Układ trawienny, poprzez rozkładanie przyjmowanego pokarmu na proste związki i ich resorpcję dostarcza energii dla prawidłowego funkcjonowania pozostałych układów.

Spełnia on następujące ważne funkcje:

1.Przyjmowanie pokarmu, które składa się z:

  1. Umieszczenia pokarmu w jamie ustnej,

  2. Rozdrobnienia mechanicznego pokarmu (żucia),

  3. Nawilgocenia pokarmu śliną,

  4. Połykania pokarmu.

2.Przeprowadzenie pokarmu przez przewód pokarmowy, zależne od czynności motorycznej.

3.Trawienie, w wyniku, którego pokarm zostaje rozłożony za pomocą enzymów na prostsze związki. Skrobia rozkłada się na cukry proste przez amylazę. Pepsyna i trypsyna rozkładają białka na dwupeptydy i aminokwasy. Lipazy rozkładają tłuszcze na monoglicerydy i kwasy tłuszczowe.

4.Wchłanianie, które polega na transporcie substancji odżywczych, wody i elektrolitów

z przewodu pokarmowego, (głównie z jelita cienkiego) do krwi i chłonki.

5.Defekacja, czyli wydalanie niestrawionych substancji z przewodu pokarmowego.

Układ trawienny składa się z:

  1. Przewodu pokarmowego (tractus alimentarius),

  2. Gruczołów (glandulae).

Przyjmowanie pokarmów kontrolowane jest przez ośrodek sytości i ośrodek głodu (łaknienia), które znajdują się w podwzgórzu. Pobudzanie ośrodka sytości hamuje łaknienie, zaś pobudzanie ośrodka głodu pobudza łaknienie i zwiększa masę ciała.

W czynności układu pokarmowego odgrywają dużą rolę hormony tkankowe oraz sploty układu jelitowego.

Przewód pokarmowy rozpoczyna się szparą ust i kończy odbytem.

Składa się on z następujących części:

  1. Jama ustna,

  2. Gardło,

  3. Przełyk,

  4. Żołądek,

  5. Jelito cienkie,

  6. Jelito grube.

Do gruczołów przewodu pokarmowego zaliczamy gruczoły, których przewody uchodzą do poszczególnych części przewodu pokarmowego oraz drobne gruczoły znajdujące się w ścianie przewodu pokarmowego.

Do gruczołów posiadających przewody wyprowadzające należą:

  1. Gruczoły ślinowe,

  2. Wątroba,

  3. Trzustka.

Ściana przewodu pokarmowego prawie na całej długości ma budowę czterowarstwową.

Najbardziej wewnętrzną warstwą jest błona śluzowa, pod nią znajduje się błona podśluzowa, potem błona mięśniowa i błona surowicza lub przydanka.

Czynność motoryczna przewodu pokarmowego występuje w postaci:

  1. Ruchów perystaltycznych (propulsywnych), przesuwających się z szybkością 1 cm/min,

  2. Ruchów segmentowych (ruchy te mieszają pokarm i ułatwiają krążenie krwi),

Ruchów masowych, występujących w jelicie grubym (powodujących przesuwanie mas kałowych).