Stany nagłe w gabinecie stomatologicznym

background image

Stany nagłe w gabinecie
stomatologicznym

Ewa Raniszewska

Katedra Medycyny Ratunkowej AMG

background image

Podstawy prawne

Niezależnie od miejsca, w którym
przeprowadzane są zabiegi
stomatologiczne w znieczuleniu,
obowiązują te same kryteria
postępowania i zabezpieczenia

Nadrzędna sprawa –
bezpieczeństwo pacjenta

background image

Taca reanimacyjna

Leki ratujące życie powinny znajdować
się na jednej tacy, wyraźnie
oznakowane.
(regularne sprawdzanie terminu
ważności
i zawartość tacy )

UWAGA:

Nie wyrzucaj ampułek po lekach podanych w
trakcie akcji ratunkowej dopóki nie odnotujesz
tego w dokumentacji ( dla celów sądowo-
lekarskich)

Oznakuj odpowiednio strzykawki z
przygotowanymi roztworami leków do
wstrzyknięć

background image

LEKI REANIMACYJNE

Adrenalina

Atropina

Amiodaron/Cordarone

Lignocaina

Magnesium sulfuricum

Dwuwęglany – b. ostrożnie

TLEN zawsze w stanach zagrożenia
życia

bez względu na przyczynę

background image

Wykaz leków stosowanych w
stanach nagłych

Leki p/histaminowe:

Quamatel/cymetydyna iv.0.2

Ranigast /ranitydyna

Leki p/zapalne, p/uczuleniowe

Hydrocortizon

Dexaven

Fenicort

Fenistil

background image

Leki rozszerzające oskrzela

Berotec

Salbutamol

Aminophyllina

Leki rozszerzające naczynia
wieńcowe

Nitrogliceryna – spray, tabl

Aspiryna p.o.

Wykaz leków stosowanych w
stanach nagłych

background image

Leki p/drgawkowe, anksjolityki

Diazepam

Magnesium sulfuricum

Inne:

Furosemid

Glukagon

20% glukoza

Wykaz leków stosowanych w
stanach nagłych

background image

Omdlenie i utrata
przytomności

Najczęściej – wynik hipotonii ortostatycznej
lub odruchu wazo-wagalnego

U OK.2% PACJENTÓW STOMATOLOGICZNYCH

Krótkotrwała samoistnie przemijająca utrata
przytomności spowodowana nagłym spadkiem
przepływu mózgowego

Różne czynniki etiologiczne

background image

Omdlenie zwykłe

Odruch
wazowagalny

hipotensja

długotrwałe
zmęczenie

emocja

upał

ból

leki

Prodromy :

głębokie
westchnienia,

czkawka,

bladość skóry,

pocenie,

ślinotok

nudności, wymioty

niepokój

background image

Omdlenie zwykłe , objawy

Całkowita lub częściowa utrata
świadomości,

obniżenie RR

zwolnienie tętna

spłycenie, zwolnienie oddechu

trwa krótko

samoistnie odwracalna, zachowane
odruchy

background image

Krótkotrwała utrata
świadomości poch.
sercowego








Przyczyny - zaburzenia
przewodnictwa i rytmu serca,
napadowy częstoskurcz, wady serca (
zwężenie ujścia tętnicy głównej),
nadciśniene płucne, niewydolność m.
sercowego.

background image

Postępowanie w omdleniu

Zmiana pozycji pacjenta/obniżenie
głowy i tułowia

Zabezpieczenie drożności dróg
oddechowych

Ewentualnie tlenoterapia

Postępowanie sprawne,
zdecydowane , bez nadmiernych
emocji ze strony personelu
leczącego

background image

Nagłe stany
kardiologiczne

Komorowe zaburzenia rytmu

Czynniki sercowe :

Choroba niedokrwienna serca

Niewydolność serca o różnej
etiologii

Kardiomiopatie

Zapalenie mięśnia sercowego

Wady serca

background image

Choroba wieńcowa

Stabilna

Niestabilna – ostry zespół wieńcowy

Zawał m. sercowego

:

Charakterystyczne bóle zamostkowe,
ból nie ustępujący w spoczynku,
zażyciu NTG, duszność, bladość,
zlewne poty, zaburzenia rytmu serca,
hipotensja, niewydolność krążenia.

background image

Ostry zespół wieńcowy-
natychmiast lecz

“MONA”

Morfina

Tlen (oxygen)

Nitrogliceryna (podjęzykowo -
tabletka lub aerozol)

Aspiryna 300 mg doustnie
(pogryzione
)

background image

Nagłe stany
kardiologiczne

Czynniki poza-sercowe :

Choroby układowe

Zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe

Stosowane leki i używki

Choroby układu nerwowego

Choroby jamy brzusznej

Zabiegi diagnostyczno-terapeutyczne

background image

Zaburzenia przytomności

wg. Prof.Prusińskiego

Piorunujące- uraz głowy, rażenie
prądem,zatrucia, NZK,krwotok
śródczaszkowy

Przemijające - omdlenie,zespół zatoki
szyjnej,zaburzenia czynności serca,
napad padaczkowy,wstrząśnienie
mózgu

Długotrwałe

background image

Zespół zatoki szyjnej

Nadmierna wrażliwość receptorów
zatoki szyjnej - obrót głowy,odgięcie ,
ucisk

u mężczyzn 50-70 rok

występowanie rodzinne

zwolnienie czynności serca , hipotensja

postać mózgowa

background image

Udar mózgu

Udar niedokrwienny (80%)

Udar krwotoczny

( krwotok podpajęczynówkowy)

Objawy : ból głowy, zaburzenia świadomości,
zaburzenia widzenia zaburzenia
neurologiczne

osłabienie mięśni,niedowłady , porażenia
zaburzenia mowy , zaburzenia czucia

drgawki

background image

Drgawki padaczkowe

Wynik nadmiernego/ chaotycznego
wyładowania neuronów mózgu

Uogólnione napady (grand mal):

utrata świadomości z drgawkami,
często poprzedzona objawami
zwiastującymi

Napady małe (typu absence)

Po napadzie dezorientacja i senność
ponapadowa

background image

Wytyczne postępowania u
pacjenta
z napadem drgawek

Fotel w pozycji leżącej

Podczas napadu ochrona głowy przed urazami

Delikatne zwrócenie głowy do boku

Nie wkładać nic do ust

Nie krępować chorego

Wezwać pomoc

Po napadzie –ułożyć chorego w pozycji

bezpiecznej

Kontrola podstawowych funkcji życiowych

Tlen do oddychania przez maskę

background image

Hipoglikemia

Najczęściej powikłanie cukrzycy I typu

Łagodna –

uczucie głodu,

drżenie , drętwienie warg, parestezje

poty, łzawienie , ślinotok,

lęk, niepokój,

parcie na mocz,

upośledzenie koncentracji.

background image

Zabiegi u osób z cukrzycą powinny być
wykonywane w pierwszej kolejności,
najlepiej w godzinach rannych

Należy unikać preparatów zawierających
wysokie stężenia adrenaliny

Hipoglikemia

background image

Wstrząs

Zespół ciężkich zaburzeń

czynności organizmu
wywołanych ostrym
niedotlenieniem
tkankowym, najczęściej w
następstwie zaburzeń
perfuzji

background image

Wstrząs

Krwotoczny - zmniejszenie objętości
krwi krążącej

Kardiogenny -upośledzenie pracy
serca jako pompy

Anafilaktyczny - zaburzenia
napięcia ścian drobnych naczyń
krwionośnych

,

background image

Wstrząs

Septyczny - następstwo
uszkodzenia śródbłonka
naczyniowego z ucieczką płynów do
przestrzeni pozanaczyniowej.
Niewydolność wielonarządowa.

Neuropochodny

- efekt uszkodzenia

OUN , zaleganie krwi w układzie
tętniczym. Względna hypowolemia.

background image

Anafilaksja

Kliniczna odpowiedź na reakcję
immunologiczną I typu między
antygenem a swoistym
przeciwciałem opłaszczonym na
powierzchni komórki.

W reakcji biorą głównie udział
przeciwciała klasy IgE , które
uwalniają mediatory

background image

Wstrząs anafilaktyczny

Zaburzenia
świadomości

- pobudzenie

- utrata
świadomości

background image

Przyczyny wstrząsu
anafilaktycznego - czynniki
wywołujące

Białko obcogatunkowe,pokarmy,

proste związki chemiczne,testy
diagnostyczne, użądlenia
owadów

background image

Wstrząs anafilaktyczny

1

Zapowiedź

zaczerwienienie
skóry

pokrzywka

obrzęk śluzówek

wzrost temeratury
ciała

złe samopoczucie

drapanie w gardle

Objawy
zasadnicze

hipotensja

zaburzenia
wentylacji

zaburzenia
świadomości

zaburzenia
krzepnięcia krwi

niewydolność nerek

background image

Mediatory reakcji
anafilaktycznej

1

Histamina

-

obkurcza m.gładkie , obrzęk bł. śluzowej
oskrzeli , wymioty, pokrzywka,
rozszerzenie naczyń

Leukotrieny

obkurczenie m.gładkich
oskrzelików,rozszerzenie naczyń krwion.

Prostaglandyny

-

nasilają skurcz m. gładkich oskrzelików,
zwiększają przepuszczalność naczyń
krw.

background image

Wstrząs anafilaktyczny

Ok. 50% PRZYPADKÓW wstrząsu
występuje przed upływem 30 min. -
im wcześniej tym cięższe objawy

50% występuje po 30 min. często
po utracie kontaktu z personelem
medycznym.

background image

Wstrząs anafilaktyczny-
leczenie

Leczenie należy podjąć natychmiast
po stwierdzeniu objawów nawet
pozornie błahych - kichanie ,
swędzenie , zaczerwienienie .

Zgon jest często związany z
opóźnieniem leczenia

background image

Wstrząs anafilaktyczny -
leczenie

Wprowadź kaniulę do żyły obwodowej

!

Podaj dożylnie :
adrenalinę - 1:1 000 0.5-1.0 ml.
rozcieńczoną w 10-20 ml NaCl

Wlew kroplowy adrenaliny - roztwór
1 mg. / 250 ml. roztworu z
szybkością 1-4 ug/ min.

background image

Wstrząs anafilaktyczny -
leczenie

Sprawdzenie drożności dróg
oddechowych , kończyny ku górze

Tlenoterapia

Adrenalina

--

podskórnie , domięśniowo,

wziewnie.

I dawka - u dorosłych 0,5 mg. u

dzieci 0,3 mg. Wyjątkowo dożylnie 0,3-
0,5 mg. w dawkach podzielonych po 0,1
mg.

Kolejne dawki po paru minutach (5-10)

background image

Adrenalina we wstrząsie
anafilaktycznym

Działa b. szybko

Hamuje wyzwalanie mediatorów
komórek docelowych

Uszczelnia naczynia włosowate

Działa p. obrzękowo

Hamuje skurcz m. gładkich

Zapobiega spadkowi ciśnienia
tętniczego

background image

Wstrząs anafilaktyczny -
leczenie

Równocześnie z adrenaliną
podaj domięśniowo lek
p/histaminowy blokujący
receptor H 1 - 100 mg
antazoliny ( Phenazolinum)

background image

Wstrząs anafilaktyczny -
leczenie

Tlenoterapia bierna (jak
najwyższe stężenie

Leki antyhistaminowe iv.

H2 bloker - Cimetidina 200 mg.

H1 , H2 blokery Fenistil - amp. a 4
mg. / 4 ml.

Tavegyl - 2 mg.

background image

Wstrząs anafilaktyczny-
leczenie

Wlew preparatów osoczo-
zastępczych: krystaloidów

,

koloidów

gdy występuje obniżenie ciśnienia
tętniczego przetocz szybko 500-1000
ml 0,9 % NaCl (Płyn Ringera) , jeżeli
nie ma odpowiedzi podłącz 500 ml
koloidu -HAES

background image

Fastjekt - Allergopharma

Zestaw do natychmiastowego

podania adrenaliny w
dawce 0,23-0,32 mg.

background image

Reakcje anafilaktoidalne

Mają zbliżony przebieg

kliniczny do anafilaktycznych ,
ale nie są związane z reakcją
immunologiczną a z
bezpośrednim oddziaływaniem
na komórkę lub tkankę

background image

Reakcje anafilaktoidalne -
przyczyny

Bezpośrednie uwalnianie
mediatorów przez - leki, pokarmy,
czynniki fizyczne-wysiłek , zimno.

Agregacja kompleksów
immunologicznych

Przetoczenie przeciwciał
cytotoksycznych

Kontrasty radiologiczne

background image

Środki miejscowo-
znieczulające reakcje
alergiczne

Relacje o niepożądanych odczynach
należą do rzadkości

Dotyczą głównie grupy estrowej-
prokaina

Rzadkie w grupie amidowej -lignokaina

Znaczna część chorych z etykietą
alergii odczynu takiego nie wykazuje .

Shazo . J. Allergology Clin. Immunol. 1979

background image

Przyczyną większości reakcji
uczuleniowych : środki dodawane
do roztworu leków,

np. pochodne

parabenu,
metylohydroksybenzoesan
( substancja dodawana do fiolek
wielokrotnego użytku
)

Środki miejscowo- znieczulające
reakcje alergiczne

background image

Przy wstrzykiwaniu leku
znieczulającego miejscowo
razem z obkurczającym
naczynia-sprawdź

czy nie

jesteś w żyle

background image

Środki miejscowo- znieczulające
postępowanie ratunkowe

Tlenoterapia

Diazepam doż . 5 -15 mg.
( drgawki)

Oddech wspomagany lub zastępczy

Dostęp dożylny, podtrzymanie
krążenia

background image

Interakcje leków w praktyce
stomatologicznej

Coraz więcej leków= coraz więcej interakcji

A+B+C= 19%;
A+B+C+D+E+F=80%

Choroby nerek

Choroby wątroby

Starszy wiek

Cukrzyca

W Y W I A D !!!

background image

Mechanizmy Interakcji

Farmaceutyczne (poza ustrojem)

Farmakokinetyczne (najczęstsze)

Farmakodynamiczne

background image

Przykłady interakcji leków

Preparaty naparstnicy i leki
antyarytmiczne

Azotany w połączeniu z lekami
obniżającymi ciśnienie krwi

background image

Przykłady interakcji leków

Leki stosowane w chorobie
wrzodowej (np. ranitydyna) –
upośledzenie metabolizmu wątroby

Leki antydepresyjne i
katecholaminy

background image

U pacjentów zażywających leki
antydepresyjne (

z grupy

inhibitorów MAO,
trójpieścieniowe

) należy unikać

preparatów zawierających
wysokie stężenia adrenaliny

(działanie kardiotoksyczne)

Przykłady interakcji leków

background image

Nitraty - skracają czas
trwania znieczulenia

Statyny - nie stosować
Erytromycyny

(

rhabdomioliza!

)

Przykłady interakcji leków

background image

Leki przeciwzakrzepowe i
przeciwpłytkowe

Acenokumarol; Heparyna-

Zabieg

tylko w szpitalu!!! Nie zapisuj
aspiryny!

Aspiryna, klopidogrel, tiklopydyna-

odstawić 1 tydzień przed
zabiegiem!

background image

-Blokery + lek

obkurczający naczynia

=

gwałtowny skok ciśnienia
i odruchowa bradykardia

background image

Antagoniści kanałów
wapniowych, jak diltiazem i
amlodipyna powodują

hiperplazję dziąsła

, która

ustępuje po odstawieniu
leków!!!

background image

Alkohol i leki

Nasilanie efektów NSAID,

leków narkotycznych i
psychotropowych, nasilanie
toksycznego działania alkoholu po
antybiotykach jak cefalosporyny,
metronidazol

background image

U narkomanów stosujących
kokainę, dopiero po 24 do 72h
można stosować znieczulenie
miejscowe

background image

Leki przeciwbólowe i ich
interakcje

NSAID

1. Leki przeciwzakrzepowe-

krwotok

2. Doustne leki
przeciwcukrzycowe-

hipoglikemia

3. Sterydy-

uszkodzenie

żołądka

background image

ZATRUCIE ŚRODKAMI
MIEJSCOWO ZNIECZULAJACYMI

NAJCZĘŚCIEJ WYNIK

PRZYPADKOWEGO PODANIA DO

NACZYNIA KRWIONOŚNEGO

DUŻEJ DAWKI LEKU

background image

I okres - objawy
nieswoiste/prodromalne

Niepokój, zaburzenia wzroku i słuchu,
drętwienie języka, drżenia,
metaliczny smak w ustach

II uogólnione drgawki

Utrata świadomości, depresja
krążenia, zatrzymanie oddechu

ZATRUCIE ŚRODKAMI
MIEJSCOWO ZNIECZULAJACYMI

background image

Postępowanie

Kontrolna aspiracja przed każdym
podaniem leku

Unikanie szybkiego podania dużej dawki

Udrożnienie dróg oddechowych

Wentylacja tlenem

Dostęp dożylny: płyny HAES, krystaloidy

Efedryna iv.5-25 mg

Atropina, adrenalina w razie potrzeby

Leczenie p/drgawkowe: diazepam, tiopental
iv.

background image

Różnicowanie przedawkowania
leków

Zatrucie lekami miejscowo
znieczulającymi
- podanie donaczyniowe

- przedawkowanie

Objawy :

zaburzenia świadomości, drgawki,

tachykardia

background image

Reakcja naczynio-ruchowa (adrenalina)

Objawy :
Tachykardia, spadek ciśnienia, pobudzenie

Reakcja odruchowa:

Bradykardia, objawy prodromalne,

zaburzenia krótkotrwałe

Reakcja alergiczna :

Tachykardia, objawy skórne,

bronchospazm

Różnicowanie przedawkowania
leków


Document Outline


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
stany nagle w gabinecie stomatologicznym 2
stany nagle w gabinecie stomatologicznym
Stany nagłe u dzieci w gabinecie stomatologicznym
Stany nagłe u dzieci w gabinecie stomatologicznym
stany nagłe w stomatologii
Stany nagle w położnictwie PR
Stany nagle przełomy
Stany nagłe u dzieci XXX
stany nagle w ginekologii i poloznictwie
Inne stany nagłe
gabinet stomatologa
Sterylizacja w gabinecie stomatologicznym, higienistka stomatologiczna
Procedura postępowania z brudną bielizną, procedury medyczne - gabinet stomatologiczny
gabinet stomatologiczny
Młody pacjent w gabinecie stomatologicznym

więcej podobnych podstron