Poradnik: Jak zrobić dobre zdjęcie do paszportu?

24 maja 2013, 10:25

Autor: Jarosław Zachwieja
czytano: 17862 razy

Sezon wakacyjny zbliża się nieubłaganie. Wielu z
nas   na   urlopy   i   okres   szkolnego   wypoczynku
wybierze się w egzotyczne kraje – również poza
granice   Unii   Europejskiej,   gdzie   paszport   jest
dokumentem   obowiązkowym.   I   choć   zdjęcia
paszportowe znacznie różnią się od  tradycyjnych
fotografii   wykonywanych   na   potrzeby   innych
dokumentów,   to   bez   problemu   możemy   je
wykonać   samodzielnie.   Pokażemy,   jak   to  zrobić,
aby   nikt   z   nas   nie   musiał   się   wstydzić   stawać
przed stanowiskiem odpraw.

Zdjęcia paszportowe określa się często mianem  "biometrycznych". Termin ten oznacza, że fotografia
taka pozwala bezproblemowo zidentyfikować daną osobę po stałych  cechach biometrycznych  twarzy.
Aby zdjęcie takie spełniało swoje zadanie, musi  mieć określoną formę – w innym  wypadku zostanie
odrzucone. Jednak nawet zaakceptowana przez odpowiedni urząd fotografia niekoniecznie musi zostać
mile  widziana przez  posiadacza  danego dokumentu. Może być  po prostu  brzydka. Jako  fotografowie
mamy więc dwa zadania do spełnienia: wykonać zdjęcie spełniające wymogi określone przepisami oraz
takie, które będzie się podobało właścicielowi paszportu.

[kn_advert]

Garść przepisów

Wygląd zdjęcia paszportowego określa paragraf 1 ustawy 2 rozporządzenia Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. z 2006 r. Nr 152, poz. 1090 z dnia 28 sierpnia 2006 r.), na mocy
którego obowiązują nas ściśle określone przepisy w tym zakresie, zgodne z dyrektywami Unii
Europejskiej. Informacje te można znaleźć m.in. na

stronach Biuletynu Informacji Publicznej

, lecz dla

wygody podajemy je również tutaj.

Poradnik: Jak zrobić dobre zdjęcie do paszportu?

http://www.swiatobrazu.pl/poradnik-jak-zrobic-dobre-zdjecie-do-paszp...

1 z 6

2015-08-15 22:57

Przepisy określające wygląd zdjęcia paszportowego skonstruowano tak, aby widoczną na nim osobę można było bez

trudu zidentyfikować – lecz nie z myślą o kwestiach estetycznych. Nic w tym zresztą dziwnego, ale oznacza to też, że

fotografia w naszym paszporcie równie dobrze może wyglądać niczym zdjęcie z kroniki policyjnej. A tego byśmy chyba

nie chcieli, prawda? (Fot. Sami Keinänen)

Przedkładając   w   odpowiednim   urzędzie   wniosek   paszportowy,   musimy   do   niego   dołączyć   "jedną
kolorową fotografię o wymiarach 35 x 45 mm, wykonaną w ciągu ostatnich 6 miesięcy na jednolitym
jasnym tle, odwzorowującą naturalny kolor skóry, mającą dobrą ostrość oraz pokazującą wyraźnie oczy,
zwłaszcza   źrenice,   a   także   twarz   od   wierzchołka   głowy   do   górnej   części   barków,   tak   aby   twarz
zajmowała   70-80%   fotografii;   fotografia   ma   przedstawiać   osobę   w   pozycji   frontalnej,   bez   nakrycia
głowy   i   okularów   z   ciemnymi   szkłami,   patrzącą   na   wprost   z   otwartymi   oczami,   nieprzesłoniętymi
włosami, z naturalnym wyrazem twarzy i zamkniętymi ustami."

Jedynym wyjątkiem w kwestii okularów oraz nakryć głowy mogą być osoby odpowiednio ze stwierdzoną
wrodzoną   lub   nabytą   wadą   wzroku   oraz   te,   których   wyznanie   nakazuje   noszenie   odpowiedniego
nakrycia głowy. W takim przypadku przepisy rozwiązują tę kwestię następująco: "Osoba z wrodzonymi
lub nabytymi wadami wzroku może dołączyć do wniosku fotografię przedstawiającą ją w okularach z
ciemnymi   szkłami.   Dokumentem   poświadczającym   uprawnienie   do   załączenia   takiej   fotografii   jest
orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności z powodu wrodzonej lub nabytej wady
wzroku.  Osoba nosząca nakrycie głowy zgodnie z zasadami swojego wyznania może dołączyć fotografię
przedstawiającą ją w nakryciu głowy. Nakrycie głowy nie może zakrywać ani zniekształcać owalu twarzy.
W   tym   przypadku   dokumentem   poświadczającym   uprawnienie   do   załączenia   takiej   fotografii   jest
zaświadczenie   o   przynależności   do   wspólnoty   wyznaniowej   zarejestrowanej   w   Rzeczypospolitej
Polskiej."

Czego potrzebujemy?

W studiu fotograficznym zdjęcia od dokumentów (w tym paszportów) wykonuje się najczęściej na
specjalnym, rozwijanym tle przy użyciu dwóch studyjnych lamp błyskowych. Taki zestaw zapewnia

Poradnik: Jak zrobić dobre zdjęcie do paszportu?

http://www.swiatobrazu.pl/poradnik-jak-zrobic-dobre-zdjecie-do-paszp...

2 z 6

2015-08-15 22:57

fotografowi wygodną pracę i dobre efekty, co jest ważne przy ciągłym wykonywaniu tego typu zdjęć.
My, fotografowie-entuzjaści najczęściej takim studiem nie dysponujemy i nie jest nam ono potrzebne.
Poradzimy sobie inaczej.

Czysto teoretycznie zdjęcie paszportowe wykonać można nawet zwyczajnym aparatem kompaktowym lub lustrzanką

przy użyciu wbudowanej lampy błyskowej. Nie jest to jednak dobry pomysł – błysk na wprost spowoduje powstanie

brzydkich i bardzo ostrych cieni za fotografowaną osobą oraz zwiększy ryzyko wystąpienia efektu czerwonych oczu

dyskwalifikującego zdjęcie. Poza tym chyba nikt nie chciałby mieć w paszporcie zdjęcia, na którym wyglądałby tak, jak

ta kobieta powyżej. (Fot. Sarah Korf)

Potrzebny będzie nam aparat z optyką o ogniskowej odpowiedniej do wykonywania zdjęć portretowych,
czyli powyżej 85 mm w przeliczeniu na pole widzenia aparatu małoobrazkowego. Osobiście polecam coś
z zakresu 120–150 mm (czyli 80–100 mm w przypadku aparatów z matrycami APS-C), ale wielu
fotografów preferuje jeszcze dłuższe ogniskowe, jako sposób na delikatne spłaszczenie rysów twarzy. Do
tego pojedyncza kompaktowa lampa błyskowa z obracaną głowicą i dwa arkusze białego kartonu, pianki
lub styropianu o rozmiarach około 100×75 cm lub większych – przy czym jeden z nich powinien mimo
wszystko dać się bez problemu utrzymać w rękach przez fotografowaną osobę. Jeżeli mamy w domu
dużą fotograficzną blendę, to jeszcze lepiej.

To wszystko. A, zapomniałem dodać o najważniejszym. Potrzebne będzie nam pomieszczenie o
rozmiarach co najmniej 3×4 metry (jeżeli korzystamy z obiektywu o dłuższej ogniskowej, to
odpowiednio większe) i jasnym, a najlepiej białym suficie.

Ustawianie modela

Jeżeli zebraliśmy wszystkie wymienione w poprzednim rozdziale elementy, to samo wykonanie zdjęcia
nie będzie żadnym problemem. Zaczynamy od ustawienia naszego "studia". Pierwszy arkusz kartonu
lub pianki ustawiamy pionowo bezpośrednio za miejscem, w którym posadzimy naszego modela (może
być to krzesło lub nawet łóżko – to drugie może być zresztą wygodniejsze, jako że pomieści zarówno
fotografowaną osobę, jak i jej tło). To całe nasze studio – nie zapomnijmy tylko o tym, aby model miał
gdzie usiąść.

Poradnik: Jak zrobić dobre zdjęcie do paszportu?

http://www.swiatobrazu.pl/poradnik-jak-zrobic-dobre-zdjecie-do-paszp...

3 z 6

2015-08-15 22:57

Światło padające z góry (nawet jeśli przez "górę" rozumiemy tylko te kilkanaście centymetrów wysokości flesza

ustawionego na stopce aparatu) jest znacznie lepsze od emitowanego na wprost. Problemem stają się natomiast cienie

widoczne w oczodołach, pod nosem i na szyi. Bez dodatkowego źródła światła wypełniającego u dołu nic z tym niestety

nie zrobimy. (Fot. Juli Crockett)

Zdjęcie wykonywać będziemy z lampą błyskową wycelowaną w sufit, co zapewni nam silne, naturalne i
przede wszystkim mocno rozproszone źródło światła. Przy takim modelu oświetlenia problemem staną
się natomiast cienie widoczne w oczodołach fotografowanej osoby, pod jej nosem oraz na szyi. W tym
momencie przyda nam się drugi ze wspomnianych wcześniej arkuszy (lub blenda – jeśli takową
dysponujemy), który posłuży jako ekran odbijający światło od dołu. Wręczamy go fotografowanej osobie
i prosimy ją o przytrzymanie go w pozycji poziomej, zwróconego lekko w swoją stronę. Celem jest
doprowadzenie do tego, aby część światła odbitego od sufitu padająca na ekran odbiła się ponownie i
doświetliła dolną część twarzy modela.

Niezbędne   w   tym   celu   będzie   wykonanie   kilku   prób   –   jeżeli   twarz   na   zdjęciu   nie   okaże   się   być
oświetlona właściwie,  poprośmy  fotografowaną osobę  o przechylenie arkusza do  przodu   lub  do  tyłu.
Między   innymi   dlatego   właśnie   najwygodniejszą   dla   modela   pozycją   do   wykonywania   zdjęcia
paszportowego   w   warunkach   domowych   jest   pozycja   siedząca.   Pozwala   ona   na   niezbyt   męczące
podtrzymywanie ekranu rękami z jednoczesnym oparciem jego dolnej krawędzi na podołku.

Na wszelki wypadek zróbmy więcej niż jedno zdjęcie

Poradnik: Jak zrobić dobre zdjęcie do paszportu?

http://www.swiatobrazu.pl/poradnik-jak-zrobic-dobre-zdjecie-do-paszp...

4 z 6

2015-08-15 22:57

Parametry  wykonywania zdjęcia  nie   są  w   omawianym   przypadku   zbyt   skomplikowane.  Pracujemy   w
manualnym   trybie   kontroli   ekspozycji   z   lampą   błyskową   ustawioną   w   trybie   automatyki   TTL.   Czas
naświetlania najlepiej ustawić tak krótki, jak tylko pozwala nasz sprzęt – czyli w okolicach najkrótszego
czasu synchronizacji z błyskiem (najczęściej 1/200 lub 1/250 s). Przysłonę przymykamy do ok. f/5.6–8,
aby zapewnić sobie głębię ostrości obejmującą całą twarz oraz optymalną rozdzielczość obrazu. W ten
sposób   wyeliminujemy   też   wpływ   oświetlenia  zastanego,  które   mogłoby   pozostawić   nam   na  zdjęciu
ciepłe zafarby.

Aparat ustawiony na odpowiedniej wysokości oraz wyciągnięta do przodu głowa modela z delikatnym pochyleniem do

przodu to sprawdzony sposób na uzyskanie na zdjęciu wyraźnej linii szczęki. Efektem jest wizualne wyszczuplenie

fotografowanej osoby i udana fotografia. (Fot. Alex Barth)

Jak sprawić, aby model wyglądał na zdjęciu naturalnie i po prostu dobrze, a jednocześnie, by fotografia
spełniała wymagania narzucone przez urząd? To wymaga już pewnych prób i ćwiczeń. Nie starajmy się
być nadmiernie rygorystyczni  – nieprawdą jest np. że osoba na zdjęciu paszportowym  nie może się
uśmiechać.   Powinna   mieć   zamknięte   usta,   ale   to   przecież   nie   wyklucza   oszczędnego   uśmiechu   na
twarzy.   Jeżeli   więc   model   lub   modelka   przejawia   naturalne   tendencje   do   takiego   uśmiechu,   to
pozwólmy na to.

Ważną   kwestią   jest   natomiast   wysokość,   na   jakiej   znajduje   się   aparat   oraz   ułożenie   twarzy.   Tutaj
sprawa jest dość istotna: jeżeli fotografowana osoba stoi idealnie prosto lub obiektyw aparatu znajduje
się zbyt nisko (a kluczowe mogą się w tym względzie okazać dosłownie centymetry) to twarz na zdjęciu
może wyjść znacznie bardziej okrągła, niż w rzeczywistości. A to prosta droga do tego, aby zdjęcie nie
przypadło do gustu fotografowanej osobie – kto z nas chciałby, aby zdjęcie dodawało nam optycznie
kilogramów?   Jest   na  to   pewna  znana  wśród   fotografów   portretowych   sztuczka:   ustawmy   aparat   na
wysokości oczu modela, a jego samego poprośmy o wyciągnięcie szyi tak, aby głowa znalazła się nieco
przed tułowiem  (choć w rzeczywistości  wygląda to głupio, to zaręczam, że na zdjęciu prezentuje się
zupełnie   naturalnie)   i   na   koniec   nakażmy   mu   (lub   jej)   bardzo   lekko   pochylić   głowę   w   dół.   Efekt,
zaręczam Wam, jest bardzo dobry.

I na sam koniec jedna uwaga: zdjęcia róbmy seriami. Nigdy nie wiadomo, czy osoba w danej chwili np.
nie mrugnie. Z gotowych fotografii wybierzmy najlepszą, przykadrujmy ją w Photoshopie zgodnie z
zaleceniami i voilà – właśnie zaoszczędziliśmy nieco pieniędzy i czasu na wycieczkę do studia
fotograficznego.

www.swiatobrazu.pl

Poradnik: Jak zrobić dobre zdjęcie do paszportu?

http://www.swiatobrazu.pl/poradnik-jak-zrobic-dobre-zdjecie-do-paszp...

5 z 6

2015-08-15 22:57