background image

Articles from Portal popularno-naukowy

- chemia, biologia, doświadczenia

chemiczne

Odczynnikowy ostry dyżur, czyli skąd to wziąć?

2011- 12- 01 15:12:58   DMchemik

W  życiu  chemika  amat ora  używamy  bardzo  wielu  subst ancji  chemicznych.
Zazwyczaj  czyst e  subst ancje  chemiczne  kupujemy  w  różnych  sklepach  z
wyposażeniem  laborat orium,  ale  sklepy  t ak  są  nie  w  każdym  mieście.
Alt ernat ywą jest  sprzedaż wysyłkowa przez int ernet . Bywa jednak w życiu t ak,
że  z  jakiś  powodów  zabraknie  nam  czegoś  lub  nie  mamy  możliwości
skorzyst ać ze sklepu z odczynnikami. Ale wśród nas są inne sklepy, w kt órych
dost aniemy  część  podst awowych  odczynników  chemicznych.  Niest et y
zazwyczaj są t o małe ilości, a w kilku przypadkach bardzo duże. W różnorakich
książeczkach z doświadczeniami, ale t akże w int ernecie znajdziemy spis t ego,
co  można  dost ać  w  handlu  od  ręki.  Zacznijmy  jednak  od  począt ku.  Chemik
znajdzie  przydat ne  art ykuły  w  składach  budowlanych,  market ach,  sklepach  z
f arbami i lakierami, drogeriach, sklepach spożywczych, apt ekach, na st acjach
benzynowych,  sklepach  specjalist ycznych,  apt ekach  i  zapewne  jeszcze
gdzieś.  W  apt ekach  bardzo  wiele  zależy  od  pani  za  okienkiem,  bo  częst o
pyt ając  o  czyst y  związek  pat rzy  podejrzliwie  lub  zasłania  się  przepisami.
Apt eki  i  sklepy  spożywcze  mają  t ę  zalet ę,  że  kupowane  t am  subst ancje  są
wysokiej  czyst ości.  Nat omiast   t e  same  subst ancje  kupowane  jako  nawozy
częst o  wymagają  oczyszczania,  zwykle  wyst arcza  przesączenie  gorącego
rozt woru  od  zanieczyszczeń  mechanicznych  i 

kryst alizacja

.  W  st arych

książeczkach  do  doświadczeń  częst o  znajdują  się  spisy  łat wodost ępnych
odczynników,  ich  kopie  znajdziemy  na  port alach,  ale  baza  dost ępnych
odczynników  wymaga  znacznej  akt ualizacji.  Poniżej  list a  subst ancji  i
preparat ów, kt óre mogą się przydać chemikowi-amat orowi:

aceton,  propanon

  CH3COCH3:  rozcieńczalnik,  częst o  niest et y

sprzedawany  jako  rozpuszczalnik  zawierający  sporo  zanieczyszczeń  (z
regeneracji  odpadów  rozpuszczalnikowych,  np.  z  lakierni  it p).  Nie  polecam
wyrobów f irmy Dragon.

-  acetylen  C2H2:  może  być  generowany  bezpośrednio  przez  hydrolizę
→węgliku wapnia.

- acetylenek wapnia →węglik wapnia

-  aldehyd  benzoesowy,  benzaldehyd  C6H5CHO:  składnik  aromat ów  do
ciast ,  o  zapachu  migdałowym,  ale  nie  polecam  t ego  źródła,  gdyż  jest   t am
t ylko  dodat kiem.  Jest   głównym  składnikiem  (70-98%)  olejku  migdałowego.
Można  go  uzyskać  przez  dest ylację  z  parą  wodną  zmielonych  migdałów  lub

background image

przez  hydrolizę  amigdaliny,  również  możliwą  do  ot rzymania  z  migdałów.
Znaczne  ilości  amigdaliny  wyst ępują  w  pest kach  śliw  i  wiśni.  Zleżałe,  ale
t rzymane  w  zamknięciu  migdały  zawierają  więcej  wolnego  aldehydu,  kt óry
powst aje w nich poprzez hydrolizę amigdaliny.

- alkohol →alkohol et ylowy

-  alkohol  etylowy,  etanol,  alkohol  C2H5OH.  Czyst y  jako  rekt yf ikowany
spiryt us  jest   bardzo  drogi  w  Polsce.  Bez  akcyzy  dost ępny  jako  denat urat .
Zwykle  skażany  benzoesanem  denat onium  (bit rexem).  Kolor  można  usunąć
wrzucając kilka t ablet ek →węgla medycznego lub węgla akt ywnego. Znaczną
część  wody  można  usunąć  t lenkiem  wapnia.  W  handlu  dost ępne  są  t akże
gat unki alkoholu skażone et erem, acet onem, heksanem.

- alkohol izopropylowy →izopropanol

- aluminium →glin

- ał un →siarczan glinowo-pot asowy

- ał un glinowo-potasowy →siarczan glinowo-pot asowy

- amoniak,  NH3, woda amoniakalna NH3aq: w post aci wody amoniakalnej
bywa st osowany jako nawóz. Łat wy do ot rzymania z dowolnej soli amonowej
oraz silnej zasady, najlepiej →wodorot lenku wapnia. Dost ępny w niekt órych
drogeriach.

- amoniak do pieczenia →wodorowęglan amonu

- antychlor →t iosiarczan sodu

- azotan amonu, saletra amonowa NH4NO3: st osowany jako dobry nawóz
azot owy, częst o zawiera domieszki, kt óre można usunąć przez kryst alizację.

- azotan potasu, saletra potasowa, saletra indyjska KNO3: jako nawóz w
sklepach ogrodniczych, w znacznie lepszej czyst ości dost ępna t akże w
drogeriach i sklepach spożywczych jako środek do peklowania mięsa.

- azotan sodu, saletra sodowa, saletra chilijska NaNO3: do nabycia jako
nawóz w sklepach ogrodniczych.

- azotan srebra, lapis AgNO3: do nabycia w apt ekach w post aci preparat u z
azot anem pot asu. Nadaje się do reakcji charakt eryst ycznych dla srebra.

- azotniak → cyjanamid wapnia

-  azotan  wapnia,  saletra  wapniowa,  saletra  norweska  Ca(NO3)2*4H2O:
jako nawóz szt uczny w sklepach ogrodniczych.

-  azotyn  sodu,  azotan  (III)  sodu:  zast osowanie  w  peklowaniu  mięsa,  ale
dost ępność mniejsza niż azot anu (V) pot asu.

background image

benzyna, 

f rakcja 

węglowodorowa: 

zazwyczaj 

używana 

jako

rozpuszczalnik,  nie  używać  benzyny  ze  st acji  paliw,  bo  zawiera  dużą  ilość
różnych dodat ków! Do nabycia w apt ekach, drogeriach czy sklepach z f arbami
i lakierami, market ach. Nie polecam wyrobów f irmy Dragon, gdyż częst o jest
t o benzyna z regeneracji odpadów. Zazwyczaj spot ykana pod nazwą benzyna
ekst rakcyjna,  lakowa  a  czasem  apt eczna.  Najlżejsze  f rakcje  benzynowe,  o
niskich t emperat urach wrzenia (łat wopalne!) zwą się et erem naf t owym.

- benzyna apteczna →benzyna

- benzyna ekstrakcyjna →benzyna

- benzyna lakowa →benzyna

- benzaldehyd →aldehyd benzoesowy

- biel cynkowa →t lenek cynku

- Bielinek →podchloryn sodu

- Bielinka →podchloryn sodu

- boraks → t et raboran sodu

- Borasol →kwas borowy

- celuloza (C6H10O5)n: najlepszym źródłem jest  zwykła wat a opat runkowa

-  chloran (I) sodu →podchloryn sodu

-  chloran (I) wapnia →podchloryn wapnia

- chlorek magnezu MgCl2*6H2O: bywa dost ępny jako środek do odladzania
dróg.

-  chlorek  metylenu,  dichlorometan,  czasem  zwany  skrótowo  DCM
CH2Cl2
:  do  niedawna  podst awowy  składnik  zmywacza  powłok  lakierniczych.
Obecnie  są  w  market ach  dost ępne  jeszcze  zmywacze  na  bazie  chlorku
met ylenu  głównie  f irmy  Dragon.    Chlorek  met ylenu  można  z  niego
wydest ylować.

- chlorek potasu KCl: st osowany jako nawóz pot asowy, ale zazwyczaj jest  w
f ormie  preparat u,  z  kt órego  t rzeba  go  dopiero  wydzielić.  St osowany  jest
t akże w galwanizerniach, gdzie można spróbować go nieco nabyć.

- chlorek sodu NaCl: sól kuchenna, dost ępna w każdym sklepie spożywczym.
Zwykle zawiera ponad 99,8% NaCl, ale można spot kać t eż niższe zawart ości.
Sól  jodowana  zawiera  śladową  ilość  jodku  pot asu  oraz  heksacyjanozelazian
pot asu  jako  ant yzbrylacz,  co  nie  przeszkadza  w  niemal  wszyst kich
doświadczeniach, ze względu na ich śladową ilość.

background image

- chlorek wapnia CaCl2*6H2O. St osowany do odladzania dróg, bywa
dost ępny w drogeriach, market ach budowlanych. Po odwodnieniu cenny
środek suszący.

- chlorek żelaza (III) FeCl3: używany w elekt ronice, dost ępny w sklepach z
art ykułami elekt ronicznymi.

- cukier →sacharoza

- cukier gronowy →glukoza

- cyjanamid wapnia CaCN2: pojawia się w wielu st arszych książkach jako
nawóz szt uczny. W Polsce zasadniczo nie jest  produkowany od wielu lat .
Prawdopodobnie jest  sporadycznie dost ępny w sklepach ogrodniczych w
małych opakowaniach jako nawóz przedsiewny Perlka, zagranicznej produkcji.
Niest et y wg inf ormacji producent a dost ępny jest  t ylko w workach 25 lub 50 kg.

- cyna Sn: pot ocznie cyną częst o błędnie określa się st opy lut ownicze, czyli
lut y. St opy t e zawierają inne met ale, zwłaszcza sporo ołowiu. Dost ępne są
st opy zawierające 99% cyny i są oznakowane Sn99, częst o w post aci drut u do
lut owania. T akie st opy zawierają dodat ek miedzi lub małych ilości srebra. Z
cyny bywają wykonane dekoracyjne przedmiot y, np. karaf ki, kuf le it p. Uwaga
przy zakupie lut ów! Bardzo łat wo jest  być wprowadzonym w sklepie w błąd i
pod nazwą cyna będzie się kryć st op zawierający 40% ołowiu!

- cynk Z n: kubeczki cynkowe można uzyskać rozbierając w miarę świeże
bat erie, zleżałe bat erie zawierają coraz mniej met alicznego cynku. Kilka t akich
kubeczków można po umyciu, wypłukaniu np. alkoholem czy acet onem (celem
usunięcia wody z jego powierzchni) przet opić. Czasem bywa st osowany do
wyrobu niekt órych przedmiot ów, np. klamek, części zawiasów st arych mebli,
do dzisiaj np. uchwyt y i gałki meblowe częst o są wykonane z cynku, ale mogą
być pokryt e innym met alem, np. niklem, mosiądzem it p. T anim i poręcznym
źródłem cynku są ciężarki do f elg st alowych o różnej masie. W st arszych
żelazkach spot yka się st opki cynkowe, pokryt e od zewnąt rz blachą st alową.
Używany t akże w ocynkowniach ogniowych. Pył cynkowy o bardzo dobrej
jakości bywa t eż używany jako składnik f arb krzemianowych, cynk dodaje się
do niej bezpośrednio przed malowaniem, f arby t akie dost ępne są w sklepach
dla zawodowych lakierników. Element y cynkowe można łat wo przet opić w
granulki, łezki przez wlanie do zimnej wody.

- dekstroza →glukoza

- dermatol galusan hydroksybizmut u

- dichlorometan →chlorek met ylenu

- diwodorof osf oran amonu NH4H2PO4: st osowany jako nawóz szt uczny.

- dwutlenek ceru, tlenek ceru (IV) CeO2: st osowany jako proszek polerski, do

background image

nabycia w sklepach z art ykułami szlif ierskimi.

-  dwutlenek  węgla  CO2:  może  być  generowany  w  reakcji  węglanów  z
kwasem,  najlepiej  siarkowym  ze  względu  na  jego  niską  lot ność.  W  handlu
częst o używany w post aci suchego lodu i używany w chłodniach. Dost ępny w
f ormie  granulek  lub  bloków,  można  poszukać  lokalnego  sprzedawcy  suchego
lodu.  Dost ępny  t akże  w  inst yt ucjach  naukowych.  Częst o  używany  przez
specjalist yczne  f irmy  do  t zw.  czyszczenia  suchym  lodem,  st ąd  jest   u  nich
dost ępny, ist nieją t akże det aliczne punkt y sprzedaży suchego lodu.  UWAGA!
Czasem suchym lodem bł ędnie określa się →octan sodu!

- dymiący kwas azotowy →kwas azot owy

- eter naf towy →benzyna

- f ormaldehyd, f ormalina CH2O: jako f ormalina 37% używana do dezynf ekcji,
dost ępna w apt ekach i drogeriach.

- f ormalina →f ormaldehyd

- f ruktoza C6H12O6: dost ępna w sklepach spożywczych i apt ekach, podobnie
jak glukoza.

- galusan hydroksybizmutu, zasadowy galusan bizmutu, dermatol
C7H5O6Bi
: do nabycia w apt ekach, może posłużyć jako źródło małych ilości
związków bizmut u. Ogrzany rozkłada się do t lenku bizmut u (III).

- glejta →t lenek ołowiu (II)

- glicerol →gliceryna

- gliceryna, glicerol, 1,2,3-propanotriol C3H8O3: do nabycia w apt ekach i
drogeriach, częst o w post aci 86% rozt woru. Używana t akże do słodzenia
drinków.

- glin, aluminium Al: wyroby met alowe, niekt óre przewody prądu
elekt rycznego, f olie aluminiowe, pył aluminiowy bywa dost ępny w sklepach z
f arbami oraz drogeriach.

- glukoza, dekstroza, cukier gronowy C6H12O6: dost ępna w sklepach
spożywczych, apt ekach lub sklepach dla sport owców, częst o pod nazwą
dekst roza.

- izopropanol, alkohol izopropylowy C3H7OH: bywa jedynym składnikiem
płynów do czyszczenia ekranów it p. Ponadt o jako rozpuszczalnik np. w
drukarniach. Jako 70% rozt wór st osowany do odkażania w przychodniach it p.

- jod I2: w post aci jodyny lub płynu Lugola dost ępna w apt ekach. Czyst y jod
(jod resublimowany) bywa używany w recept urach apt ecznych.

background image

- jodyna →jod

- jodek potasu KI: niewielkie ilości bywają dost ępne w apt ekach.

- kamf ora C10H16O: dost ępna w apt ekach oraz drogeriach.

- kamień winny →wodorowinian pot asu

- karbamid →mocznik

- karbid →węglik wapnia

- krzemian potasu K2SiO3: dost ępny pod nazwą szkło wodne pot asowe w
budowlanych, drogeriach, sklepach z f arbami.

- krzemian sodu Na2SiO3: jako szkło wodne sodowe dost ępny t ak samo jak
szkło wodne pot asowe.

- ksylen C8H10: jako mieszanina izomerów używany do rozcieńczania f arb.

- kwas azotowy HNO3: t echniczny 52%  bywa dost ępny w kanist rach 5 L u
sprzedawców surowców. Wysokie st ężenia można uzyskać w reakcji
azot anów z kwasem siarkowym. powst ały kwas azot owy przy odpowiednim
prowadzeniu procesu ma ponad 90% i jest  t o t zw. dymiący kwas azot owy.

- kwas borny →kwas borowy

- kwas borowy, kwas borny H3BO3: do nabycia pod własną nazwą w
apt ekach i drogeriach. Do nabycia t akże 3% r-ry pod nazwą Borasol.

-  kwas  cytrynowy:  pod  t ą  samą  nazwą  lub  pod  nazwą  kwasek  cyt rynowy
dost ępny w sklepach spożywczych. Subst ancja bardzo czyst a i nadaje się do
niemal wszyst kich prac.

-  kwas  octowy  CH3COOH:  w  post aci  10%  r-ru  dost ępny  pod  nazwą  ocet
spiryt usowy,  a  6%  rozt wory  t o  ocet   winny.  Zazwyczaj  ocet   spożywczy
pochodzi  z  nat uralnej  f erment acji  (oznaczenie  BIO),  więc  poza  kwasem
oct owym zawiera inne subst ancje w małych domieszkach, co ogranicza jego
użycie do ot rzymywania soli. Ocet  bez oznaczenia BIO jest  lepszej jakości dla
chemików. Oct y smakowe, np. jabłkowy, nie są przydat ne w prakt yce.

-  kwas  salicylowy  C6H4(OH)COOH:  małe  ilości  można  uzyskać  przez
odparowanie spiryt usu salicylowego.

- kwas siarkowy H2SO4: st ężony lub rozcieńczony (elekt rolit ) bywa używany
przez f irmy zajmujące się regeneracją akumulat orów. Elekt rolit  bywa dost ępny
na st acjach benzynowych.

-  kwas  solny  HCl:  bywa  dost ępny  w  drogeriach.  Przy  odpowiednim
wyposażeniu  małe  ilości  można  ot rzymać  w  reakcji  kwasu  siarkowego  z
chlorkiem  sodu.

background image

-  kwas  szczawiowy  (COOH)2:  używany  przez  pszczelarzy,  do  nabycia  w
sklepach specjalist ycznych.

- kwas taninowy →t anina

- kwas winowy C4H6O6: wyst ępuje w wielu owocach, większe ilości zawierają
winogrona. Może być ot rzymany z →wodorowinianu pot asu.

- kwasek cytrynowy →kwas cyt rynowy

- kwaśny węglan amonu →wodorowęglan amonu

- kwaśny węglan sodu →wodorowęglan sodu

- kwaśny winian potasu →wodorowinian pot asu

- lapis →azot an srebra

- magnezja →t lenek magnezu

- magnezja palona →t lenek magnezu

- mąka ziemniaczana →skrobia

- miedź Cu: bardzo dobrej jakości miedź używana jest  do produkcji kabli i t o
jest   główne  źródło  jej  pozyskania.  W  sklepach  z  art ykułami  met alowymi
dost ępne są t akże blaszki miedziane.

-  mocznik,  karbamid  (NH2)2CO:  dost ępny  jako  nawóz  w  sklepach
ogrodniczych. W obecności zasad ulega hydrolizie do węglanów oraz wolnego
amoniaku.

- nadmanganian potasu, manganian (VII) potasu: niewielkie ilości można
nabyć w apt ece.

- nadsiarczan amonu (NH4)2S2O8: używany w elekt ronice podobnie jak
chlorek żelaza (III). Do nabycia w sklepach elekt ronicznych.

- nadtlenek wodoru H2O2: w post aci perhydrolu (30-35%) dost ępny jest  w
apt ekach, bywa w market ach, sklepach z f arbami czy chemią gospodarczą.
Jako wybielacz bezchlorowy dost ępny jest  w post aci rozt worów 10-15%.
Wybierajmy wybielacze t ańsze, bez dużej ilości środków zapachowych i
powierzchniowo czynnych. 3% r-ry t o woda ut leniona. Ponadt o dost ępny jest  w
post aci st ałej, jako t zw.  →nadwęglan sodu.

- nadwęglan sodu Na2CO3*1,5H2O2: właściwie jest  węglanem, kt óry zamiast
wody kryst alizacyjnej posiada nadt lenek wodoru. Jest  podst awą odplamiaczy i
wybielaczy  w  proszku.  Wybierać  t anie,  bez  kompozycji  zapachowej  czy
dodat ku  środków  powierzchniowo  czynnych.  Techniczny  nadwęglan  sodu
zawiera domieszki węglanu sodu (max 9%) oraz chlorku sodu (max. 2%)

background image

-  naf ta,  f rakcja  węglowodorowa:  dost ępna  w  apt ekach,  sklepach  z  f arbami,
drogeriach, market ach.

- naf talen C10H8: zwany t akże naf t aliną, dost ępny w f ormie kulek na mole w
drogeriach,  sklepach  z  chemią  gospodarczą,  sklepach  z  f arbami  czy
art ykułami  przemysłowymi.  Aromat yzowane  kulki  na  mole  można  łat wo
oczyścić przez kryst alizację naf t alenu z alkoholu.

- naf talina →naf t alen

- ocet →kwas oct owy

-  octan  etylu  CH3COOC2H5:  częst o  główny  lub  jedyny  składnik  zmywaczy
bezacet onowych  do  paznokci.  Bywa  dost ępny  jako  rozpuszczalnik  do  f arb  i
lakierów, głównie w sklepach specjalist ycznych.

-  octan  oł owiu  (II):    łat wy  do  ot rzymania  z  →t lenku  ołowiu  (II)  i  →kwasu
oct owego.

-  octan  sodu  CH3COONa:  składnik  t zw.  ciepłego  lodu.  Bywa  błędnie  zwany
suchym lodem (→dwut lenek węgla)

- olej paraf inowy →paraf ina

- oł ów Pb:  dawniej  używany  jako  mat eriał  na  armat urę  i  podczas  remont ów
kamienic można znaleźć sporo ołowianych rur. Obecnie częściej używany np.
do  produkcji  ciężarków  wędkarskich,  śrut u.  Ciekawym  i  niezbyt   ekologicznym
zast osowaniem  ołowiu  są  t aśmy  kominowe.  Bywają  dost ępne  blaszki
ołowiane. Ciężarki również są używane do wyważania f elg. Element y ołowiane
można  znaleźć  t eż  w  st arych  wagach  mechanicznych.  Większe  element y
ołowiane  można  łat wo  przet opić  w  łezki  przez  wlanie  st opionego  ołowiu  do
wody.

-  paraf ina,  f rakcja  węglowodorowa:  najlżejsza  f rakcja,  ciekła  w
t emperat urze  pokojowej  zwana  jest   olejem  paraf inowym,  ma  t eż  największe
zast osowanie  w  pracach  chemika.  Cięższe  f rakcje  st ałe:  paraf ina  miękka  i
paraf ina t warda mają mniejsze znaczenie. Dost ępna w apt ekach, sklepach z
f arbami, market ach, drogeriach.

- perhydrol →nadt lenek wodoru

- Perlka →cyjanamid wapnia

- pirosiarczan (IV) potasu →pirosiarczyn pot asu

-  pirosiarczyn  potasu,  pirosiarczan  (IV)  potasu  K2S2O5.  St osowany  jako
środek  do  dezynf ekcji  wina  i  art ykułów  winiarskich.  Dost epny  w  drogeriach,
sklepach ogrodniczych i innych z art ykułami winiarskimi.

background image

- pł yn Lugola →jod

- podchloryn sodu, chloran (I) sodu NaClO: w post aci rozt worów dost ępny
w  sklepach  z  chemią  gospodarczą  i  drogeriach  jako  wybielacze  chlorowe.
Najlepsze są najt ańsze, bez dodat ków środków powierzchniowo cynnych oraz
zapachowych. godne polecenia są wybielacze na nazwie Bielinek lub Bielinka.
W obecności kwasów wydziela t oksyczny chlor!

-    podchloryn  wapnia,  chloran  (I)  wapnia  Ca(ClO)2.  Zasadniczy  składnik
wapna  chlorowanego,  używanego  do  dezynf ekcji.  Dost ępny  w  drogeriach.  W
obecności kwasów wydziela t oksyczny chlor!

- propanon →acet on

- 1,2,3-propanotriol →gliceryna

-  rtęć:  dawniej  st osowana  np.  w  st ycznikach  elekt rycznych,  do  niedawna  w
t ermomet rach.  Ok.  2  ml  rt ęci  można  odzyskać  ze  st arego  st ycznika  w  wielu
przest arzałych urządzeniach. Zachować daleko idącą ost rożność!

- sacharoza C12H22O11: pod nazwą cukier dost ępna w każdym spożywczym
sklepie.  Wybierać  gat unki  oczyszczone,  t o  jest   białe.  Cukier  złocist y  lub
brązowy zawiera znacznie więcej zanieczyszczeń i jest  droższy.

- saletra amonowa →azot an amonu

- saletra chilijska →azot an sodu

- saletra indyjska →azot an pot asu

- saletra norweska →azot an wapnia

- saletra potasowa →azot an pot asu

- saletra sodowa →azot an sodu

- saletra wapniowa →azot an wapnia

siarczan 

glinowo-potasowy, 

ał un, 

ał un 

glinowo-potasowy

KAl(SO4)2*12H2O:  dost ępny  w  drogeriach  jako  środek  na  zacięcia  oraz
ant yperspiracyjny. Dost ępny częst o w post aci szt yf t u.

-  siarczan  magnezu,  sól  gorzka  (bittersalz),  kizeryt  MgSO4*7H2O:
dost ępny  jako  nawóz  w  sklepach  ogrodniczych.  Po  oczyszczeniu  przez
kryst alizację i wysuszeniu w t emperat urze 100-120 st opni uzyskuje się cenny
środek suszący.

- siarczan miedzi CuSO4*5H2O: dost ępny w sklepach ogrodniczych, czasem
pod  nazwą  sinego  kamienia.  Met oda  jego  ot rzymywania  bez  użycia  kwasu
siarkowego dost ępna jest  na port alu w dziale ciekawost ek chemicznych.

background image

- siarczan potasu K2SO4: dost ępny jako nawóz w sklepach ogrodniczych lub
rolniczych.

-  siarczan  sodu  Na2SO4*10H2O:  do  nabycia  podobnie  jak  poprzednik.  Po
odwodnieniu dość cenny środek suszący.

-  siarka  S:  w  post aci  mielonej  lub  granulowanej  dost ępna  w  sklepach
ogrodniczych i rolniczych.

-  skrobia  (C6H10O5)n:  najczęściej  ziemniaczana,  dost ępna  w  każdym
spożywczym, częst o t eż pod nazwą mąka ziemniaczana.

- soda →węglan sodu

- soda kalcynowana →węglan sodu

- soda kaustyczna →wodorot lenek sodu

- soda oczyszczona →wodorowęglan sodu

- sól gorzka →siarczan magnezu

- spirytus →alkohol et ylowy

- spirytus salicylowy →kwas salicylowy

- srebro Ag: czyst e srebro, t o jest  próby 999 można kupić w post aci szt abek
np. przez int ernet . Dost ępne są drut y srebrne. Ze srebra wykonane są liczne
przedmiot y, zwłaszcza biżut eria. Spot yka się t eż lut y srebrowe, o zawart ości
ok. 60% Ag.

- suchy lód →dwut lenek węgla

- szkł o wodne potasowe →krzemian pot asu

- szkł o wodne sodowe →krzemian sodu

-  tanina,  kwas  taninowy,  mieszanina  glikozydów  kwasu  galusowego  i
digalusowego:
  dost ępna  w  apt ekach,  st osowana  t akże  przy  garbowaniu
skór.

-  terpentyna  balsamiczna,  mieszanina  węglowodorów:  dost ępna  w
drogeriach, sklepach z f arbami, budowlanych

- tetraboran sodu, czteroboran sodu, boraks Na2B4O7*10H2O: do nabycia
w apt ekach, drogeriach, sklepach z narzędziami (używany w lut owaniu).

- tiosiarczan sodu Na2S2O3*5H2O: st osowany jako ut rwalacz f ot ograf iczny
(ant ychlor),  niest et y  ze  względu  na  wypieranie  t radycyjnych  t echnologii
wywoływania  zdjęć,  coraz  t rudniej  dost ępny  poza  sklepami  z  odczynnikami  i
apt ekami. Bywa dost ępny w sklepach akwaryst ycznych pod nazwą ant ychlor.

background image

-  toluen  C7H8:  bywa  dost ępny  jako  rozpuszczalnik  do  f arb,  wosków  i
t łuszczów, st osowany np. przez szewców, prof esjonalnych użyt kowników f arb.

- tlenek ceru (IV) →dwut lenek ceru

-  tlenek  cynku  Z nO:  jako  biel  cynkowa  st osowany  jako  pigment ,  st ąd  bywa
dost ępny w sklepach z f arbami. Używany t akże w recept urach apt ecznych.

- tlenek magnezu MgO: używany w recept urach apt ecznych, bywa nazywany
magnezją  paloną.  Produkt   t ermicznego  rozkładu  zasadowego  węglanu
magnezu (magnezji).

-  tlenek  oł owiu  (II),  glejta  PbO:  łat wy  do  ot rzymania  przez  prażenie
met alicznego  ołowiu  z  →azot anem  pot asu  lub  sodu.  Ponadt o  węglan  lub
azot an ołowiu ulegają t ermicznemu rozkładowi do t lenku ołowiu.

-  tlenek  wapnia  CaO:  pod  nazwą  wapno  palone  do  nabycia  w  składach
budowlanych, ale znacznie t rudniej dost ępne niż wapno suchogaszone. Można
ot rzymać  z  →wodorot lenku  wapnia  lub  bezwodnego  →azot anu  wapnia.  Z
węglanu wapnia również można ot rzymać, ale wt edy t rzeba uzyskać wyższą
t emperat urę.

- wapno gaszone →wodorot lenek wapnia

- wapno palone →t lenek wapnia

- wapno suchogaszone →wodorot lenek wapnia

- wazelina, f rakcja węglowodorowa: do nabycia w drogeriach i apt ekach.

- węgiel C. Zazwyczaj st osowany w post aci węgla akt ywnego, jako sorbent .
Najczyst sza  post ać  węgla  akt ywnego  t o  węgiel  medyczny,  dost epny  w
apt ekach  a  czasem  i  w  sklepach  spożywczych.  Spot ykany  t akże  pod  nazwą
węgiel leczniczy. Węgiel medyczny powinien być zawsze w łat wo dost ępnym
miejscu ze względu na jego zast osowanie przy zat ruciach! Czasem używa się
węgla zrobionego przez zwęglenie spożywczego cukru.

- węgiel aktywny →węgiel

- węgiel leczniczy →węgiel

- węgiel medyczny →węgiel

- węglan sodu bezwodny, soda, soda kalcynowana Na2CO3: znany jako
soda kalcynowana lub nat uralna. Jeśli jest  niedost ępny, może zost ać łat wo
ot rzymany przez wyprażenie w t yglu lub parownicy sody oczyszczonej
(wodorowęglanu sodu).

- węglan wapnia, kalcyt CaCO3: Jako minerał kalcyt  jest  zasadniczym
składnikiem wapieni. Jako odczynnik t akże  wypełniacz w recept urach

background image

apt ecznych. Główny składnik kredy, ale kreda częst o zawiera sporo
domieszek.

- węglik wapnia, karbid, wł aściwie acetylenek wapnia CaC2: do nabycia w
sklepach ogrodniczych.

- woda H2O: demineralizowana (dejonizowana) lub dest ylowana dost ępna
jest  w market ach budowlanych, wielobranżowych (np. do żelazka), na st acjach
benzynowych czy w apt ekach. Jej cena nie jest  wysoka. Samodzielna
dest ylacja wody jest  wysoce nieopłacalna!

-  woda dejonizowana →woda

- woda demineralizowana →woda

- woda destylowana →woda

- woda amoniakalna →amoniak

- woda utleniona →nadt lenek wodoru

- woda wapienna →wodorot lenek wapnia

- wodorof osf oran amonu (NH4)2HPO4: jako pożywka dla drożdzy winnych
dost ępny w drogeriach, ogrodniczych i wszędzie t am gdzie są art ykuły
winiarskie. Jako nawóz w ogrodniczych.

- wodorotlenek sodu, soda kaustyczna NaOH. Do nabycia w drogeriach i
market ach pod nazwą soda kaust yczna lub kryje się pod nazwą wielu środków
do przepychania rur. Absolut nie nie używać środków, kt óre zawierają dodat ek
glinu! sprawdzić et ykiet ę przed zakupem. Łat wy do ot rzymania w wyniku
reakcji węglanu sodu z wapnem gaszonym.

- wodorotlenek wapnia, zasada wapniowa, wapno gaszone, wapno
suchogaszone Ca(OH)2
: najt ańsza silna zasada, dost ępny w składach
budowlanych jako wapno suchogaszone. Ogrzany ponad 600 st opni rozkłada
się na t lenek wapnia. Wapno budowlane zawiera jednak sporo zanieczyszczeń.
Nasycony rozt wór w wodzie zwany jest  wodą wapienną.

- wodorowęglan amonu, kwaśny węglan amonu NH4HCO3: pod nazwą
amoniak do pieczenia dost ępny w sklepach spożywczych, subst ancja bardzo
czyst a, nieszczelnie zamknięt a powoli się rozkłada z wyt worzeniem wody,
dwut lenku węgla i amoniaku. Jeden z produkt ów hydrolizy mocznika.

- wodorowęglan sodu, kwaśny węglan sodu, soda oczyszczona NaHCO3:
pod  nazwą  soda  oczyszczona  dost ępny  w  sklepach  spożywczych.  Jego
czyst ość  jest   wyst arczająca  do  większości  prac.  Wybierać  duże  opakowania
po niskiej cenie jednost kowej.

-  wodorowinian  potasu,  kwaśny  winian  potasu  C4H5O6K:  podczas

background image

f erment acji    lub  klarowania  wina  z  winogron  częst o  t worzy  się  w  post aci
kryst alicznej i jest  składnikim szlamu dennego, ale pot raf i t eż ut worzyć spore
kryszt ały na ściankach, zwany kamieniem winnym.

- wybielacz bezchlorowy →nadt lenek wodoru

- zasada sodowa →wodorot lenek sodu

- zasada wapniowa →wodorot lenek wapnia

- zasadowy galusan bizmutu →galusan hydroksybizmut u

- żelatyna, substancja biał kowa: dost ępna w sklepach spożywczych.

-  żelazo  Fe:  czyst e  nie  ma  prakt ycznie  zast osowania  użyt kowego.  Źródłem
mogą  być  wszelakie  st alowe  element y.  Żeliwo  zawiera  więcej  węgla.  Bardzo
użyt eczne są opiłki lub ścinki, dost ępne w wielu warszt at ach.

CDN

DMchemik

Homo sapiens

Goście wyszukali nas poprzez:

kwaśny winian pot asu apt eka
wglik wapnia
podchloryn sodu gdzie kupić
T iosiarczan sodu
t iosiarczan sodu gdzie kupić
skad wziąć cynk
Benzaldehyd sklep
oczyszczanie ogrodniczego mgso4 przez kryst alizację

Przeczyt any 4 252 razy, dzisiaj 1 razy


Document Outline