EKOAUDYT I EKOLOGICZNE ZNAKOWANIE PRODUKTÓW
OCHRONA KOPALIN:W prawie polskim złoża kopalin podlegają
OCHRONA PRZED PROMIENIOWANIEM
AUDYTEM nazywamy całkowicie niezależną ocenę organizacji,
ochronie polegającej na racjonalnym, gospodarczo uzasadnionym
PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE- to promieniowanie
produktu lub projektu. Podlega to badaniu zgodności z określonym
gospodarowaniu ich zasobami przy zapewnieniu racjonalnego
elektromagnetyczne o małej długości fal i jednocześnie dużej
prawem, normą lub standardem- tak zwanym punktem
wydobycia i zagospodarowania kopaliny oraz maksymalnym
częstotliwości, oraz promieniowanie alfa i beta. Jego źródłem są
urządzenia wykorzystujące substancje promieniotwórcze i aparaty
odniesienia . EKOAUDYT sprawdza zgodność z normami oraz z
ograniczeniu szkody w środowisku (art. 125 i 126 ustawy POŚ). Prawo rentgenowskie. PROMIENIOWANIE NIEJONIZUJĄCE- to wymaganiami dotyczącymi ochrony środowiska. Sprawdzeniu ulega
ochrony środowiska zobowiązuje prowadzącego eksploatację złoża do promieniowanie elektromagnetyczne o większej długości fal. Jego dokumentacja określonego podmiotu i sprawdzenie odziaływania
podejmowania środków niezbędnych do ochrony zasobów złoża, jak
źródłem są urządzenia wykorzystujące ultrafiolet, radiolokacyjne i
poszczególnych komponentów na elementy środowiska (np. emisję
również do ochrony powierzchni ziemi oraz wód powierzchniowych i
radiokomunikacyjne oraz kuchenki mikrofalowe. Promieniowaniem
substancji szkodliwych do powietrza, emisję hałasu, gospodarkę
podziemnych, a także do sukcesywnego prowadzenia rekultywacji
niejonizującym jest także promieniowanie termiczne i światło. ŹRÓDŁA
odpadami, gospodarkę wodno-ściekową, odziaływanie na glebę). Ocena terenów poeksploatacyjnych. Rekultywacja terenów PROMIENIOWANIA NIEJONIZUJĄCEGO – telefony komórkowe, linie
ta ma na celu określenie wszelkich interakcji między podmiotem a
poeksploatacyjnych, szczególnie w górnictwie otworowym siarki, jest
wysokiego napięcia, mikrofale, przenośniki radiowe.
POLE ELEKTROMAGNETYCZNE -wytwarzane przez silne źródło, może
środowiskiem. RODZAJE EKOAUDYTÓW: Wstępny (eco screening),
zadaniem złożonym i trudnym, ponieważ ten rodzaj działalności
powodować zaburzenia funkcji układu nerwowego, rozrodczego,
Podstawowy, Pełny, Lux. WSTĘPNY -Sprawdzenie zobowiązań danego górniczej wywołuje szereg przekształceń środowiska przyrodniczego.
hormonalnego, narządów słuchu i wzroku. -u roślin prowadzi do
przedsiębiorstwa względem wymogów ochrony środowiska;-
Każdy typ przekształceń może ujawnić się z bardzo dużym natężeniem, opóźnionego wzrostu, zmian w budowie zewnętrznej. -u zwierząt Sprawdzenie dokumentacji ochrony środowiska;-Określenie rodzajów
jak np. miejsca zalewiskowe czy obszary poerupcyjne. Ostateczne
zaburzenia neurologiczne, zakłócenia wzrostu, żywotności i płodności.
dokumentacji, które powinny być prowadzone w danym
skutki eksploatacji są ponadto uzależnione od lokalnych właściwości
POTENCJALNE ŹRÓDŁA ZAGROŻENIA RADIACYJNEGO W NASZYM
przedsiębiorstwie; Efekt : Określenie jakie wymogi środowiskowe
środowiska i jego wrażliwości na dany czynnik degradujący.
KRAJU TO: -Reaktor MARIA -Reaktor EWA -Przechowalniki wypalonego
powinien spełniać dany zakład oraz określenie jakie są braki i
PRAWO GEOLOGICZNE I GÓRNICZE DZIELI KOPALINY NA
paliwa -Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych
PRAWO ATOMOWE USTAWA Z DNIA 29 LISTOPADA 2000r
zobowiązania które muszą być spełnione.PODSTAWOWY:-Analiza
PODSTAWOWE I POSPOLITE. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy do
Art. 4. dot. Prawa atomowego, mówi o: zezwoleniach w zakresie
wpływu przedsiębiorstwa na określone komponenty środowiska;-Analiza kopalin podstawowych zalicza się surowce energetyczne, metale w bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej na wykonywanie
możliwych konfliktów społecznych; Efekt : rozwinięcie audytu
postaci rud oraz w stanie rodzimym, surowce przemysłu chemicznego, działalności związanych z narażeniem na substancje promieniotwórcze.
ekologicznego wstępnego o istotne problemy. PEŁNY [USTAWOWY]-
budowlanego, ceramicznego i szklarskiego oraz wszystkie kopaliny
Prezes Państwowej Agencji Atomistyki jest centralnym organem
Analiza kompleksowego przeglądu ekologicznego zgodnego z art. 238 występujące w granicach obszarów morskich RP. Kopaliny nie administracji rządowej właściwym w sprawach bezpieczeństwa
ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U.
wymienione w przepisie są kopalinami pospolitymi. KWESTIE
jądrowego i ochrony radiologicznej w zakresie określonym ustawą.”
2006 Nr 129, poz.902, ze zm.); -Szczegółowa analiza wpływu zakładu
WŁASNOŚCI KOPALIN ustawodawca rozwiązał w art. 7 ust. 1 pr.g.g., w SYSTEMATYCZNA OCENA SYTUACJI RADIACYJNEJ KRAJU,
REALIZOWANA JEST WYŁĄCZNIE NA POZIOMIE KRAJOWYM I
na konkretne komponenty środowiska;-Szczegółowe obliczenia emisji
której zdeklarowano, że złoża kopalin niestanowiące części składowych OBEJMUJE: -badania zawartości sztucznych izotopów Efekt: Przewidzenie minimalizacji oddziaływań na środowisko, które
nieruchomości gruntu są własnością Skarbu Państwa. Ustawa POŚ
promieniotwórczych w powietrzu; -badania stężenia cezu-137 w
zostały określone za pomocą obliczeń, zawiera rozwinięcie audytu
rozporządza również, że eksploatacja złoża kopaliny powinna być
powietrzu, wodzie i glebie; -badania stężeń wybranych radionuklidów
podstawowego.AUDYT EKOLOGICZNY – LUX -Porównanie warunków
prowadzona w sposób gospodarczo uzasadniony, przy zastosowaniu
(cezu, strontu i plutonu) w śródlądowych wodach powierzchniowych i
funkcjonowania zakładu z BAT -Jest zintegrowaną analizą środowiskową; środków ograniczających szkody w środowisku, przy zapewnieniu osadach dennych.
Efekt : w pełni rozbudowany audyt, dostosowanie zakładu do
racjonalnego wydobycia i zagospodarowania kopaliny (art. 126 ust. 1
wytycznych BAT, wyznacza sposób uzyskania dofinansowania zakładu ustawy POŚ).
by dostosować go do wytycznych BAT.
GMO – organizmy modyfikowane genetycznie, czyli „każdy organizm
ZASTOSOWANIE EKOAUDYTÓW: -Powinien być przeprowadzony już
inny niż organizm człowieka, w którym materiał genetyczny został
dla planowanego przedsięwzięcia (raport OOŚ);-Ma za zadanie
GOSPODAROWNIE ODPADAMI - ,, rozumie się przez to zbieranie,
zmieniony w sposób niezachodzący w warunkach naturalnych wskutek
przedstawienie przedsięwzięciu niedociągnięć, które mogą prowadzić
transport, przetwarzanie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzajukrzyżowania lub naturalnej rekombinacji”, najczęściej wykorzystywane do poważnych konsekwencji; -Dzięki ekoaudytom otrzymuje się szybsze działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami są w produkcji żywności, prostych związków organicznych do przemysłu
pozwolenie na budowę oraz pokazuje drogę do zdobycia dofinansowań unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze chemicznego, w medycynie czy przemyśle farmaceutycznym.
Wykorzystywanie organizmów genetycznie zmodyfikowanych oraz
z UE. SYSTEM EMAS - Jest narzędziem poszerzającym informacje o
sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami;” Ustawa z
związane z nimi operacje są przedmiotem regulacji zarówno prawa
zrównoważonym rozwoju oraz efektywnym zarządzaniem dostępnymi dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach Dział I, Rozdział 2, Art.3.1., 2).
krajowego jak i międzynarodowego. Przepisy mają charakter głównie
zasobami i energią. Jest to system rejestracji dla firm chcących spełniać CEL: Ochrona życia i zdrowia ludzi oraz środowiska z uwzględnieniem zapobiegawczy w celu osiągnięcia „bezpiecznego transferu, sposobu wysokie wymagania środowiskowe. ISO-Jest organizacją pozarządową aby gospodarka odpadami:-Nie wpływała negatywnie na wodę, postępowania i użytkowania zmodyfikowanych żywych organizmów
która zrzesza krajowe organizacje normalizacyjne. Skupia ona 166
powietrze, glebę, rośliny i zwierzęta-Nie była źródłem uciążliwego
powstałych w wyniku zastosowania nowoczesnych biotechnologii, które
krajów w tym Polskę a dokładniej Polski Komitet Normalizacyjny.
hałasu oraz zapachów-Nie wpływała na miejsca wiejskie oraz miejca
mogą mieć negatywny wpływ na zachowanie i zrównoważone
NORMA ISO 14001 – Jest to międzynarodowa norma która określa
szczególnej wagi (o znaczeniu kulturowym i przyrodniczym)
użytkowanie różnorodności biologicznej, przy uwzględnieniu również
zagrożeń dla zdrowia człowieka i ze specjalnym ukierunkowaniem na
procesy i wzrost efektywności środowiskowych organizacji. Przede
Odpad - ,, rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot,
przewóz transgraniczny.”, jak stanowi Decyzja Rady z dnia 25 czerwca
wszystkim celem tej normy jest zminimalizowanie oddziaływania na
których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których
2002 r. dotycząca zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Protokołu
środowisko i jak najlepsze wykorzystywanie zasobów. Ta norma nie
pozbycia się jest obowiązany; ’’
z Kartageny o bezpieczeństwie biologicznym do Konwencji o
posiada żadnego uwarunkowania prawnego. Jest ona narzędziem do
RODZAJE ODPADÓW:Odpady komunalne, Odpady medyczne,
różnorodności biologicznej (2002/628/WE).
zarządzania środowiskiem. UREGULOWANIA PRAWNE:-
Obojętne ,Ulegające biodegradacji, Weterynaryjne ,zielone. ODPADY
KRAJOWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA GENETYCZNEGO
Rozporządzeniem PE i Rady (WE) NR 1221/2009 z dnia 25.11.2009r. s NIEBEZPIECZNE oznaczają odpady wykazujące co najmniej jedną Przepisy dotyczące GMO w prawie polskim zawarte są w ustawie z dnia
sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i spośród właściwości niebezpiecznych. Właściwości powodujące, że 22 czerwca 2001 r.o organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz
jej aktach wykonawczych. OPERACJE DOTYCZĄCE GMO – są to
audytu we Wspólnocie (EMAS). -Ustawa z dnia 15 07 2011r. o krajowym odpady są odpadami niebezpiecznymi, określa załącznik nr 3 do działania z wykorzystaniem GMO. Muszą one być kontrolowane przez
systemie zarządzania i audytu (EMAS)- Rozporządzenie Ministra
ustawy.” ODPADY KOMUNALNE – “rozumie się przez to odpady
odpowiednie organy oraz należy uzyskać na nie zgodę. Minister
Środowiska z dnia 23 03 2012 r. w sprawie współczynników
powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów
właściwy do spraw środowiska jest organem administracji rządowej
różnicujących wysokość opłaty rejestracyjnej za wpis do rejestru
wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów
właściwym do spraw GMO (wydaje zgody na uwolnienie GMO do
organizacji zarejestrowanych w krajowym systemie ekozarządzania i
niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze środowiska, wprowadzenie produktóe GMO itd).
audytu (EMAS)-Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1.02 2012 r. względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów W IMIENIU MINISTRA ŚRODOWISKA FUNKCJE NADZORCZO-KONTROLNą
w sprawie wzoru wniosku o rejestrację organizacji w rejestrze EMAS
powstających w gospodarstwach domowych. SPALANIE ODPADÓW –
spełniać mogą m.in. Państwowa Inspekcja Sanitarna, Państwowa
termiczne przekształcenie odpadów. SPALARNIE ODPADÓW – ,,rozumie Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Inspekcja Ochrony Środowiska się przez to zakład lub jego część przeznaczone do termicznego
czy Inspekcja Weterynaryjna.
OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI Ustawa POŚ z dn. 27.VI.2001
przekształcania odpadów z odzyskiem lub bez odzysku wytwarzanej
-Ustawa o GMO określa różne rodzaje operacji związanych z GMO.
Pierwszą z nich jest zamknięte użycie GMO. Dotyczy ono głównie
Ustawa z dn. 03.11.95 o ochronie gruntów rolnych i leśnych Ustawa z
energii cieplnej, SKŁADOWISKO ODPADÓW – ,,rozumie się przez to
prowadzenia działań doświadczalnych w obrębie zamkniętych
dn 04.02.94 Prawo geologiczne i górnicze Zgodnie z art 101 ochrona
obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów; Rodzaje
pomieszczeń takich jak m.in. laboratoria, szklarnie, fitotrony.
pow ziemi polega na: racjonalnym gospodarowaniu, zachowaniu funkci odpadów, które nie mogą być składowane (np. zakaźne medyczne i
- zamierzone uwolnienie GMO do środowiska. Polega ono na
środowiskowych, gospodarczych, społecznych i kulturowych,
weterynaryjne, ciekłe, wybuchowe, żrące…) MAGAZYNOWANIU
zamierzonym wprowadzeniu do środowiska GMO lub też ich kombinacji
zapobieganie zanieczyszczeniu subst powodującymi ryzyku oraz na
ODPADÓW –,, rozumie się przez to czasowe przechowywanie odpadów bez zabezpieczeń mających na celu ograniczenie kontaktu GMO z remediacji, zachowaniu jak najlepszego stanu gleby, zapobieganiu
obejmujące: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, ludźmi i środowiskiem.
rucom masowym ziemi i ich skutkom. OBSERWACJĄ ZMIAN ORAZ
b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego
PRZEPISY DOTYCZĄCE WYWOZU ORGANIZMÓW ZMODYFIKOWANYCH z
kraju lub ich przewozu tranzytowego są zawarte w 6 rozdziale ustawy o
OCENĄ JAKOŚCI GLEBY I ZIEMI zajmuje się inspekcja ochrony
zbieranie odpadów, c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego GMO. Podobnie jak w wypadku wprowadzenia do obrotu wymaga środowiska w ramach państwowego monitoringu środowiska. Wg art.
przetwarzanie odpadów
uzyskania pozwolenia Ministra Środowiska, ale także zgodę państw do
110 ustawy POŚ rejestrem terenów, na których stwierdzono
Wytwarzanie, zbieranie, przetwarzanie. ODZYSK/RECYKLING
których taki produkt ma trafić. Wniosek o pozwolenie musi zawierać
przekroczenie standardów jakości gleby lub ziemi zajmuje się starosta, Gminy są obowiązane osiągnąć do dnia 31 grudnia 2020 r.: 1) poziom informacje o charakterze i ilości przewożonego lub wywożonego GMO, wprowadzając każdego roku aktualizacje. Informacje zawarte w tym
recyklingu papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła co najmniej
ale także trasę jaką ma pokonać.
rejestrze umieszczane są w bazach danych udostępnianych publicznie. 50% wagowo. 2) poziom recyklingu innych niż niebezpieczne odpadów NIEPRZESTRZEGANIE PRZEPISÓW zawartych w ustawie o GMO skutkuje W ZAKRESIE OCHRONY POWIERZCHNI ZIEMI wprowadzono
budowlanych i rozbiórkowych co najmniej 70% wagowo.
sankcjami administracyjnymi polegającymi przede wszystkim na
cofnięciu wydanych zezwoleń lub zgody dotyczącej operacji z GMO,
standardy wyznaczone dla niektórych substw glebie albo w ziemi oraz GŁÓWNE ZASADY GOSPODAROWANIA: -Minimalizowanie ilości wstrzymaniu działalności w zakresie zamkniętego użycia GMO lub
zróżnicowane w zależności od rodzaju gruntu. Ustalono standardy dla 3 powstających odpadów ( nowe technologie, metody, materiały) nakazie wycofania produktu GMO z obrotu.
grup rodzajów gruntu: - grupa A – najostrzejsze – grunty wchodzące w
-Przygotowanie do odzysku, recykling -Unieszkodliwianie ( po
Genetyczna modyfikacja daje szanse na produkcje większej ilości
skład obszaru poddanego ochronie na podstawie przepisów ustawy -
wcześniejszej segregacji ) -Odpady poddawane przekształcaniu w
żywności mimo pomniejszających się powierzchni pod pola uprawne
Prawo wodne, oraz grunty chronione na podstawie przepisów o ochroniemiejscu ich powstawania ( gdy jest to niemożliwe, przewożone w oraz pogarszających się jakości gleb. Umożliwia także produkcje roślin
przyrody - grupa B – łagodniejsze – grunty zaliczane do użytków rolnych, miejsca do tego stworzone) -Odpady medyczne i weterynaryjne odpornych na herbicydy, na psucie się.
leśnych oraz zadrzewionych, nieużytki oraz grunty zurbanizowane
unieszkodliwiane na terenie województwa gdzie zostały wytworzone
-Wprowadzane regulacje dotyczące GMO powinny być restrykcyjne
(zapewniające ostrożność względem nie do końca poznanych
- grupa C – najłagodniejsze – tereny przemysłowe, użytki kopalne, tereny-Osady ściekowe mogą być stosowane w innych województwach procesów), ale jednocześnie racjonalne, zapewniając możliwość
komunikacyjne
-Zmieszane odpady komunalne, odpady zielone, pozostałości z
stosunkowo swobodnego prowadzenia badań przez naukowców i
W razie przekroczenia obowiązujących standardów istnieje obowiązek sortowania ( przetwarzanie w regionie gdzie powstały, wyjątek późniejsze stosowanie GMO dla dobra całej ludzkości, a nie tylko zysku
wykonania rekultywacji gruntów. W OCHRONIE GRUNTÓW LEŚNYCH I
przewożenie do spalarni) -Nie miesza się odpadów niebezpiecznych z
poszczególnych przedsiębiorców.
ROLNYCH ważne jest przede wszystkim zachowanie aktualnej ich ilości. innymi odpadami -Odpady zbierane są w sposób selektywny -Transport W art. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych znajduje się
odpadów – przepisy do transportowania odpadów niebezpiecznych
wykaz gruntów kwalifikowanych do rolnych i leśnych. Na cele nieleśne i -Przetwarzanie zachodzi tylko w instalacjach do tego przeznaczonych nierolnicze powinno się wyznaczać nieużytki rolne, choć nie zawsze jest PLANY W GOSPODAROWANIU ODPADAMI CEL: utworzenie sieci to możliwe, dlatego ustawa przewiduje okoliczność, w której grunty
instalacji gospodarki odpadami zgodnej z założeniami ochrony
rolne i leśne są przeznaczane na inne cele.
środowiska
OCHRONA GRUNTÓW ROLNYCH I LEŚNYCH POLEGA NA zapobieganiu
ZBIERANIE I PRZETWARZANIE ODPADÓW → wymaga zezwolenia
przed degradacją, dewastacją oraz szkodom w produkcji rolniczej,
ODPADY SZCZEGÓLNE: PCB, PCT, Oleje odpadowe, Baterie i
rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze, zachowaniu akumulatory, komunalne osady ściekowe, odpady medyczne i torfowisk i oczek wodnych, przywracanie walorów użytkowych gruntom weterynaryjne, dwutlenek tytanu.
leśnym, ulepszanie użytków leśnych oraz zapobieganie obniżenia ich
Prawo polskie: -Ustawa z dnia 20.I.2005 r. o recyklingu pojazdów
produkcyjności. Obowiązek zapobiegania degradacji ciąży na
wycofanych z eksploatacji -Ustawa z dnia 27 maja 2015 r. o zmianie
właścicielu gruntu. GRUNTY ZDEWASTOWANE to takie, które w
ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji -Ustawa z dnia
wyniku działalności człowieka lub innych czynników utraciły całkowicie 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym wartości użytkowe. GRUNTY ZDEGRADOWANE to takie, których
-Ustawa z dnia 30.VII.2004 r. o międzynarodowym obrocie odpadami (.
wartość użytkowa zmalała w wyniku pogorszenia się warunków
-Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach -Ustawa z dnia
przyrodniczych lub wskutek zmian środowiska oraz działalności
11.V.2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych -Ustawa z
przemysłowej, a także nieodpowiedniej działalności rolniczej. GRUNTY dnia 13.IX.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ZDEWASTOWANE I ZDEGRADOWANE powstały przeważnie (84,7%
gruntów) w wyniku działalności w zakresie górnictwa i kopalnictwa
surowców innych niż energetyczne. REKULTYWACJA GRUNTÓW
polega na nadaniu lub przywróceniu gruntom zdegradowanym lub
zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez
właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości
fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych,
odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie
niezbędnych dróg. Grunty zrekultywowane podlegają
zagospodarowaniu, czyli rolniczemu, leśnemu lub innemu rodzajowi
użytkowania. Obowiązek rekultywacji zawarty w ustawie POŚ. Według
art. 3 pkt 32a ustawy POŚ ruchy masowe ziemi to „powstające
naturalnie lub na skutek działalności człowieka osuwanie, spełzywanie
lub obrywanie powierzchniowych warstw skał, zwietrzeliny i gleby”.
Starosta musi nad tym czuwać.
OCHRONA POWIETRZA GŁÓWNYMI ŹRÓDŁAMI
KONSERWATORSKA OCHRONA PRZYRODY
OCHRONA WÓD
ZANIECZYSZCZEŃ SĄ: -zanieczyszczenia pochodzenia naturalnego - PRAWO: Zagadnienia dot. ochrony przyrody regulowane są na
GOSPODARKA WODNA – to wszelkie działania z zakresu planowania,
powstałe na skutek wybuchów wulkanów, pożarów lasów, burz
podstawie Art. 127 ustawy o ochronie środowiska, gdzie wymienione są rozwijania, dystrybuowania i zarządzania optymalnym zużyciem wody.
piaskowych, huraganów, procesów rozkładu materii organicznej, np. na podstawowe wymagania ochrony roślin oraz zwierząt. Rozszerzenie Zrównoważone planowanie w obszarze gospodarki wodami uwzględnia
konkurencję o zasoby w taki sposób, by przyczynić się do sprawiedliwej
bagnach -zanieczyszczenia pochodzenia antropogenicznego (związane tych zagadnień znajduje się w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004r. o alokacji wody, która w całości zaspokoi popyt i różnorodne rodzaje
z działalnością człowieka) - pyły i gazy, które pochodzą głównie z
ochronie przyrody (Dz.U. 2004 Nr 92 poz.880). Poza tym zagadnienia
przeznaczenia wody. CELEM OCHRONY WÓD JEST utrzymywanie lub
przemysłu energetycznego i transportowego. Duży wpływ na
związane z tym tematem zawarte są w ustawach o ochronie zwierząt, poprawa jakości wód, biologicznych, stosunków w środowisku wodnym i zanieczyszczenie powietrza mam także uprzemysłowienie oraz wzrost doświadczeniach na zwierzętach oraz prawie łowieckim. CELEM
na obszarach zalewowych tak, aby wody osiągnęły co najmniej dobry
liczby ludności. PRAWO POLSKIE – Regulacja ochrony powietrza przez OCHRONY PRZYRODY JEST:-utrzymanie procesów ekologicznych i stan ekologiczny i w zależności od potrzeb nadawały się do:
zanieczyszczeniami w Polsce zawarta jest przede wszystkim w ustawie zstabilności ekosystemów;-zachowanie różnorodności biologicznej;-
- zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia,
27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska.
zapewnienie ciągłości istnienia gatunków roślin, zwierząt i grzybów,
- bytowania ryb w warunkach naturalnych oraz umożliwiały ich
migrację,
OCHRONA POWIETRZA POLEGA NA ZAPEWNIENIU JAK
wraz z ich siedliskami-ochrona walorów krajobrazowych,Polska
- rekreacji oraz uprawiania sportów wodnych. OCHRONA WÓD
NAJLEPSZEJ JEGO JAKOŚCI, W SZCZEGÓLNOŚCI PRZEZ:-
zobowiązała się do wyznaczenia na swoim terytorium sieci Natura 2000 POLEGA W SZCZEGÓLNOŚCI NA:- unikaniu, eliminacji i ograniczaniu utrzymanie poziomów substancji w powietrzu poniżej dopuszczalnych w Traktacie ateńskim z 16 kwietnia 2003 r.
zanieczyszczenia wód, w szczególności zanieczyszczenia substancjami
dla nich poziomów lub co najmniej na tych poziomach;-zmniejszanie
Obszar Natura 2000 jest nową formą ochrony wprowadzoną przez
szczególnie szkodliwymi dla środowiska wodnego,* zapobieganiu
poziomów substancji w powietrzu co najmniej do dopuszczalnych, gdy ustawę o ochronie przyrody z 2004 r.
niekorzystnym zmianom naturalnych przepływów wody albo
nie są one dotrzymane. BADANIA I OCENĄ jakości powietrza w
NATURA 2000 – program sieci obszarów objętych ochroną przyrody na naturalnych poziomów zwierciadła wody. PODSTAWOWE ZASADY
Polsce, zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony
terytorium Unii Europejskiej. Celem programu jest zachowanie
OCHRONY WÓD - zasada powszechności ochrony art. 38 ust. 1 prawo
wodne- zasada prewencji art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy prawo wodne-
środowiska, dokonują Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska w określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków, które zasada wzmożonej ochrony wód przed zanieczyszczeniem art. 45 ust. 1
ramach Państwowego Monitoringu Środowiska. Na potrzeby ocen
uważane są za cenne i zagrożone w skali całej Europy.
pkt. 1 prawo wodne
jakości powietrza wykonywane są analizy stężeń następujących
NA SIEĆ SKŁADAJĄ SIĘ DWA PODSYSTEMY:-Obszary Specjalnej Ochrony OCHRONA ILOŚCIOWA WÓD ma na celu dostarczanie odpowiedniej substancji w powietrzu: dwutlenku siarki (SO2), dwutlenku azotu (NO2), Ptaków-Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk.
ilości wody na potrzeby ludności i gospodarki. W tym celu budowane są
tlenków azotu (NOx), ozonu (O3), pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5,
Wyznaczone są one na podstawie dwóch aktów prawnych:-Dyrektywy zbiorniki retencyjne co zapobiega marnotrawstwu wody oraz oszczędza benzenu (C6H6) i tlenku węgla (CO), a także zawartości w pyle
Ptasiej (Dyrektywa Rady 79/409/EWG o ochronie dzikich ptaków)-
się ja w procesach produkcyjnych a także wprowadza się zamknięte
zawieszonym PM10: ołowiu (Pb), arsenu (As), kadmu (Cd), niklu (Ni) i
Dyrektywy Siedliskowej (Dyrektywa Rady 92/43/EWG o ochronie siedlisk obiegi wody.
Ochrona jakościowa jest to ochrona wód przed zanieczyszczeniem .
benzo(a)pirenu (B(a)P). Dodatkowo, na wybranych stacjach w kraju
przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory).
Przepisy służące ochronie wód przed zanieczyszczeniem zawarte w
prowadzi się również monitoring wielopierścieniowych węglowodorów Zgodnie z dyrektywą habitatową, ustawa o ochronie przyrody nakazuje ustawie –prawo wodne można podzielić na 2 grupy: po pierwsze aromatycznych. Wyniki pomiarów porównywane są z odpowiednimi
przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla każdego
przepisy określające wymagania jakościowe dla wód; po drugie przepisy
standardami jakości powietrza (poziomy dopuszczalne) oraz z
projektowanego planu lub przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio
regulujące zasady wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi.
poziomami docelowymi i poziomami celu długoterminowego. Ocenę
związane z zarządzaniem obszarem Natura 2000 ani nie wynikają z
KLASY WÓD Wody powierzchniowe i podziemne:
jakości powietrza dokonuje się w strefach. PROGRAMY OCHRONY
potrzeb jego ochrony, a które mogą na ten obszar znacząco
-Klasa I – wody charakteryzują się bardzo dobrą jakością, stanem
POWIETRZA:-Programy ochrony powietrza są określane też jako
oddziaływać.
-Klasa II – wody o dobrej jakości, stanie
-Klasa III – wody o zadowalającej jakości, umiarkowanej
„programy naprawcze”, ponieważ działania podjęte na ich podstawie PARK NARODOWY Art. 8 ustawy o ochronie przyrody
-Klasa IV –wody o niezadowalającej jakości, słabej
mają na celu przywrócenie środowisku stanu sprzed naruszeń, a więc
poświęcony jest parkom narodowym. -park narodowy tworzy – Rada -Klasa V – wody o złej jakości, stanie niejako „naprawienie” go. Mają one postać aktów prawa miejscowego,- Ministrów w drodze rozporządzenia-Minister Środowiska nadaje statut i KATASTER WODNY jest systemem informacyjnym o gospodarowaniu w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 06.06.2002r. ustalone
ustala plan ochrony parku, koordynuje działalność parków narodowych wodami
zostały dopuszczalne a także alarmowe poziomy niektórych substancji przy pomocy Krajowego Zarządu Parków Narodowych MINISTER ŚRODOWISKA kieruje działami administracji rządowej
w powietrzu, dla których nawet krótkotrwałe przekroczenie może
CEL: poznanie oraz zachowanie całości objętych w nim systemów
gospodarka wodna i środowisko
powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi. W przypadku ryzyka
przyrodniczych wraz z warunkami ich funkcjonowania , a także
Wody podlegają ochronie, niezależnie od tego, czyją stanowią własność.
WODY PUBLICZNE to takie, których właścicielem jest SP lub jednostka
wystąpienia na danym terenie przekroczeń dopuszczalnych i
odtwarzanie zniekształconych i zanikłych ogniw rodzimej przyrody ,
sam. teryt., przy czym nie ma znaczenia, czy owe podmioty mogą być
alarmowych poziomów stężeń Wojewoda zobowiązany jest do
polegające na całkowitym zaniechaniu ingerencji człowieka bądź
jedynymi właścicielami danych wód, czy też wody te mogą należeć do
niezwłocznego powiadomienia o tym fakcie społeczeństwa oraz w
czynnym oddziaływaniu na stan ekosystemów i ich składników przez
podmiotów niepublicznych. WODY NIEPUBLICZNE – Zgodnie z pr.
porozumieniu ze Starostą, określenia w drodze rozporządzenia planu
stosowanie zabiegów ochronnych , hodowlanych i pielęgnacyjnych
wodnym „wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach
działań mających na celu zmniejszenie ryzyka i ograniczenia skutków i PARK KRAJOBRAZOWY obejmuje obszar chroniony ze względu na nieruchomości stanowią własność właściciela tej nieruchomości
czasu trwania takich przekroczeń a nawet określić dla danego
wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowePRAWO WŁASNOŚCI WÓD – własność w rozumieniu Prawa wodnego nie województwa bądź jego części rodzaje lub jakość paliw dopuszczonych w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach jest szczególnego rodzaju cywilistyczną konstrukcją własności. Jest to
konstrukcja, do której instrumenty prawa cyw. nie mają zastosowania.
do stosowania. Wojewoda ogłaszając tzw. alarm smogowy może
zrównoważonego rozwoju REZERWAT PRZYRODY obejmuje obszary Podmiotem własności wód, wody może być Skarb Państwa oraz inne nakazać wstrzymanie na kilka godzin ruchu samochodowego na
zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy,
osoby prawne i fizyczne.
wyznaczonych ulicach, wstrzymać bądź ograniczyć produkcję w
ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska
(ZANIECZYSZCZENIE WÓD) każde wprowadzenie przez człowieka
wyznaczonych zakładach przemysłowych. Alarm smogowy zawiera
zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody
bezpośrednio lub pośrednio do środowiska substancji lub energii która
także ostrzeżenie, kierowane do mieszkańców, przed wychodzeniem na nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami powoduje szkodliwe konsekwencje takie jak: zagrożenie zdrowia
ulice miast w określonych godzinach z uwagi na duże stężenia
przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi. ludzkiego, szkodę dla żywych zasobów, ekosystemów, dóbr zanieczyszczeń w powietrzu.
OBSZAR CHRONIONEGO KRAJOBRAZU Zgodnie z Art.23 obszar
materialnych oraz obniżenie walorów środowiska lub utrudnienie w
innym dozwolonym korzystaniu z niego.
OCHRONA POWIETRZA MOŻE BYĆ REALIZOWANA PRZEZ
chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na
POJĘCIE OCHRONA WÓD: ochronie podlegają wody o określonej jakości
PODEJMOWANIE DZIAŁAŃ TAKICH JAK:-Instalowanie wydajnych
wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach,
a celem ochrony jest zapewnienie jak najlepszej jakości wód i
filtrów kominowych. -Wdrażanie nowych, czystszych technologii
wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanychutrzymywanie ilości wody na poziomie zapewniającym ochronę przemysłowych-Modyfikacja istniejących technologii i większa
z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy
równowagi biologicznej.
hermetyzacja produkcji. -Inwestowanie w ekologiczne środki transportu ekologicznych. PLANY OCHRONY Dla parków narodowych, rezerwatów POJĘCIE ŚCIEKÓW: Zgodnie z definicją zawartą w ustawach: Prawo i modyfikacja już istniejących. -Budowanie izolacyjnych pasów zieleni
przyrody i parków krajobrazowych sporządza się i realizuje plan
wodne oraz Prawo ochrony środowiska za ścieki uważa się m.in. wody
wokół zakładów przemysłowych.
ochrony. Plan ochrony, o którym mowa w ust. 1, ustanawia się w
zużyte, w szczególności na cele bytowe lub gospodarcze oraz wody
opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy
ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA MOŻNA PODZIELIĆ w zależności terminie 5 lat od dnia utworzenia.
kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej
od ich rodzaju (gazowe lub pyłowe), oraz od ich źródła (przemysłowe,
Za naruszenie przepisów obowiązujących na obszarach chronionych
nawierzchni.
transportowe, związane z produkcją energii oraz naturalne). Do
grozi odpowiedzialność karna.
najczęściej występujących należy zaliczyć: tlenki azotu (NOx – przemysł INDYWIDUALNE FORMY OCHRONY: pomnik przyrody, stanowisko i transport), dwutlenek siarki (SO2 – przemysł, energetyka i transport), dokumentacyjne, użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo –
tlenek i dwutlenek węgla (CO, CO2 -wszystkie źródła) a także pyły
krajobrazowy.
(przemysł i energetyka).
Wszystkie wymienione wyżej formy ochrony mogą być tworzone:
POWAŻNE AWARIE PRZEMYSŁOWE
SMOG-. jest to zanieczyszczone powietrze zawierające duże stężenia
-w drodze rozporządzenia wojewody,
POWAŻNA AWARIA Jest to zdarzenie, w szczególności emisja, pożar
pyłów i toksycznych gazów, których źródłem jest głównie motoryzacja i -w drodze uchwały rady gminy, jeżeli wojewoda nie ustanowił tych form.lub eksplozja, powstałe w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których występuje jedna lub więcej
przemysł. Z fizycznego punktu widzenia smog jest mieszaniną dymu i OCHRONA GATUNKOWA ROŚLIN, ZWIERZĄT ORAZ GRZYBÓW
niebezpiecznych substancji, prowadzące do natychmiastowego
mgły. EFEKT CIEPLARNIANY – zjawisko podwyższenia temperatury
Ochrona gatunkowa ma na celu zapewnienie przetrwania i właściwego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska planety powodowane obecnością gazów cieplarnianych w atmosferze. stanu ochrony dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów oraz ich naturalnego lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem. (art. 3, Zmiany powodujące wzrost roli efektu cieplarnianego mogą być jedną z siedlisk, gatunków rzadko występujących, endemicznych, podatnych na pkt. 23 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. POŚ DzU nr 62 poz. 627) przyczyn globalnego ocieplenia. DZIURA OZONOWA powstaje wskutek zagrożenia i zagrożonych wyginięciem oraz objętych ochroną na
POWAŻNA AWARIA PRZEMYSŁOWA to poważna awaria mająca
niszczenia warstwy ozonowej przez związki chemiczne, zwane freonami.podstawie umów międzynarodowych, a także zachowanie miejsce w zakładzie przemysłowym. (art. 3, pkt. 24 ustawy z dnia 27
różnorodności gatunkowej i genetycznej.
kwietnia 2001 r. POŚ DzU nr 62 poz. 627). To właśnie o niej jest mowa w
większości przepisów z ustawy POŚ
KONTROLA CHEMIKALIÓW
OCHRONA EX SITU to ochrona gatunków roślin, zwierząt i grzybów
DANE ZDARZENIE DEFINIUJEMY JAKO AWARIĘ jeżeli w zdarzeniu „bierze
Podstawę prawną do wszelkich działań związanych z kontrolą stanowi poza miejcie ich naturalnego występowania oraz ochrona skał, udział” SUBSTANCJA NIEBEZPIECZNA czyli taka która względu na swoje
ustawa z dnia Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach
skamieniałości i minerałów w miejscach ich
właściwości chemiczne, biologiczne lub promieniotwórcze może,
chemicznych i ich mieszaninach, ustawa z 27 kwietnia 2001r. Prawo
przechowywania. OCHRONA ZIELENI :tereny zieleni, zadrzewienie,
spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi lub środowiska;
Ochrony Środowiska (art. 158 – 165) oraz ustawa, również z 27 kwietnia OCHRONA ZWIERZĄT = humanitarna ochrona ZAKŁADY STWARZAJĄCE RYZYKO DZIELĄ SIĘ NA ZAKŁADY:
2001r, o odpadach.
zwierząt ADMINISTRACJA OCHRONY PRZYRODY Ustawa o ochronie -Zakłady o zwiększonym ryzyku, czyli tzw. „mniej niebezpieczne” na USTAWA Z DNIA. 25 LUTEGO 2011 R. O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH I przyrody wyróżnia organy ochrony przyrody i służby ochrony przyrody terenie, których są mniejsze ilości lub mniej niebezpieczne substancje.
-Zakłady o dużym ryzyku, czyli tzw. „bardziej niebezpieczne”, które są
ICH MIESZANINACH Swoją treścią ustawa ta reguluje warunki, zakazy
(rozdział 5 i 6 uop). Wśród organów ustawa wymienia: ministra
przedmiotem ostrzejszej regulacji.
lub ograniczenia w kwestiach: -Produkcji substancji i preparatów
właściwego ds. środowiska;wojewodę;starostę;wójta (burmistrza albo
Minister właściwy do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem
chemicznych; -Wprowadzania ich do obrotu; -Stosowaniu tych
prezydenta miasta).
właściwym do spraw zdrowia, ministrem właściwym do spraw
substancji i preparatów SUBSTANCJA: oznacza pierwiastek chemiczny Do służb parku narodowego ustawa zalicza: dyrektora parku wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw środowiska, określa,
lub jego związki w stanie, w jakim występują w przyrodzie lub zostają
narodowego; dyrektora parku krajobrazowego; Służbę Parku
w drodze rozporządzenia rodzaje i ilości substancji niebezpiecznych,
uzyskane za pomocą procesu produkcyjnego, z wszelkimi dodatkami
Narodowego; Służbę Parku Krajobrazowego.
których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do
wymaganymi do zachowania ich trwałości oraz wszelkimi
OCHRONA EX SITU – ochronę gatunków roślin, zwierząt i grzybów
zakładu o zwiększonym ryzyku lub zakładu o dużym ryzyku.
AWARIE MOGĄ WYSTĄPIĆ RÓWNIEŻ POZA ZAKŁADEM NP. PODCZAS
zanieczyszczeniami powstałymi w wyniku zastosowanego procesu,
poza miejscem ich naturalnego występowania oraz ochronę skał,
TRANSPORTU SUBSTANCJI.
wyłączając rozpuszczalniki, które można oddzielić bez wpływu na
skamieniałości i minerałów w miejscach ich przechowywania;
Ograniczenia związane z lokalizacją ZAKŁADÓW STWARZAJĄCYCH
stabilność i skład substancji[ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 1907/2006
OCHRONA IN SITU – ochronę gatunków roślin, zwierząt i grzybów, a
ZAGROŻENIE wystąpienia poważnych awarii są przedstawione w art.73
PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 18 grudnia 2006r]
także elementów przyrody nieożywionej, w miejscach ich naturalnego punktach 3, i 4 ustawy POŚ. Dotyczą one lokalizacji zakładów PREPARAT: oznacza mieszaninę lub roztwór składający się z dwóch lub występowania; OCHRONA ŚCISŁA – całkowite i trwałe zaniechanie
„niebezpiecznych” w granicach administracyjnych miast a także w
większej liczby substancji.
bezpośredniej ingerencji człowieka w stan ekosystemów, tworów i
obrębie zwartej zabudowy wsi.
KLASYFIKACJA SUBSTANCJI I MIESZANIN CHEMICZNYCH -przez ministra składników przyrody oraz w przebieg procesów przyrodniczych na Prowadzący zakład o zwiększonym ryzyku lub o dużym ryzyku
SPORZĄDZA PROGRAM ZAPOBIEGANIA POWAŻNYM AWARIOM
zdrowia -na podstawie właściwości fizykochemicznych oraz
obszarach objętych ochroną, a w przypadku gatunków – całoroczną
przemysłowym, w którym przedstawia system zarządzania zakładem
toksyczności, jak również na podstawie zawartości i stężenia składnikówochronę należących do nich osobników i stadiów ich rozwoju; gwarantujący ochronę ludzi i środowiska.
niebezpiecznych.
OCHRONA CZĘŚCIOWA – ochronę gatunków roślin, zwierząt i grzybów - określenie prawdopodobieństwa zagrożenia awarią przemysłową, Opakowana substancji oraz mieszanin niebezpiecznych, oraz niektóre dopuszczającą możliwość redukcji liczebności populacji oraz
- zasady zapobiegania oraz zwalczania skutków awarii przemysłowej
mieszanin wprowadzanych do obrotu muszą być odpowiednio
pozyskiwania osobników tych gatunków lub ich części;
przewidywane do wprowadzenia,
oznakowane, określone w Ustawie z dnia 25 lutego 2011 r.
- określenie sposobów ograniczenia skutków awarii przemysłowej dla
WPROWADZENIE SUBSTANCJI I MIESZANIN DO OBROTU:
ludzi i środowiska w przypadku jej zaistnienia,
-określenie częstotliwości przeprowadzania analiz programu
Osoba wytwarzająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mieszaninę
zapobiegania awariom w celu oceny jego aktualności i skuteczności.
niebezpieczną lub mieszaninę stwarzającą zagrożenie i wprowadzająca
Prowadzący zakład o dużym ryzyku jest obowiązany do:
taką mieszaninę do obrotu oraz osoba która sprowadza taką mieszaninę
-opracowania i wdrożenia SYSTEMU BEZPIECZEŃSTWA stanowiącego
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przekazują Inspektorowi
element ogólnego systemu zarządzania i organizacji zakładu.
informację o takiej mieszaninie.
-opracowania raportu o bezpieczeństwie.
NADZÓR STANOWIĄ: Państwowa inspekcja sanitarna, Inspekcja ochrony
W celu zapobiegania, zwalczania i ograniczania skutków awarii
środowiska, Państwowa inspekcja pracy, Inspekcja Handlowa,
przemysłowej opracowuje się wewnętrzny i zewnętrzny PLAN
OPERACYJNO-RATOWNICZY.
Państwowa straż pożarna, organy celne.
AKTY PRAWNE REGULUJĄCE PROBLEMATYKĘ POWAŻNYCH AWARII W
RODZAJE KAR ZA ZŁAMANIE PRZEPISÓW O SUBSTANCJACH I MIESZANIN
POLSCE -ustawa z dnia 27 04 2001 r. POŚ Tytuł IV Poważne awarie (art.
CHEMICZNYCH: Kara grzywny, kara ograniczenia wolności, bądź kara
243-271) -rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie rodzajów i
pozbawienia wolności do roku . AZBEST – substancja stwarzająca
ilości substancji niebezpiecznych powodujących zakwalifikowanie
szczególne zagrożenie dla środowiska. SUBSTANCJE STWARZAJĄCE
zakładu do stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii
SZCZEGÓLNE zagrożenie dla środowiska powinny być
przemysłowej art. 248 ust.3 (rozporządzenie wykonawcze)
wykorzystywane, przemieszczane i eliminowane przy zachowaniu
-rozdział 5 ustawy z 1991r. o IOŚ, określający obowiązki Inspekcji
Ochrony Środowiska związane z zapobieganiem poważnym awariom i
szczególnych środków ostrożności.
usuwaniem ich skutków.
-art.73 ust.3-4 ustawy POŚ, dotyczący lokalizacji zakładów, w których
może wystąpić poważna awaria przemysłowa.