czechy

REPUBLIKA CZESKA

FLAGA PA

STWOWA GODŁO PA

STWOWE

Podstawowe informacja dotycz

ce Republiki Czeskiej:

Hymn narodowy:

Kde domov m

(Gdzie kraj mój ojczysty),

tekst

Powierzchnia: 78 886 km

Stolica: Praha (1 213 tys. mieszka

ców)

Długo

ść

granicy: 2 303 km

Ludno

ść

: 10 304 302 mieszka

ców

sto

ść

zaludnienia: 131 osób na km2

Strefa czasu: Czas

rodkowoeuropejski

System polityczny: Demokracja parlamentarna

Waluta: Koruna (K

) - Czeska korona (CZK) - 1 USD=26,06 CZK (2.7.2004)

Czechy s

demokracj

parlamentarn

Sytuacja polityczna po II wojnie

wiatowej:

Po drugiej wojnie

wiatowej system polityczny Czechosłowacji ukształtował

system komunistyczny opartego na radzieckich wzorcach. Taka sytuacja miała

równie

miejsce w innych krajach Europy

rodkowo-Wschodniej. Równowaga

pomi

dzy poszczególnymi siłami politycznymi została zachwiana, a organy władzy

ustawodawczej,

wykonawczej

downiczej,

które

niezb

dne

dla

demokratycznego

rozwoju

kraju

zostały

zast

pione

przez

władz

Partii

Komunistycznej. Jej władza opierała si

na Konstytucji, a przez długich czterdzie

lat sprawowała t

nieograniczon

władz

w oparciu o organy represyjne, które

ingerowały

wszystkie

sfery

ycia

społecznego

politycznego.

Po przewrocie komunistycznym, który miał miejsce w lutym 1948 roku Partia

Komunistyczna stała si

jedyn

sił

polityczn

w kraju. Pozwoliła ona istnie

i działa

kilku partiom opozycyjnym w tzw. Froncie Narodowym ale nie pozostawiła im

adnej

władzy . Celem takiego działania było stwarzanie pozorów demokratycznego

stwa.

Po rewolucyjnych wydarzeniach w listopadzie 1989 roku, które doprowadziły do

upadku systemu komunistycznego, kraj stan

ł przed niełatwym zadaniem zerwania z

wcze

niejszym

systemem

oraz

stworzeniem

demokratycznego

systemu

politycznego. Na scenie politycznej pojawiły si

partie ró

ce si

pogl

dami i

programem, które jeszcze przed podziałem Czechosłowacji w ko

cu 1992 roku

zdołały si

mocno zwi

ze scen

polityczna.

KONSTYTUCJA REPUBLIKI CZESKIEJ

Konstytucja Republiki Czeskiej weszła w

ycie z dniem 16 grudnia 1992 roku

czyli w dniu powstania nowego pa

stwa. Konstytucja ta została znowelizowana

19marca1998.

Zagwarantowała ona obywatelom podstawowe prawa i wolno

ci, okre

liła relacje

pomi

dzy władz

ustawodawcz

i wykonawcz

oraz zapewniła niezale

ść

władzy

downiczej.

Zasady, tre

ci zawarte w ustawie zasadniczej Republiki Czeskiej:

Art. 1

Republika Czeska jest suwerennym, jednolitym i demokratycznym pa

stwem

prawa, opartym na poszanowaniu praw i wolno

ci człowieka i obywatela.

Art. 2

(..) Ka

demu obywatelowi wolno robi

to, co nie jest przez ustaw

zabronione

i nikt nie mo

e by

zmuszony do czynienia tego, czego ustawa nie nakazuje.

Art. 3

ęś

porz

dku

konstytucyjnego

Republiki

Czeskiej

jest

Karta

Podstawowych Praw i Wolno

ci.

Art. 4

Podstawowe prawa i wolno

ci podlegaj

ochronie władzy s

downiczej.

Władza ustawodawcza:

Parlament tworz

dwie izby - Izba Poselska i Senat. Uchwala ustawy obowi

zuj

na terytorium Republiki Czeskiej i zatwierdza wa

ne umowy mi

dzynarodowe,

dotycz

ce podstawowych praw człowieka i wolno

ci, umowy polityczne i

gospodarcze o charakterze ogólnym. Parlament podejmuje decyzje w sprawach

najwy

szej rangi - ogłoszenie stanu wojennego, zgoda na pobyt obcych wojsk na

terenie kraju.

Działalno

ść

Parlamentu

Izby s

w stanie podejmowa

uchwały w obecno

ci co najmniej 1/3 liczby swych

członków. Do przyj

cia uchwały izby wymagana jest zgoda bezwzgl

dnej wi

kszo

obecnych posłów lub senatorów. Do przyj

cia ustawy konstytucyjnej i do

zatwierdzenia umowy mi

dzynarodowej wymagana jest zgoda 60% wszystkich

posłów i obecnych senatorów.

Proces legislacyjny

Projekty ustaw s

przedkładane Izbie Poselskiej. Projekt ustawy mo

e zgłosi

poseł,

grupa posłów, Senat, rz

d lub przedstawicielstwo samorz

dowej jednostki

terytorialnej wy

szego stopnia. Projekt ustawy, na który Izba Poselska wyraziła

zgod

, jest niezwłocznie przekazywany do Senatu, który mo

e ustaw

zatwierdzi

odrzuci

lub zwróci

Izbie Poselskiej z poprawkami.

Wybory parlamentarne

Wybory do obu izb Parlamentu s

tajne, powszechne, równe i bezpo

rednie. Wybory

do Izby Poselskiej s

proporcjonalne. W celu zdobycia mandatów w Izbie Poselskiej

partia polityczna musi uzyska

przynajmniej 5% głosów. Wybory do Senatu s

kszo

ciowe. Prawo wybierania do obu izb Parlamentu ma ka

dy obywatel

Republiki Czeskiej, który uko

czył 18 lat. Do Izby Poselskiej mo

e zosta

wybrany

obywatel, który uko

czył 21 lat, a do Senatu obywatel, który uko

czył 40 lat.

Izba Poselska liczy 200 posłów wybieranych na okres czterech lat (ostatnie wybory

odbyły si

w czerwcu 2002 roku). Prezydent mo

e rozwi

Izb

Poselsk

wypadkach okre

lonych w Konstytucji. Lobby polityczne, komisje oraz komitety

poselskie działaj

w historycznym budynku, w którym mie

ci si

Izba Poselska.

Senat liczy 81 senatorów wybieranych na okres sze

ciu lat - co dwa lata wybierana

jest jedna trzecia senatorów. Senat nie mo

e by

rozwi

zany.

Władza wykonawcza:

Prezydent (obecnie - Václav Klaus) jest wybierany na pi

ęć

lat na wspólnym

posiedzeniu obu izb Parlamentu. Nie mo

e sprawowa

funkcji dłu

ej ni

dwie kolejne

kadencje. Prezydent jest naczelnym dowódc

sił zbrojnych. Reprezentuje pa

stwo

na zewn

trz, a jednym z najwa

niejszych narz

dzi sprawowania władzy jest

liwo

ść

zawetowania ustaw uchwalonych przez Parlament, z wyj

tkiem ustaw

konstytucyjnych.

d jest naczelnym organem władzy wykonawczej. Składa si

z premiera (obecnie

- Ji

í Paroubek), wicepremierów i ministrów. Rz

d koordynuje i organizuje działalno

ść

poszczególnych ministerstw i urz

dów administracji publicznej. Rz

d ma wył

czno

ść

w przygotowaniu projektu ustawy bud

etowej

Władza s

downicza:

d Najwy

szy (prezes - Iva Brožová) jest naczelnym organem s

dowym w

sprawach nale

żą

cych do kompetencji s

dów z wyj

tkiem spraw, o których orzeka

Trybunał Konstytucyjny lub Najwy

szy S

d Administracyjny. S

dziowie s

mianowani

przez prezydenta republiki i przy podejmowaniu decyzji podlegaj

ustawom - s

uprawnieni do oceny zgodno

ci innego przepisu prawnego z ustaw

Trybunał Konstytucyjny (prezes - Pavel Rychetský) jest organem chroni

cym

porz

dek konstytucyjny. Składa si

z pi

tnastu s

dziów, których mianuje prezydent -

za zgod

Senatu - na okres dziesi

ciu lat. S

dziego Trybunału Konstytucyjnego nie

ciga

karnie bez zgody Senatu. S

dziowie Trybunału Konstytucyjnego przy

podejmowaniu decyzji podlegaj

jedynie ustawom konstytucyjnym i umowom

dzynarodowym.