Modele odpowiedzi do przyk∏adowego arkusza
egzaminacyjnego z wiedzy o spo∏eczeƒstwie
Poziom podstawowy
1
w w w. o p e r o n . p l
N
Nrr
z
za
ad
da
an
niia
a
M
Mo
od
de
elle
e o
od
dp
po
ow
wiie
ed
dz
zii
M
Ma
ak
ks
sy
ym
ma
all--
n
na
a lliic
cz
zb
ba
a
p
pu
un
nk
kttó
ów
w
1.
za ka˝de prawid∏owe podkreÊlenie – po 1 pkt
A) Rzecznik Praw Obywatelskich
B) Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
2
2.
za prawid∏owe podkreÊlenie – 1 pkt
C) Marysia posiada pe∏nà zdolnoÊç do czynnoÊci prawnych i bez ˝adnych prze-
szkód mo˝e sprzedaç swoje mieszkanie.
1
3.
za prawid∏owe podkreÊlenie – 1 pkt
C) inkluzywne i otwarte
1
4.
za prawid∏owe podkreÊlenie – 1 pkt
C) Rada Europy
1
5.
za prawid∏owe podkreÊlenie – 1 pkt
D) Wojciech Jaruzelski
1
6.
za ka˝de prawid∏owe przyporzàdkowanie – po 1 pkt
A) 4, B) 2, C) 1, D) 3, E) 5, F) 7
6
7.
za ka˝de prawid∏owe przyporzàdkowanie – po 1 pkt
A) 3, B) 6, C) 4, D) 5, E) 1
5
8.
za ka˝de prawid∏owe przyporzàdkowanie – po 1 pkt
A) 2, B) 3, C) 1
3
9.
za ka˝dy prawid∏owy wpis – po 1 pkt
3
10.
za ka˝de prawid∏owe zakwalifikowanie – po 1 pkt
a) P, b) F, c) F, d) P, e) P
5
11.
za podanie prawid∏owej nazwy – 1 pkt
za ka˝dy przyk∏ad wynikajàcy z biologicznej konstrukcji cz∏owieka – po 1 pkt
za ka˝dy przyk∏ad wynikajàcy z psychicznej konstrukcji cz∏owieka – po 1 pkt
potrzeby
potrzeby wynikajàce z konstrukcji biologicznej, np.: ∏aknienia, pragnienia, ru-
chu, oddychania, fizjologiczne, snu, seksualne
potrzeby wynikajàce z konstrukcji psychicznej, np.: mi∏oÊci, uznania, bezpie-
czeƒstwa, przynale˝noÊci, szacunku, wiedzy, estetyczne, rozwoju
Uwaga: Nale˝y uznaç ka˝dà odpowiedê, która wynika z danej konstrukcji lub
jest jej rozwini´ciem, np.: potrzeba przynale˝noÊci – potrzeba przynale˝enia
do grup, potrzeba towarzystwa.
5
12.
za podanie prawid∏owej nazwy – 1 pkt
sàd rejonowy
1
13.
za pe∏ne wyjaÊnienie – 2 pkt
za niepe∏ne wyjaÊnienie – 1 pkt
Posiadanie przez obywateli kultury politycznej uczestniczàcej powoduje, ˝e
biorà oni aktywny udzia∏ w ˝yciu politycznym. Majà wiedz´ na temat zasad
funkcjonowania systemu politycznego i podejmujà dzia∏ania w celu w∏àczenia
ich w proces podejmowania decyzji na temat funkcjonowania paƒstwa. Dzi´ki
temu mogà zmieniç w∏adze podczas wyborów, gdy zauwa˝à, ˝e podejmowane
przez rzàdzàcych dzia∏ania sà niekorzystne dla spo∏eczeƒstwa. RównoczeÊnie
2
A
AIID
DS
S
Â
Âw
wiie
ettlliis
stty
y S
Sz
zlla
ak
k
D
Dz
ziiu
urra
a o
oz
zo
on
no
ow
wa
a
choroby cywilizacyjne
i spo∏eczne
terroryzm
degradacja Êrodowiska
naturalnego
2
w w w. o p e r o n . p l
■
W I E D Z A O S P O ¸ E C Z E ¡ S T W I E – P O Z I O M P O D S T A W O W Y
N
Nrr
z
za
ad
da
an
niia
a
M
Mo
od
de
elle
e o
od
dp
po
ow
wiie
ed
dz
zii
M
Ma
ak
ks
sy
ym
ma
all--
n
na
a lliic
cz
zb
ba
a
p
pu
un
nk
kttó
ów
w
nie istnieje zagro˝enie, ˝e w∏adze b´dà wybierane przez „mniejszoÊç w paƒ-
stwie”; wynik wyborów b´dzie zale˝a∏ od ca∏ego spo∏eczeƒstwa.
14.
za ka˝dy prawid∏owy wpis – po 1 pkt
2
15.
za wymienienie wszystkich trzech funkcji – 1 pkt
kszta∏towanie opinii spo∏ecznej, wyborcza, rzàdzenia
1
16.
za ka˝dy prawid∏owy wpis – po 1 pkt
A) skini (skinheadzi), B) hipisi, C) punki
3
17.
za podanie prawid∏owej nazwy – 1 pkt
starosta
1
18.
za ka˝dy prawid∏owy wpis – po 1 pkt
3
Cechy partii politycznej
organizacja
polityczna
struktura
organizacyjna
dà˝enie
do zdobycia
lub utrzymania
w∏adzy
program
polityczny
U
US
SA
A
W
Wiie
ellk
ka
a B
Brry
ytta
an
niia
a
S
Sz
zw
wa
ajjc
ca
arriia
a
prezydencki
parlamentarny
(gabinetowo-
-parlamentarny)
parlamentarno-
-komitetowy
19.
1.
za wpisanie wszystkich komitetów – 2 pkt
za wpisanie 4 komitetów – 1 pkt
Komitet Wyborczy Liga Polskich Rodzin, Komitet Wyborczy Prawo i Spra-
wiedliwoÊç, Komitet Wyborczy Sojusz Lewicy Demokratycznej, Komitet
Wyborczy Platforma Obywatelska RP, Komitet Wyborczy Polskiego Stron-
nictwa Ludowego, Komitet Wyborczy Samoobrona Rzeczypospolitej Pol-
skiej, Komitet Wyborczy Wyborców „MniejszoÊç Niemiecka”, Komitet Wy-
borczy Wyborców „MniejszoÊci Niemieckiej Âlàska”
2
14
2.
– za wskazanie 8% poparcia – 1 pkt
– za wskazanie, ˝e musi byç ono w skali kraju – 1 pkt
2
3.
za podanie ka˝dego komitetu – po 1 pkt
– Komitet Wyborczy Partii Demokratycznej – demokraci.pl
– Komitet Wyborczy Socjaldemokracji Polskiej
2
4.
za wskazanie, ˝e komitety nie spe∏ni∏y wymaganego progu wyborczego
w skali kraju – 1 pkt
za wskazanie, ˝e wynosi∏ on 5% – 1 pkt
Uwaga: Punkty zostajà przyznane pod warunkiem prawid∏owego wskaza-
nia komitetów w zadaniu 19.3.
2
3
w w w. o p e r o n . p l
M O D E L E O D P O W I E D Z I
■
N
Nrr
z
za
ad
da
an
niia
a
M
Mo
od
de
elle
e o
od
dp
po
ow
wiie
ed
dz
zii
M
Ma
ak
ks
sy
ym
ma
all--
n
na
a lliic
cz
zb
ba
a
p
pu
un
nk
kttó
ów
w
5.
za prawid∏owe podanie komitetu – 1 pkt
Komitet Wyborczy Polskiego Stronnictwa Ludowego
1
6.
za prawid∏owe wyjaÊnienie – 1 pkt
Komitet ten uzyska∏ prawo udzia∏u w podziale mandatów w okr´gu ∏ódz-
kim, poniewa˝ przekroczy∏ odpowiedni próg procentowy w skali kraju.
Uwaga: Punkt zostaje przyznany pod warunkiem prawid∏owego wskaza-
nia w zadaniu 19.5.
1
7.
za wskazanie dwóch powodów – 2 pkt
za wskazanie jednego powodu – 1 pkt
Komitety, które nie wyst´pujà w tabeli nr 2, nie uzyska∏y w tym okr´gu
wymaganego poparcia, wynoszàcego co najmniej 5000 podpisów
uprawnionych wyborców mieszkajàcych na sta∏e w tym okr´gu, i nie
zosta∏y tam zarejestrowane, albo nie stara∏y si´ o zg∏oszenie list w tym
okr´gu.
2
8.
za wskazanie dwóch wyjaÊnieƒ – 2 pkt
za wskazanie jednego wyjaÊnienia – 1 pkt
˚aden z komitetów, znajdujàcych si´ pod tym samym numerem listy, nie
zarejestrowa∏ swoich komitetów we wszystkich okr´gach wyborczych
oraz ˝aden z tych komitetów nie zarejestrowa∏ swoich list w tym samym
okr´gu wyborczym. Dlatego te˝ bez ˝adnych przeszkód mog∏y one wy-
st´powaç pod tym samym numerem listy.
2
20.
1.
za wymienienie trzech stanów – 1 pkt
stan wojenny, stan wyjàtkowy, stan kl´ski ˝ywio∏owej
1
13
2.
za wymienienie ka˝dego aktu – po 1 pkt
ustawy, rozporzàdzenia
2
3.
za wskazanie dwóch skutków – 2 pkt
za wskazanie jednego skutku – 1 pkt
– nie mo˝na przeprowadziç wyborów prezydenckich
– kadencja Prezydenta RP ulega wyd∏u˝eniu do czasu, kiedy b´dzie mo˝-
na dokonaç jego wyboru
2
4.
za ka˝de prawid∏owe podanie przypadku – po 1 pkt
– w razie zewn´trznego zagro˝enia paƒstwa
– w razie zbrojnej napaÊci na terytorium RP
– je˝eli wynika to z umowy mi´dzynarodowej dotyczàcej zobowiàzania
do wspólnej obrony przeciwko agresji
3
5.
za stwierdzenie, ˝e prezydent nie ma takiego prawa – 1 pkt
za prawid∏owe wyjaÊnienie – 1 pkt
Prezydent nie ma nieograniczonego prawa do wprowadzenia stanu wo-
jennego, gdy˝ Sejm musi rozpatrzyç rozporzàdzenie go wprowadzajàce
oraz mo˝e je uchyliç bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co
najmniej po∏owy ustawowej liczby pos∏ów.
2
6.
za prawid∏owe podanie czasu – 1 pkt
150 dni
1
7.
za ka˝de prawid∏owe podanie sytuacji – po 1 pkt
Prezydent mo˝e wydaç rozporzàdzenie z mocà ustawy w trakcie stanu
wojennego, ale tylko w sytuacji, kiedy Sejm nie mo˝e zebraç si´ na posie-
dzenie.
2
21.
1.
za prawid∏owe podanie nazwy – 1 pkt
Liban
1
5
2.
za prawid∏owe podanie nazwy – 1 pkt
Bejrut
1
3.
za prawid∏owe podanie nazwy – 1 pkt
Hezbollah
1
4
w w w. o p e r o n . p l
■
W I E D Z A O S P O ¸ E C Z E ¡ S T W I E – P O Z I O M P O D S T A W O W Y
ODPOWIEDZI
N
Nrr
z
za
ad
da
an
niia
a
M
Mo
od
de
elle
e o
od
dp
po
ow
wiie
ed
dz
zii
M
Ma
ak
ks
sy
ym
ma
all--
n
na
a lliic
cz
zb
ba
a
p
pu
un
nk
kttó
ów
w
4.
za prawid∏owe zaznaczenie kraju – 1 pkt
Izrael
1
5.
za prawid∏owe zaznaczenie – 1 pkt
1
22.
1.
za prawid∏owe podanie ka˝dego rodzaju w∏adzy – po 1 pkt
ustawodawcza, wykonawcza, sàdownicza
3
8
2.
za prawid∏owe podanie rodzaju w∏adzy – 1 pkt
w∏adza sàdownicza
1
3.
za prawid∏owe podanie rodzaju w∏adzy – 1 pkt
w∏adza wykonawcza
1
4.
za wskazanie mo˝liwoÊci wykorzystywania jednej w∏adzy dla potrzeb dru-
giej – 1 pkt
za wskazanie zagro˝enia dla funkcjonowania paƒstwa – 1 pkt
¸àczenie jednej w∏adzy z drugà mo˝e powodowaç, i˝ jedna b´dzie wyko-
rzystywana dla potrzeb drugiej, co sprawi, ˝e paƒstwo nie b´dzie funkcjo-
nowaç prawid∏owo i b´dzie mia∏o charakter autorytarny lub totalitarny
(b´dzie pozbawione demokracji).
2
5.
za wypisanie prawid∏owego fragmentu – 1 pkt
„˚e jednak to jest niemo˝liwe w du˝ych paƒstwach, a ma wielkie niedo-
godnoÊci w ma∏ych, trzeba aby lud pe∏ni∏ przez swoich przedstawicieli
wszystko to, czego nie mo˝na pe∏niç osobiÊcie”.
1
23.
za jasno sformu∏owanà tez´ wystàpienia – 2 pkt
za zgodnoÊç wypowiedzi z sytuacjà, w której ma byç u˝yta – 2 pkt
za styl i logik´ wypowiedzi – 2 pkt
za ka˝dy argument – po 2 pkt (maksymalnie 8 pkt)
Przyk∏adowe argumenty przeciw inwestycji:
– dzieci zostanà pozbawione miejsca zabawy,
– sprzeda˝ piwa w Êrodku osiedla b´dzie dzia∏aç demoralizujàco na m∏odzie˝,
– zaistnieje ryzyko, ˝e z pubu b´dà korzystaç nieletni,
– zwi´kszy si´ zagro˝enie bezpieczeƒstwa mieszkaƒców w zwiàzku z pojawie-
niem si´ na osiedlu ludzi pod wp∏ywem alkoholu.
Przyk∏adowe argumenty za inwestycjà:
– plac zabaw trzeba zlikwidowaç, gdy˝ nie spe∏nia norm bezpieczeƒstwa,
– brak na osiedlu i w jego pobli˝u lokalu, w którym wolny czas mogliby sp´dzaç
doroÊli,
– pub b´dzie miejscem ˝ycia towarzyskiego mieszkaƒców osiedla, przez co na-
stàpi wi´ksza ich integracja,
– zostanie w sposób racjonalny zagospodarowany bezu˝yteczny teren przez in-
westora z jego Êrodków w∏asnych, przez co zwi´kszy si´ estetyka osiedla,
– wspólnota mieszkaniowa z tytu∏u wynajmu placu pozyska Êrodki finansowe
na niezb´dne inwestycje na osiedlu.
14
34°
33°
34°
33°
35°
35
36°
36
37°
37
0
50 km