj

ce w powa

nym stopniu obowi

zuj

w zakładzie

karnym dyscyplin

i porz

dek. Kara ta polega na osadzeniu skazanego pojedynczo w celi

oraz uniemo

liwieniu mu kontaktu z innymi skazanymi; w trakcie jej wykonywania skazanego

pozbawia si

liwo

ci:

1) korzystania z widze

i samoinkasuj

cych aparatów telefonicznych,

2) korzystania ze sprz

tu audiowizualnego i komputerowego,

3) bezpo

redniego uczestniczenia, wspólnie z innymi skazanymi, w nabo

stwach,

spotkaniach religijnych i nauce religii; na

żą

danie skazanego nale

y mu jednak umo

liwi

bezpo

rednie uczestniczenie w nabo

stwie w warunkach uniemo

liwiaj

cych mu kontakt z

innymi skazanymi,
4) korzystania z udziału w zaj

ciach kulturalno-o

wiatowych, z zakresu kultury fizycznej i

sportu, z wyj

tkiem korzystania z ksi

ąż

ek i prasy,

5) dokonywania zakupów artykułów

ywno

ciowych i wyrobów tytoniowych,

6) otrzymania paczki

ywno

ciowej w kwartale nast

puj

cym bezpo

rednio po kwartale, w

którym kara została wymierzona,
7) uczestniczenia w nauczaniu i zatrudnieniu poza cel

8) korzystania z własnej odzie

y, obuwia oraz wyrobów tytoniowych.

Art. 144. § 1. Kary dyscyplinarne okre

lone w art. 143 § 1 pkt 4-8 wymierza dyrektor zakładu

karnego, a inne kary - równie

osoba przez niego upowa

niona.

§ 2. Kary dyscyplinarne wymierza si

z urz

du lub na pisemny wniosek przeło

onego

skazanego.
§ 3. (186) Decyzja o ukaraniu kar

dyscyplinarn

powinna zawiera

dokładne okre

lenie

przekroczenia popełnionego przez skazanego.
§ 4. (187) Decyzj

o ukaraniu kar

dyscyplinarn

sporz

dza si

na pi

mie i podaje do

wiadomo

ci skazanemu, a gdy wzgl

dy wychowawcze za tym przemawiaj

- równie

innym

skazanym lub innym osobom. Przepis ten ma zastosowanie równie

do decyzji o uchyleniu,

darowaniu, odroczeniu, zamianie, zawieszeniu lub przerwaniu kary dyscyplinarnej, a tak

e o

odst

pieniu od ukarania dyscyplinarnego.

Art. 145. § 1. Wymierzaj

c kar

dyscyplinarn

uwzgl

dnia si

stopie

zawinienia i zasady

indywidualizacji, maj

c w szczególno

ci na wzgl

dzie rodzaj i okoliczno

ci czynu, stosunek

do popełnionego przekroczenia, dotychczasow

postaw

, cechy osobowo

ci i stan zdrowia

skazanego oraz cele wychowawcze.
§ 2. Przed wymierzeniem kary dyscyplinarnej wysłuchuje si

obwinionego, zapoznaje si

opini

wychowawcy, a je

eli zachodzi potrzeba - równie

składaj

cego wniosek o ukaranie

oraz z opiniami innych osób, a tak

e z zeznaniami

wiadków. Post

powanie mo

e odbywa

w obecno

ci innych skazanych, je

eli przemawiaj

za tym wzgl

dy wychowawcze.

§ 3. (188) Przed wymierzeniem skazanemu kary dyscyplinarnej okre

lonej w art. 143 § 1 pkt

8 lekarz albo psycholog wydaje pisemn

opini

o jego zdolno

ci do odbycia tej kary.

Wymierzenie tej kary w wymiarze powy

ej 14 dni wymaga zgody s

dziego penitencjarnego.

§ 4. (189) Przed wymierzeniem skazanemu kary dyscyplinarnej, okre

lonej w art. 143 § 1 pkt

4 i 5, któremu ze wzgl

du na stan zdrowia zezwolono na dokonywanie dodatkowych

zakupów artykułów

ywno

ciowych lub otrzymywanie paczek o wi

kszym ci

ęż

arze albo

korzystaj

cemu z diety, zasi

ga si

opinii lekarza co do skutków dla stanu zdrowia

skazanego wymierzenia tej kary.
§ 5. (190) Po zasi

gni

ciu opinii lekarza dyrektor podejmuje decyzj

o ewentualnym

odroczeniu wykonania tej kary.

Art. 146. § 1. Za jedno przekroczenie wymierza si

tylko jedn

kar

dyscyplinarn

. W

wypadku gdy skazany popełnił wi

cej przekrocze

, zanim został ukarany za którekolwiek z

nich, wymierza si

jedn

kar

, odpowiednio surowsz

§ 2. Ponowne wymierzenie kary dyscyplinarnej nie mo

e nast

w taki sposób, aby była

ona bezpo

rednio przedłu

eniem odbywania takiej samej kary, chyba

e ł

czny okres

trwania wymierzonych kar nie przekracza przewidzianej granicy czasu trwania tej kary.
§ 3. W wypadkach uzasadnionych wzgl

dami wychowawczymi mo

na odst

od ukarania

dyscyplinarnego, wykonanie wymierzonej kary zawiesi

na okres do 3 miesi

cy, zamieni

na inn

mniej dolegliw

lub kar

darowa

. Po upływie okresu zawieszenia wymierzon

kar

uwa

a si

za wykonan

§ 4. (191) Je

eli w okresie zawieszenia wykonania kary dyscyplinarnej skazany dopu

cił si

ponownie przekroczenia, zawieszona kara ulega wykonaniu, chyba

e dyrektor zakładu

karnego postanowi inaczej.

Art. 147. § 1. Nie mo

na wymierzy

kary dyscyplinarnej, je

eli od dnia powzi

cia przez

przeło

onego wiadomo

ci o popełnieniu przekroczenia upłyn

ło 14 dni lub od dnia

popełnienia przekroczenia - 30 dni. Nie mo

na rozpocz

ąć

wykonywania kary dyscyplinarnej

po upływie 14 dni od jej wymierzenia.
§ 2. (192) Terminy okre

lone w § 1 nie biegn

, je

eli skazany przebywa poza obr

bem

zakładu karnego bez zezwolenia lub w zwi

zku z leczeniem wynikłym z samouszkodzenia

lub z zasadnego zastosowania wobec niego

rodków przymusu bezpo

redniego, a tak

e w

okresie zawieszenia wykonania kary dyscyplinarnej.
§ 3. (193) Przedawnienie wykonania kary dyscyplinarnej nie biegnie w czasie wykonywania
takiej samej kary, wymierzonej wcze

niej.

Art. 148. § 1. Wymierzon

kar

dyscyplinarn

wykonuje si

bezzwłocznie. S

dzia

penitencjarny mo

e wstrzyma

wykonanie kary dyscyplinarnej na czas potrzebny do

wyja

nienia okoliczno

ci uzasadniaj

cych jej wymierzenie, a tak

e uchyli

kar

dyscyplinarn

z powodu jej niezasadno

ci lub przekaza

spraw

dyrektorowi zakładu karnego do

ponownego rozpoznania.
§ 2. Je

eli stan zdrowia skazanego uniemo

liwia odbycie wymierzonej kary dyscyplinarnej w

cało

ci lub w cz

ęś

ci, wykonywanie jej nale

y odroczy

lub przerwa

albo zamieni

na tak

kar

dyscyplinarn

, któr

skazany mo

e odby

. Decyzj

w tym wzgl

dzie podejmuje dyrektor

zakładu karnego, po zasi

gni

ciu opinii lekarza.

§ 3. W czasie wykonywania kary dyscyplinarnej umieszczenia w celi izolacyjnej lekarz lub
psycholog kontroluje zdolno

ść

skazanego do odbywania tej kary.

§ 4. W czasie wykonywania kary dyscyplinarnej, o której mowa w § 3, dyrektor zakładu
karnego mo

e, w wypadkach uzasadnionych wzgl

dami rodzinnymi, osobistymi lub

wychowawczymi, zezwoli

skazanemu na widzenie lub rozmow

telefoniczn

Art. 149. Je

eli zostały ujawnione nowe fakty lub dowody nie znane przedtem, wskazuj

ce na

to, i

ukarany jest niewinny, dyrektor zakładu karnego uchyla kar

dyscyplinarn

i uznaje j

za niebył

oraz podejmuje stosown

decyzj

maj

na celu uchylenie skutków ukarania.

Oddział 10

Odroczenie i przerwa wykonania kary pozbawienia wolno

Art. 150. § 1. Wykonanie kary pozbawienia wolno

ci w wypadku choroby psychicznej lub

innej ci

ęż

kiej choroby uniemo

liwiaj

cej wykonywanie tej kary s

d odracza do czasu ustania

przeszkody.
§ 2. Za ci

ęż

chorob

uznaje si

taki stan skazanego, w którym umieszczenie go w

zakładzie karnym mo

e zagra

yciu lub spowodowa

dla jego zdrowia powa

niebezpiecze

stwo.

Art. 151. § 1. S

d mo

e odroczy

wykonanie kary pozbawienia wolno

ci na okres do 6

miesi

cy, je

eli natychmiastowe wykonanie kary poci

łoby dla skazanego lub jego

rodziny zbyt ci

ęż

kie skutki, a tak

e w razie wyst

pienia okoliczno

ci, o której mowa w art.

248.
§ 2. Okres odroczenia biegnie od dnia wydania postanowienia w tym przedmiocie.
§ 3. Odroczenie mo

e by

udzielone kilkakrotnie, jednak

e ł

czny okres odroczenia nie mo

przekroczy

roku, chyba

e chodzi o kobiet

ęż

arn

lub w okresie 3 lat po urodzeniu

dziecka i sprawowania nad nim opieki.

Art. 152. Je

eli odroczenie wykonania kary nie przekraczaj

cej 2 lat pozbawienia wolno

trwało przez okres co najmniej jednego roku - s

d mo

e warunkowo zawiesi

wykonanie tej

kary na zasadach okre

lonych w art. 69-75 Kodeksu karnego.

Art. 153. § 1. S

d penitencjarny udziela przerwy w wykonaniu kary w wypadku okre

lonym w

art. 150 § 1 do czasu ustania przeszkody.
§ 2. (194) S

d penitencjarny mo

e udzieli

przerwy w wykonaniu kary, je

eli przemawiaj

tym wa

ne wzgl

dy zdrowotne, rodzinne lub osobiste. Przepis art. 151 § 3 stosuje si

odpowiednio.
§ 3. Nie mo

na udzieli

przerwy przed upływem roku od dnia uko

czenia poprzedniej

przerwy i powrotu po niej do zakładu karnego, chyba

e zachodzi wypadek choroby

psychicznej lub innej ci

ęż

kiej choroby skazanego albo inny wypadek losowy.

§ 4. Udzielaj

c przerwy w wykonaniu kary, s

d mo

e zobowi

skazanego do

utrzymywania w okresie tej przerwy kontaktu z s

dowym kuratorem zawodowym w miejscu

pobytu, niezmieniania bez jego zgody miejsca pobytu, podj

cia stara

o znalezienie pracy

zarobkowej lub meldowania si

we wskazanej jednostce Policji.

§ 5. (195) S

dem penitencjarnym wła

ciwym miejscowo do udzielania dalszych przerw oraz

do udzielania przerwy, o której mowa w § 3, jest s

d, który udzielił pierwszej przerwy.

Art. 154. § 1. Zło

enie za

alenia na postanowienie o udzieleniu przerwy powoduje

wstrzymanie wykonania postanowienia do czasu jego uprawomocnienia si

. Postanowienie

podlega jednak wykonaniu bezzwłocznie, je

eli zostało wydane na wniosek prokuratora albo

eli prokurator o

wiadczył,

e nie sprzeciwia si

udzieleniu przerwy.

§ 2. Za

alenie wniesione przez prokuratora podlega rozpoznaniu w terminie 14 dni.

Art. 155. § 1. (196) Je

eli przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolno

ci trwała co

najmniej jeden rok, a skazany odbył co najmniej 6 miesi

cy kary - s

d penitencjarny mo

warunkowo zwolni

skazanego z odbycia reszty kary na zasadach okre

lonych w art. 77

Kodeksu karnego, przy czym zwolnienie mo

e nast

w ka

dym czasie, bez ogranicze

wynikaj

cych z art. 78 i 79 Kodeksu karnego.

§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje si

, je

eli kara pozbawienia wolno

ci została orzeczona na

okres powy

ej 3 lat.

Art. 156. § 1. Odroczenie wykonania kary s

d mo

e odwoła

w razie ustania przyczyny, dla

której zostało udzielone, lub w wypadku, gdy skazany nie korzysta z odroczenia w celu, w
jakim zostało udzielone, albo ra

żą

co narusza porz

dek prawny.

§ 2. Przepis § 1 stosuje si

odpowiednio do przerwy w wykonaniu kary, z tym

e odwołanie

przerwy mo

e nast

równie

z powodu niewykonywania obowi

zków okre

lonych w art.

153 § 4; postanowienie o odwołaniu przerwy wydaje s

d penitencjarny, który jej udzielił.

§ 3. Je

eli w czasie przerwy w odbywaniu kary skazany popełnił przest

pstwo, w zwi

zku z

którym zostało zastosowane tymczasowe aresztowanie, kara pozbawienia wolno

ci, której

odbywanie zostało przerwane, podlega wykonaniu z mocy prawa.

Art. 157. Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolno

ci wobec

ołnierza s

d mo

odwoła

równie

na wniosek wła

ciwego dowódcy.

Art. 158. (197) Wniosek o zwolnienie od wykonania kary pozbawienia wolno

ci, o której

mowa w art. 336 § 3 i 4 Kodeksu karnego, mo

e zło

równie

dowódca jednostki. Termin

zawity do zło

enia wniosku upływa w dniu uko

czenia słu

by przez

ołnierza.

Oddział 11

Warunkowe przedterminowe zwolnienie

Art. 159. (198) Warunkowo zwolnionego s

d penitencjarny mo

e w okresie próby odda

pod

dozór kuratora s

dowego, osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, organizacji lub instytucji,

do której działalno

ci nale

y troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc

skazanym, oraz nało

na niego obowi

zki okre

lone w art. 72 § 1 Kodeksu karnego.

Wobec skazanego za przest

pstwo okre

lone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione

w zwi

zku z zaburzeniami preferencji seksualnych, młodocianego sprawcy przest

pstwa

umy

lnego, sprawcy okre

lonego w art. 64 Kodeksu karnego, a tak

e wobec skazanego na

kar

ywotniego pozbawienia wolno

ci, oddanie pod dozór kuratora s

dowego jest

obowi

zkowe.

Art. 160. § 1. S

d penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, je

eli zwolniony w okresie

próby popełnił przest

pstwo umy

lne, za które orzeczono prawomocnie kar

pozbawienia

wolno

ci bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

§ 2. S

d penitencjarny mo

e odwoła

warunkowe zwolnienie, je

eli zwolniony w okresie

próby ra

żą

co narusza porz

dek prawny, w szczególno

ci popełnił inne przest

pstwo lub

została orzeczona kara inna ni

okre

lona w § 1 albo gdy uchyla si

od dozoru, wykonywania

nało

onych obowi

zków lub orzeczonych

rodków karnych. Przed odwołaniem warunkowego

zwolnienia s

d penitencjarny, o ile jest to mo

liwe, wysłuchuje skazanego lub jego obro

§ 3. W razie odwołania warunkowego zwolnienia nie zalicza si

na poczet kary okresu

dzonego na wolno

ci.

Art. 161. § 1. O warunkowym zwolnieniu orzeka s

d penitencjarny; posiedzenie powinno

odby

w zakładzie karnym.

§ 2. Wniosek o warunkowe zwolnienie mo

e zło

równie

dyrektor zakładu karnego lub

dowy kurator zawodowy.

§ 3. (199) Wniosku skazanego lub jego obro

cy, zło

onego przed upływem 3 miesi

cy od

wydania postanowienia o odmowie warunkowego zwolnienia, nie rozpoznaje si

upływu tego okresu.

Art. 162. § 1. (200) S

d penitencjarny powinien wysłucha

przedstawiciela administracji

zakładu karnego, a tak

e wysłucha

dowego kuratora zawodowego, je

eli składał wniosek

o warunkowe zwolnienie oraz uwzgl

dni

ugod

zawart

w wyniku mediacji. W wypadku

skazanego za przest

pstwo okre

lone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w

zwi

zku z zaburzeniami preferencji seksualnych, s

d zasi

ga opinii biegłych.

§ 2. Za

alenie wniesione przez prokuratora podlega rozpoznaniu w terminie 14 dni. Przepis

art. 154 § 1 stosuje si

odpowiednio.

§ 3. Na postanowienie odmawiaj

ce udzielenia warunkowego zwolnienia przysługuje

alenie dyrektorowi zakładu karnego lub s

dowemu kuratorowi zawodowemu, je

eli

składali wniosek o warunkowe zwolnienie.

Art. 163. § 1. W sprawach zwi

zanych z wykonaniem orzeczenia o warunkowym zwolnieniu

oraz w sprawie odwołania warunkowego zwolnienia wła

ciwy jest s

d penitencjarny, który

udzielił zwolnienia, a je

eli zwolniony pozostaje pod dozorem - s

d penitencjarny, w którego

okr

gu dozór jest wykonywany.

§ 2. S

d penitencjarny mo

e, w granicach przewidzianych w art. 80 § 1 i 2 Kodeksu karnego,

zmieni

okres próby. S

d mo

e równie

w okresie próby ustanawia

, rozszerza

lub

zmienia

obowi

zki wymienione w art. 72 § 1 Kodeksu karnego albo od wykonania

nało

onych obowi

zków zwolni

, jak równie

odda

skazanego pod dozór lub od dozoru

zwolni

§ 3. (201) (uchylony).
§ 4. W okresie próby kurator s

dowy, osoba, stowarzyszenie, organizacja lub instytucja, pod

której dozór oddano zwolnionego, informuje s

d o jego zachowaniu, w szczególno

ci o tym,

czy wykonuje on nało

one obowi

zki i przestrzega porz

dku prawnego.

Oddział 12

Zwalnianie skazanych z zakładów karnych i warunki udzielania im pomocy

Art. 164. § 1. Okres do 6 miesi

cy przed przewidywanym warunkowym zwolnieniem lub

przed wykonaniem kary stanowi, w miar

potrzeby, czas niezb

dny na przygotowanie

skazanego do

ycia po zwolnieniu, zwłaszcza dla nawi

zania kontaktu z kuratorem s

dowym

lub podmiotami, o których mowa w art. 38 § 1. Okres ten ustala, za zgod

skazanego,

komisja penitencjarna.
§ 2. Okres, o którym mowa w § 1, mo

e równie

wyznaczy

d penitencjarny w

postanowieniu o udzieleniu lub odmowie warunkowego zwolnienia, je

eli uzna to za

niezb

dne.

Art. 165. § 1. W okresie, o którym mowa w art. 164, skazany powinien w miar

liwo

odbywa

kar

w zakładzie karnym poło

onym najbli

ej przyszłego miejsca zamieszkania.

§ 2. (202) Skazanemu mo

na zezwoli

na opuszczenie zakładu karnego, ł

cznie na czas do

14 dni, zwłaszcza w celu podejmowania stara

o uzyskanie po zwolnieniu odpowiednich

liwo

ci zamieszkania i pracy. Zezwolenie na opuszczenie zakładu mo

na przyzna

skazanemu, którego postawa w czasie odbywania kary uzasadnia przypuszczenie,

e w

czasie pobytu poza zakładem karnym b

dzie przestrzegał porz

dku prawnego. Zezwolenia

udziela dyrektor zakładu karnego. Przepis art. 139 § 8 stosuje si

odpowiednio.

§ 3. Kurator s

dowy lub podmioty, o których mowa w art. 38 § 1, ustalaj

ze skazanym

zakres niezb

dnej pomocy w społecznej readaptacji i sposób jej udzielenia.

§ 4. Je

eli skazany nie posiada dokumentu to

samo

ci, administracja zakładu karnego

podejmuje czynno

ci niezb

dne do otrzymania przez niego takiego dokumentu. Skazany ma

obowi

zek współdziałania w tym zakresie.

Art. 166. § 1. Zwalnianym skazanym, maj

cym trudno

ci w znalezieniu zatrudnienia,

zakwaterowania oraz otrzymania niezb

dnej pomocy lekarskiej, wła

ciwe organy lub

instytucje udzielaj

niezb

dnej dora

nej pomocy.

§ 2. (203) Dyrektor zakładu karnego zwalniaj

c skazanego, udziela mu stosownych

informacji o mo

liwo

ciach uzyskania niezb

dnej pomocy. W wypadku zwalniania osoby

skazanej za przest

pstwo okre

lone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w zwi

zku

z zaburzeniami preferencji seksualnych, dyrektor zakładu zawiadamia o tym jednostk

Policji,

wła

ciw

dla miejsca pobytu skazanego po jego zwolnieniu.

§ 3. (204) Skazanemu zwalnianemu z zakładu karnego, który nie dysponuje wystarczaj

cymi

rodkami własnymi i nie ma zapewnionych na wolno

ci dostatecznych

rodków utrzymania,

dyrektor zakładu karnego mo

e udzieli

pomocy pieni

ęż

nej w chwili zwolnienia w wysoko

do 1/3 przeci

tnego miesi

cznego wynagrodzenia pracowników lub jej odpowiedni

ekwiwalent.

Art. 167. § 1. Skazany, przed zwolnieniem z zakładu karnego, ma prawo zwróci

do s

penitencjarnego z wnioskiem o zastosowanie wzgl

dem niego dozoru s

dowego kuratora

zawodowego, zwłaszcza je

li oczekuj

ce go warunki

ycia po zwolnieniu z zakładu karnego

mog

mu utrudnia

społeczn

readaptacj

§ 2. Oddaj

c skazanego pod dozór s

dowego kuratora zawodowego s

d penitencjarny mo

za zgod

skazanego nało

na niego obowi

zki, o których mowa w art. 72 § 1 Kodeksu

karnego.
§ 3. Skazanemu oddanemu pod dozór i wypełniaj

cemu nało

one na niego obowi

zki

zapewnia si

w miar

liwo

ci tymczasowe zakwaterowanie i udziela pomocy w

otrzymaniu zatrudnienia w miejscach oraz instytucjach wskazanych przez s

dowego kuratora

zawodowego.
§ 4. (205) Czas trwania dozoru, o którym mowa w § 1, nie mo

e przekracza

2 lat; czasu

tego nie okre

la si

z góry. S

d penitencjarny mo

e orzec o zaniechaniu dozoru, je

eli

skazany nie przestrzega polece

dowego kuratora zawodowego lub nie wykonuje

nało

onych obowi

zków.

Art. 167a. (206) § 1. Przy zwolnieniu z zakładu karnego skazany otrzymuje, za
pokwitowaniem, znajduj

ce si

w depozycie dokumenty, pieni

dze, przedmioty warto

ciowe i

inne przedmioty, je

eli nie zostały zatrzymane albo zaj

te w drodze zabezpieczenia lub

egzekucji.
§ 2. Skazany otrzymuje ponadto

wiadectwo zwolnienia z zakładu karnego oraz

wiadczenie o zatrudnieniu. Skazany wymagaj

cy leczenia otrzymuje skierowanie do

lekarza specjalisty lub do szpitala, je

eli takie s

wskazania lekarskie oraz wyniki

wykonanych bada

diagnostycznych niezb

dnych dla dalszego post

powania leczniczego

lub diagnostycznego.

§ 3. Jako ekwiwalent pomocy pieni

ęż

nej, o której mowa w art. 166 § 3, skazany mo

otrzyma

przy zwolnieniu stosown

do pory roku odzie

, bielizn

, obuwie, bilet na przejazd, a

tak

e artykuły

ywno

ciowe na czas podró

y. Decyzje w tym zakresie podejmuje dyrektor

zakładu karnego.
§ 4. Je

eli osoba zwolniona z zakładu karnego wymaga leczenia szpitalnego, a jej stan

zdrowia nie pozwala na przeniesienie do publicznego zakładu opieki zdrowotnej, pozostaje
ona na leczeniu w zakładzie karnym do czasu, gdy jej stan zdrowia pozwoli na takie
przeniesienie.
§ 5. Przepis § 4 ma zastosowanie, je

eli osoba zwolniona wyra

a zgod

na dalsze leczenie

w zakładzie karnym, co powinno by

potwierdzone jej podpisem w indywidualnej

dokumentacji medycznej. W razie niemo

ci wyra

enia tej zgody przez osob

zwolnion

decyzj

o pozostawieniu jej na leczeniu w zakładzie karnym podejmuje dyrektor zakładu

karnego na wniosek lekarza. Wobec osoby, o której mowa w § 4, stosuje si

przepisy

porz

dkowe obowi

zuj

ce w zakładzie karnym. Przepisy art. 118 § 1, 2 i 4 stosuje si

odpowiednio.
§ 6. Je

eli zwalniany skazany jest niezdolny z powodów zdrowotnych do samodzielnego

powrotu do miejsca zameldowania lub miejsca przebywania bez zameldowania,
administracja zakładu karnego jest obowi

zana w okresie poprzedzaj

cym zwolnienie

nawi

kontakt z rodzin

, osob

blisk

lub wskazan

przez skazanego inn

osob

powiadomi

o terminie zwolnienia. W wypadku gdy działania administracji zakładu karnego

okazały si

bezskuteczne, administracja zakładu karnego jest obowi

zana udzieli

zwolnionemu pomocy w udaniu si

do miejsca zameldowania lub miejsca przebywania bez

zameldowania albo publicznego zakładu opieki zdrowotnej.
§ 7. Je

eli osoba, o której mowa w § 4, nie wyra

a zgody na dalsze leczenie w zakładzie

karnym, lekarz poucza j

o mo

liwych nast

pstwach zdrowotnych odmowy leczenia. Fakt

odmowy powinien by

potwierdzony podpisem zwolnionego w indywidualnej dokumentacji

medycznej, a w wypadku odmowy podpisu - notatk

urz

dow

na t

okoliczno

ść

Art. 168. Je

eli termin zwolnienia skazanego odbywaj

cego kar

przypada na dzie

ustawowo wolny od pracy, zwolnienie to nast

puje w dniu poprzedzaj

cym ten termin.

Oddział 13(207)

Informowanie pokrzywdzonego o opuszczeniu przez skazanego zakładu karnego

Art. 168a. § 1. Na wniosek pokrzywdzonego, odpowiednio, s

dzia penitencjarny lub dyrektor

zakładu karnego niezwłocznie zawiadamia pokrzywdzonego, jego przedstawiciela
ustawowego lub osob

, pod której stał

piecz

pokrzywdzony pozostaje, o zwolnieniu

skazanego z zakładu karnego po odbyciu kary, o ucieczce skazanego z zakładu karnego, a
tak

e o wydaniu decyzji o udzieleniu skazanemu:

1) przepustki, o której mowa w art. 91 pkt 7 i w art. 92 pkt 9,
2) czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego bez dozoru lub bez konwoju
funkcjonariusza Słu

by Wi

ziennej albo asysty innej osoby godnej zaufania, o którym mowa

w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8, art. 141a § 1 oraz art. 165 § 2,
3) przerwy w wykonaniu kary,
4) warunkowego zwolnienia.
§ 2. O prawie do zło

enia wniosku, o którym mowa w § 1, poucza pokrzywdzonego s

kieruj

c orzeczenie do wykonania.

§ 3. (208) W wypadku zwolnienia z zakładu karnego po odbyciu kary skazanego z
zaburzeniami preferencji seksualnych odbywaj

cego kar

pozbawienia wolno

ci za

przest

pstwo okre

lone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w zwi

zku z tymi

zaburzeniami, a tak

e w wypadku ucieczki takiego skazanego z zakładu karnego lub wydania

decyzji o udzieleniu przepustki lub czasowego zezwolenia, o którym mowa w § 1,
odpowiednio s

dzia penitencjarny lub dyrektor zawiadamia o tym jednostk

Policji, wła

ciw

dla miejsca pobytu skazanego.

Rozdział XI

Wykonywanie dozoru, warunkowego umorzenia post

powania i warunkowego

zawieszenia wykonania kary

Oddział 1

Dozór

Art. 169. § 1. Skazany, na którego nało

ono obowi

zki, a tak

e oddany pod dozór,

obowi

zany jest przestrzega

obowi

zków ustanowionych przez s

d na okres próby lub

zwi

zanych z dozorem.

§ 2. Skazany oddany pod dozór obowi

zany jest bezzwłocznie, a najpó

niej w ci

gu 7 dni od

powzi

cia wiadomo

ci o oddaniu go pod dozór, zgłosi

do kuratora s

dowego tego s

rejonowego, w okr

gu którego dozór ma by

wykonywany.

§ 3. Skazany obowi

zany jest stawi

na wezwanie s

du lub kuratora s

dowego i udziela

wyja

nie

co do przebiegu dozoru i wykonywania nało

onych na niego obowi

zków,

umo

liwi

kuratorowi wej

cie do mieszkania oraz informowa

go o zmianie miejsca

zatrudnienia, zamieszkania lub pobytu.
§ 4. Dozór wykonuje si

w miejscu zamieszkania lub pobytu skazanego, je

eli ustawa nie

stanowi inaczej.

Art. 170. § 1. Sprawowanie dozoru powierza si

kuratorowi s

dowemu tego s

rejonowego, w okr

gu którego

rodek ten jest lub ma by

wykonywany.

§ 2. Sprawowanie dozoru mo

e by

powierzone tak

e stowarzyszeniu, organizacji lub

instytucji, do których działalno

ci nale

y troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji

lub pomoc skazanym, albo osobie godnej zaufania; powierzenie dozoru nast

puje na ich

wniosek lub za ich zgod

Art. 171. § 1. Kuratorami s

dowymi s

kuratorzy zawodowi i społeczni.

§ 2. Zadaniem kuratora s

dowego, a tak

e innych osób, stowarzysze

, organizacji i instytucji

wykonuj

cych dozór jest pomoc w readaptacji społecznej skazanego. Kontrola

cisłego

wykonywania przez skazanego nało

onych na niego obowi

zków i polece

ma na celu

wychowawcze oddziaływanie i zapobieganie powrotowi do przest

pstwa.

Art. 172. § 1. Kurator s

dowy, któremu powierzono dozór nad skazanym, powinien nawi

z nim bezzwłocznie kontakt i poinformowa

go o jego obowi

zkach i uprawnieniach.

§ 2. Kurator s

dowy obowi

zany jest do składania s

dowi okresowych sprawozda

przebiegu dozoru, w szczególno

ci ma obowi

zek bezzwłocznego powiadomienia s

du o

popełnieniu przez skazanego przest

pstwa lub o innym ra

żą

cym naruszeniu przez niego

porz

dku prawnego.

Art. 173. § 1. S

dowy kurator zawodowy organizuje i prowadzi działania maj

ce na celu

pomoc skazanemu w społecznej readaptacji oraz kieruje prac

dowych kuratorów

społecznych i innych osób wykonuj

cych dozór samodzielnie lub z upowa

nienia

stowarzysze

, organizacji i instytucji.

§ 2. (209) Do zakresu działania s

dowego kuratora zawodowego nale

y w szczególno

ci:

1) kontrolowanie zachowania skazanego w okresie próby,
2) składanie wniosków o zmian

okresu próby w sprawach dotycz

cych wykonywania

postanowienia o warunkowym zwolnieniu,
3) składanie wniosków o ustanowienie, rozszerzenie lub zmian

obowi

zków w okresie

próby, o zwolnienie od wykonania tych obowi

zków albo o oddanie pod dozór lub zwolnienie

od dozoru,
4) składanie wniosków o odroczenie lub o przerw

wykonania kary lub o odwołanie

odroczenia lub przerwy wykonania kary,
5) składanie wniosków o warunkowe zwolnienie i o odwołanie warunkowego zwolnienia,
6) składanie wniosków o zarz

dzenie wykonania kary, której wykonanie warunkowo

zawieszono, oraz o wykonanie kary zast

pczej,

7) składanie wniosków o wszcz

cie post

powa

dotycz

cych wykonania kary ograniczenia

wolno

ci,

8) udzielanie pomocy z funduszu pomocy postpenitencjarnej,
9) branie udziału w posiedzeniach s

du w przedmiocie wykonywania

rodków karnych

zwi

zanych z poddaniem sprawcy próbie, je

eli sprawca oddany był pod dozór lub w

sprawach wszcz

tych na wniosek kuratora,

10) podejmowanie czynno

ci maj

cych na celu przygotowanie skazanego do zwolnienia z

zakładu karnego.

Art. 174. Do zakresu działania s

dowego kuratora społecznego nale

y w szczególno

ci:

1) odwiedzanie osób, których dotyczy post

powanie, w miejscu ich zamieszkania lub

pobytu, w tym równie

w zakładach karnych, oraz kontaktowanie si

z ich rodzin

żą

danie niezb

dnych informacji i wyja

nie

od osób znajduj

cych si

w okresie próby,

obj

tych dozorem lub tych, na które nało

ono obowi

zki,

3) współdziałanie z wła

ciwymi stowarzyszeniami, organizacjami i instytucjami w zakresie

poprawy warunków bytowych i zdrowotnych, zatrudnienia i szkolenia osób, których dotyczy
post

powanie wykonawcze,

4) współdziałanie z administracj

zakładów karnych w zakresie odpowiedniego

przygotowania skazanych do zwolnienia,
5) przegl

danie akt s

dowych i sporz

dzanie z nich odpisów w zwi

zku z wykonywaniem

czynno

ci zleconych przez s

6) przeprowadzanie wywiadów

rodowiskowych i zbieranie niezb

dnych informacji od

organów administracji rz

dowej, samorz

du terytorialnego, zakładów pracy, stowarzysze

organizacji i instytucji,
7) podejmowanie innych czynno

ci niezb

dnych dla prawidłowego wykonywania kar,

rodków karnych i

rodków zabezpieczaj

cych,

8) udzielanie skazanym innej stosownej pomocy.

Art. 175. § 1. Stowarzyszenia, organizacje i instytucje, którym powierzono sprawowanie
dozoru, obowi

zane s

w szczególno

ci do:

1) bezzwłocznego wyznaczenia przedstawiciela do wykonywania czynno

ci zwi

zanych z

dozorem oraz udzielania mu pomocy w prawidłowym ich wykonywaniu,
2) utrzymywania, przez wyznaczonego przedstawiciela, niezb

dnych kontaktów z s

dem i

dowym kuratorem zawodowym,

3) zapewnienia, aby wyznaczony przedstawiciel wykonywał prawidłowo powierzone mu
czynno

ci zwi

zane z dozorem oraz przedstawiał s

dowi okresowe sprawozdania o

zachowaniu si

skazanego w okresie próby.

§ 2. Do osoby godnej zaufania oraz przedstawiciela stowarzyszenia, organizacji i instytucji
stosuje si

odpowiednio art. 174, chyba

e ustawa stanowi inaczej.

Art. 176. (210) Minister Sprawiedliwo

ci okre

la, w drodze rozporz

dzenia, szczegółowy

zakres praw i obowi

zków kuratorów s

dowych, stowarzysze

, organizacji, instytucji oraz

osób, którym powierzono sprawowanie dozoru, a tak

e zasady i tryb wykonywania dozoru

stosowanego w zwi

zku z orzeczonymi karami,

rodkami karnymi, zabezpieczaj

cymi i

profilaktycznymi oraz tryb wyznaczania przedstawicieli przez stowarzyszenia, organizacje i
instytucje.

Oddział 2

Warunkowe umorzenie post

powania karnego

Art. 177. W sprawach zwi

zanych z wykonywaniem orzeczenia o warunkowym umorzeniu

post

powania karnego wła

ciwy jest s

d, który w danej sprawie orzekał w pierwszej instancji,

jednak

e w stosunku do osoby oddanej pod dozór, w kwestiach dotycz

cych wykonania tego

rodka oraz obowi

zków zwi

zanych z okresem próby, wła

ciwy jest s

d rejonowy, w

którego okr

gu dozór jest lub ma by

wykonywany.

Oddział 3

Warunkowe zawieszenie wykonania kary

Art. 178. § 1. W sprawach zwi

zanych z wykonaniem orzeczenia o warunkowym zawieszeniu

wykonania kary oraz w sprawie zarz

dzenia wykonania zawieszonej kary wła

ciwy jest s

który w danej sprawie orzekał w pierwszej instancji, jednak

e w stosunku do osoby skazanej

przez s

d powszechny pozostaj

cej pod dozorem wła

ciwy jest s

d rejonowy, w którego

okr

gu dozór jest lub ma by

wykonywany.

§ 2. (211) Przed wydaniem postanowienia w przedmiocie zarz

dzenia wykonania

zawieszonej kary, s

d powinien wysłucha

skazanego lub jego obro

, chyba

e zachodz

okoliczno

ci zarz

dzenia wykonania kary okre

lone w art. 75 § 1 Kodeksu karnego.

Rozdział XII

rodki karne

Oddział 1

Pozbawienie praw publicznych

Art. 179. W razie orzeczenia pozbawienia praw publicznych s

d zawiadamia:

1) wła

ciwy dla miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu skazanego odpowiedni organ

administracji publicznej,
2) Kancelari

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, je

eli skazany ma order, odznaczenie

lub tytuł honorowy,
3) organy i instytucje, w których skazany pełnił ostatnio funkcje obj

te utrat

4) organ wła

ciwy w sprawach powszechnego obowi

zku obrony, w którego ewidencji

skazany figuruje.

Oddział 2

Zakazy i obowi

zek(212)

Art. 180. W razie orzeczenia zakazu zajmowania okre

lonego stanowiska lub wykonywania

okre

lonego zawodu, s

d przesyła odpis wyroku wła

ciwemu organowi administracji

dowej lub samorz

du terytorialnego oraz pracodawcy albo instytucji, w której skazany

zajmuje obj

te zakazem stanowisko lub wykonuje obj

ty zakazem zawód. Je

eli skazany

zajmuje stanowisko kierownicze lub inne odpowiedzialne stanowisko, s

d przesyła odpis

wyroku równie

wła

ciwej jednostce nadrz

dnej.

Art. 181. W razie orzeczenia zakazu prowadzenia okre

lonej działalno

ci gospodarczej, s

przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rz

dowej lub samorz

terytorialnego, wła

ciwemu dla miejsca zamieszkania skazanego lub dla miejsca

prowadzenia działalno

ci gospodarczej obj

tej zakazem.

Art. 181a. (213) § 1. W razie orzeczenia obowi

zku powstrzymania si

od przebywania w

okre

lonych

rodowiskach lub miejscach, zakazu kontaktowania si

z okre

lonymi osobami

lub zakazu opuszczania okre

lonego miejsca pobytu bez zgody s

du, s

d przesyła odpis

wyroku jednostce Policji, a tak

e odpowiedniemu organowi administracji rz

dowej lub

samorz

du terytorialnego, wła

ciwemu dla miejsca pobytu skazanego.

§ 2. Nadzór nad wykonywaniem obowi

zku powstrzymania si

od przebywania w

okre

lonych

rodowiskach lub miejscach, zakazu kontaktowania si

z okre

lonymi osobami

lub zakazu opuszczania okre

lonego miejsca pobytu bez zgody s

du powierza si

zawodowemu kuratorowi s

dowemu.

§ 3. W sprawach zwi

zanych z wykonywaniem obowi

zku powstrzymania si

przebywania w okre

lonych

rodowiskach lub miejscach, zakazu kontaktowania si

okre

lonymi osobami lub zakazu opuszczania okre

lonego miejsca pobytu bez zgody s

wła

ciwy jest s

d rejonowy, w którego okr

gu ustalono miejsce pobytu skazanego.

§ 4. Przepisy art. 169 i 172 stosuje si

odpowiednio.

Art. 182. (214) § 1. W razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, s

d przesyła odpis

wyroku odpowiedniemu organowi administracji rz

dowej lub samorz

du terytorialnego

wła

ciwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Je

eli skazany prowadził pojazd

wykonuj

c prac

zarobkow

, o orzeczeniu s

d zawiadamia ponadto pracodawc

, u którego

skazany jest zatrudniony.
§ 2. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawieraj

ce zakaz prowadzenia pojazdów,

zobowi

zany jest cofn

ąć

uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie

e wyda

tych uprawnie

w okresie obowi

zywania zakazu.

Art. 183. Je

eli skazany, w zwi

zku z wykonywanym przez siebie zawodem lub

prowadzeniem okre

lonej działalno

ci gospodarczej, nale

y do zrzeszenia zawodowego,

stowarzyszenia, zwi

zku lub cechu albo innej organizacji gospodarczej, s

d zawiadamia je o

orzeczeniu zakazu wykonywania zawodu lub prowadzenia okre

lonej działalno

gospodarczej.

Art. 184. Przesyłaj

c odpis wyroku, w którym orzeczono

rodek karny wymieniony w

niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego

rodka, s

podaje na podstawie tre

ci wyroku dat

pocz

tkow

, od której nale

y liczy

okres

wykonywania tego

rodka.

Art. 185. Pracodawcy lub instytucje wymienione w art. 180 i 181 podejmuj

stosowne decyzje

i bezzwłocznie zawiadamiaj

o tym s

d, który w razie stwierdzenia nieprawidłowo

nakazuje je usun

ąć

Art. 186. Je

eli wobec skazanego zastosowano art. 72 § 1 Kodeksu karnego, przepisy art.

180 i 181 stosuje si

odpowiednio.

Oddział 3

Przepadek(215)

Art. 187. (216) S

d bezzwłocznie po uprawomocnieniu si

wyroku przesyła jego odpis lub

wyci

g urz

dowi skarbowemu, wła

ciwemu ze wzgl

du na siedzib

du pierwszej instancji,

w celu wykonania

rodka karnego w postaci orzeczonego przepadku lub nawi

zki na rzecz

Skarbu Pa

stwa.

Art. 188. (217) § 1. Wykonuj

rodek karny przepadku, urz

d skarbowy przejmuje w

posiadanie składniki mienia wymienione w wyroku.
§ 2. Wykonuj

rodek karny przepadku przedmiotów, równowarto

ci takich przedmiotów,

korzy

ci osi

gni

tych z przest

pstwa albo równowarto

ci takich korzy

ci, urz

d skarbowy, w

razie potrzeby, ustala składniki mienia obj

tego przepadkiem, przed ich przej

ciem.

§ 3. Przed przyst

pieniem do przej

cia składników mienia, o których mowa w § 1 lub 2, urz

skarbowy nie ma obowi

zku wcze

niejszego wzywania osoby, u której si

znajduj

, do ich

wydania.
§ 4. Przej

te nieruchomo

ci urz

d skarbowy przekazuje w zarz

d wła

ciwym organom

administracji publicznej.
§ 5. Przej

te rzeczy ruchome, wierzytelno

ci i inne prawa maj

tkowe urz

d skarbowy

spieni

ęż

a według przepisów o egzekucji

wiadcze

pieni

ęż

nych w post

powaniu

egzekucyjnym w administracji.
§ 6. Przej

te przedmioty o warto

ci historycznej, naukowej lub artystycznej spieni

ęż

a si

, gdy

wskazane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków pa

stwowe muzeum, biblioteka lub

archiwum nie wyra

żą

zgody na ich nieodpłatne nabycie.

Art. 189. Przepadek rzeczy głównej obejmuje równie

przynale

ci tej rzeczy, chyba

e co

innego wynika z orzeczenia.

Art. 190. § 1. (218) Orzeczony

rodek karny przepadku nie narusza praw rzeczowych

ograniczonych obci

ąż

cych obj

te przepadkiem składniki mienia, z wyj

tkiem hipoteki i

zastawu, które wygasaj

, a wierzytelno

ci zabezpieczone tymi prawami podlegaj

zaspokojeniu do wysoko

ci sumy uzyskanej ze spieni

ęż

enia składników mienia lub ich

warto

ci, gdy nie zostan

spieni

ęż

one i nie podlegaj

zniszczeniu.

§ 2. Zaspokojenie wierzyciela, którego wierzytelno

ść

jest zabezpieczona hipotek

lub

zastawem, je

eli przedmiot zastawu nie podlega spieni

ęż

eniu, nast

puje po oszacowaniu

nieruchomo

ci lub przedmiotu zastawu. Oszacowanie nieruchomo

ci, według przepisów o

egzekucji z nieruchomo

ci, urz

d skarbowy zleca komornikowi s

dowemu.

Art. 191. (219) § 1. Podstaw

ujawnienia Skarbu Pa

stwa jako wła

ciciela nieruchomo

ci w

ksi

dze wieczystej oraz podstaw

wykre

lenia obci

ąż

cych j

hipotek stanowi orzeczenie o

zastosowaniu

rodka karnego przepadku, które nieruchomo

ci tej dotyczy.

§ 2. W razie wytoczenia przez osob

trzeci

powództwa o zwolnienie nieruchomo

ci od

wykonania

rodka karnego przepadku, wpis własno

ci Skarbu Pa

stwa do ksi

gi wieczystej

e nast

po prawomocnym oddaleniu powództwa.

Art. 192. § 1. (220) W razie uchylenia orzeczenia o przepadku, darowania tego

rodka lub

zwolnienia rzeczy w wyniku wniesionego powództwa, składniki mienia przej

te w trakcie

wykonania

rodka karnego zwraca si

uprawnionemu. W razie niemo

ci zwrotu, Skarb

stwa odpowiada za szkod

, któr

poniósł uprawniony.

§ 2. Osoba, której zwraca si

przedmioty obj

te przepadkiem lub wypłaca odszkodowanie w

ramach odpowiedzialno

ci, o której mowa w § 1, obowi

zana jest do zwrotu Skarbowi

stwa sum zapłaconych wierzycielom na podstawie art. 190 do wysoko

ci warto

zwróconych składników mienia lub wypłaconego odszkodowania. Je

eli zwrotowi podlega

nieruchomo

ść

, wierzytelno

ść

Skarbu Pa

stwa zabezpiecza si

przez wpis hipoteki

przymusowej w ksi

dze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomo

ci. Podstaw

wpisu

stanowi postanowienie o zabezpieczeniu, wydane przez urz

d skarbowy.

§ 3. W zakresie nie uregulowanym w niniejszej ustawie do odpowiedzialno

ci, o której mowa

w § 1, stosuje si

przepisy Kodeksu cywilnego.

Art. 193. § 1. Je

eli orzeczono przepadek przedmiotów doł

czonych do akt sprawy lub

przechowywanych w s

dowej składnicy dowodów, s

d wydaje te przedmioty wła

ciwemu

organowi skarbowemu.
§ 2. Je

eli orzeczono przepadek przedmiotów zabezpieczonych i oddanych na

przechowanie, s

d naka

e instytucji lub osobie, której przedmioty te oddano na

przechowanie, aby wydała je wła

ciwemu urz

dowi skarbowemu.

Art. 194. (221) Minister Sprawiedliwo

ci mo

e okre

, w drodze rozporz

dzenia, wykaz

przedmiotów, które w razie orzeczenia ich przepadku przekazuje si

bezpo

rednio innym

organom ni

organ egzekucyjny wymieniony w art. 187, maj

c na uwadze w szczególno

wła

ciwo

ść

tych organów oraz rodzaj przedmiotów podlegaj

cych przekazaniu.

Art. 195. Je

eli warto

ść

przedmiotów, których przepadek orzeczono, jest nieznaczna, s

pozostawia je w aktach sprawy albo zarz

dza ich zniszczenie. Z czynno

ci zniszczenia

sporz

dza si

protokół.

Art. 195a. (222) § 1. Je

eli jednym postanowieniem zabezpieczono gro

żą

cy przepadek oraz

grzywn

, obowi

zek naprawienia szkody lub zado

ść

uczynienia za doznan

krzywd

wiadczenie pieni

ęż

ne albo nawi

, s

d lub prokurator, który wydał to postanowienie,

e zleci

jego wykonanie w cało

ci organowi okre

lonemu w art. 187.

§ 2. W wypadku, o którym mowa w § 1, je

eli orzeczono przepadek, urz

d skarbowy

prowadzi równie

egzekucj

orzeczonej jednocze

nie grzywny i zas

dzonych od skazanego

kosztów s

dowych oraz egzekucj

orzeczonego obowi

zku naprawienia szkody lub

zado

ść

uczynienia za doznan

krzywd

wiadczenia pieni

ęż

nego albo nawi

zki.

Oddział 4

Naprawienie szkody, zado

ść

uczynienie, nawi

zka i

wiadczenie pieni

ęż

ne(223)

Art. 196. § 1. (224) W razie orzeczenia obowi

zku naprawienia szkody lub zado

ść

uczynienia

na rzecz osoby, która nie brała udziału w sprawie, nawi

zki lub

wiadczenia pieni

ęż

nego,

d, z urz

du i bez pobierania jakichkolwiek opłat, przesyła tytuł egzekucyjny

pokrzywdzonemu lub innej osobie uprawnionej.
§ 2. Przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji - nale

ci z tytułu obowi

zku naprawienia

szkody, nawi

zki lub

wiadczenia pieni

ęż

nego podlegaj

zaspokojeniu w kolejno

przewidzianej dla nale

ci wierzycieli, którzy prowadzili egzekucj

, według przepisów

Kodeksu post

powania cywilnego, chyba

e ze wzgl

du na rodzaj nale

ci podlegaj

zaspokojeniu w kolejno

ci wy

szej.

Art. 196a. (225) § 1. Instytucje, fundacje, stowarzyszenia oraz organizacje społeczne
wpisane do wykazu prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwo

ci, o którym mowa w art.

49a § 2 Kodeksu karnego, s

obowi

zane do ko

ca ka

dego roku kalendarzowego

przekaza

Ministrowi Sprawiedliwo

ci aktualne informacje o swoich podstawowych

zadaniach lub celach statutowych, za

fundacje, stowarzyszenia oraz organizacje społeczne

równie

informacje o zasi

gu działania.

§ 2. Instytucje, fundacje, stowarzyszenia lub organizacje społeczne, które w wyniku
wykonania prawomocnie orzeczonego

rodka karnego w postaci nawi

zki okre

lonej w art.

47 Kodeksu karnego lub

wiadczenia pieni

ęż

nego okre

lonego w art. 49 Kodeksu karnego

otrzymały

rodki finansowe, s

obowi

zane do sporz

dzania i przekazywania Ministrowi

Sprawiedliwo

ci rocznych sprawozda

dotycz

cych wykorzystania tych

rodków w terminie

do dnia 20 lutego roku nast

puj

cego po roku, w którym je otrzymały, oraz do wyodr

bnienia

tych

rodków w ewidencji ksi

gowej.

§ 3. Sprawozdanie, o którym mowa w § 2, powinno zawiera

informacj

o wysoko

otrzymanych

rodków finansowych oraz rozliczenie tych

rodków, ze wskazaniem celów, na

które zostały przeznaczone.
§ 4. Minister Sprawiedliwo

ci mo

e zleci

kontrol

zgodno

ci z prawdziwym stanem danych

zawartych w sprawozdaniu, o którym mowa w § 2. Kontrola mo

e tak

e dotyczy

spełnienia

przez instytucj

, fundacj

, stowarzyszenie lub organizacje społeczne obowi

zków, o których

mowa w § 1 lub 2. Ocenie Ministra Sprawiedliwo

ci podlega równie

celowo

ść

gospodarno

ść

wydatkowania przez te podmioty otrzymanych

rodków.

§ 5. W przypadku stwierdzenia,

e instytucja, stowarzyszenie, fundacja lub organizacja

społeczna wykorzystała

rodki finansowe, o których mowa w § 2, niezgodnie z ich

przeznaczeniem, nie wyodr

bniła tych

rodków w ewidencji ksi

gowej lub nie przekazała

informacji, o których mowa w § 1, Minister Sprawiedliwo

ci wykre

la, w drodze decyzji

administracyjnej, ten podmiot z wykazu, o którym mowa w art. 49a § 2 Kodeksu karnego.
§ 6. Prezesi s

dów apelacyjnych s

obowi

zani, w terminie do dnia 20 lutego ka

dego roku,

przekaza

Ministrowi Sprawiedliwo

ci zestawienie

rodków finansowych przekazanych w

poprzednim roku poszczególnym instytucjom, fundacjom, stowarzyszeniom oraz
organizacjom społecznym, w wyniku wykonania orzecze

, o których mowa w § 2, zapadłych

w s

dach na obszarze danej apelacji.

Oddział 5

Podanie wyroku do publicznej wiadomo

Art. 197. § 1. S

d okre

la sposób podania wyroku do publicznej wiadomo

ci, je

eli nie

okre

lono tego w wyroku.

§ 2. Na postanowienie w tym przedmiocie za

alenie przysługuje tak

e pokrzywdzonemu,

cho

by nie był stron

w procesie.

Art. 198. § 1. W razie orzeczenia podania wyroku do publicznej wiadomo

ci przez ogłoszenie

w czasopi

mie, s

d przesyła odpis wyroku lub wyci

g z wyroku, ze wzmiank

dotycz

prawomocno

ci, redakcji okre

lonego w wyroku czasopisma, z poleceniem wydrukowania w

jednym z najbli

szych jego numerów.

§ 2. Redakcja czasopisma ma obowi

zek zawiadomi

d o wykonaniu polecenia,

przesyłaj

c jednocze

nie egzemplarz, w którym zamieszczono ogłoszenie; w razie

nieprawidłowo

ci s

d nakazuje je usun

ąć

Art. 199. § 1. W razie orzeczenia podania wyroku do publicznej wiadomo

ci w inny sposób,

d - zgodnie z tre

wyroku - wydaje komu nale

y odpowiednie polecenie, przesyłaj

jednocze

nie odpis wyroku lub wyci

g z wyroku ze wzmiank

o prawomocno

ci.

§ 2. Ten, kto otrzymał polecenie, ma obowi

zek je wykona

w czasie, miejscu i w sposób

okre

lony przez s

d oraz bezzwłocznie zawiadomi

o tym s

d, który w razie zauwa

enia

nieprawidłowo

ci nakazuje je usun

ąć

Rozdział XIII

rodki zabezpieczaj

Art. 200. (226) § 1.

rodki zabezpieczaj

ce zwi

zane z umieszczeniem sprawcy w zakładzie

zamkni

tym, przewidziane w Kodeksie karnym, wykonuje si

w zakładach psychiatrycznych i

w zakładach leczenia odwykowego.
§ 2. Zakłady psychiatryczne, o których mowa w § 1, mog

organizowane jako zakłady

dysponuj

ce warunkami:

  1)  podstawowego zabezpieczenia,
  2)  wzmocnionego zabezpieczenia,
  3)  maksymalnego zabezpieczenia.
§ 3. Zakłady leczenia odwykowego, o których mowa w § 1, mog

organizowane jako

zakłady dysponuj

ce warunkami wzmocnionego zabezpieczenia.

§ 4. Zakłady, o których mowa w § 2 pkt 1 i 2, podlegaj

wła

ciwej jednostce samorz

terytorialnego.
§ 5. Zakłady, o których mowa w § 2 pkt 3, podlegaj

ministrowi wła

ciwemu do spraw

zdrowia.

Art. 200a. (227) Do zamkni

tego zakładu psychiatrycznego dysponuj

cego warunkami

maksymalnego zabezpieczenia kieruje si

sprawc

, je

eli:

1) jego powtarzaj

ce si

zachowania zagra

yciu lub zdrowiu innych osób lub

powoduj

ce niszczenie przedmiotów znacznej warto

ci nie mog

opanowane w

zamkni

tym zakładzie psychiatrycznym dysponuj

cym warunkami wzmocnionego

zabezpieczenia,
2) nie jest mo

liwe zapobie

enie samowolnemu oddaleniu si

z zamkni

tego zakładu

psychiatrycznego dysponuj

cego wzmocnionymi warunkami zabezpieczenia sprawcy,

stwarzaj

cego znaczne zagro

enie poza zakładem.

Art. 200b. (228) Do zamkni

tego zakładu psychiatrycznego lub do zakładu leczenia

odwykowego dysponuj

cego warunkami wzmocnionego zabezpieczenia kieruje si

sprawc

eli:

1) jego zachowania zagra

yciu lub zdrowiu innych osób lub powoduj

ce niszczenie

przedmiotów znacznej warto

ci nie mog

opanowane w zamkni

tym zakładzie

psychiatrycznym lub w zakładzie leczenia odwykowego, dysponuj

cym warunkami

podstawowego zabezpieczenia,
2) nie jest mo

liwe zapobie

enie samowolnemu oddaleniu si

z zamkni

tego zakładu

psychiatrycznego lub z zakładu leczenia odwykowego, dysponuj

cego warunkami

podstawowego zabezpieczenia sprawcy, stwarzaj

cego zagro

enie poza zakładem.

Art. 200c. (229) Do zamkni

tego zakładu psychiatrycznego lub do zakładu leczenia

odwykowego dysponuj

cego warunkami podstawowego zabezpieczenia kieruje si

sprawc

który nie kwalifikuje si

do zakładu psychiatrycznego lub do zakładu leczenia odwykowego, o

których mowa w art. 200a oraz w art. 200b.

Art. 201. (230) § 1. W celu zapewnienia wła

ciwego miejsca wykonywania

rodków

zabezpieczaj

cych, o których mowa w art. 200 § 1 i 2, minister wła

ciwy do spraw zdrowia

powołuje komisj

psychiatryczn

do spraw

rodków zabezpieczaj

cych.

§ 2. Wykonuj

c orzeczenie o zastosowaniu

rodka zabezpieczaj

cego zwi

zanego z

umieszczeniem w zamkni

tym zakładzie psychiatrycznym lub w zakładzie leczenia

odwykowego, s

d, po zasi

gni

ciu opinii komisji psychiatrycznej do spraw

rodków

zabezpieczaj

cych, okre

la rodzaj zakładu, o którym mowa w art. 200 § 2 lub 3, i przesyła

odpis orzeczenia wraz z poleceniem doprowadzenia sprawcy wła

ciwej stacji pogotowia

ratunkowego, wła

ciwej jednostce Policji lub wła

ciwemu organowi wojskowemu, a odpis

orzeczenia i polecenie przyj

cia - kierownikowi wła

ciwego zakładu.

§ 3. Je

eli sprawca przebywa w zakładzie karnym albo w areszcie

ledczym, polecenie

doprowadzenia s

d przesyła dyrektorowi tego zakładu lub aresztu, zał

czaj

c odpis

orzeczenia.
§ 4. Minister wła

ciwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwo

ci,

okre

la, w drodze rozporz

dzenia, tryb powoływania i zadania komisji psychiatrycznej do

spraw

rodków zabezpieczaj

cych, jej skład oraz wykaz zamkni

tych zakładów

psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania

rodków zabezpieczaj

cych, a tak

e ich pojemno

ść

i warunki zabezpieczenia, z

uwzgl

dnieniem szczegółowych zasad kierowania do takich zakładów, post

powania ze

sprawcami w nich umieszczonymi oraz regulamin organizacyjno-porz

dkowy wykonywania

rodków zabezpieczaj

cych, maj

c na uwadze w szczególno

ci poddanie sprawcy

umieszczonego w zamkni

tym zakładzie psychiatrycznym lub w zakładzie leczenia

odwykowego wła

ciwemu leczeniu lub terapii, przeciwdziałanie zachowaniom sprawcy

zagra

cym

yciu i zdrowiu innych osób lub powoduj

cym niszczenie przedmiotów

znacznej warto

ci oraz zapobie

enie samowolnemu oddaleniu si

sprawcy stwarzaj

cego

zagro

enie poza zakładem.

Art. 202. (231) Sprawc

, wobec którego wykonywany jest

rodek zabezpieczaj

cy, obejmuje

odpowiednim post

powaniem leczniczym, terapeutycznym i rehabilitacyjnym, a tak

resocjalizacyjnym, którego celem jest poprawa stanu jego zdrowia i zachowania, w stopniu
umo

liwiaj

cym powrót do

ycia w społecze

stwie i dalsze leczenie w warunkach poza

zakładem.

Art. 203. § 1. (232) Kierownik zakładu zamkni

tego, w którym wykonuje si

rodek

zabezpieczaj

cy, nie rzadziej ni

co 6 miesi

cy przesyła do s

du opini

o stanie zdrowia

sprawcy umieszczonego w tym zakładzie i o post

pach w leczeniu lub terapii; opini

tak

obowi

zany jest przesła

bezzwłocznie, je

eli w zwi

zku ze zmian

stanu zdrowia sprawcy

uzna,

e jego dalsze pozostawanie w zakładzie nie jest konieczne.

§ 2. S

d mo

e w ka

dym czasie

żą

opinii o stanie zdrowia i stosowanym leczeniu lub

terapii oraz ich wyników wobec sprawcy umieszczonego w zakładzie, o którym mowa w § 1.

Art. 204. (233) S

d, nie rzadziej ni

co 6 miesi

cy, a w wypadku uzyskania opinii,

e dalsze

pozostawanie sprawcy w zamkni

tym zakładzie, w którym wykonuje si

rodek

zabezpieczaj

cy, nie jest konieczne, bezzwłocznie orzeka w przedmiocie dalszego

stosowania tego

rodka. W razie potrzeby s

d zasi

ga opinii innych biegłych.

Art. 204a. (234) Wobec sprawcy umieszczonego w zamkni

tym zakładzie psychiatrycznym

lub w zakładzie leczenia odwykowego mo

na stosowa

rodki przymusu bezpo

redniego na

zasadach, w trybie i w sposób okre

lony w przepisach o ochronie zdrowia psychicznego.

Art. 204b. (235) W zakładach, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2 i 3 oraz w § 3, dopuszcza
si

kontrolowanie przedmiotów posiadanych przez sprawców oraz pomieszcze

, w których

oni przebywaj

. Przepisy art. 116 § 4-6 stosuje si

odpowiednio.

Art. 204c. (236) Osobiste kontakty sprawcy przebywaj

cego w zakładzie, o którym mowa w

art. 200 § 2 pkt 2 lub 3 albo w § 3, z osobami odwiedzaj

cymi mog

odbywa

tylko za

zgod

kierowników tych zakładów. Mo

na odmówi

udzielenia takiej zgody, w szczególno

gdy kontakty te powoduj

wzrost ryzyka zachowa

niebezpiecznych.

Art. 205. (237) Do wykonania

rodków zabezpieczaj

cych, które polegaj

na zakazie

zajmowania okre

lonych stanowisk, wykonywania okre

lonego zawodu lub prowadzenia

okre

lonej działalno

ci gospodarczej, przepadku albo zakazie prowadzenia pojazdów,

stosuje si

art. 180-193 i art. 195.

Rozdział XIV

Nale

ci s

dowe

Art. 206. § 1. S

d wzywa osob

zobowi

zan

do uiszczenia kosztów s

dowych lub

pieni

ęż

nej kary porz

dkowej do ich zapłacenia w terminie 30 dni, a w razie bezskutecznego

upływu tego terminu nale

ci te

ga si

w drodze egzekucji.

§ 2. (238) W zakresie odraczania, rozkładania na raty i umarzania nale

ci s

dowych,

stosuje si

odpowiednio art. 49-51, przy czym okres odroczenia wykonania albo rozło

enia

na raty pieni

ęż

nej kary porz

dkowej nie mo

e przekroczy

6 miesi

cy.

§ 3. (239) Przepisy § 1 i 2 maj

odpowiednie zastosowanie do wykonania orzeczenia o

nawi

zce na rzecz Skarbu Pa

stwa oraz do obowi

zku uiszczenia kwoty pieni

ęż

nej,

stanowi

cej równowarto

ść

orzeczonego przepadku, z tym

e okres odroczenia wykonania

tych nale

ci albo rozło

enia na raty nie mo

e przekroczy

1 roku.

Rozdział XV

Tymczasowe aresztowanie

Art. 207. Wykonanie tymczasowego aresztowania słu

y realizacji celów, dla których ten

rodek zastosowano, a w szczególno

ci zabezpieczeniu prawidłowego toku post

powania

karnego.

Art. 207a. (240) Sposób wykonywania tymczasowego aresztowania nie mo

e narusza

uprawnie

procesowych tymczasowo aresztowanego.

Art. 208. § 1. Areszty

ledcze podlegaj

Ministrowi Sprawiedliwo

ci.

§ 2. Tymczasowe aresztowanie wykonuje si

w aresztach

ledczych.

§ 3. (241) Areszty

ledcze mog

tworzone jako samodzielne areszty lub jako

wyodr

bnione oddziały zakładów karnych. Kilka aresztów

ledczych mo

e posiada

wspóln

administracj

wydzielone słu

by.

§ 4. (242) Aresztem

ledczym kieruje dyrektor; wyodr

bnionym oddziałem mo

e kierowa

podlegaj

cy dyrektorowi kierownik.

§ 5. (243) Minister Sprawiedliwo

ci, w drodze zarz

dzenia, tworzy i znosi areszty

ledcze,

maj

c na wzgl

dzie istniej

ce potrzeby w tym zakresie.

§ 6. (244) Dyrektor Generalny Słu

by Wi

ziennej okre

la, w drodze zarz

dzenia,

przeznaczenie aresztów

ledczych, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci potrzeb

zapewnienia

oraz racjonalnego wykorzystania miejsc zakwaterowania dla wszystkich tymczasowo
aresztowanych.

Art. 209. Do wykonywania tymczasowego aresztowania stosuje si

odpowiednio przepisy

odnosz

ce si

do wykonywania kary pozbawienia wolno

ci, ze zmianami wynikaj

cymi z

przepisów niniejszego rozdziału.

Art. 210. (245) Przyjmuj

c tymczasowo aresztowanego do aresztu

ledczego nale

y go

bezzwłocznie poinformowa

o przysługuj

cych mu prawach i ci

ążą

cych na nim obowi

zkach,

a zwłaszcza umo

liwi

mu zapoznanie si

z przepisami niniejszego kodeksu i regulaminu

organizacyjno-porz

dkowego wykonywania tymczasowego aresztowania, oraz podda

odpowiednim badaniom lekarskim i zabiegom sanitarnym.

Art. 211. (246) § 1. Po przyj

ciu tymczasowo aresztowanego do aresztu

ledczego

bezzwłocznie zawiadamia si

o tym organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany

pozostaje.
§ 2. Tymczasowo aresztowany ma prawo, bezzwłocznie po osadzeniu go w areszcie

ledczym, zawiadomi

o miejscu swojego pobytu osob

najbli

albo inn

osob

stowarzyszenie, organizacj

lub instytucj

, a tak

e swojego obro

. Tymczasowo

aresztowany cudzoziemiec ma ponadto prawo powiadomi

wła

ciwy urz

d konsularny, a w

razie braku takiego urz

du - wła

ciwe przedstawicielstwo dyplomatyczne.

§ 3. Tymczasowo aresztowanego zwalnia si

w dniu, w którym upływa termin zastosowania

tymczasowego aresztowania.
§ 4. Bezpo

rednio przed zwolnieniem z aresztu

ledczego tymczasowo aresztowanemu

udziela si

stosownych informacji maj

cych na celu przygotowanie go do

ycia po

zwolnieniu, w tym tak

e o zakresie pomocy postpenitencjarnej oraz o instytucjach i organach

udzielaj

cych tej pomocy.

§ 5. Administracja aresztu

ledczego jest obowi

zana udzieli

zwalnianemu pomocy w

udaniu si

do miejsca zameldowania lub miejsca zamieszkania albo do publicznego zakładu

opieki zdrowotnej.
§ 6. Wykonywanie tymczasowego aresztowania ustaje po rozpocz

ciu wykonywania

rodka

zabezpieczaj

cego, o którym mowa w art. 94 § 1 i art. 96 § 1 Kodeksu karnego.

§ 7. W wypadku skierowania do wykonania orzeczenia o zastosowaniu

rodka

zabezpieczaj

cego wymienionego w § 6 wobec osoby tymczasowo aresztowanej tak

e w

innej sprawie, wykonanie tego

rodka nast

puje po uchyleniu w tej sprawie tymczasowego

aresztowania.

Art. 212. § 1. (247) Tymczasowo aresztowani powinni by

rozmieszczani w areszcie

ledczym w sposób zapobiegaj

cy ich wzajemnej demoralizacji. W szczególno

ci nale

oddziela

niekaranych od uprzednio odbywaj

cych kar

pozbawienia wolno

ci oraz

młodocianych od dorosłych, chyba

e szczególne wzgl

dy wychowawcze przemawiaj

umieszczeniem dorosłego z młodocianym lub młodocianymi. Przy rozmieszczaniu
tymczasowo aresztowanych w oddziałach i celach mieszkalnych bierze si

pod uwag

szczególno

ci:

1) konieczno

ść

oddzielenia tymczasowo aresztowanych od skazanych, a tak

tymczasowo aresztowanych funkcjonariuszy organów powołanych do ochrony
bezpiecze

stwa publicznego albo funkcjonariuszy i pracowników Słu

by Wi

ziennej,

pracowników organów wymiaru sprawiedliwo

ci i

cigania od pozostałych tymczasowo

aresztowanych,
2) potrzeb

zapewnienia porz

dku i bezpiecze

stwa w areszcie

ledczym,

3) zalecenia lekarskie, psychologiczne i rehabilitacyjne,
4) potrzeb

kształtowania wła

ciwej atmosfery w

ród tymczasowo aresztowanych,

5) konieczno

ść

zapobiegania samoagresji i popełnianiu przest

pstw podczas

tymczasowego aresztowania.
§ 2. Przy rozmieszczaniu tymczasowo aresztowanych administracja aresztu

ledczego

uwzgl

dnia wskazania organu, do którego dyspozycji pozostaj

, maj

ce na celu

zabezpieczenie prawidłowego toku post

powania karnego i zapewnienie bezpiecze

stwa w

areszcie.
§ 3. Je

eli zachodzi konieczno

ść

izolowania tymczasowo aresztowanych od siebie, organ, do

którego dyspozycji pozostaj

, informuje o tym dyrektora aresztu

ledczego.

Art. 212a. (248) § 1. Komisja penitencjarna kwalifikuje tymczasowo aresztowanego jako
stwarzaj

cego powa

ne zagro

enie społeczne albo powa

ne zagro

enie dla bezpiecze

stwa

aresztu oraz dokonuje, co najmniej raz na 3 miesi

ce, weryfikacji decyzji w tym przedmiocie.

O podj

tych decyzjach zawiadamia si

organ, do którego dyspozycji tymczasowo

aresztowany pozostaje, oraz s

dziego penitencjarnego.

§ 2. Tymczasowo aresztowanego, o którym mowa w § 1, osadza si

w wyznaczonym

oddziale lub celi aresztu

ledczego w warunkach zapewniaj

cych wzmo

ochron

społecze

stwa i bezpiecze

stwo tego aresztu, zawiadamiaj

c o tym s

dziego

penitencjarnego.
§ 3. Tymczasowo aresztowanego podejrzanego o popełnienie przest

pstwa w

zorganizowanej grupie albo w zwi

zku maj

cym na celu popełnianie przest

pstw osadza si

w areszcie

ledczym w warunkach zapewniaj

cych wzmo

ochron

społecze

stwa i

bezpiecze

stwo aresztu, chyba

e szczególne okoliczno

ci przemawiaj

przeciwko takiemu

osadzeniu.
§ 4. Przepisy § 1 i 2 stosuje si

do tymczasowo aresztowanego, którego wła

ciwo

ci,

warunki osobiste, sposób zachowania si

w trakcie pobytu w areszcie

ledczym lub stopie

demoralizacji stwarzaj

powa

ne zagro

enie społeczne albo powa

ne zagro

enie dla

bezpiecze

stwa aresztu

ledczego i który:

1) jest podejrzany o popełnienie przest

pstwa, w szczególno

ci:

a) zamachu na:
- niepodległo

ść

lub integralno

ść

Rzeczypospolitej Polskiej,

- konstytucyjny ustrój lub konstytucyjny organ Rzeczypospolitej Polskiej,
-

ycie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,

- jednostk

Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

b) ze szczególnym okrucie

stwem,

c) wzi

cia lub przetrzymania zakładnika albo w zwi

zku z wzi

ciem zakładnika,

d) uprowadzenia statku wodnego lub powietrznego,
e) z u

yciem broni palnej, materiałów wybuchowych albo łatwo palnych,

2) podczas uprzedniego lub obecnego pozbawienia wolno

ci stwarzał zagro

enie dla

bezpiecze

stwa zakładu karnego lub aresztu

ledczego w ten sposób,

a) był organizatorem lub aktywnym uczestnikiem zbiorowego wyst

pienia w zakładzie

karnym lub areszcie

ledczym,

b) dopu

cił si

czynnej napa

ci na funkcjonariusza publicznego lub inn

osob

zatrudnion

w zakładzie karnym lub areszcie

ledczym,

c) był sprawc

zgwałcenia albo zn

cał si

nad skazanym, ukaranym lub tymczasowo

aresztowanym,
d) uwolnił si

lub usiłował uwolni

z zakładu karnego typu zamkni

tego lub aresztu

ledczego albo podczas konwojowania poza terenem takiego zakładu lub aresztu.

Art. 212b. (249) W areszcie

ledczym tymczasowo aresztowany, o którym mowa w art. 212a,

przebywa w nast

puj

cych warunkach:

1) cele mieszkalne oraz miejsca i pomieszczenia wyznaczone do: pracy, nauki,
przeprowadzania spacerów, widze

, odprawiania nabo

stw, spotka

religijnych i

nauczania religii oraz zaj

ęć

kulturalno-o

wiatowych, z zakresu kultury fizycznej i sportu

wyposa

a si

w odpowiednie zabezpieczenia techniczno-ochronne,

2) cele mieszkalne s

ęś

ciej kontrolowane ni

te, w których osadza si

tymczasowo

aresztowanego, wobec którego nie podj

to decyzji, o której mowa w art. 212a § 1,

3) tymczasowo aresztowany mo

e uczy

, pracowa

, bezpo

rednio uczestniczy

nabo

stwach, spotkaniach religijnych i nauce religii oraz korzysta

z zaj

ęć

kulturalno-

wiatowych, z zakresu kultury fizycznej i sportu tylko w oddziale, w którym jest osadzony,

4) poruszanie si

tymczasowo aresztowanego po terenie aresztu

ledczego odbywa si

pod wzmocnionym dozorem i jest ograniczone tylko do niezb

dnych potrzeb,

5) tymczasowo aresztowanego poddaje si

kontroli osobistej przy ka

dorazowym wyj

ciu i

powrocie do celi,
6) spacer tymczasowo aresztowanego odbywa si

w wyznaczonych miejscach pod

wzmocnionym dozorem,
7) sposób osobistego kontaktowania si

przedstawicieli podmiotów okre

lonych w art. 38 §

1 z tymczasowo aresztowanym okre

la ka

dorazowo dyrektor aresztu

ledczego,

8) widzenia odbywaj

w wyznaczonych miejscach pod wzmocnionym dozorem. W

czasie korzystania z widze

w sposób uniemo

liwiaj

cy bezpo

redni kontakt z osobami

odwiedzaj

cymi tymczasowo aresztowany nie mo

e spo

ywa

artykułów

ywno

ciowych i

napojów. Widzenia nie mog

odbywa

w obecno

ci tymczasowo aresztowanego, wobec

którego nie podj

to decyzji, o której mowa w art. 212a § 1,

9) tymczasowo aresztowany nie mo

e korzysta

z własnej odzie

y i obuwia.

Art. 212c. (250) § 1. Tymczasowo aresztowanego poddaje si

badaniom osobopoznawczym,

w zakresie niezb

dnym dla zapobiegania wzajemnej demoralizacji tymczasowo

aresztowanych oraz zapewnienia porz

dku i bezpiecze

stwa w areszcie. Je

eli konieczne

jest przeprowadzenie bada

psychologicznych lub psychiatrycznych, dokonuje si

ich na

zasadach okre

lonych w art. 83 § 1 i 2 oraz art. 84 § 3.

§ 2. O zarz

dzeniu bada

psychiatrycznych zawiadamia si

organ, do którego dyspozycji

tymczasowo aresztowany pozostaje.

Art. 213. (251) W wypadkach okre

lonych w Kodeksie post

powania karnego tymczasowe

aresztowanie wykonuje si

poza aresztem

ledczym w zakładzie leczniczym wskazanym

przez organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje. Organ ten okre

równie

warunki umieszczenia tymczasowo aresztowanego we wskazanym zakładzie

leczniczym.

Art. 214. § 1. Poza wyj

tkami przewidzianymi w przepisach niniejszego rozdziału,

tymczasowo aresztowany korzysta co najmniej z takich uprawnie

, jakie przysługuj

skazanemu odbywaj

cemu kar

pozbawienia wolno

ci w systemie zwykłym w zakładzie

karnym typu zamkni

tego i nie stosuje si

do niego ogranicze

innych ni

te, które s

konieczne do zabezpieczenia prawidłowego toku post

powania karnego, utrzymania

porz

dku i bezpiecze

stwa w areszcie

ledczym oraz zapobie

enia wzajemnej demoralizacji

tymczasowo aresztowanych.
§ 2. O u

yciu

rodka przymusu bezpo

redniego, broni lub psa słu

bowego wzgl

dem

tymczasowo aresztowanego zawiadamia si

bezzwłocznie organ, do którego dyspozycji

pozostaje.

Art. 215. § 1. (252) Tymczasowo aresztowany ma prawo do porozumiewania si

z obro

lub pełnomocnikiem b

cym adwokatem albo radc

prawnym podczas nieobecno

ci innych

osób oraz korespondencyjnie. Je

eli organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany

pozostaje, zastrze

e przy widzeniu obecno

ść

swoj

lub osoby upowa

nionej - widzenie

odbywa si

w sposób wskazany przez ten organ.

§ 2. Tymczasowo aresztowanemu nale

y umo

liwi

przygotowanie si

do obrony.

Art. 216. § 1. (253) Tymczasowo aresztowany mo

e korzysta

z własnej odzie

y, bielizny i

obuwia, chyba

e zakłóca to porz

dek ustalony w areszcie

ledczym lub sprzeciwiaj

temu wzgl

dy bezpiecze

stwa lub wzgl

dy sanitarne. Tymczasowo aresztowany nie mo

posiada

rodków ł

czno

ci, urz

dze

technicznych słu

żą

cych do rejestrowania i

odtwarzania informacji, sprz

tu komputerowego, a tak

e, poza depozytem, przedmiotów i

dokumentów, które mog

utrudnia

prawidłowy tok post

powania karnego.

§ 2. Tymczasowo aresztowany mo

e za zgod

organu, do którego dyspozycji pozostaje, oraz

dyrektora aresztu korzysta

z wy

ywienia,

rodków leczniczych i higieny otrzymywanych

spoza aresztu

ledczego.

§ 3. Organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, mo

e ograniczy

lub

okre

sposób korzystania przez tymczasowo aresztowanego z uprawnie

, o których mowa

w § 1 i 2.

Art. 216a. (254) § 1. W czasie przeprowadzania czynno

ci procesowych, transportowania

oraz w innych uzasadnionych wypadkach, tymczasowo aresztowany korzysta z własnej
odzie

y, bielizny i obuwia, chyba

e s

one nieodpowiednie ze wzgl

du na por

roku lub

zniszczone albo je

eli przemawiaj

przeciwko temu wzgl

dy bezpiecze

stwa lub organ

dysponuj

cy zarz

dzi inaczej.

§ 2. Przepis § 1 stosuje si

odpowiednio do tymczasowo aresztowanego

ołnierza słu

czynnej. W czasie czynno

ci procesowych wyst

puje on w umundurowaniu, z oznakami

posiadanych stopni wojskowych, a je

eli nie posiada wła

ciwego umundurowania, korzysta z

innej własnej odzie

y, bielizny i obuwia.

Art. 217. (255) § 1. Tymczasowo aresztowany mo

e uzyska

widzenie po wydaniu

zarz

dzenia o zgodzie na widzenie przez organ, do którego dyspozycji pozostaje. W

wypadku gdy tymczasowo aresztowany pozostaje do dyspozycji kilku organów, wymagana

jest zgoda na widzenie ka

dego z nich, chyba

e organy te zarz

inaczej.

§ 2. Widzenia odbywaj

pod nadzorem funkcjonariusza Słu

by Wi

ziennej w sposób

uniemo

liwiaj

cy bezpo

redni kontakt tymczasowo aresztowanego z osob

odwiedzaj

§ 3. Organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, mo

e zezwoli

udzielenie widzenia w sposób inny ni

okre

lony w § 2.

§ 4. W razie udzielenia widzenia w sposób umo

liwiaj

cy bezpo

redni kontakt tymczasowo

aresztowanego z osob

odwiedzaj

, tymczasowo aresztowany mo

e spo

ywa

artykuły

ywno

ciowe i napoje zakupione przez osoby odwiedzaj

ce na terenie aresztu

ledczego.

żą

danie osoby odwiedzaj

cej widzenia udziela si

w sposób uniemo

liwiaj

bezpo

redni kontakt z tymczasowo aresztowanym.

§ 5. W wypadku tymczasowo aresztowanego, o którym mowa w art. 212a, dyrektor aresztu

ledczego powiadamia organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, o

istnieniu powa

nego niebezpiecze

stwa dla osoby odwiedzaj

cej oraz

e konieczne jest

udzielenie widzenia wył

cznie w sposób uniemo

liwiaj

cy bezpo

redni kontakt z tymczasowo

aresztowanym.
§ 6. Organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, mo

e ograniczy

lub

okre

sposób korzystania przez tymczasowo aresztowanego z prawa do kontaktowania si

z duchownymi

wiadcz

cymi posługi religijne lub innymi osobami, je

eli wymaga tego

konieczno

ść

zapewnienia prawidłowego toku post

powania karnego.

Art. 217a. (256) § 1. Korespondencja tymczasowo aresztowanego podlega zatrzymaniu,
cenzurze lub nadzorowi organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje,
chyba

e organ ten zarz

dzi inaczej. W wypadku gdy tymczasowo aresztowany pozostaje do

dyspozycji kilku organów, jego korespondencj

przesyła si

temu organowi, którego

postanowienie wprowadzono do wykonania jako pierwsze, chyba

e organy te zarz

inaczej.
§ 2. Je

eli organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, nie zarz

dzi

zatrzymania, cenzury lub nadzoru korespondencji tymczasowo aresztowanego, decyzje te
mo

e podj

ąć

dyrektor aresztu

ledczego, który powiadamia tymczasowo aresztowanego,

dziego penitencjarnego oraz organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany

pozostaje, o przyczynach jej zatrzymania, ocenzurowania lub nadzoru. Przepis art. 105 § 4
stosuje si

odpowiednio.

Art. 217b. (257) § 1. Korespondencj

urz

dow

administracja aresztu

ledczego

bezzwłocznie dor

cza lub podaje do wiadomo

ci tymczasowo aresztowanemu, który

podpisem i dat

potwierdza jej odbiór lub przyj

cie jej tre

ci do wiadomo

ci. W razie odmowy

potwierdzenia czyni si

o tym wzmiank

na pi

mie urz

dowym lub potwierdzeniu odbioru.

§ 2. Korespondencj

tymczasowo aresztowanego, w tym tak

e korespondencj

z organami

powołanymi na podstawie ratyfikowanych przez Rzeczpospolit

Polsk

umów

dzynarodowych dotycz

cych ochrony praw człowieka, z Rzecznikiem Praw

Obywatelskich oraz z organami pa

stwowymi i samorz

dowymi, przesyła si

adresatowi za

rednictwem organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje.

Art. 217c. (258) Tymczasowo aresztowany nie mo

e korzysta

z aparatu telefonicznego oraz

innych

rodków ł

czno

ci przewodowej i bezprzewodowej.

Art. 217d. (259) Udzielenie tymczasowo aresztowanemu zezwolenia, o którym mowa w art.
141a § 1, wymaga wydania zarz

dzenia o zgodzie przez organ, do którego dyspozycji

tymczasowo aresztowany pozostaje.

Art. 218. § 1. (260) Tymczasowo aresztowany ma obowi

zek wykonywania prac

porz

dkowych w obr

bie aresztu

ledczego; przy innych pracach mo

e zosta

zatrudniony

tylko za jego zgod

. Zatrudnienie poza obr

bem aresztu

ledczego wymaga ponadto

wydania zarz

dzenia o zgodzie przez organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany

pozostaje.
§ 2. (261) Tymczasowo aresztowany zatrudniony odpłatnie otrzymuje wynagrodzenie
pomniejszone o kwot

potr

, o których mowa w art. 43 § 3 pkt 1.

§ 3. Tymczasowo aresztowany mo

e by

za jego zgod

zatrudniony nieodpłatnie w obr

bie

aresztu

ledczego.

Art. 219. Tymczasowo aresztowany mo

e rozporz

dza

posiadanymi w areszcie

ledczym

pieni

dzmi, przedmiotami warto

ciowymi i innymi przedmiotami, w tym wpłaca

pieni

dze na

rachunek bankowy, chyba

e organ, do którego dyspozycji pozostaje, zarz

dzi inaczej.

Art. 220. (262) Ze

rodków finansowych otrzymywanych przez tymczasowo aresztowanego

nie podlega egzekucji kwota do wysoko

ci połowy przeci

tnego miesi

cznego

wynagrodzenia pracowników, niezb

dna na pokrycie kosztów przejazdu z aresztu

ledczego

do miejsca zamieszkania i na utrzymanie w ci

gu najbli

szych dni po zwolnieniu. Przepis art.

126 stosuje si

odpowiednio.

Art. 221. (263) § 1. Tymczasowo aresztowanemu wyró

niaj

cemu si

przestrzeganiem

porz

dku wewn

trznego w areszcie

ledczym oraz zasad okre

lonych w regulaminie

organizacyjno-porz

dkowym wykonywania tymczasowego aresztowania mog

przyznawane nagrody.
§ 2. Nagrodami s

1) zezwolenie na indywidualny wystrój celi mieszkalnej,
2) dodatkowy lub dłu

szy spacer,

3) zezwolenie na otrzymanie dodatkowej paczki

ywno

ciowej lub otrzymanie paczki

przekraczaj

cej dopuszczalny ci

ęż

ar,

4) indywidualne odst

pstwo od porz

dku wewn

trznego aresztu

ledczego, w zakresie

ustalonym przez dyrektora aresztu

ledczego,

5) zezwolenie na cz

stsze branie udziału w zaj

ciach kulturalno-o

wiatowych, z zakresu

kultury fizycznej i sportu,
6) zezwolenie na dłu

sze widzenie,

7) zezwolenie na dokonywanie dodatkowych zakupów artykułów

ywno

ciowych i wyrobów

tytoniowych oraz przedmiotów dopuszczonych do sprzeda

y w areszcie

ledczym,

8) zatarcie wszystkich lub niektórych kar dyscyplinarnych,
9) nagroda rzeczowa lub pieni

ęż

na.

Art. 221a. (264) Poruszanie si

tymczasowo aresztowanych po terenie aresztu

ledczego,

nauczanie i zatrudnienie, bezpo

rednie uczestniczenie w nabo

stwach, spotkaniach

religijnych i nauczaniu religii oraz korzystanie z widze

, spacerów, k

pieli, zaj

ęć

kulturalno-

wiatowych, z zakresu kultury fizycznej i sportu, a tak

e ich udział w czynno

ciach

procesowych, odbywa si

z uwzgl

dnieniem konieczno

ci zabezpieczenia prawidłowego toku

post

powania karnego.

Art. 222. § 1. (265) Tymczasowo aresztowany podlega odpowiedzialno

ci dyscyplinarnej za

zawinione naruszenie nakazów lub zakazów wynikaj

cych z ustawy, regulaminu lub innych

przepisów wydanych na jej podstawie albo ustalonego w areszcie

ledczym porz

dku.

§ 2. Kary dyscyplinarne s

nast

puj

ce:

1) nagana,
2) pozbawienie korzystania z własnego wy

ywienia, na okres do 14 dni,

3) (266) pozbawienie mo

liwo

ci otrzymania jednej paczki

ywno

ciowej w kwartale

nast

puj

cym bezpo

rednio po kwartale, w którym kara została wymierzona,

  4)  pozbawienie przyznanej ulgi,
  5)  umieszczenie w celi izolacyjnej na okres do 14 dni,
  6)  (267) pozbawienie prawa do udziału w niektórych zaj

ciach kulturalno-o

wiatowych lub z

zakresu kultury fizycznej i sportu, z wyj

tkiem korzystania z ksi

ąż

ek i prasy, na okres do 1

miesi

ca,

7) (268) pozbawienie prawa dokonywania zakupów artykułów

ywno

ciowych i wyrobów

tytoniowych oraz innych artykułów dopuszczonych do sprzeda

y w areszcie

ledczym, na

okres do 1 miesi

ca.

Art. 222a. (269) § 1. Decyzja o ukaraniu kar

dyscyplinarn

powinna zawiera

okre

lenie

przekroczenia popełnionego przez tymczasowo aresztowanego.
§ 2. Decyzj

o ukaraniu, uchyleniu, darowaniu, odroczeniu, zamianie, zawieszeniu lub

przerwaniu kary dyscyplinarnej, a tak

e o odst

pieniu od ukarania dyscyplinarnego

sporz

dza si

na pi

mie i podaje do wiadomo

ci tymczasowo aresztowanemu.

§ 3. Je

eli w okresie zawieszenia wykonania kary dyscyplinarnej tymczasowo aresztowany

dopu

cił si

ponownie przekroczenia, zawieszona kara ulega wykonaniu, chyba

e dyrektor

aresztu

ledczego postanowi inaczej.

§ 4. Przed wymierzeniem kar dyscyplinarnych okre

lonych w art. 222 § 2 pkt 2 i 3

tymczasowo aresztowanemu, któremu ze wzgl

du na stan zdrowia zezwolono na

dokonywanie dodatkowych zakupów artykułów

ywno

ciowych lub otrzymywanie paczek o

kszym ci

ęż

arze albo korzystaj

cemu z diety, zasi

ga si

opinii lekarza.

Art. 223. (270) § 1. Po wydaniu wyroku skazuj

cego s

du pierwszej instancji tymczasowo

aresztowany mo

e by

przeniesiony do zakładu karnego; s

d, do którego dyspozycji

tymczasowo aresztowany pozostaje, mo

e postanowi

inaczej.

§ 2. W stosunku do tymczasowo aresztowanego przeniesionego na podstawie § 1 do
zakładu karnego, stosuje si

przepisy o wykonywaniu tymczasowego aresztowania, chyba

wyraził on zgod

na stosowanie wzgl

dem niego przepisów o wykonywaniu kary

pozbawienia wolno

ci.

§ 3. Tymczasowo aresztowanego, skazanego wyrokiem s

du pierwszej instancji, w stosunku

do którego s

d nie sprzeciwił si

przeniesieniu do zakładu karnego, a tymczasowo

aresztowany wyraził zgod

na stosowanie wzgl

dem niego przepisów o wykonywaniu kary

pozbawienia wolno

ci, komisja penitencjarna klasyfikuje niezwłocznie po otrzymaniu

zawiadomienia o skazaniu.
§ 4. Zgoda, o której mowa w § 3, powinna by

wyra

ona przed podj

ciem decyzji

klasyfikacyjnej i potwierdzona podpisem tymczasowo aresztowanego. Cofni

cie zgody

tymczasowo aresztowanego po wydaniu decyzji przez komisj

penitencjarn

jest

nieskuteczne.
§ 5. Tymczasowo aresztowanego, skazanego wyrokiem s

du pierwszej instancji, który nie

wyraził zgody na stosowanie wzgl

dem niego przepisów o wykonywaniu kary pozbawienia

wolno

ci, komisja penitencjarna kwalifikuje do tymczasowo aresztowanych, którzy mog

przeniesieni do zakładu karnego z oddziałem aresztu

ledczego.

§ 6. Przepisy § 1-5 stosuje si

odpowiednio w wypadku zastosowania tymczasowego

aresztowania wobec obywatela polskiego prawomocnie skazanego przez s

d pa

stwa

obcego na kar

pozbawienia wolno

ci podlegaj

wykonaniu albo obywatela polskiego,

wobec którego prawomocnie orzeczono

rodek polegaj

cy na pozbawieniu wolno

ci, do

czasu okre

lenia przez wła

ciwy s

d kwalifikacji prawnej czynu według prawa polskiego oraz

kary lub

rodka podlegaj

cego wykonaniu.

§ 7. Przepisy o wykonaniu tymczasowego aresztowania stosuje si

ponadto do umieszczonej

w areszcie

ledczym lub w zakładzie karnym osoby, o której mowa w art. 589a Kodeksu

post

powania karnego.

Art. 223a. (271) § 1. Tymczasowo aresztowany, wobec którego wykonywana jest kara
pozbawienia wolno

ci w innej sprawie, korzysta z uprawnie

takich jak skazany, z wyj

tkiem:

widze

, korespondencji, korzystania z aparatów telefonicznych oraz innych

rodków

czno

ci przewodowej i bezprzewodowej, posiadania przedmiotów w celi, korzystania ze

wiadcze

zdrowotnych, powiadamiania organu dysponuj

cego o zakwalifikowaniu do

tymczasowo aresztowanych stwarzaj

cych powa

ne zagro

enie społeczne albo powa

zagro

enie dla bezpiecze

stwa zakładu karnego oraz o pozostaniu na leczeniu w zakładzie

karnym po zwolnieniu, a tak

e w zakresie udzielania zezwolenia, o którym mowa w art. 141a,

a ponadto w innych wypadkach, gdy wymaga tego konieczno

ść

zabezpieczenia

prawidłowego toku post

powania karnego - w zakresie których stosuje si

przepisy

niniejszego kodeksu dotycz

ce tymczasowo aresztowanych.

§ 2. Tymczasowo aresztowany, o którym mowa w § 1, nie korzysta z przepustek
wymienionych w art. 91 pkt 7 i art. 92 pkt 9, nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 7 i 8, a
tak

e zezwolenia wymienionego w art. 165 § 2.

§ 3. Organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, mo

e zarz

dzi

stosowanie wobec tymczasowo aresztowanego, o którym mowa w § 1, równie

innych

przepisów dotycz

cych tymczasowo aresztowanych.

§ 4. Tymczasowo aresztowanego, o którym mowa w § 1, rozmieszcza si

w areszcie

ledczym odr

bnie od skazanych.

ĘŚĆ

WOJSKOWA

Rozdział XVI

Przepisy ogólne

Art. 224. Przepisy cz

ęś

ci ogólnej, szczególnej i ko

cowej stosuje si

odpowiednio do

ołnierzy, a w wypadkach wskazanych w ustawie - tak

e do osób powołanych do pełnienia

słu

by wojskowej, ze zmianami wynikaj

cymi z przepisów niniejszej cz

ęś

ci.

Art. 225. § 1. W odniesieniu do orzecze

dów wojskowych prawa i obowi

zki organów

post

powania wykonawczego wymienionych w art. 2 pkt 1-4 i 6 odpowiednio maj

1) s

d wojskowy pierwszej instancji,

2) s

d wojskowy, o którym mowa w art. 3 § 3,

3) prezes s

du wojskowego lub upowa

niony s

dzia wojskowy,

4) wojskowy s

dzia penitencjarny,

5) wojskowy kurator społeczny.
§ 2. Organami post

powania wykonawczego s

tak

1) dowódca jednostki wojskowej,
2) organ administracji wojskowej wła

ciwy ze wzgl

du na kompetencje słu

bowe.

§ 3. Do decyzji organów wymienionych w § 1 pkt 3-5 oraz § 2 stosuje si

odpowiednio art. 7.

Art. 226. § 1. Nadzór penitencjarny nad wykonywaniem kary aresztu wojskowego,
tymczasowego aresztowania zastosowanego przez s

d wojskowy oraz zatrzymaniem

sprawuje wojskowy s

dzia penitencjarny.

§ 2. Nadzór okre

lony w § 1 dotyczy równie

kary ograniczenia wolno

ci wykonywanej w

wydzielonej jednostce wojskowej.

Rozdział XVII

Kara ograniczenia wolno

Art. 227. § 1. Kar

ograniczenia wolno

ci wobec osób wymienionych w art. 323 § 3 Kodeksu

karnego wykonuje dowódca jednostki wojskowej, w której skazany pełni słu

, lub inny

wła

ciwy dowódca.

§ 2. Kar

ograniczenia wolno

ci wobec osób wymienionych w art. 323 § 4 Kodeksu karnego

wykonuje dowódca wydzielonej jednostki wojskowej.

Art. 228. § 1. Minister Obrony Narodowej, w drodze zarz

dzenia, tworzy i znosi jednostki

wojskowe wydzielone do wykonywania kary okre

lonej w art. 323 § 4 Kodeksu karnego.

§ 2. (272) Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwo

ci, okre

li,

w drodze rozporz

dzenia, regulamin organizacyjno-porz

dkowy wykonywania kary

okre

lonej w art. 323 § 4 Kodeksu karnego, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci zasady

wykonywania tej kary wobec osób podlegaj

cych słu

bie wojskowej.

§ 3. Zawarte w regulaminie odst

pstwa od ogólnie obowi

zuj

cego porz

dku wojskowego

maj

słu

wzmo

eniu dyscypliny społecznej i wojskowej oraz utrwaleniu wiedzy wojskowej.

Art. 229. § 1. Je

eli w wyroku orzeczono obowi

zek okre

lony w art. 323 § 3 Kodeksu

karnego, dokonywanie potr

nast

puje stosownie do wskaza

du.

§ 2. Dowódca jednostki wojskowej zawiadamia s

d o potr

ceniach dokonywanych z

wynagrodzenia skazanego.

Art. 230. § 1. Zwolnienie od reszty kary przewidziane w art. 83 Kodeksu karnego mo

nast

równie

na wniosek dowódcy jednostki wojskowej.

§ 2. Do orzekania w przedmiocie okre

lonym w art. 323 § 5 Kodeksu karnego stosuje si

odpowiednio art. 13.

Rozdział XVIII

Kara pozbawienia wolno

ci i kara aresztu wojskowego

Art. 231. Szkolenie wojskowe skazanych na kar

aresztu wojskowego ma na celu utrwalenie

nabytej wiedzy wojskowej, utrzymanie sprawno

ci fizycznej i psychicznej, a tak

e wzmo

enie

dyscypliny.

Art. 232. § 1. Szkoleniem wojskowym w zakładzie karnym dla odbywaj

cych kar

aresztu

wojskowego kieruje oficer wyznaczony, na podstawie odr

bnych przepisów, do wykonywania

zada

poza wojskiem.

§ 2. Oficer kieruj

cy szkoleniem wojskowym jest zast

dyrektora zakładu karnego, a

tak

e przeło

onym

ołnierzy zawodowych wyznaczonych do wykonywania zada

w tym

zakresie.
§ 3. Dyrektor zakładu karnego, przed podj

ciem decyzji zwi

zanych z wykonywaniem kary,

zapoznaje si

z opini

oficera kieruj

cego szkoleniem wojskowym; oficer ten wchodzi w skład

komisji penitencjarnej.

Art. 233. Oddzielnie rozmieszcza si

nast

puj

cych skazanych:

1) (273) oficerów,
2) podoficerów zawodowych, słu

by nadterminowej i okresowej,

3) pozostałych.

Art. 234. § 1. Skazany odbywaj

cy kar

aresztu wojskowego mo

e otrzymywa

nagrody

przewidziane w art. 138 § 1 i 2, z tym

e czas widzenia okre

lonego w art. 138 § 1 pkt 7 nie

e przekroczy

60 godzin.

§ 2. Skazany odbywaj

cy kar

aresztu wojskowego otrzymuje na Dzie

Wojska Polskiego od

dyrektora zakładu karnego zezwolenie na widzenie poza obr

bem zakładu, chyba

przemawia przeciwko temu brak post

pów w szkoleniu wojskowym.

Art. 235. § 1. W stosunku do

ołnierza s

d mo

e zastosowa

odpowiednio art. 330 Kodeksu

karnego, je

eli wniosek zło

y dowódca jednostki wojskowej.

§ 2. Na

ołnierza odbywaj

cego zasadnicz

słu

wojskow

, w stosunku do którego

zarz

dzono wykonanie zast

pczej kary pozbawienia wolno

ci, bez wzgl

du na jej wymiar,

d mo

e nało

odpowiednie obowi

zki lub

rodki, okre

lone w art. 67 lub 72 Kodeksu

karnego.

Art. 236. Dla realizacji celów kary dyrektor zakładu karnego współdziała z odpowiednimi
instytucjami wojskowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 38 § 1.

Rozdział XIX

rodki karne

Art. 237. (274) W razie orzeczenia wobec

ołnierza wydalenia z zawodowej słu

by wojskowej

lub degradacji s

d zarz

dza wykonanie orzeczonego

rodka przez wła

ciwego dowódc

oraz zawiadamia o tre

ci orzeczenia odpowiedni w sprawach kadrowych organ wojskowy.

Art. 238. Je

eli wobec

ołnierza orzeczono

rodek karny inny ni

przewidziany w art. 237,

d zawiadamia o orzeczeniu równie

dowódc

jednostki wojskowej, w której skazany pełnił

ostatnio słu

, oraz wła

ciwe w sprawach kadrowych organy wojskowe.

Art. 239. § 1. W razie oddania pod dozór przez s

d wojskowy skazanej osoby cywilnej, s

ten zwraca si

do wła

ciwego s

du powszechnego o wyznaczenie kuratora s

dowego.

§ 2. W razie zwolnienia z czynnej słu

by wojskowej

ołnierza, którego s

d wojskowy oddał

pod dozór po skazaniu, s

d ten zwraca si

do wła

ciwego s

du powszechnego o

wyznaczenie kuratora s

dowego.

§ 3. W razie oddania pod dozór przez s

d powszechny skazanego

ołnierza odbywaj

cego

czynn

słu

wojskow

, przepis art. 334 § 2 Kodeksu karnego stosuje si

odpowiednio.

§ 4. Dozór wobec

ołnierza czynnej słu

by wojskowej wykonuje si

w miejscu pełnienia

słu

by.

Rozdział XX

Tymczasowe aresztowanie

Art. 240. Tymczasowo aresztowanych

ołnierzy słu

by czynnej osadza si

w areszcie

ledczym w wydzielonych celach.

Art. 241. Osadzonych w areszcie

ledczym

ołnierzy słu

by czynnej umieszcza si

oddzielnie od innych tymczasowo aresztowanych.

ĘŚĆ

COWA

Rozdział XXI

Obja

nienie wyra

ustawowych

Art. 242. (275) § 1. Je

eli w cz

ęś

ci ogólnej niniejszego kodeksu u

ywa si

okre

lenia

"skazany", odpowiednie przepisy maj

zastosowanie tak

e do tymczasowo aresztowanego.

§ 2. Je

eli niniejszy kodeks u

ywa w znaczeniu ogólnym okre

lenia "oskar

ony", nale

przez to rozumie

równie

podejrzanego.

§ 3. Je

eli niniejszy kodeks u

ywa w znaczeniu ogólnym okre

lenia "kara pozbawienia

wolno

ci", nale

y przez to rozumie

równie

zast

pcz

kar

pozbawienia wolno

ci, kar

aresztu wojskowego, zasadnicz

lub zast

pcz

kar

aresztu, kar

porz

dkow

oraz

rodek

przymusu skutkuj

cy pozbawienie wolno

ci, chyba

e ustawa stanowi inaczej.

§ 4. Okre

lenie "s

d" bez bli

szego sprecyzowania oznacza s

d powszechny lub wojskowy,

który wydał wyrok w pierwszej instancji, z tym zastrze

eniem,

e art. 6 § 1, art. 7, 8 § 2, art.

10, 13 i 15 oraz art. 18-24 stosuje si

odpowiednio do s

du penitencjarnego lub innego s

wła

ciwego na podstawie niniejszego kodeksu.

§ 5. U

yte w niniejszym kodeksie okre

lenie "przeci

tne miesi

czne wynagrodzenie

pracowników" oznacza przeci

tne wynagrodzenie miesi

czne w poprzednim kwartale,

obowi

zuj

ce od pierwszego dnia nast

pnego miesi

ca po ogłoszeniu przez Prezesa

Głównego Urz

du Statystycznego w Dzienniku Urz

dowym Rzeczypospolitej Polskiej

"Monitor Polski" do celów emerytalno-rentowych.
§ 6. Przez poj

cie nadzoru nad korespondencj

rozumie si

otwarcie listu i sprawdzenie jego

zawarto

ci.

§ 7. Przez poj

cie cenzury korespondencji rozumie si

zapoznawanie si

z tre

pisma

oraz usuni

cie cz

ęś

ci jego tekstu lub uczynienie go nieczytelnym.

§ 8. Przez poj

cie zatrzymania korespondencji rozumie si

nieprzekazanie jej adresatowi i

doł

czenie do akt osobowych skazanego.

§ 9. Przez poj

cie nadzoru nad widzeniem rozumie si

zapewnienie porz

dku w czasie jego

trwania.
§ 10. Przez poj

cie kontroli rozmowy w trakcie widzenia lub telefonicznej rozumie si

zapoznawanie si

z jej tre

oraz mo

liwo

ść

jej przerwania.

§ 11. Kontrola paczki oznacza sprawdzanie jej opakowania i zawarto

ci.

§ 12. U

yte w niniejszym kodeksie okre

lenia "ko

ciół", "inny zwi

zek wyznaniowy" nale

rozumie

jako ko

ciół, inny zwi

zek wyznaniowy o ustawowo uregulowanej sytuacji prawnej.

§ 13. Przez u

yte w art. 91 pkt 7, art. 92 pkt 9 oraz w art. 139 § 3 i 4 okre

lenie "w roku"

nale

y rozumie

okres 12 miesi

cy poprzedzaj

cych dzie

rozpocz

cia korzystania z kolejnej

przepustki lub zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego.
§ 14. Przez u

yte w niniejszym kodeksie okre

lenia "zakład pracy" i "podmiot zatrudniaj

cy"

nale

y rozumie

pracodawc

jako jednostk

organizacyjn

zatrudniaj

pracowników.

§ 15. Przez poj

cie wynagrodzenia przypadaj

cego skazanemu rozumie si

kwot

, pozostał

po dokonaniu potr

z wynagrodzenia przysługuj

cego składek na ubezpieczenie

społeczne i kwoty na fundusz pomocy postpenitencjarnej, stanowi

podstaw

naliczenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Rozdział XXII

Przepisy przej

ciowe i ko

cowe

Art. 243. § 1. Przepisy niniejszego kodeksu stosuje si

równie

przy wykonywaniu orzecze

które stały si

wykonalne przed dniem jego wej

cia w

ycie.

§ 2. Czynno

ci procesowe w zakresie post

powania wykonawczego i inne czynno

wykonawcze, dokonane przed wej

ciem w

ycie niniejszego kodeksu z zachowaniem

przepisów dotychczasowych, s

skuteczne.

§ 3. W razie w

tpliwo

ci, czy ma by

stosowane prawo dotychczasowe czy Kodeks karny

wykonawczy, stosuje si

niniejszy kodeks.

Art. 244. Przepisy niniejszego kodeksu stosuje si

odpowiednio przy wykonywaniu wyroków

po przej

ciu obywatela polskiego skazanego za granic

; okre

lenie kwalifikacji prawnej

czynu według prawa polskiego oraz kary albo

rodka karnego lub zabezpieczaj

cego

podlegaj

cych wykonaniu nast

puje według przepisów Kodeksu karnego i Kodeksu

post

powania karnego.

Art. 245. Do czasu przekazania obcemu pa

stwu cudzoziemca, wobec którego zapadło

orzeczenie, wykonywane jest ono w trybie niniejszego kodeksu. Wykonanie tego orzeczenia
w tym trybie ustaje w dniu przekazania.

Art. 246. (276) (uchylony).

Art. 247. § 1. W wypadkach uzasadnionych szczególnymi wzgl

dami sanitarnymi lub

zdrowotnymi albo powa

nym zagro

eniem bezpiecze

stwa dyrektor zakładu karnego lub

aresztu

ledczego mo

e na czas okre

lony wstrzyma

lub ograniczy

zatrudnienie

osadzonych, kontakty mi

dzy nimi, udzielanie widze

i spacerów, przeprowadzanie zaj

ęć

charakterze zbiorowym, odprawianie nabo

stw i udzielanie posług religijnych,

dokonywanie zakupów, otrzymywanie paczek, a tak

e korzystanie z samoinkasuj

cych

aparatów telefonicznych, nakaza

zamkni

cie cel lub innych pomieszcze

, w których

przebywaj

lub pracuj

osadzeni, zabroni

posiadania w celi niektórych przedmiotów oraz

zawiesi

funkcj

rzecznika skazanych.

§ 2. W wypadku wprowadzenia ogranicze

lub zakazów, o których mowa w § 1, na okres do

7 dni, dyrektor zakładu karnego lub aresztu

ledczego bezzwłocznie powiadamia o swojej

decyzji s

dziego penitencjarnego. Przedłu

enie okresu trwania ogranicze

lub zakazów

wymaga zgody tego s

dziego. Brak zgody s

dziego nie wstrzymuje wykonania decyzji

dyrektora zakładu karnego lub aresztu

ledczego. Na decyzj

dziego dyrektorowi zakładu

lub aresztu przysługuje skarga do s

du penitencjarnego. Przepis art. 7 § 5 stosuje si

odpowiednio.
§ 3. Je

eli widzenie, ze wzgl

du na osob

odwiedzanego lub odwiedzaj

cego, stwarza

zagro

enie dla bezpiecze

stwa zakładu karnego lub aresztu

ledczego albo dla porz

dku

prawnego, dyrektor zakładu lub aresztu mo

e uzale

jego odbycie od spełnienia

warunków zapewniaj

cych bezpiecze

stwo.

Art. 248. § 1. W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu

ledczego mo

e umie

osadzonych, na czas okre

lony, w warunkach, w których

powierzchnia w celi na jedn

osob

wynosi mniej ni

3 m2. O takim umieszczeniu nale

bezzwłocznie powiadomi

dziego penitencjarnego.

§ 2. (277) Minister Sprawiedliwo

ci okre

li, w drodze rozporz

dzenia, tryb post

powania

wła

ciwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach

ledczych przekroczy w skali kraju ogóln

pojemno

ść

tych zakładów, uwzgl

dniaj

c w

szczególno

ci tryb post

powania Dyrektora Generalnego Słu

by Wi

ziennej, dyrektorów

okr

gowych oraz dyrektorów zakładów karnych i aresztów

ledczych w zakresie

zawiadamiania o przekroczonej pojemno

ci odpowiednio w skali kraju, obszaru działania

okr

gowego inspektoratu oraz zakładu karnego i aresztu

ledczego, tryb post

powania

dyrektorów zakładów karnych i aresztów

ledczych w zakresie organizowania dodatkowych

miejsc zakwaterowania, a tak

e tryb post

powania organów prokuratury i s

downictwa w

wypadku przeludnienia zakładów karnych i aresztów

ledczych ponad ustalon

pojemno

ść

skali kraju.

Art. 249. (278) § 1. Minister Sprawiedliwo

ci okre

li, w drodze rozporz

dzenia, regulamin

organizacyjno-porz

dkowy wykonywania kary pozbawienia wolno

ci i regulamin

organizacyjno-porz

dkowy wykonywania tymczasowego aresztowania, uwzgl

dniaj

c w

szczególno

ci organizacj

przyj

ęć

do zakładów karnych i aresztów

ledczych i zasady

rozmieszczania osadzonych w celach mieszkalnych, porz

dek wewn

trzny zakładów

karnych i aresztów

ledczych, organizacj

przyjmowania korespondencji i zasady widze

zakładach karnych i aresztach

ledczych, warunki opieki zdrowotnej i bytowej w zakładach

karnych i aresztach

ledczych, a tak

e zagadnienia zwi

zane z przygotowaniem skazanych i

tymczasowo aresztowanych do ich zwolnienia z zakładu karnego i aresztu

ledczego.

§ 2. Minister Sprawiedliwo

ci, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, okre

li, w

drodze rozporz

dzenia, regulamin organizacyjno-porz

dkowy wykonywania kary aresztu

wojskowego, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci organizacj

przyj

ęć

tych osób do zakładu

karnego, zasady rozmieszczania skazanych

ołnierzy w celach mieszkalnych, zasady udziału

organów wyznaczonych przez Ministra Obrony Narodowej w procesie resocjalizacji
skazanych

ołnierzy oraz metody oddziaływania na skazanego uwzgl

dniaj

ce zasady

pełnienia słu

by wojskowej.

§ 3. Minister Sprawiedliwo

ci okre

li, w drodze rozporz

dzenia:

1) sposoby prowadzenia oddziaływa

penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach

ledczych, maj

c na wzgl

dzie zwłaszcza ich organizacj

, warunki, zasady i formy oraz

sposób dokumentowania prowadzonych oddziaływa

2) warunki bytowe osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach

ledczych, maj

c na

uwadze zapewnienie osadzonym odzie

y, bielizny, obuwia,

rodków higieny oraz

rodków

konserwacji, a tak

e wyposa

enie pomieszcze

w podstawowy sprz

t kwaterunkowy,

3) sposoby załatwiania wniosków, skarg i pró

b osób osadzonych w zakładach karnych i

aresztach

ledczych, bior

c w szczególno

ci pod uwag

zasady i tryb przyjmowania i

rozpoznawania wniosków, skarg i pró

b, a tak

e ich ewidencj

i dokumentowanie,

4) sposoby ochrony jednostek organizacyjnych Słu

by Wi

ziennej, maj

c na wzgl

dzie

formy organizacyjne ochrony tych jednostek, obowi

zki funkcjonariuszy i pracowników

Słu

by Wi

ziennej oraz przywi

ziennych zakładów pracy, realizowane przez nich

przedsi

wzi

cia, działania ochronne i czynno

ci profilaktyczne, post

powanie z osobami

osadzonymi w zakładach karnych i aresztach

ledczych, a tak

e warunki wst

pu na teren

jednostek organizacyjnych Słu

by Wi

ziennej osób nieb

cych funkcjonariuszami lub

pracownikami Słu

by Wi

ziennej albo pracownikami przywi

ziennych zakładów pracy oraz

ochron

osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach

ledczych w czasie ich

konwojowania przez funkcjonariuszy Słu

by Wi

ziennej,

5) sposoby obrony jednostek organizacyjnych Słu

by Wi

ziennej w sytuacjach zagro

enia

zdrowia i

ycia funkcjonariuszy i pracowników Słu

by Wi

ziennej, pracowników

przywi

ziennych zakładów pracy oraz osadzonych w zakładach karnych i aresztach

ledczych, w wyniku kl

ywiołowych, a tak

e zagro

dla ludzi i

rodowiska w sytuacjach

stanów nadzwyczajnych,
6) czynno

ci administracyjne i rozliczenia finansowe zwi

zane z prowadzeniem depozytu

przedmiotów warto

ciowych i

rodków pieni

ęż

nych osób pozbawionych wolno

ci,

uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci ewidencjonowanie zdeponowanych

rodków i przedmiotów,

czynno

ci zwi

zane z ich przyjmowaniem, przechowywaniem i wydawaniem, w tym

gromadzeniem

rodków pieni

ęż

nych na ksi

ąż

eczkach oszcz

dno

ciowych, tryb

przekazywania zdeponowanych

rodków i przedmiotów mi

dzy jednostkami organizacyjnymi,

czynno

ci zwi

zane z rozliczeniem nale

ci za prac

osadzonych, tryb dokonywania

zakupów przez osadzonych oraz dokumentowanie tych czynno

ci,

7) czynno

ci administracyjne zwi

zane z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz

kar i

rodków przymusu skutkuj

cych pozbawienie wolno

ci oraz dokumentowanie tych

czynno

ci, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci zasady: rejonizacji osadzania w zakładach

karnych i aresztach

ledczych, przyjmowania, rozmieszczania i zwalniania osadzonych,

poddawania osadzonego czynno

ciom identyfikacyjnym, obliczania okresu wykonywania

kary i

rodka przymusu, wydawania osadzonych do udziału w czynno

ciach procesowych

oraz godzin przyjmowania ich do zakładów karnych lub aresztów

ledzych, a tak

post

powania z korespondencj

osadzonych,

8) tryb przeprowadzania kontroli jednostek organizacyjnych Słu

by Wi

ziennej, z

uwzgl

dnieniem rodzajów kontroli, jej zakresu i cz

stotliwo

ci, kompetencji do prowadzenia

kontroli, sposobu jej przeprowadzania i dokumentowania jej przebiegu, a tak

e sposobu

ustalania i przekazywania zainteresowanym wyników kontroli.

Art. 249a. (279) Dyrektor Generalny Słu

by Wi

ziennej mo

e, w drodze zarz

dzenia,

okre

1) organizacj

ochrony przeciwpo

arowej i zabezpieczenia przeciwpo

arowego w

jednostkach organizacyjnych Słu

by Wi

ziennej,

2) szczegółowe zasady prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej oraz zakresy
czynno

ci funkcjonariuszy i pracowników działów penitencjarnych i terapeutycznych,

3) organizacj

słu

by zdrowia w jednostkach organizacyjnych Słu

by Wi

ziennej,

4) zakres i formy prowadzenia ewidencji osób pozbawionych wolno

ci przez jednostki

organizacyjne Słu

by Wi

ziennej.

Art. 250. (280) (uchylony).

Art. 251. § 1. Tymczasowo aresztowany po wniesieniu aktu oskar

enia lub skazany mo

umieszczony w wydzielonym pomieszczeniu Policji, Stra

y Granicznej przeznaczonym

dla osób zatrzymanych lub w wydzielonym pomieszczeniu aresztu garnizonowego, je

eli jego

udział w czynno

ci s

dowej ł

czyłby si

z nadmiernymi trudno

ciami lub kosztami

konwojowania z innej miejscowo

ci.

§ 2. Umieszczenie tymczasowo aresztowanego lub skazanego w pomieszczeniu, o którym
mowa w § 1, z powodu jego udziału w czynno

ci s

dowej mo

e nast

tylko na czas

trwania tej czynno

ci. W razie odroczenia lub przerwy w jej wykonaniu na czas powy

ej 3 dni,

tymczasowo aresztowanego lub skazanego przenosi si

do wła

ciwego aresztu

ledczego

lub zakładu karnego.
§ 3. Zarz

dzenia w tym przedmiocie wydaje prezes s

du rozpoznaj

cego spraw

- w

odniesieniu do tymczasowo aresztowanego pozostaj

cego do dyspozycji innego s

du - za

zgod

tego s

du, a w odniesieniu do skazanego - za zgod

wła

ciwego s

dziego

penitencjarnego.

Art. 252. § 1. Na zarz

dzenia, o których mowa w art. 251 § 3, tymczasowo aresztowanemu

lub skazanemu przysługuje za

alenie do s

du odwoławczego.

§ 2. S

d rozpoznaje za

alenie bezzwłocznie. W razie uznania bezpodstawno

umieszczenia w pomieszczeniu, o którym mowa w art. 251 § 1, s

d poleca bezzwłoczne

przeniesienie tymczasowo aresztowanego lub skazanego do wła

ciwego aresztu

ledczego

lub zakładu karnego. Na postanowienie s

du za

alenie nie przysługuje.

Art. 253. § 1. (281) Tymczasowo aresztowany lub skazany, konwojowany przez
funkcjonariuszy Policji, Słu

by Wi

ziennej, Stra

y Granicznej lub Agencji Bezpiecze

stwa

Wewn

trznego albo

ołnierzy

andarmerii Wojskowej, mo

e by

umieszczony w

pomieszczeniu przeznaczonym dla osób zatrzymanych, na czas trwania przeszkody
uniemo

liwiaj

cej konwojowanie. Decyzj

w tym przedmiocie podejmuje dowódca konwoju.

W czasie tym nie mog

dokonywane czynno

ci procesowe z udziałem konwojowanego w

sprawie, w zwi

zku z któr

jest on konwojowany.

§ 2. (282) Przepis § 1 stosuje si

odpowiednio w razie przeszkody uniemo

liwiaj

cej

doprowadzenie lub przyj

cie tymczasowo aresztowanego albo skazanego do aresztu

ledczego lub zakładu karnego oraz w razie nieprzewidzianego l

dowania podczas przewozu

drog

powietrzn

lub nieprzewidzianej przerwy w przewozie inn

drog

osoby przekazywanej

na zasadach i w warunkach okre

lonych w Rzymskim Statucie Mi

dzynarodowego Trybunału

Karnego, sporz

dzonym w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 708).

Decyzj

w tym przedmiocie podejmuje komendant jednostki Policji, Stra

y Granicznej,

Agencji Bezpiecze

stwa Wewn

trznego lub

andarmerii Wojskowej.

§ 3. (283) (uchylony).

Art. 254. § 1. (284) Wobec tymczasowo aresztowanych i skazanych umieszczonych w
pomieszczeniach, o których mowa w art. 251 § 1, stosuje si

odpowiednio przepisy

regulaminu organizacyjno-porz

dkowego wykonywania tymczasowego aresztowania,

regulaminu organizacyjno-porz

dkowego wykonywania kary pozbawienia wolno

ci, przepisy

o nadzorze penitencjarnym, a tak

e inne przepisy reguluj

ce wykonywanie tymczasowego

aresztowania i kary pozbawienia wolno

ci.

§ 2. (285) Minister wła

ciwy do spraw wewn

trznych, w porozumieniu z Ministrem Obrony

Narodowej i Ministrem Sprawiedliwo

ci, okre

li, w drodze rozporz

dzenia, wykaz

pomieszcze

, o których mowa w art. 251 § 1, w których mog

odr

bnie umieszczeni

tymczasowo aresztowani i skazani, oraz warunki, którym musz

one odpowiada

, kieruj

konieczno

zapewnienia warunków okre

lonych dla aresztów

ledczych i zakładów

karnych przy wykonywaniu tymczasowego aresztowania i kary pozbawienia wolno

ci.

Art. 255. Okresy pracy skazanego, wykonywanej przed dniem wej

cia w

ycie niniejszego

kodeksu, wlicza si

do okresu pracy, od którego zale

żą

uprawnienia pracownicze, na

zasadach obowi

zuj

cych przed tym dniem.

Art. 256. Stosowanie

rodków przymusu bezpo

redniego, u

ycie broni lub psa słu

bowego

wzgl

dem osób pozbawionych wolno

ci reguluje odr

bna ustawa.

Art. 257. § 1. Z dniem wej

cia w

ycie niniejszego kodeksu trac

moc dotychczasowe

przepisy dotycz

ce spraw w nim unormowanych.

§ 2. W szczególno

ci trac

moc:

  1)  ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 13, poz. 98, z
1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 16, poz. 125 i Nr 45, poz. 289, z 1985 r. Nr 23, poz. 100
i Nr 31, poz. 138, z 1988 r. Nr 20, poz. 135, z 1990 r. Nr 14, poz. 85, Nr 34, poz. 198 i Nr 36,
poz. 206, z 1995 r. Nr 95, poz. 475 oraz z 1996 r. Nr 61, poz. 283),
  2)  przepisy:
a)    art. 36 i 37 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 1994 r. Nr 19, poz.
70 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 34, poz. 163 oraz z 1996 r. Nr 77, poz. 367),
b)    o stosunku Pa

stwa do Ko

ciołów, dotycz

ce wykonywania praktyk religijnych osób

skazanych i tymczasowo aresztowanych.

Art. 258. Je

eli do któregokolwiek z przedmiotów unormowanych w niniejszym kodeksie

przewidziane jest wydanie przepisów wykonawczych, do czasu ich wydania zachowuj

moc

przepisy dotychczasowe, je

eli nie s

sprzeczne z przepisami niniejszego kodeksu.

Art. 259. (286) Ustawa wchodzi w

ycie z dniem 1 wrze

nia 1998 r., z tym

e przepisy art.

251-254 obowi

zuj

nie dłu

ej ni

przez 10 lat od dnia jej wej

cia w

ycie.

1) Art. 1 § 1 zmieniony przez art. 4 § 8 ustawy z dnia 10 wrze

nia 1999 r. - Przepisy

wprowadzaj

ce Kodeks karny skarbowy (Dz.U.99.83.931) z dniem 17 pa

dziernika 1999 r.

2) Art. 2 zdanie wst

pne zmienione przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.

(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

3) Art. 3 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

4) Art. 3 § 4 uchylony przez art. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 17 pa

dziernika 2004 r.

5) Art. 3 § 5 uchylony przez art. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 17 pa

dziernika 2004 r.

6) Art. 4 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2000 r. (Dz.U.00.60.701)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

7) Art. 6 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

8) Art. 6 § 3 dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

9) Art. 7 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

10) Art. 7 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

11) Art. 8 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 5 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

12) Art. 8 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 5 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

13) Art. 10 § 3 zmieniony przez art. 185 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji
Bezpiecze

stwa Wewn

trznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U.02.74.676) z dniem 29 czerwca

2002 r.

14) Art. 11 § 1:

- zmieniony przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej

nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

- zmieniony przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks
karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.04.93.889) z dniem 1 maja 2004 r.

15) Art. 11 § 2:

- zmieniony przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej

nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

- zmieniony przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz.U.05.163.1363) zmieniaj

cej

nin. ustaw

z dniem 26 wrze

nia 2005 r.

16) Art. 11 § 3 zmieniony przez art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie
niektórych upowa

nie

ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie

niektórych ustaw (Dz.U.00.120.1268) z dniem 30 marca 2001 r.

17) Art. 13 § 2 uchylony przez art. 1 pkt 7 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

18) Art. 13 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 7 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

19) Art. 14 zmieniony przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

20) Art. 15 § 4 dodany przez art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

21) Art. 16 uchylony przez art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

22) Art. 19 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

23) Art. 20 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

24) Art. 22 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 13 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

25) Art. 22 § 3 dodany przez art. 1 pkt 13 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

26) Art. 23 § 3 dodany przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

27) Art. 25 zmieniony przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy -
Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca 2003 r.

28) Art. 27 zmieniony przez art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy -
Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca 2003 r.

29) Art. 29 zmieniony przez art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy -
Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca 2003 r.

30) Art. 29a dodany przez art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy -
Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca 2003 r.

31) Art. 29a § 2 zmieniony przez art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy -
Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.05.178.1479) z dniem 17
grudnia 2005 r.

32) Art. 29b dodany przez art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy -
Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca 2003 r.

33) Art. 29b § 1 zmieniony przez art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy -
Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.05.178.1479) z dniem 17
grudnia 2005 r.

34) Art. 30:

- zmieniony przez art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks
karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca 2003 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r. Zmiana nie została naniesiona na tekst

ze wzgl

du na bezprzedmiotowo

ść

35) Art. 31 zmieniony przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

36) Art. 32 zmieniony przez art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

37) Art. 34 zmieniony przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

38) Art. 36 zmieniony przez art. 1 pkt 18 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

39) Art. 39 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

40) Art. 43 zmieniony przez art. 32 pkt 1 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zmianie ustawy
o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.04.273.2703) z dniem 1
stycznia 2005 r.

41) Art. 45 zmieniony przez art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

42) Art. 46 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 22 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

43) Art. 46 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 22 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

44) Art. 46 § 4 dodany przez art. 1 pkt 22 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

45) Art. 47 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 23 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

46) Art. 47 § 4 zmieniony przez art. 1 pkt 23 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

47) Art. 49 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 24 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

48) Art. 49 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 24 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

49) Art. 50 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 25 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

50) Art. 51 zmieniony przez art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

51) Art. 53 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 27 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

52) Art. 56 zmieniony przez art. 1 pkt 28 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

53) Art. 57 § 2 uchylony przez art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

54) Art. 57a dodany przez art. 1 pkt 30 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

55) Art. 58 § 4 zmieniony przez art. 1 pkt 31 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

56) Art. 59 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

57) Art. 61 zmieniony przez art. 1 pkt 33 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

58) Art. 63 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 34 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

59) Art. 63 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 34 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

60) Art. 63a dodany przez art. 1 pkt 35 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

61) Art. 64 zmieniony przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

62) Art. 65 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 37 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

63) Art. 65 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 37 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

64) Art. 65 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 37 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

65) Art. 65 § 6 uchylony przez art. 1 pkt 37 lit. d) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

66) Art. 66 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 38 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

67) Art. 66 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 38 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

68) Art. 69 zmieniony przez art. 1 pkt 39 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

69) Art. 71 zmieniony przez art. 1 pkt 40 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

70) Art. 72 § 4 zmieniony przez art. 1 pkt 41 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

71) Art. 72 § 4a dodany przez art. 1 pkt 41 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

72) Art. 72 § 5 zmieniony przez art. 1 pkt 41 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

73) Art. 74 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 42 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

74) Art. 76 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 43 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

75) Art. 76 § 3 dodany przez art. 1 pkt 43 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

76) Art. 79 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

77) Art. 79a dodany przez art. 1 pkt 45 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

78) Art. 79b dodany przez art. 1 pkt 45 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

79) Art. 80 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 46 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

80) Art. 80 § 1a dodany przez art. 1 pkt 46 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

81) Art. 80 § 4 dodany przez art. 1 pkt 46 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

82) Art. 80 § 5 dodany przez art. 1 pkt 46 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

83) Art. 82 § 2 pkt 5 zmieniony przez art. 1 pkt 47 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

84) Art. 82 § 2 pkt 6 zmieniony przez art. 1 pkt 47 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

85) Art. 82 § 2 pkt 8 dodany przez art. 1 pkt 47 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

86) Art. 83 § 3 zmieniony przez art. 68 pkt 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie
niektórych upowa

nie

ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie

niektórych ustaw (Dz.U.00.120.1268) z dniem 30 marca 2001 r.

87) Art. 84 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 48 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

88) Art. 84 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 48 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

89) Art. 87 § 4 zmieniony przez art. 1 pkt 49 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

90) Art. 87 § 5:

- zmieniony przez art. 68 pkt 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych
upowa

nie

ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych

ustaw (Dz.U.00.120.1268) z dniem 30 marca 2001 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 49 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

91) Art. 87a dodany przez art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

92) Art. 88 zmieniony przez art. 1 pkt 51 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

93) Art. 88a dodany przez art. 1 pkt 52 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

94) Art. 88b dodany przez art. 1 pkt 52 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

95) Art. 89 § 3a dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz.U.05.163.1363)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 26 wrze

nia 2005 r.

96) Art. 90 pkt 6 dodany przez art. 1 pkt 53 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

97) Art. 90 pkt 7 dodany przez art. 1 pkt 53 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

98) Art. 90 pkt 8 dodany przez art. 1 pkt 53 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

99) Art. 90 pkt 9 dodany przez art. 1 pkt 53 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

100) Art. 91 pkt 8 dodany przez art. 1 pkt 54 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

101) Art. 91 pkt 9 dodany przez art. 1 pkt 54 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

102) Art. 91 pkt 10 dodany przez art. 1 pkt 54 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

103) Art. 91 pkt 11 dodany przez art. 1 pkt 54 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

104) Art. 91a dodany przez art. 1 pkt 55 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

105) Art. 92 pkt 10 dodany przez art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

106) Art. 92 pkt 11 dodany przez art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

107) Art. 92 pkt 12 dodany przez art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

108) Art. 92 pkt 13 dodany przez art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

109) Art. 92 pkt 14 dodany przez art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

110) Art. 93 zmieniony przez art. 1 pkt 57 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

111) Art. 94 zmieniony przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

112) Art. 95 § 4 zmieniony przez art. 1 pkt 59 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

113) Art. 96 zmieniony przez art. 1 pkt 60 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

114) Art. 96 § 1 zmieniony przez art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.
(Dz.U.05.163.1363) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 stycznia 2006 r.

115) Art. 99 zmieniony przez art. 1 pkt 61 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

116) Art. 101 zmieniony przez art. 1 pkt 62 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

117) Art. 102 pkt 1 zmieniony przez art. 1 pkt 63 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

118) Art. 102 pkt 5 zmieniony przez art. 1 pkt 63 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

119) Art. 102 pkt 11 zmieniony przez art. 1 pkt 63 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

120) Art. 105 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 64 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

121) Art. 105 § 4 zmieniony przez art. 1 pkt 64 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

122) Art. 105 § 5 dodany przez art. 1 pkt 64 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

123) Art. 105 § 6 dodany przez art. 1 pkt 64 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

124) Art. 105 § 7 dodany przez art. 1 pkt 64 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

125) Art. 105a dodany przez art. 1 pkt 65 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

126) Art. 105b dodany przez art. 1 pkt 65 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

127) Art. 106 § 4 zmieniony przez art. 1 pkt 66 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

128) Art. 108 zmieniony przez art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

129) Art. 109 zmieniony przez art. 1 pkt 68 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

130) Art. 110 zmieniony przez art. 1 pkt 69 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

131) Art. 110a dodany przez art. 1 pkt 70 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

132) Art. 111 zmieniony przez art. 1 pkt 71 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

133) Art. 112 zmieniony przez art. 1 pkt 72 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

134) Art. 113 zmieniony przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)

zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

135) Art. 113a dodany przez art. 1 pkt 74 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

136) Art. 115 zmieniony przez art. 1 pkt 75 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

137) Art. 115 § 1a dodany przez art. 210 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o

wiadczeniach

opieki zdrowotnej finansowanych ze

rodków publicznych (Dz.U.04.210.2135) z dniem 1

dziernika 2004 r.

138) Art. 116 zmieniony przez art. 1 pkt 76 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

139) Art. 116a dodany przez art. 1 pkt 77 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

140) Art. 117 zmieniony przez art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz.U.05.163.1363)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 stycznia 2006 r.

141) Art. 118 zmieniony przez art. 1 pkt 78 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

142) Art. 120 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 79 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

143) Art. 121 zmieniony przez art. 1 pkt 80 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

144) Art. 122 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 81 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

145) Art. 122a dodany przez art. 1 pkt 82 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

146) Art. 123 zmieniony przez art. 1 pkt 83 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

147) Art. 123a dodany przez art. 1 pkt 84 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

148) Art. 124 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 85 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

149) Art. 124 § 3 dodany przez art. 1 pkt 85 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

150) Art. 124 § 4 dodany przez art. 1 pkt 85 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

151) Art. 125 zmieniony przez art. 1 pkt 86 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

152) Art. 126 zmieniony przez art. 1 pkt 87 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

153) Art. 127 zmieniony przez art. 1 pkt 88 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

154) Art. 129 § 2 skre

lony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2000 r.

(Dz.U.00.60.701) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 stycznia 2001 r.

155) Art. 129 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 89 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

156) Art. 130 § 1:

- zmieniony przez art. 11 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie
o

wiaty, ustawy - Przepisy wprowadzaj

ce reform

ustroju szkolnego, ustawy - Karta

Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.01.111.1194) z dniem 21 pa

dziernika 2001

- zmieniony przez art. 1 pkt 90 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

157) Art. 130 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 90 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

158) Art. 130 § 5 dodany przez art. 1 pkt 90 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

159) Art. 130 § 6 dodany przez art. 1 pkt 90 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

160) Art. 134 zmieniony przez art. 1 pkt 91 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

161) Tytuł oddziału 7 zmieniony przez art. 1 pkt 92 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

162) Art. 136 § 3 dodany przez art. 1 pkt 93 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

163) Art. 136a dodany przez art. 1 pkt 94 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

164) Art. 138 § 1 zdanie wst

pne zmienione przez art. 1 pkt 95 lit. a) tiret pierwsze ustawy z

dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

165) Art. 138 § 1 pkt 6 uchylony przez art. 1 pkt 95 lit. a) tiret drugie ustawy z dnia 24 lipca
2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

166) Art. 138 § 1 pkt 9 dodany przez art. 1 pkt 95 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 24 lipca
2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

167) Art. 138 § 1 pkt 10 dodany przez art. 1 pkt 95 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 24 lipca
2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

168) Art. 138 § 1 pkt 11 dodany przez art. 1 pkt 95 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 24 lipca
2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

169) Art. 138 § 1 pkt 12 dodany przez art. 1 pkt 95 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 24 lipca
2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

170) Art. 138 § 1 pkt 13 dodany przez art. 1 pkt 95 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 24 lipca
2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

171) Art. 138 § 1 pkt 14 dodany przez art. 1 pkt 95 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 24 lipca
2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

172) Art. 138 § 1 pkt 15 dodany przez art. 1 pkt 95 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 24 lipca
2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

173) Art. 138 § 2 uchylony przez art. 1 pkt 95 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

174) Art. 139 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 96 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

175) Art. 139 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 96 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

176) Art. 139 § 5 zmieniony przez art. 1 pkt 96 lit. c) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

177) Art. 139 § 6a dodany przez art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.
(Dz.U.05.163.1363) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 26 wrze

nia 2005 r.

178) Art. 139 § 7 zmieniony przez art. 1 pkt 96 lit. d) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

179) Art. 139 § 8 dodany przez art. 1 pkt 96 lit. e) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

180) Art. 139 § 9 dodany przez art. 1 pkt 96 lit. e) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

181) Art. 140 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 97 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

182) Art. 141 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 98 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

183) Art. 141 § 4 uchylony przez art. 1 pkt 98 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

184) Art. 141a dodany przez art. 1 pkt 99 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

185) Art. 143 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 100 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

186) Art. 144 § 3 dodany przez art. 1 pkt 101 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

187) Art. 144 § 4 dodany przez art. 1 pkt 101 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

188) Art. 145 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 102 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

189) Art. 145 § 4 dodany przez art. 1 pkt 102 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

190) Art. 145 § 5 dodany przez art. 1 pkt 102 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

191) Art. 146 § 4 dodany przez art. 1 pkt 103 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

192) Art. 147 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 104 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

193) Art. 147 § 3 dodany przez art. 1 pkt 104 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

194) Art. 153 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 105 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

195) Art. 153 § 5 dodany przez art. 1 pkt 105 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

196) Art. 155 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 106 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

197) Art. 158 zmieniony przez art. 1 pkt 107 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

198) Art. 159 zmieniony przez art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz.U.05.163.1363)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 26 wrze

nia 2005 r.

199) Art. 161 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 108 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

200) Art. 162 § 1:

- zmieniony przez art. 1 pkt 109 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

- zmieniony przez art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz.U.05.163.1363) zmieniaj

cej

nin. ustaw

z dniem 26 wrze

nia 2005 r.

201) Art. 163 § 3 uchylony przez art. 1 pkt 110 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

202) Art. 165 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 111 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

203) Art. 166 § 2:

- zmieniony przez art. 1 pkt 112 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

- zmieniony przez art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz.U.05.163.1363) zmieniaj

cej

nin. ustaw

z dniem 26 wrze

nia 2005 r.

204) Art. 166 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 112 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

205) Art. 167 § 4 zmieniony przez art. 1 pkt 113 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

206) Art. 167a dodany przez art. 1 pkt 114 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

207) Oddział 13 dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy
- Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.04.93.889) z dniem 1 maja 2004 r.

208) Art. 168a § 3 dodany przez art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.
(Dz.U.05.163.1363) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 26 wrze

nia 2005 r.

209) Art. 173 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 115 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

210) Art. 176 zmieniony przez art. 97 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach s

dowych

(Dz.U.01.98.1071) z dniem 1 stycznia 2002 r.

211) Art. 178 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 116 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

212) Tytuł oddziału 2 zmieniony przez art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.
(Dz.U.05.163.1363) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 26 wrze

nia 2005 r.

213) Art. 181a dodany przez art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz.U.05.163.1363)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 26 wrze

nia 2005 r.

214) Art. 182 zmieniony przez art. 1 pkt 117 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

215) Tytuł oddziału 3 zmieniony przez art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie
ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca
2003 r.

216) Art. 187 zmieniony przez art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy
- Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca 2003 r.

217) Art. 188 zmieniony przez art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy
- Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca 2003 r.

218) Art. 190 ust. 1 zmieniony przez art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie
ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca
2003 r.

219) Art. 191 zmieniony przez art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie
ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca
2003 r.

220) Art. 192 ust. 1 zmieniony przez art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie
ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca
2003 r.

221) Art. 194 zmieniony przez art. 1 pkt 118 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

222) Art. 195a dodany przez art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy
- Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca 2003 r.

223) Tytuł oddziału 4 zmieniony przez art. 1 pkt 119 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

224) Art. 196 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 120 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

225) Art. 196a dodany przez art. 2 ustawy z dnia 8 pa

dziernika 2004 r. (Dz.U.04.243.2426)

zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 16 maja 2005 r., z tym

e obowi

zki przewidziane w § 2-6,

wykonuje si

po raz pierwszy w 2006 r. - zobacz art. 3 ust. 1 wymienionej ustawy.

226) Art. 200 zmieniony przez art. 1 pkt 121 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

227) Art. 200a dodany przez art. 1 pkt 122 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

228) Art. 200b dodany przez art. 1 pkt 122 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

229) Art. 200c dodany przez art. 1 pkt 122 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

230) Art. 201 zmieniony przez art. 1 pkt 123 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

231) Art. 202 zmieniony przez art. 1 pkt 124 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

232) Art. 203 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 125 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

233) Art. 204 zmieniony przez art. 1 pkt 126 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

234) Art. 204a dodany przez art. 1 pkt 127 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

235) Art. 204b dodany przez art. 1 pkt 127 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

236) Art. 204c dodany przez art. 1 pkt 127 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

237) Art. 205 zmieniony przez art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie
ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.111.1061) z dniem 1 lipca
2003 r.

238) Art. 206 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 128 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

239) Art. 206 § 3 dodany przez art. 1 pkt 128 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

240) Art. 207a dodany przez art. 1 pkt 129 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

241) Art. 208 § 3 zmieniony przez art. 1 pkt 130 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

242) Art. 208 § 4 zmieniony przez art. 1 pkt 130 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

243) Art. 208 § 5 zmieniony przez art. 1 pkt 130 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

244) Art. 208 § 6 dodany przez art. 1 pkt 130 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

245) Art. 210 zmieniony przez art. 1 pkt 131 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

246) Art. 211 zmieniony przez art. 1 pkt 132 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

247) Art. 212 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 133 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

248) Art. 212a dodany przez art. 1 pkt 134 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

249) Art. 212b dodany przez art. 1 pkt 134 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

250) Art. 212c dodany przez art. 1 pkt 134 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)

zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

251) Art. 213 zmieniony przez art. 1 pkt 135 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

252) Art. 215 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 136 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

253) Art. 216 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 137 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

254) Art. 216a dodany przez art. 1 pkt 138 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

255) Art. 217 zmieniony przez art. 1 pkt 139 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

256) Art. 217a dodany przez art. 1 pkt 140 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

257) Art. 217b dodany przez art. 1 pkt 140 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

258) Art. 217c dodany przez art. 1 pkt 140 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

259) Art. 217d dodany przez art. 1 pkt 140 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

260) Art. 218 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 141 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

261) Art. 218 § 2:

- zmieniony przez art. 1 pkt 141 lit. b) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

- zmieniony przez art. 32 pkt 2 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o
finansach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.04.273.2703) z dniem 1
stycznia 2005 r.

262) Art. 220 zmieniony przez art. 1 pkt 142 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

263) Art. 221 zmieniony przez art. 1 pkt 143 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

264) Art. 221a dodany przez art. 1 pkt 144 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

265) Art. 222 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 145 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

266) Art. 222 § 2 pkt 3 zmieniony przez art. 1 pkt 145 lit. b) tiret pierwsze ustawy z dnia 24
lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

267) Art. 222 § 2 pkt 6 dodany przez art. 1 pkt 145 lit. b) tiret drugie ustawy z dnia 24 lipca
2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

268) Art. 222 § 2 pkt 7 dodany przez art. 1 pkt 145 lit. b) tiret drugie ustawy z dnia 24 lipca
2003 r. (Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

269) Art. 222a dodany przez art. 1 pkt 146 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

270) Art. 223 zmieniony przez art. 1 pkt 147 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r., z tym

e art. 223 §

7 wszedł w

ycie z dniem 1 lipca 2003 r.

271) Art. 223a dodany przez art. 1 pkt 148 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

272) Art. 228 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 149 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

273) Art. 233 pkt 1 zmieniony przez art. 163 pkt 1 ustawy z dnia 11 wrze

nia 2003 r. o słu

bie

wojskowej

ołnierzy zawodowych (Dz.U.03.179.1750) z dniem 1 lipca 2004 r.

274) Art. 237 zmieniony przez art. 163 pkt 2 ustawy z dnia 11 wrze

nia 2003 r. o słu

bie

wojskowej

ołnierzy zawodowych (Dz.U.03.179.1750) z dniem 1 lipca 2004 r.

275) Art. 242 zmieniony przez art. 1 pkt 150 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

276) Art. 246 uchylony przez art. 1 pkt 151 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

277) Art. 248 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 152 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

278) Art. 249 zmieniony przez art. 1 pkt 153 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

279) Art. 249a dodany przez art. 1 pkt 154 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

280) Art. 250 uchylony przez art. 1 pkt 155 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r. (Dz.U.03.142.1380)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

281) Art. 253 § 1 zmieniony przez art. 185 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji
Bezpiecze

stwa Wewn

trznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U.02.74.676) z dniem 29 czerwca

2002 r.

282) Art. 253 § 2:

- zmieniony przez art. 185 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpiecze

stwa

Wewn

trznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U.02.74.676) z dniem 29 czerwca 2002 r.

- zmieniony przez art. 2 ustawy z dnia 8 pa

dziernika 2004 r. (Dz.U.04.240.2405)

zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 23 listopada 2004.

283) Art. 253 § 3 uchylony przez art. 1 pkt 156 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

284) Art. 254 § 1 zmieniony przez art. 1 pkt 157 ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.
(Dz.U.03.142.1380) zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 1 wrze

nia 2003 r.

285) Art. 254 § 2 zmieniony przez art. 68 pkt 5 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie
niektórych upowa

nie

ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie

niektórych ustaw (Dz.U.00.120.1268) z dniem 30 marca 2001 r.

286) Art. 259 zmieniony przez art. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. (Dz.U.97.160.1083)
zmieniaj

cej nin. ustaw

z dniem 29 grudnia 1997 r.