Cechy fizyczne materalow: Gęstość - masa jednostki objętości materiału bez uwzględnienia porów wewnętrznych, Gęstość pozorna - masa jednostki objętości materiału wraz z porami wewnątrz, Gęstość nasypowa - masa jednostki objętości materiałów sypkich (w stanie luźnym lub wstrząśnionym), Szczelność - procentowa objętość wolnych przestrzeni w materiale, Nasiąkliwość - zdolność materiałów do wchłaniania wody i jej utrzymywania w maksymalnej zawartości, Wilgotność - procentowa zawartość wody w materiale, Higroskopijność - zdolność materiałów do wchłaniania wilgoci z otaczającego powietrza, Szybkość wysychania - zdolność materiałów do wydzielania wody w określonych warunkach, Kapilarność - zdolność podciągania wody przez kapilary ku górze, Przesiąkliwość - podatność materiałów na przepuszczanie wody pod ciśnieniem, Paro przepuszczalność - podatność materiałów na przepuszczanie pary wodnej pod ciśnieniem, Mrozoodporność - odporność nasączonego materiału na wpływ niskich temperatur, Przewodność cieplna - zdolność przewodzenia strumienia cieplnego do różnicy temperatur na powierzchniach materiałów, Pojemność cieplna - zdolność kumulowania ciepła przez materiał przy jego ogrzewaniu, Rozszerzalność cieplna - zmiana wymiarów pod wpływem zmiany temperatury, Ogniotrwałość - jest to cecha mówiąca o zdolności zachowania kształtów pod długotrwałym działaniem wysokiej temperatury; -ogniotrwałe - 1580˚C <, -trudnotopliwe - 1350 - 1580˚C, -łatwo topliwe - 1350˚C >. Ognioodporność - brak niszczącego działania ognia w temperaturze 825˚C, niepalne - szkło, azbest, ceramika, materiały kamienne, trudnopalne - tlą się, zwęglają przy czynnym źródle ognia, palne - rozpalają się płomieniem bez źródła ognia, łatwopalne - zapalają się pod wpływem wysokiej temperatury, Rozróżniamy pięć klas odporności ogniowej: IV - ciało nie rozpala się w temperaturze 825˚C prędzej niż po upływie 4 h, II - 2 h, I - 1 h, 0,5 - 0,5 h, h - poniżej 15 min, radioaktywność - zdolność Materiałów do emitowania pierwiastków radioaktywnych do otoczenia. Cechy mechaniczne-Wytrzymałość na ściskanie i rozciąganie, Wytrzymałość na zginanie, Sprężystość - zdolność materiałów do powracania do pierwotnej postaci po usunięciu działającej siły, Plastyczność - zdolność do zachowania odkształceń trwałych po usunięciu siły, Ciągliwość - podatność materiału na znaczne odkształcenia plastyczne pod wpływem sił rozciągających, Pełzanie - nieprzerwany wzrost odkształceń plastycznych po zmniejszeniu siły, Relaksacja -zanik lub spadek naprężeń przy stałym odkształceniu, Twardość - jest to odporność materiału na odkształcenia trwałe pod wpływem sił skupionych. Twardość można badać następującymi metodami: skalą Mosha, metoda Brinella, metodą Rockwella, ścieralność - podatność materiału na zmniejszanie masy, grubości i wymiarów pod wpływem czynników ścierających, odporność na uderzenia - zdolność materiału do wytrzymywania nagłych dynamicznych uderzeń. Miarą jest praca niezbędna do zniszczenia próbki.
Matetrialy kamienne. Procesy związane z obróbka skał: obróbka - doprowadzenie do żądanej formy, przeróbka - zastosowanie procesów uszlachetniających prowadzących do otrzymania kruszywa (sortowanie, kruszenie, płukanie), procesy termiczne - polegające na podgrzewaniu materiału do temperatury większej od temperatury topnienia i spiekaniu z innym materiałem. Procesy obróbki: łupanie, płytowanie - rodzaje faktur: łupana, grotowana, groszkowana, dłutowana, krzesana, gradzinowana. szlifowanie, polerowanie. Elementy uzyskiwane z materiałów kamiennych: kamień polny-zwykle o kształcie owalnym, stosowany do murów dzikich,kamień łamany o kształcie nieregularnym-ma różne kształty i wymaga zwykle przycinania na miejscu budowy zaostrzonym dłutem lub kilofem, β - przeznaczony do wykonywania fundamentów i murów, I - do wykonywania dróg i budowli inżynierskich, K - do wykorzystania na kruszywa, kamień łupany-otrzymuje się z eksploatacji odpowiednich złóż skał magmowych, osadowych lub metamorficznych, stosuje się do wykonywania murów warstwowych i rzędowych, w zależności od kształtu i zastosowania rozróżnia się dwa rodzaje kamieni łupanych: warstwowy, rzędowy - powinien stanowić bryłę zbliżona kształtem do prostopadłościanu, rozróżnia się pięć klas wytrzymałości kamienia łupanego: I - 200 MPa, II - 120 MPa, III - 60 MPa, IV - 15 MPa, V - 6 MPa, bloki surowe, ciosy i bloczki-bloki surowe otrzymuje się obrabiając kamień łamany za pomocą dłut na prostopadłościenne bloczki, do warstw licowych murów stosuje się ciosy licowe, których powierzchnie zewnętrzne poddane są specjalnej obróbce, kamienne płyty okładzinowe - dokładnie uformowane (przetarte) do licowania ścian budowli inżynierskich, wapienie miękkie grubość 40 mm, piaskowce, dolomity 30 mm, pozostałe, granit 20 mm, płyty cokołowe-wbudowane, okładzinowe, częściowo wbudowane, płyty na posadzki, posadzki wewnętrzne: skały o dużej ścieralności (marmur 25-30) skały twarde od 25-60, płyty jednolite lub z kawałków wykonane z płytowych odpadów kamiennych, posadzki zewnętrzne (granit, piaskowiec na bazie kwarcu), o kształtach kwadratu lub prostokąta, elementy łupane z płyt tartych, kamienne podokienniki - ze skał nienasiąkliwych (granit, piaskowce na bazie kwarcu), wewnętrzne ze skał miękkich (marmurów, wapieni twardych), elementy schodowe, elementy drogowe-płytki chodnikowe )granit), kostki (bazaltowe, granitowe),łaczniki,łuki. płyty przetarte surowe - powierzchnie płaskie wyrównane najdokładniej, powierzchnie boczne nieobrobione,
Spoiwa. GIPS-Spoiwo to otrzymujemy prze wypalenie kamienia gipsowego w temperaturze 150 - 160˚C (CaSO4 ⋅ H2O) i otrzymujemy siarczan wapniowy 2CaSO4 ⋅ H2O. Gips dzielimy na dwie odmiany: α - odwodnienie przeprowadzone w obecności pary wodnej, β - intensywnie odprowadzane jest para wodna. Jeżeli kamień gipsowy podgrzejemy do 200 ˚C powstanie anhydryt, który posiada lepsze właściwości wiążące gdy dalej wypalamy pogarszają się właściwości i w 800˚C otrzymujemy estrichgips, który ma wolniejszy czas wiązania (2h) i ma większą wytrzymałość 5 - 16 MPa. Środki opóźniające wiązanie: sierść bydlęca, wywar z kopyt, klej kostny, cukier, wywar z traw piołunu. Cechy gipsu-krótki czas wiązania, gips G3, G4 wytrzymałość od 3 - 8 MPa, po 2 godzinach od związania, duża higroskopijność, po związaniu zwiększa objętość, CEMENT. Rodzaje cementów: cement portlandzki - najbardziej rozpowszechniony. Otrzymuje się przez mielenie klinkieru cementowego z dodatkiem gipsu i domieszek hydraulicznych. Klinkier powstaje przez wypalenie w piecach obrotowych margla lub gliny oraz wapienie w temperaturze 1400˚C. Klinkier mieli się na cement dodając surowego gipsu, cement hutniczy- otrzymywany przez mielenie klinkieru cementowego z żużlem wielkopiecowym i popiołami lotnymi. Dobrze sprawuje się w wodzie morskiej i wysokich temperaturach. Zawartość żużla i popiołów 30 - 80 % wagowo. W czasie mielenie dodaje się gipsu, dzięki czemu wolniej wiąże. cement portlandzki biały - otrzymujemy z surowców bez żelaza, wypalany w 1600˚C, kolor biały, ma zastosowanie do produkcji kolorowych cementów, cement murarski - klinkier z dopełniaczami, marki 15, grubo uziarniony, stosowany do zaprawy murarskie w celu połączenia elementów, cement szybkotwardniejący - duża ilość alitu, początek wiązania po 40 min, koniec po 24 h, wytrzymałość uzyskuje do 20 MPa, cement pucolanowy - do budownictwa wodnego, odporny na agresje chemiczną. Po zmieszaniu cementu z wodą następuje proces wiązania (hydroliza i hydratacja). Proces wiązania od 2 do 4 h. Twardnienie po 7 dniach, a wytrzymałości nabiera po 28 dniach. WAPNO-Uzyskuje się przez wypalenie kamienia wapiennego CaCO3, proces przeprowadzany w wysokiej temperaturze, uzyskane wapno to ciało porowate o kolorze białym lub szarym. Wapno palone w formach zbrylonych lub proszku, łatwo przechodzi w dwutlenek, dlatego powinno się chronić przed zawilgoceniem. W zależności jak szybko się gasi dzielimy wapno na (ocenia się prze wrzucenie bryły wapna do wody): szybko gaszące poniże 15 min, średnio 15 - 30 min, wolnogaszone ponad 30 min. Może się rozpadać po gaszeniu na proszek. W procesie gaszenia wydziela się ciepło. W zależności od sposobu gaszenie dzielimy na: mokrogaszone - ciasto wapienne, gaszone mechanicznie lub ręcznie w skrzyniach, mieszane z wodą i przez spust spuszczane do dołu, powinno poleżeć 14 dni do zaprawy murarskiej, 2 miesiące do zaprawy tynkarskie, dół przykrywa się piaskiem, suchogaszone, wody około 65% ciężaru wapna do aby bryły rozpadły się na proszek, proszek ten mieli się je w młynach kulowych i pakuje do worków, nie wymaga gaszenia i dołowania. Wiązanie wapna gaszone przebiega w dwóch sposobach: karboniazacja - polega na łączeniu się wodorotlenku wapnia Ca(OH)2 z CO2 znajdującym się w powietrzu, tworzenie krzemianów w autoklawach przy wyrobach betonów komórkowych i silikatach, Rodzaje wapna: wapno hydrauliczne otrzymywane z wapieni marglistych, twardnieje bez dostępu powietrza, może być poddane działaniu wody podczas twardnienia, stosowane do prac murarskich, tynkarskich, długi czas wiązania, duża wytrzymałość, wapno pokarbidowe (acetylenowe) - barwa jasno szara, zapach gaszące się jeszcze karbidu, stosuje się w połączeniu z ciastem wapiennym, wapno hydratyzowane - sucho gaszone, wapno zwykłe palone i gaszone. Zalety: dobra urabialność, zdolność łączenie się z domieszkami hydraulicznymi (tlenki żelaza, glin, krzem), zdolność tworzenia krzemianu wapniowego. Wady: mała wytrzymałość od 0,5 do 2 MPa, mała wytrzymałość na działanie wody, duża energochłonność,
Drewno. Właściwości techniczne. Wilgotność-Jest to ilość wody zawarta w drewnie w stosunku do ciężaru drewna. Wilgotność ma duży wpływ na inne właściwości techniczne drewna. Po ścięciu drewno z biegiem czasu traci zawartą w sobie wilgotność. Drewno iglaste wysycha szybciej od liściastego, miękkie prędzej od twardego. Drewno po ścięciu posiada wilgotność około 35%, drewno w stanie powietrzno - suchym ma wilgotność 15 - 20 %, a przechowywane w suchych pomieszczeniach 8 - 13 %. Właściwości techniczne podaje się przeważnie dla wilgotności 15%. Duża wilgotność lub nadmierne przesuszenie często bywa powodem paczenia się wyrobów. Barwa drewna-Barwa drewna jest od białej - jasno żółtej do brązowej - brunatnej. Po ścięciu ciemnieje. Higroskopijność-Drewno wchłania wilgoć z powietrza tak długo, aż jego wilgotność nie zrównoważy się z wilgotności otoczenia. Z powodu dużej higroskopijności drewna, trzeba je niekiedy impregnować. Ciężar drewna-Zależy od jego rodzaju wilgotności. Ciężar właściwy niewiele różni się przy poszczególnych gatunkach i wynosi około 1550 kg/m3. Skurcz i spęczanie-Drewno wilgotne kurczy się w czasie suszenia, natomiast drewno suche, wchłaniając wilgoć, pęcznieje. Powoduje to pękanie lub paczenie się drewna. Przewodność cieplna-Zależy od rodzaju drewna i wilgotności. Waha się w granicach 0,12 - 0,18 Kcal/m ⋅ h˚C. Właściwości mechaniczne- Wytrzymałość na ściskanie i rozciąganie - zależy od kierunku działania siły w stosunku do włókien. Drewno wykazuje większą wytrzymałość w przypadku siły działającej równolegle do włókien, najmniejszą zaś przy nacisku działającym w kierunku promienia. Wytrzymałość drewna na ściskanie wynosi 40 - 66 MPa, na rozciąganie 84 - 135 MPa. Wytrzymałość na zginanie - odgrywa ona dużą rolę przy większości elementów konstrukcyjnych i deskowań. Bada się ja zginając próbkę prostopadle do włókien. wytrzymałość na zginanie wynosi 60 - 105 MPa. Gatunki drewna i jego cechy: Sosna: najszerzej stosowana w budownictwie, rośnie na wszystkich terenach lecz z terenów piaszczystych i suchych posiada lepsze właściwości techniczne, w lesie zwartym pień jest w formie strzały, na terenie otwartym w postaci kłody, bile ma kolor jasny a twardziel czerwonawy, posiada wyraźne słoje roczne, jest łatwa w obróbce, stosunkowo trwała, sprężysta, ze względu na duże zażywiczenie jest odporna na działanie wody, biel łatwo nasącza się impregnatami, Świerk: lubi gleby wilgotne, rośnie około 80 - 100 lat, biel ma kolor żółtawy a twardziel czerwonawy, posiada dużo sęków, ma wyraźny zapach żywicy, drewno miękkie i sprężyste, wadą jest, że łatwo pęka i paczy się, posiada wyraźne słoje roczne, drewno z lasów wysokogórskich ma wąskie słoje, a z terenów nizinnych szerokie, ma tendencję do powstawania pęcherzów żywicznych, wytrzymuje około 50 lat, Jodła: rośnie do wysokości 1200 m.n.p.m., rośnie około 100 lat, kolor żółtawo biały, widoczne kanały żywiczne, skłonne do wypaczania się, łupliwe, sęki mają tendencje do wypadania, trudniejsze w obróbce, twardsze, Modrzew: rośnie około 100 - 120 lat, biel wąska jasno żółta, twardziel czerwony, po obróbce posiada gładką powierzchnię z trwałym połyskiem, wytrzymuje około 90 lat w stanie powietrzno - suchym. Dąb: może być w formie strzały i w formie kłody, cięcie po około 180 latach lub dłużej, biel wąski jasno żółty, twardziel brunatny, widoczne promienie rdzeniowe, ciężkie, łupliwe, bardzo twarde: Rc = 78 MPa, wytrzymuje około 120 lat, łatwo ulega zniszczeniu prze owady, przewodność cieplna 0,20 - 0,22 W/m2 ⋅ K Grab: kolor żółtawy, beztwardzielowe, ciężkie i twarde, ma duża kruchość, tendencja do paczenia i pękania, mało ścieralne, ma zastosowanie na wszelkiego rodzaju złącza, Jesion: drewno o dużej urodzie, rośnie na wilgotnych i żyznych glebach, ma zielonkawy kolor, ma zastosowanie w meblarstwie na okleiny i okładziny, wytrzymałość Rc = 99 MPa, dobrze zachowuje się w wodzie, drzewa o szerokich słojach posiadają lepsze właściwości techniczne, Buk: rośnie na glebach żyznych i wilgotnych około 100 lat, szybko rośnie, ma jasno - zielony kolor, beztwardzielowe, promienie rdzeniowe jaśniejsze, ciężkie, łupliwe, mało trwałe, łatwo nasycalne impregnatami, podatne na owady, dobrze znosi trwałe zanurzenie w wodzie, stosowane na sklejkę. Wady drewna. Wady kształtu-zbieżność pnia, zgrubienie odziomkowe, rakowatość, obrzęki, krzywizna pnia, spłaszczenie, Wady budowy drewna-sęki, falistość włókien, falistość słojów, skręt włókien, rdzeń mimośrodowy, wielordzenność, twardzica, pęcherze żywiczne. Wady zabarwienia przez grzyby-zaszarzenie, sinizna, Pęknięcia-rdzeniowe, okrężne, mrozowe. Zranienia- martwica, zakorki, Uszkodzenia przez grzyby-na drzewie żyjącym: huba i wrośniak (niezbyt szkodliwe), na drzewie ściętym: stroczek łzawy (zabarwienie szarawo beżowe), grzyb piwniczny (ciemny - gnilica mózgowata), grzyb domowy biały (porzyca inspektowa), bardzo groźne dla drewna; grzyb kopalniowy, grzyb podkładowy, grzyb słupowy (niezbyt szkodliwe). Uszkodzenia przez owady-na drewnie żywym: mrówka gmachówka, kornik (drukarz) żeruje w warstwie łyka, na drewnie: spuszczel - otwory 7- 9 mm (dąb, duże elementy), trzpiennik olbrzym - otwory 4 - 5 mm (przeważnie w świeżym drewnie), rydel pospolity - otwory 2 - 20 mm (każdy gatunek drewna), kołatek domowy - otwory 1 mm, Sortyment drewna budowlanego. Drewno okrągłe: dłużyca (drzewo iglaste powyżej 9 m), kłody 2,5 - 9 m drewno iglaste, 2,5 - 6 drewno liściaste, wyżynki i żerdzie, pale i słupy, drewno tartaczne, przeznaczone do przetarcia w tartakach, Tarcica: nieobrzynana, obrzynana: na ostro, pryzmatycznie, odzyskuje się obrzynki, forniry i obłogi: strugane i rozwijane-okleiny 1 - 1,5 mm, obłogi 1,5 - 3 mm, forniry 3 - 5 mm, gonty i deszczułka, materiały podłogowe-deski podłogowe o krawędziach: prostokątnych, na złącza zakładkowe, progi, prefabrykaty podłogowe, deski posadzkowe 3 warstwowe, deszczułki posadzkowe, posadzki mozaikowe o grubościach (8, 10, 11 mm), naklejane na papier lub materiał sztuczny, płyty stolarskie 3 warstwowe o grubościach 15 - 32 mm, sklejki złożone z nieparzystej ilości fornirów o grubościach 4 - 20 mm-wodoodporne lub nie, zastosowanie w meblarstwie i na okleiny, kostka brukowa o różnych wymiarach, elementy do nawierzchni kolejowych-elementy w parowozowniach, podkłady kolejowe, płyty pilśniowe-są otrzymywane przez rozwłóknienie masy drzewnej, otrzymanej z gałęzi i odpadów, a w dalszej kolejności przez sprasowanie i sklejenie w podgrzewanych prasach pod ciśnieniem-porowate, twarde, bardzo twarde, laminowane i lakierowane, stosowane do: budowy lekkich ścian, na podłogi, w meblarstwie, płyty wiórowe - złożone z wiórów i kleju syntetycznego-grubości 10 - 50 mm, z dodatkiem impregnatu są wodoodporne, płyty paździeżowe - zbudowane z włókien lnianych lub innej słomy, płyty wiórowo - cementowe (suprema)-złożone z dużych wiórów jodłowych, świerkowych i topolowych, następnie nasycanych substancjami mineralnymi, formowanymi a na końcu dodaje się cement, suszy się prze około 3 miesiące, mogą być stosowane jako ściany lub do ociepleń, niepalne i odporne na wilgoć,
Szkłem Właściwości techniczne szkła-O wartości technicznej szkła jako materiału budowlanego decydują takie jego właściwości jak: przepuszczalność promieni świetlnych, wysoka wytrzymałość na ściskanie, rozciąganie i zginanie, ale duża łamliwość i kruchość oraz mała w porównaniu z gęstością przewodność cieplna: gęstość 2,5 - 2,8 g/cm3, jest materiałem nie nasiąkliwym, współczynniki przewodnictwa cieplnego λ = 1,05 W/m⋅K, wytrzymałość na ściskanie 5-7 w skali Mosha, 390 MPa, a hartowane do 1180 MPa, nie odporne na uderzenia, jest materiałem łamliwym i kruchym, moduł sprężystości 7300 MPa, wadą jest mała odporność na nagłe zmiany temperatury, rozszerzalność cieplna 8,7⋅10-7, właściwości optyczne zależne od grubości i kąta padania światła, szkło płaskie okienne przepuszcza od 65 - 90% promieni widzialnych, odbicie 8%, pochłanianie 2 - 3%, załamanie 1,5%, jest odporne na wodę, kwasy, zasady, korozję atmosferyczną i biologiczną, jest dobrym izolatorem elektrycznym. Wyroby ze szkła. Szkło płaskie okienne-Produkuje się maszynowo jako szkło ciągnione o grubości 1,3 - 10 mm w kształcie prostokątów. W zależności od ilości wad rozróżnia się cztery gatunki szkła: S, I, II, III. Szkło powinno być bezbarwne, a ewentualne odcienie powinno wykazywać w przekrojach. Przepuszczalność światła w zależności od grubości od 88 - 77%. Dopuszczalna wypukłość 0,3%. Szkło okienne stosowane jest w ogrodnictwie do szklenia cieplarni okien inspektowych. Szkło takie powinno łatwo dzielić się wzdłuż równomiernej rysy, bez odprysków i pęknięć. Szkło płaskie walcowane gładkie i wzorzyste-Produkuje się w postaci tafli prostokątnych o grubościach od 3,5 do 10 mm. W zależności od wykonania powierzchni na gładkie i wzorzyste, bezbarwne i barwne. Dopuszczalna wypukłość 0,3%. Szkło płaskie zbrojone-Jest wzmocnione siatką z drutu o średnicy 0,5 mm, oczkach kwadratowych lub sześciokątnych. Siatkę zatapia się równolegle do powierzchni szkła na głębokość nie mniejszą niż 1,5 mm. Przepuszczalność światła powinna wynosić 65%. Powierzchnia szkła zbrojonego może być gładka lub wzorzysta. Zatopienie siatki drucianej nie tylko wzmacnia szkło, ale także w razie stłuczenia tafli szklanej zapobiega rozpryskiwaniu się odłamków szklanych, co mogłoby zagrażać otoczeniu. Jest szczególnie polecane do szklenia budowli ogrodowych, ścianek balkonowych itp. Szkło pochłaniające promienie podczerwone - Anticol-Przenikalność promienie świetlnych 75%, a promieni cieplnych 30%. Stosowane jest w miejscach bardzo nasłonecznionych. Przy szkleniu okien takimi szybami należy używać kitów gęsto plastycznych. Jedna powierzchnia takiej szyby jest pokryta metalem lub półprzewodnikami. Szkło barwione nieprzejrzyste - Marblit-Jest to szkło płaskie walcowane, barwione w masie. Przeznaczone na okładziny. Jedna powierzchnia tafli - zewnętrzna jest gładka nie polerowana, druga zaś jest zazwyczaj rowkowana w celu zwiększenia przyczepności z zaprawą. Szkło takie produkuje się zazwyczaj w postaci płyt szklanych o wymiarach 120 X 180 cm, i płytek prostokątnych o wymiarach: 7,5 x 15, 15 x 15, 15 x 30 cm. Grubość płytek wynosi 6 mm. Płytki szkła powinny być odporna na zamarzanie. Szkło nieprzejrzyste barwi się na biało czarno, seledynowo, niebiesko, różowo i popielato. Płytki marblitowe stosuje się na okładziny murków, ścianek itp. Szkło płaskie emaliowane-Zwane również Vitrokolorem, otrzymuje się również przez pokrycie warstwą kolorowej emalii ceramicznej tafli szkła płaskiego lub wzorzystego hartowanego. Kolory emalii mogą być różne: żółty, niebieski, czerwony, pomarańczowy. Wymiary tafli wynoszą 30 x 30 - 240 x 150 cm, grubość 5- 8 mm. Szkło emaliowane stosuje się na okładziny elewacji budynku lub wewnątrz pomieszczeń. Szkło płaskie polerowane bezbarwne-Ma obie powierzchnie tafli polerowane. Zależnie od jakości wykonania rozróżnia się 3 gatunki szkła. Grubość szkła wynosi 5 - 35 mm, powierzchnia tafli może wynosić do 10 m2. Szkło stosuje się do szklenia wystaw sklepowych i wyrobu elementów mebli. Szkło hartowane-Po stłuczeniu rozpada się na małe odłamki. Grubość szkła wynosi 4 - 8 mm. Ze względu na zwiększoną odporność na uderzenie stosuje się je do szklenia okien o większych powierzchniach. Szyby zespolone - Vitrterm-Składają się z dwóch lub trzech pojedynczych szyb połączonych między sobą szczelną ramką z przekładkami dystansowymi. Pomiędzy przekładkami znajduje się pochłaniacz wilgoci zapobiegający matowieniu szyb w razie dostania się między nie wilgoci. Szyby zespolone odznaczają się małym współczynnikiem przewodności cieplnej 1,5 - 2,7 W/m⋅K, są przeznaczone do szklenia okien jednoramowych. Mozaika szklana-Zwana Vitromozaiką są to ozdobne płytki ze szkła barwionego o wymiarach 2 x 2 x 0,4 cm naklejone na arkusze papieru o wymiarach 31,5 x 31,5 cm lub na taśmę o wymiarach 31,5 x 300 cm. Mozaikę stosuje się głównie do wykładania elewacji budynków lub wykonywania warstwy licowej wielkowymiarowych elementów ściennych. Może być również stosowana jako wykładzina ścienna w pomieszczeniach narażonych na zawilgocenie, jak łazienki, WC, kuchnie itp. Szkło profilowe-Są to elementy walcowane, przepuszczające światło, o przekroju poprzecznym ceowym, znane pod nazwą vitrolitu. Płyty szklane mogą być zbrojone. Lub nie. Mogą być bezbarwne lub o kolorze oranżowym zbliżonym do złotego. Profilowane płyty szklane produkuj się w czterech szerokościach: 250, 294, 330, 500 mm. Długość płyt może się wahać od 1 do 5 m. Szkło profilowe może być stosowane w ogrodach do budowy przezroczystych ścianek osłonowych, balustrad i ścinek balkonów, daszków na pergolach, pokryć szklarni. Wymiary ścianek w pionie do 2,5 m, a w poziomie do 1,3 m. Pustaki szklane-Otrzymuje się przez spajanie ze sobą dwóch jednakowych nadtopionych części w kształcie prostokątnych pudełek. Produkuje się pustaki o czterech wielkościach: 190 x 190 x 80, 200 x 200 x 80, 240 x 240 x 80 i 250 x 250 x 80 mm. Pustaki wykonuje się ze szkła bezbarwnego, barwionego powierzchniowo lub barwionego w całej masie. Minimalna wytrzymałość na ściskanie pustaka szklanego nie powinna być mniejsza od 1,5 MPa. Pustaki służą do budowy ścianek i murków nie większych niż 3 x 3 m. Do murowania ścinek z pustaków należy stosować zaprawę cementową marki 5, o konsystencji plastycznej. Ścianki powinny być zbrojone stalą okrągłą, gładką o średnicy 6 mm. Zaleca się stosowanie zbrojenia pionowego, poziomego i ramy wokół ściany. Luksfery-Produkuje się ze szkła bezbarwnego, przepuszczającego światło, w postaci kształtek i licowej powierzchni kwadratowej. Wykonuje się dwie wielkości luksferów o wymiarach: 150 x 150 x 50 i 200 x 200 x 50 mm. Elementy mają masę odpowiednio 1,05 i 1,95 kg. Luksfery powinny wykazywać wytrzymałość na ściskanie nie mniejszą niż 3 MPa. Zastosowanie luksferów jest podobne jak pustaków szklanych. Do murowani ścianek z luksferów należy stosować zaprawę cementową marki 5 o konsystencji wilgotnej. Ścianki powinny być zbrojone stalą okrągłą, gładką o średnicy 6 mm. Zaleca się stosowanie zbrojenia pionowego, poziomego i ramy wokół ściany. Kopułki ze szkła hartowanego-Stosuje się je do oświetlania hal, auli itp. Kształt podstawowy kopułki może być kołowy, kwadratowy lub prostokątny. Średnica kopułek o podstawie koła oraz bok kopułek kwadratowych wynosi 80 cm.
Tworzywa sztuczne .Sposoby powstawania materiałów sztucznych. Polimeryzacja-Łączenie produktów wyjściowych, z których otrzymuje się produkt gotowy bez żadnych produktów ubocznych. Produkt jest wielokrotności monomerów wyjściowych. Przy pomocy modyfikatorów można zmieniać cechy produkty. homopolimeryzacja - łaczenie się takich samych monomerów, kopolimeryzacja - łączenie róznych monomerów. Proces polimeryzacji przebiega bardzo szybko, samorzutnie z wydzielaniem dużej ilości ciepła. Po zainicjowaniu reacji (rodnikowa lub jonowa) następuje tworzenie się łańcuch z wydzielaniem ciepła, zakończenie reakcji może być spowodowane dostaniem się wolnego wodoru z zewnątrz. Materiały otrzymywane w procesie polimeryzacji to: ciała stałe, ciecze, homo polimery (PCV, polietylen), kopolimery (butadien, stylen). Polikondensacja-Polega na łączeniu się związków małocząsteczkowych z wydzieleniem produktów ubocznych: amoniaku, wody, soli. Podczas twardnienia odznaczają się dużym skurczem. Produkt końcowy różni się od produktów wyjściowych. Proces polikondensacji przebiega wolniej i spokojniej od polimeryzacji. Jest procesem nieodwracalnym. Tworzywa te można wykorzystywać jako gotowe wyroby lub jako duroplasy przyrządzane w razie potrzeby ze składników. Poliaddycja-Polega na łączeniu się związków małocząsteczkowych bez produktu ubocznego. Następuje przegrupowanie atomów, najczęściej wodoru. Skład produktów inny niż monomerów wyjściowych. Proces jest nieodwracalny, występuje mniejszy skurcz niż w polikondensacji. Katalizatorami są kwasy, zasady i woda. Proces przebiega spokojnie. Dodatki stosowane do materiałów sztucznych. Plastyfikatory-Powodują zmiękczanie materiału, co w znacznym stopniu obniża koszt produkcji. Nie mogą zmieniać składu chemicznego materiału. Rozróżniamy dwie grupy plastyfikatorów: żelatywizujące - można je mieszać w nieograniczonych ilościach z produktem, nie żelatywizujące - mają zdolność do migracji w materiale - proces pocenia się, właściwości materiału ulegają pogorszeniu. Stabilizatory-Mają działanie anty utleniaczy. Stosowane do tworzyw termoplastycznych. Barwniki i pigmenty-Powinny być światło trwałe i nie zmieniać kolorów z biegiem czasu. Wypełniacze-Mogą modyfikować właściwości materiału, zmniejszają jego cenę. Zajmują w materiale nawet do 80% powierzchni. Stosowane są do tego celu: mączki mineralne, wypełniacze organiczne, włókna szklane lub powietrzne. Nośniki-Mogą być w postaci wstęg papierowych, z tkanin, z włókna szklanego, zwiększają wytrzymałość. Charakterystyka materiałów sztucznych. Polichlorek winylu - PCV-Powstaje w procesie polimeryzacji. Jest homo polimerem i materiałem termoplastycznym. Wytwarza się go z acetylenu (z węgla kamiennego lub ropy naftowej) z dodatkiem kwasu solnego (ze soli). Może być twardy, zmiękczony lub komórkowy. Jest odporny na działanie wody i chemikalii, jest niepalny, mięknie w temperaturze 80˚C, daje się łatwo barwić na dowolne kolory. Polioctan winylu - POW. Jest materiałem termoplastycznym, należy do grupy homo polimerów, jest odpornym na działanie wody i środków chemicznych, posiada bardzo dobra przyczepność do podłoża, dzięki czemu znalazł zastosowanie w produkcji farb, klejów i lakierów. Polistylen-Materiał termoplastyczny, należący do grupy homo polimerów. Powstaje z benzenu i etylenu, mięknie w temperaturze 70 - 100˚C. Stosowany jest na folie i wyroby gospodarstwa domowego, w formie spienionej występuje jako styropian. Polietylen-Materiał termoplastyczny, należący do grupy homo polimerów. Powstaje z etylenu. Ma duża odporność na rozrywanie, stosowany do temperatury 120˚C, łatwo się barwi, służy do wyrobu folii i opakowań. Fenoplasty-Materiał termoutwardzalny. Powstaje z fenoli i formaldehydu lub z pochodnych fenoli i formaldehydu. Jest bardzo wytrzymały, odporny na działanie wody i środków chemicznych, ma tendencję do żółknięcia i zmiany zabarwienia pod wpływem upływu czasu. Służy do wyrobu: laminatów, klei, farb. Opary fenoplastów są toksyczne jednak w połączeniu z mocznikiem maja właściwości dezynfekujące. Aminoplasty-Materiał termoutwardzalne. Powstają z połączenia mocznika z formaldehydem, melaniny z formaldehydem lub melaniny formaliną. Dają się trwale barwić, mają dobre właściwości wytrzymałościowe. Aminoplasty melaninowe są odporne na agresje chemiczną. Poliestry-Są materiałami chemoutwardzalnymi. Powstają z nienasyconych kwasów karboksylowych i karbodników lub z węglowych z alkoholami wielowodorowymi. Odporne są na działanie czynników chemicznych lecz nie na wodę. Tworzą twarde tworzywa w połączeniu z włóknami szklanymi. Poliamidy-Tworzywa termoplastyczne, powstają w procesie polikondensacji. Powstają z kwasów dwukarboksylowych z wieloaminami. Służą do produkcji włókien sztucznych, stylonu i nylonu. Silikony-Powstają w procesie polikondensacji. Są materiałami hydrofobowymi (nie łączącymi się w ogóle z wodą). Złożone są ze związków krzemu z chlorkiem metylu, są niepalne. Poliuretany-Tworzywa termoplastyczne powstałe w procesie poliaddycji. Powstają z 2 i 3 izacjonianów i glikolu lub dwuaminy. Występują w postaci żywicy twardej lub tworzywa spienionego. Żywice epoksydowe-Tworzywa chemoutwardzalne powstałe w procesie poliaddycji. Powstają z epichlrohyndryny z dwufenolem i dwuaminem. Maja dobrą przyczepność. Znalazły zastosowanie na farby, lakiery, kleje. Właściwości materiałów sztucznych-gęstość 920 - 1800 kg/m3, twardość 15 - 200 Mpa, wytrzymałość na zginanie 7 - kilkuset Mpa, wytrzymałość na ściskanie 70 - 300 Mpa, współczynnik przewodnictwa cieplnego 0,02 W/m⋅K, niepalne. Wady: wydzielanie substancji lotnych toksycznych dla człowieka, mało odporna na starzenie się, łatwo się elektryzują przez co szybko się brudzą, Wyroby z materiałów sztucznych. Materiały podłogowe-rolowane lub w płytach o powierzchniach gładkich z PCV, składają się z jednej lub kilku warstw, warstwa spodnia może być z pianki lub włókna i musi być odporna na korozje biologiczną, nie może być stosowana w pomieszczeniach gdzie potrzebne jest zachowanie dużej czystości ze względu na elektryzowanie się wykładziny i przyciąganie brudu,-wykładziny dywanowe, złożone z dwóch warstw. Spodnia warstwa podkładowa a wierzchnia igłowana, sfilcowana i fryzowana, -masy podłogowe bez spoinowe, złożone są z 2 lub 3 składników: poliestrowe i poliuretanowe z dodatkiem gumy granulowanej mogą być wykorzystane na powierzchnie w obiektach sportowych. Stosowane są do wykonywania podłóg, dylatacji, do przejść między różnymi materiałami podłogowymi, do wyrównywania grubości, antypoślizgowe. Materiały do krycia dachów-wyroby z twardego PCV o różnych kolorach. Występują jako folie, gąsiory, elementy brzegowe,-płyty poliestrowe - produkowane są również świetliki i kopułki,-płyty z polimetakrylanu metylu - płyty faliste lub płaskie , przezroczyste, łatwo się zarysowują, produkowane są również różnego rodzaju kształtowniki,-elementy poliweglanowe - wyrabiane są z nich łuki, kopułki, łatwo się barwią w całej masie dając kolor jakby zadymiony, mogą być zbrojone włóknem szklanym dzięki czemu maja większą wytrzymałość, Materiały ścienne-płyty warstwowe - złożone z dwóch warstw, zewnętrzna z PCV a rdzeń z materiałów termoizolacyjnych (poliuretan, styropian), Materiały do izolacji cieplnej-styropian - zwykły lub samo gasnący, może być w formie granulatu, płyt lub wszelkiego rodzaju kształtek, współczynnik przenikalności cieplnej 0,045 W/m⋅K, jest niewątpliwie najtańszym materiałem termoizolacyjnym lecz w czasie pożaru wydziela trujące gazy, polocel - ekspandowane PCV, komórki sa zamknięte, twardy lub miękki, poliluretan, pianizol- jest materiałem którym się wypełnia kanały w ścianach, stosuje się go w formie spienionej za pomocą specjalnych agregatów, przenikalność cieplna 0,06 W/m⋅K, Materiały do izolacji przeciwwodnej-folie z PCV, miękkie lub twarde, folie izobutylenowe, Wyroby instalacyjne-z PCV - rury i kształtki przeznaczone do sieci wewnętrznych i zewnętrznych, o średnicach 6 - 45 cm, rury z polietylenu niskociśnieniowego stosowane do instalacji wodnych gazowych, z żywic fenolowych stosowane do instalacji elektrycznej (gniazdka, wtyczki), wyroby do stolarki okiennej i drzwiowej, wykorzystywane są materiały o wysokiej jakości z PCV, Kity i wyroby malarskie-chemoodporne - epidiamowe, znoszą środowisko kwaśne, i zasadowe, poliestrowe - kwasoodporne, akrylowe - uszczelniające, farby, lakiery i emalie, farby emulsyjne, farby chemoutwardzalne z żywic, farby poliwinylowe do stali, silikonowe, epoksydowe do gruntowania, kleje ciekłe - żywice z polioctanu winylu, kauczukowe, polimetanowe, lateksowe, epoksydowe - płynne lub stałe.
1
1