Wykład 1

Epidemiologia urazów kręgosłupa.

Urazy kręgosłupa należą do najcięższych uszkodzeń ciała, jakim może ulec człowiek, stanowią one także jeden z najistotniejszych problemów medycznych, leczniczych, a także organizacyjnych.

Szacowane jest, że liczba nowych urazów kręgosłupa i rdzenia kręgowego obecnie wynosi: 30 nowych przypadków 1/mln populacji/1rok. Daje to w samych Stanach Zjednoczonych 8 000 nowych przypadków rocznie (ocenia się, że żyje w nich ok. 200 000 chorych z urazem rdzenia kręgowego).

Aktualnie przyjmuje się, że najczęstszymi przyczynami są:

• Wypadki samochodowe i przy pracy - 39,4 - 47,7%;

• Przestępstwa i przemoc - 14,6 - 36,6%;

• Urazy sportowe - 14,2 - 15,2%;

• Upadki - 7,5 - 20,8%;

• Inne - 1,3 - 2,7%.

Najczęstsze urazy sportowe:

• Nurkowanie i surfing - 69,1%;

• Piłka nożna - 6,1%;

• Narty i inne sporty zimowe - 6,1%;

• Gimnastyka - 4,8%;

• Sporty walki - 2,3%;

• Jazda konna - 2,0%.

Procentowy rozkład poziomu uszkodzenia kręgosłupa i rdzenia kręgowego.

C5 - 17%

Th12 - 8%

L1 - 5%.

Urazy współtowarzyszące:

• Bez urazów - 55,8%;

• Złamania w obrębie tułowia - 17,2%;

• Złamania kości długich - 13,9%;

• Uszkodzenia głowy i twarzoczaszki - 13,8%;

• Urazy klatki piersiowej i odma opłucnowa - 8,8%;

• Urazy jamy brzusznej - 8,6%.

Objawy neurologiczne uszkodzenia rdzenia kręgowego:

• Niekompletna paraplegia - 18,2%;

• Całkowita paraplegia - 27,7%;

• Niecałkowita tetraplegia - 28%;

• Całkowita tetraplegia - 26,1%.

Najczęstsze problemy u chorych po urazie kręgosłupa i rdzenia kręgowego.

Odleżyny:

Kość krzyżowa - 38,6%;

Pięty - 13,8%;

Kość kulszowa - 8,9%;

Stopy - 7,3%;

Genitalia - 5,5%;

Łopatka, krętarze, kość potyliczna.

Zaburzenia funkcji pęcherza moczowego.

Schorzenia ogólne będące przyczyną zgonów (70% pacjentów ↑ 70r.ż. umiera):

Choroby serca - 20,9%;

Choroby układu oddechowego - 20,5%;

Wypadki i samobójstwa - 9,7%;

Choroby układu krążenia - 8,8%;

Infekcje - 8,8%;

Choroby układu moczowo - płciowego - 4,0%;

Nowotwory - 3,9%.

Przeżycie chorych po urazie kręgosłupa i rdzenia kręgowego.

Wiek w chwili urazu.	Niecałkowita paraplegia.	Całkowita paraplegia.	Niecałkowita tetraplegia.	Całkowita tetraplegia.
20	33,2%	32,1%	27,4%	20,1%
40	18,0%	17,0%	13,8%	9,3%
60	6,5%	5,9%	4,2%	1,9%

Postępowanie w miejscu wypadku oraz pomoc przedszpitalna i wczesna szpitalna.

Postępowanie w miejscu wypadku:

• 30% ginie podczas wypadku;

• 20% ginie z powodu powikłań pourazowych;

• Urazy współistniejące:

• 18% złamania żeber;

• 14% złamania kości długich;

• 14% urazy głowy i twarzy;

• 18% urazy klatki piersiowej i brzucha.

Postępowanie w miejscu wypadku:

• ABC;

• Unieruchomienie kręgosłupa;

• Założenie dojścia dożylnego;

• Podanie płynów.

Unieruchomienie kręgosłupa.

• Kołnierz szyjny;

• Rolowanie pacjenta;

• Metoda wielu osób;

• Sztywne nosze.

Każdy pacjent nieprzytomny lub półprzytomny powinien być traktowany jako chory z urazem kręgosłupa do czasu wykluczenia urazu!

Opieka szpitalna:

• Zespół urazowy (anestezjolog, chirurg, ortopeda);

• Wtórna ocena chorego;

• GCS;

• Wstrząs hypowolemiczny, wstrząs neurologiczny (ograniczona ilość płynów iv + leki obkurczające naczynia);

• Ocena neurologiczna;

• Neuroprotekcja.

Postępowanie:

• Utrzymanie ciśnienia krwi powyżej 90mmHg;

• 100% O2 saturacja;

• Wczesna diagnostyka rtg;

• Neuroprotekcja;

• Wyciąg szkieletowy;

• Diagnostyka obrazowa NMR/CT;

• Chirurgia, jeżeli wskazana.

Czas.

• Jeżeli niekompletne uszkodzenie to wskazanie do pilnej operacji.

• Jeżeli uszkodzenie całkowite nie ma ostatecznych badań faworyzujących tryb postępowania (wczesna czy późna operacja).

• Badania są prowadzone wg 24h kryterium.

• Preferowana wczesna operacja w czasie mniej niż 8h.

Neuroprotekcja.

• W ciągu 15min po urazie dochodzi do wylewów krwawych w istocie białej i szarej rdzenia kręgowego;

• Obrzęk rdzenia spowodowany chemicznym uszkodzeniem komórek;

• Zmiany zapalne;

• Niedokrwienie.

NASCIS Methyloprednisolon do 24 - 48h.

• Dawka uderzeniowa 30mg/kg przez 45min;

• Dawka podtrzymująca 5,4mg/kg/h przez 23 - 48h;

• Wskazania do przedłużonego podawania methyloprednisolonu jest późne rozpoczęcie podawania po 3h;

• Pojawiają się prace zaprzeczające pozytywnemu działaniu methyloprednisolonu.

2