Agnieszka Jaszczyk
Streszczenie konstytucji Sacrosanctum Concilium
Konstytucja o muzyce liturgicznej została uchwalona przez sobór watykański II, a jej nazwa
pochodzi od dwóch pierwszych słów dokumentu. Została ogłoszona przez papieża Pawła VI w
1963 roku i miała na celu odnowienie liturgii.
Owa odnowa liturgii miała się odbywać na podstawie bogatej tradycji Kościoła dlatego też
w pierwszym będącym rodzajem subtelnej asekuracji zostało przedstawione miejsce muzyki w
liturgii wsparte autorytetem papieży i Pisma Świętego. Pośród licznie wymienianych przymiotów
muzyki liturgicznej jeden jej aspekt zwraca szczególną uwagę poprzez odwrócenie utartego frazesu
o ubogacającym wpływie godnej muzyki na liturgię. Tym razem czytamy że to muzyka zyskuje na
jakości jeżeli prawidłowo wpisze się w ramy świętego obrzędu. Taka kompleksowa troska
biskupów nie tylko o prawidłowe sprawowanie samej liturgii ale o autentyczne podniesienie
poziomu służby Bożej wyrażająca się w dbałości o detale takie jak ujęcie problemu ze strony
muzyka kościelnego do którego (między innymi) adresowany jest VI rozdział konstytucji jest
zaskakująco─z uwagi na powagę dokumentu─ ujmująca. Jest to pierwszy raz kiedy konstytucja
papieska „chwyciła mnie za serce”. W kolejnej części spotykamy się z optymistycznie brzmiącym
postanowieniem wspierania śpiewu podczas liturgii zarówno pod postacią zespołów wokalnych jak
i aktywnego uczestnictwa wiernych w obrzędach. Teza wydaje się być nieco idylliczna, szczególnie
odnosząc ją do pierwszego akapitu, bo jak wiadomo „śpiewać każdy może...” a z jakością tutaj
bywa różnie choć ten problem spada chyba na barki muzyków kościelnych bo nie jest dalej
poruszany w konstytucji. Wykazując się jednak wyrozumiałością muszę zaznaczyć że doceniam
piękną ideę wspólnoty objawiającej się w zbiorowym śpiewie.
Mój ulubiony punkt dokumentu to 115. o konieczności kształcenia. Nie odnosi się jedynie
do edukowania muzyków kościelnych, co choć jest oczywiste to wprowadzane w życie w sposób
niedostatecznie unormowany−mam tu na myśli wszystkie dołujące doświadczenia z serii „jest pani
organistką, na pewno pani : świetnie słyszy/ potrafi pięknie śpiewać/ doskonale gra na fortepianie/
tworzy akompaniamenty/ improwizuje/ transponuje a` vista do wszystkich tonacji...” które
zmuszają mnie do refleksji z jak wielkim darem powinnam się była urodzić chcąc pełnić tę posługę,
a tak na poważnie pokazują wagę i konieczność długiej edukacji w tym zakresie. Punkt 115 mówi
również o kształtowaniu muzycznej wrażliwości w seminariach−mam za sobą otwierające na nowe
perspektywy doświadczenie podczas którego dumny z siebie kleryk śpiewał mi fragmenty chorału
gregoriańskiego którego nauczył się w seminarium (w Warszawie:). Było to wykonanie
zdecydowanie należące do tych wbijających w fotel. Uważam jednak że nie powinno to
wywoływać mojego zmieszania, przecież dzięki pełnieniu funkcji organisty mam świadomość tego
jak ogromny i technicznie trudny jest materiał który muszą opanować klerycy, a studiując edukację
muzyczną wiem jakie są konsekwencje braku prawidłowego rozwoju muzycznego u dzieci i
młodzieży. Występ przyszłego księdza był tylko unaocznieniem syntezy tych dwóch wątków i
jednocześnie wołaniem (na zaciśniętym gardle) o zreformowanie kształcenia w tym kierunku. W
tym miejscu bardzo rzuca się w oczy fakt że, w jak zawsze świetnie zredagowanym i napisanym
dyplomatycznym stylem papieskim dokumencie nie ma recepty na to jak wprowadzić w życie
