1939 sierpień
23, Moskwa
Pakt o nieagresji mi
ę
dzy Niemcami a ZSRR
Rz
ą
d ZSRR i Rz
ą
d Niemiecki kieruj
ą
c si
ę
pragnieniem utrwalenia sprawy pokoju mi
ę
dzy ZSRR a
Niemcami oraz wychodz
ą
c z podstawowych zało
Ŝ
e
ń
paktu o neutralno
ś
ci, zawartego mi
ę
dzy ZSRR a
Niemcami w kwietniu 1926 r., wyraziły zgod
ę
na nast
ę
puj
ą
ce porozumienie.
Art. I
Obie umawiaj
ą
ce si
ę
Strony zobowi
ą
zuj
ą
si
ę
do powstrzymania si
ę
od wszelkiej przemocy, od wszelkich
aktów agresji i wszelkich napa
ś
ci we wzajemnych stosunkach zarówno oddzielnie, jak i ł
ą
cznie z innymi
pa
ń
stwami.
Art. II
W przypadku gdy jedna z umawiaj
ą
cych si
ę
Stron stanie si
ę
obiektem działa
ń
wojennych ze strony
pa
ń
stwa trzeciego, druga umawiaj
ą
ca si
ę
Strona nie oka
Ŝ
e temu pa
ń
stwu poparcia w
Ŝ
adnej formie.
Art. III
Rz
ą
dy obydwu umawiaj
ą
cych si
ę
Stron pozostaj
ą
w przyszlo
ś
ci we wzajemnym kontakcie dla konsultacji
w celu wzajemnego informowania si
ę
w kwestiach, dotycz
ą
cych ich wspólnych interesów.
Art. IV
ś
adna z umawiaj
ą
cych si
ę
Stron nie we
ź
mie udziału w jakimkolwiek ugrupowaniu pa
ń
stw, które
bezpo
ś
rednio lub po
ś
rednio jest skierowane przeciwko drugiej Stronie.
Art. V
W razie powstania sporów lub konfliktów mi
ę
dzy umawiaj
ą
cymi si
ę
Stronami w sprawach tego lub innego
rodzaju obie Strony b
ę
d
ą
rozstrzyga
ć
te spory lub konflikty wył
ą
cznie przez przyjazn
ą
wymian
ę
pogl
ą
dów
albo w razie potrzeby przez ustanowienie komisji dla uregulowania konfliktu.
Art. VI
Pakt niniejszy zostaje zawarty na lat dziesi
ęć
, z tym,
Ŝ
e o ile jedna z umawiaj
ą
cych si
ę
Stron nie wypowie
go na rok przed upływem terminu, termin mocy obowi
ą
zuj
ą
cej tego paktu uwa
Ŝ
a
ć
si
ę
b
ę
dzie za
przedłu
Ŝ
ony automatycznie na nast
ę
pne pi
ęć
lat.
Art. VII
Pakt niniejszy podlega ratyfikacji w mo
Ŝ
liwie najkrótszym terminie. Wymiana dokumentów ratyfikacyjnych
powinna nast
ą
pi
ć
w Berlinie. Pakt wchodzi w
Ŝ
ycie niezwłocznie po jego podpisaniu.
Sporz
ą
dzony w dwóch oryginałach w j
ę
zyku rosyjskim i niemieckim, w Moskwie, 23 sierpnia 1939 r.
Z upowa
Ŝ
nienia Rz
ą
du ZSRR
(-) W. Mołotow
W imieniu Rz
ą
du Rzeszy Niemieckiej
(-) J. Ribbentrop
Ź
ródło:
Polska w polityce mi
ę
dzynarodowej 1939-1945, oprac. W. T. Kowalski, t. 1, Warszawa 1989, s. 462-463.
TAJNY PROTOKÓŁ DODATKOWY z 23 VIII 1939
Przy okazji podpisania Paktu o Nieagresji pomi
ę
dzy Rzesz
ą
Niemieck
ą
i Zwi
ą
zkiem Socjalistycznych
Republik Rad, podpisani pełnomocnicy obu stron przedyskutowali w naj
ś
ci
ś
lej tajnych rozmowach spraw
ę
granicy ich obopólnych stref interesów w Europie Wschodniej. Rozmowy te doprowadziły do
nast
ę
puj
ą
cych wniosków:
W wypadku nast
ą
pienia terytorialnych lub politycznych zmian na terenach nale
Ŝą
cych do pa
ń
stw
