background image

J drzej Winiecki

5 lutego 2013

Kobiety z US Army na front

Równaj krok!

oønierki z armii USA trafi  na pierwsz  lini  frontu. Wedøug Pentagonu, nie ma podstaw, by s dzi ,  e poradz  sobie gorzej od 

m

czyzn. Przeciwnie – ju  dzi  w Afganistanie wiele z nich sprawdza si  lepiej ni  ich koledzy.

Mary Jennigs byøa pilotem helikoptera ratunkowego, który w Afganistanie transportowaø rannych  oønierzy. 29 lipca 2009 r. w jej kokpicie eksplodowaø 
pocisk wystrzelony przez talibów. Mimo 18 odøamków tkwi cych w udzie i w ramieniu dalej pilotowaøa, a zaøoga jej helikoptera zbieraøa poszkodowanych 
i ostrzeliwaøa przy tym wroga. Cho  kapitan Jennigs miaøa na koncie walk  z przeciwnikiem, paradoksalnie nie mogøa ubiega  si  o  adne powa ne 
stanowisko dowódcze, poniewa  dowódca musi… wykaza  si  do wiadczeniem bojowym. A za takie ameryka skie ministerstwo obrony nie mogøo uzna  
akcji z lipca 2009 r., bo oficjalnie Jennigs nie braøa udziaøu w  adnym boju. Wedøug ówczesnych przepisów stanowisko pilota helikoptera nie miaøo 
charakteru bojowego. Dlatego byøo dost pne dla kobiet.

Na pocieszenie zwierzchnicy awansowali Jennigs do stopnia majora, za poniesione rany otrzymaøa te  Purpurowe Serce. Nie poddaøa si  jednak –
w listopadzie zeszøego roku zaskar yøa zakaz søu by kobiet na stanowiskach bojowych do S du Najwy szego i staøa si  jedn  z twarzy debaty 
o równouprawnieniu w armii. Sytuacj  pani major rozumie Tammy Duckworth, te  byøa pilot helikoptera. W 2004 r. iraccy powsta cy trafili granatnikiem 
jej Black Hawka. Duckworth straciøa obie nogi, lekarze ledwo odratowali jej r k . Po opuszczeniu armii dostaøa si  do Izby Reprezentantów z ramienia 
Partii Demokratycznej i dzi  jest najlepiej rozpoznawaln  zwolenniczk  zrównania  oønierzy z  oønierkami.

23 stycznia obie panie triumfowaøy. Tego dnia odchodz cy wøa nie na emerytur  sekretarz obrony Leon Panetta zniósø wszelkie ograniczenia dla søu by 
kobiet w armii USA. Dotychczas ameryka skie  oønierki nie mogøy zaci ga  si  do jednostek frontowych, gøównie do piechoty morskiej, wojsk 
specjalnych, a tak e do niektórych oddziaøów wojsk l dowych, marynarki i lotnictwa. Teraz wszystko b dzie zale e  wyø cznie od ich umiej tno ci. Idzie 
w sumie a  o  wier  miliona najlepiej pøatnych etatów, z których jednocze nie s  najlepsze widoki na przyszøe awanse i prawdziw  karier  w wojsku.

Poprawno  czy bezpiecze stwo?

Dwa lata temu Pentagon sam przyznaø,  e zakaz bojowej søu by kobiet jest jawn  dyskryminacj  – resortowa komisja ds. ró norodno ci ju  wtedy 
rekomendowaøa dopuszczenie kobiet na front. Raport komisji wskazywaø m.in.,  e za spraw  technologii  oønierze nie musz  mie  tak du ej krzepy jak 
kiedy  – cho  nie proponowaø np. rozwi za  przyj tych w Norwegii, gdzie  oønierki zdaj  øatwiejsze testy sprawno ciowe. Nic z tego, ameryka ski 

oønierz, niezale nie od pøci, musi by  tak samo sprawny. Poza tym, wedøug komisji,  adne badania nie potwierdziøy, by wspólna søu ba kobiet i m czyzn 

obni aøa morale wojsk. A to jest cz sty argument przeciwników równouprawnienia w armii. Cho by wpøywowej, licz cej póø miliona czøonki , prawicowej 
organizacji Zatroskane Kobiety Ameryki, która twierdzi,  e decyzja Panetty to rozczarowuj cy przykøad przedkøadania poprawno ci politycznej nad 
bezpiecze stwo pa stwa. Zatroskane uwa aj  bowiem,  e liberalnym politykom zale y na powi kszaniu babi ca w armii, by pompowa  równo ciowe 
statystyki. A te nijak b d  si  miaøy do realnych potrzeb siø zbrojnych. Podobne argumenty padaøy przy okazji wø czenia do søu by liniowej 
Afroamerykanów.

Za równouprawnieniem kobiet w armii przemawia jednak kluczowy argument: w ostatnich dwóch dekadach zasadniczo zmieniø si  charakter wojen. Jak 
søusznie zauwa a „New York Times”, problem z umieszczeniem kobiet w okopach wynika z… braku samych okopów na wspóøczesnym polu walki. 
W Afganistanie, gdzie Stany Zjednoczone tocz  sw  najdøu sz  wojn  w historii, trudno rozró ni  stanowiska bojowe od niebojowych, skoro nie ma jasno 
wyznaczonych linii frontu. To kampania przeciwpartyzancka, a nie starcie dwóch regularnych armii. Podczas takiego konfliktu  oønierz liniowy jest tak 
samo nara ony jak wszelki personel pomocniczy, tak e ten, który tylko wyj tkowo opuszcza bazy.

Wzorem Izrael

Stany Zjednoczone pó no doø czaj  do grupy tych nielicznych pa stw, które nie maj  nic przeciwko walcz cym kobietom. Niew tpliwym liderem w tej 
dziedzinie jest Izrael, gdzie panie podlegaj  obowi zkowej dwuletniej søu bie wojskowej. Wcielana jest okoøo poøowa z 30 tys. Izraelek, które co roku 
osi gaj  wiek poborowy, czyli 17 lat. Zwolnione s  m.in. m atki, ci arne i matki, a søu ba jest krótsza i øatwiejsza ni  dla m czyzn. Ale nawet 
w Izraelu kilka procent stanowisk zarezerwowanych jest wyø cznie dla m czyzn, do oddziaøów bojowych mog  trafi  tylko te panie, które zdecydowaøy 
si  przedøu y  søu b  do trzech lat. I nawet w Izraelu kobiety w stopniu generaøa albo za sterami odrzutowego samolotu my liwskiego to nadal rzadko .

Przy okazji decyzji Panetty podawano tak e przykøady sfeminizowanych oddziaøów bojowych w takich krajach jak Kanada, która cz sto jest przywoøywana 
przez ameryka skich liberaøów jako pa stwo bardziej post powe ni  Stany. Ottawa pozwoliøa kobietom bra  udziaø w zadaniach stricte wojennych ju  
w 1989 r., a od 2001 r. Kanadyjki søu  równie  na okr tach podwodnych, z tym  e Kanada ma ich raptem cztery, a caøe siøy zbrojne s  przeszøo 20 razy 
mniejsze od ameryka skich.

Podobnie jest jeszcze tylko w armiach skandynawskich, a tak e m.in. w Szwajcarii i Nowej Zelandii. W pozostaøych armiach  wiata obowi zuje zasada,  e 
søaba pøe  powinna si  trzyma  z daleka od powa nych zada  w wojsku, bo – jak informuje oficjalny biuletyn Wojska Polskiego – „Kobiety (w armii –
przyp. red.) nie mog  stanowi  søabego ogniwa”. I cho  pa stwa NATO musz  uøatwia  godzenie søu by z  yciem rodzinnym, to wedøug polskiej 
generalicji, „nale y jednak pami ta ,  e wojsko jest specyficznym miejscem, gdzie z jednej strony oferuje si  staø , daj c  poczucie stabilizacji posad , 
z drugiej jednak strony nale y liczy  si  z szeregiem trudnych, stresuj cych sytuacji, konieczno ci  pozostawania w dyskomforcie, zarówno podczas 
okresu szkolenia, jak i dalszej søu by”.

W pa stwach takich jak Polska, gdzie søu b  wojskow  peøni ledwie 3 tys. pa , czyli 3,5 proc. wszystkich  oønierzy (i nie ma w ród nich  adnej generaø), 
trudno doceni  znaczenie zmiany, przed któr  stanie teraz armia USA. Cz ste søowa ameryka skich prezydentów o „dzielnych córkach,  onach, matkach 
i siostrach broni cych Ameryki” nie s  wcale kurtuazj . W licz cym 1,4 mln  oønierzy ameryka skim wojsku søu y a  207 tys. kobiet, to blisko 15 proc. 

Strona 1 z 2

Kobiety z US Army na front | Równaj krok! - Polityka.pl

2013-02-18

http://www.polityka.pl/swiat/analizy/1535269,1,kobiety-z-us-army-na-front.read?print=true

background image

caøego skøadu. W tym gronie jest 70 pa  ze stopniem generalskim. Kobiety to jednak tylko 7 proc. korpusu generalskiego, dot d zaledwie dwie zdobyøy 
cztery gwiazdki, najwy sz  generalsk  szar  – w przypadku emerytowanej ju  Ann Dunwoody w uznaniu za zasøugi dla logistyki wojskowej, a Janet 
Wolfenbarger – za wkøad w in ynieri  lotnicz  i kosmiczn .

Od czasów wojny o niepodlegøo  przez ameryka skie siøy zbrojne przewin øo si  ponad 2 mln kobiet, przede wszystkim przez siøy pomocnicze. Tylko 
podczas II wojny  wiatowej w ameryka skiej armii søu yøo ich w sumie 400 tys. (po zawarciu pokoju wróciøy do cywila), na wojn  korea sk  pojechaøo 
tysi c pa , a do Wietnamu – 7,5 tys. W obu wojnach irackich i afga skiej wzi øo udziaø ponad 320 tys.  oønierek.

Kto pierwszy raz trafi do ameryka skich baz wojskowych w Afganistanie, b dzie zaskoczony obecno ci  tak wielu dwudziestokilkuletnich kobiet w peønym 
rynsztunku bojowym: w heømach, kamizelkach kuloodpornych, z karabinami, pistoletami, noktowizorami i wszystkim tym, co jest potrzebne 
wspóøczesnemu  oønierzowi. Kobiety i m czy ni mieszkaj  obok siebie, tyle  e w osobnych barakach – razem mog  mieszka  tylko maø e stwa søu ce 
w tym samym miejscu. I cho  podobnie jak alkohol i narkotyki, pozamaø e skie zwi zki mi dzy  oønierzami, a tak e  oønierzy z cywilnymi pracownikami 
wojska s   ci le zakazane, ten punkt regulaminu jest nagminnie øamany.

Amerykanki nawet tam chc  by  jednak równe Amerykanom. W konserwatywnym Afganistanie s  niezast pione w rozmowach z miejscowymi kobietami, 
dlatego towarzysz  tak e wojskom specjalnym, gdy te dokonuj  zatrzyma  albo prowadz  przeszukania. Zdarza si  wr cz,  e kobiety z patrolu potrafi  
zøapa  lepszy kontakt z lokaln  starszyzn . U skoøowanych Afga czyków – maj  do czynienia z uzbrojon  kobiet  – przewa a nieraz tradycyjny nakaz 
go cinno ci. Zawieszaj  wi c uprzedzenia na koøku i traktuj   oønierki jak aseksualnych przybyszów, z wi ksz  otwarto ci  ni  m czyzn.

Gin  i zabijaj

Nie zmienia to faktu,  e na misjach kobiety nara one s  na ten sam poziom stresu co m czy ni i te same niebezpiecze stwa ze strony talibów 
i powsta ców. Gin  (do ko ca stycznia w Iraku i w Afganistanie  mier  poniosøy w sumie 152  oønierki), odnosz  rany, bez przerwy s   wiadkami  mierci 
i same zabijaj . A w bazach czeka na nie jeszcze jeden wróg – koledzy. Z informacji Pentagonu wynika,  e co najmniej jedna na trzy kobiety w siøach 
zbrojnych padøa ofiar  napa ci na tle seksualnym. Serwis „Huffington Post” wyliczyø,  e w Afganistanie prawdopodobie stwo gwaøtu albo molestowania 
jest dla  oønierek 180 razy wy sze ni  prawdopodobie stwo  mierci. Od pa dziernika 2010 do wrze nia 2011 r. Pentagon zarejestrowaø 3,2 tys. takich 
ataków, przy czym zgøoszono prawdopodobnie niewiele ponad 10 proc. przypadków. Dopuszczali si  ich zazwyczaj starsi stopniem m czy ni w wieku 
okoøo 30 lat. Ofiary to najcz ciej kobiety, które nie sko czyøy jeszcze 25 lat. Z tych 3,2 tys. zgøoszonych przypadków mniej ni  co dziesi ty sko czyø si  
procesem.

O tym, jak trudno kobietom w mundurach dochodzi  sprawiedliwo ci, Amerykanie dowiaduj  si  m.in. ze wstrz saj cego filmu dokumentalnego 
„Niewidoczna wojna”, który w zeszøym roku zdobyø nagrod  publiczno ci na festiwalu w Sundance, a w tym roku jest nominowany do Oscara. Film obna a 
mit ameryka skich bohaterów, odznaczanych za akcje bojowe, którym puszczano pøazem gwaøty na kole ankach. A te, zwøaszcza po zmroku, chodz  po 
bazach uzbrojone np. w no e. Z drugiej strony, w ród tych, którzy w minionej dekadzie okryli ameryka ski mundur niesøaw , znalazøa si  szeregowa 
Lynndie England, stra niczka z bagdadzkiego wi zienia Abu Ghraib, która  wietnie bawiøa si  przy torturowaniu wi niów.

Kongresmenka Tammy Duckworth jest przekonana,  e przeøomowa decyzja Panetty ukróci atmosfer  bezkarno ci otaczaj c  przemoc seksualn  wobec 

oønierek. Zadba o to wi cej kobiet w armii z wy szymi szar ami. Bo po dopuszczeniu do stanowisk bojowych wøa nie walka z molestowaniem b dzie 

najwa niejszym frontem, na którym teraz powalcz  ameryka skie  oønierki.

Wykonanie Javatech | Prawa autorskie © POLITYKA 

Sp. z o.o. S.K.A. (dawniej „POLITYKA” Spóødzielnia Pracy) 

Strona 2 z 2

Kobiety z US Army na front | Równaj krok! - Polityka.pl

2013-02-18

http://www.polityka.pl/swiat/analizy/1535269,1,kobiety-z-us-army-na-front.read?print=true